ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 4 - 5 TUỔI”
1. Phần mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết, phát triển thể chất là quá trình hình thành, thay đổi
về hình thái và chức năng sinh học của cơ thể con người dưới sự ảnh hưởng của
điều kiện sống và môi trường giáo dục. Đối với trẻ mầm non, việc giáo dục phát
triển thể chất sẽ giúp trẻ phát triển hài hòa các mặt về hình thái, chức năng của
cơ thể, nâng cao khả năng thích ứng với môi trường. Bên cạnh đó, giúp hình
thành kỹ năng, kỹ xảo vận động, phát triển tố chất thể lực, giáo dục trí tuệ, đạo
đức, thẩm mỹ, lao động cho trẻ.
Hơn nữa, giáo dục thể chất cho trẻ mầm non càng có ý nghĩa quan trọng
hơn bởi cơ thể trẻ đang phát triển mạnh mẽ, hệ thần kinh, cơ xương hình thành
nhanh, bộ máy hô hấp đang hoàn thiện. Cơ thể trẻ còn non yếu dễ bị phát triển
lệch lạc, mất cân đối nếu không được chăm sóc giáo dục đúng đắn thì có thể gây
nên những thiếu sót trong sự phát triển cơ thể trẻ mà không thể khắc phục được.
Vì vậy, giáo dục thể chất cho trẻ em cần phải tiến hành một cách thường xuyên
và đồng bộ.
Trong những năm gần đây, cùng với sự chuyển biến mọi mặt của xã hội
và đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế – xã hội, trẻ em đã có điều kiện
được chăm sóc tốt hơn dẫn đến tình trạng béo phì rất nhiều. Trên thực tế có
nhiều yếu tố ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển thể chất của trẻ như: kinh tế,
xã hội, chất lượng môi trường sống, song 3 yếu tố chính đó vẫn là hình thức tổ
chức giáo dục thể chất cho trẻ.
Thực hiện công văn số 469/SGD ĐT-GDMN ngày 25/3/2014 về việc
“Hướng dẫn xây dựng kế hoạch và thực hiện chuyên đề “Nâng cao chất lượng
giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non, giai đoạn 2013 2016”. Công văn số 4358/BGDĐT-GDMN ngày 06 tháng 9 năm 2016 của Vụ
GDMN V/v hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ Giáo dục Mầm non năm học 20162017. Công văn 706 /HD-GD&ĐT ngày 16 tháng 9 năm 2016 về việc hướng
dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2016-2017 giáo dục mầm non.
Xuất phát từ những vấn đề trên, để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo

trường phổ thông.
Năm học 2016-2017 tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo 4-5 tuổi, qua
thời gian nghiên cứu đề tài, bản thân tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:
2.1.1. Thuận lợi:
Bản thân nhận được sự quan tâm giúp đỡ, chỉ đạo sâu sát của ban giám
hiệu nhà trường để tôi thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, tạo điều kiện cho tôi
tích cực tham gia vào các lớp học đào tạo nên trình độ chuyên môn khá vững
vàng.
Được nhà trường lựa chọn làm lớp điểm về chuyên đề phát triển vận động
tại điểm trường nên luôn nhận được sự quan tâm, ưu ái của nhà trường về công
tác phát triển vận động cho trẻ.
Nhà trường luôn đầu tư về cơ sở vật chất: Lớp học và sân tập rộng rãi,
thoáng mát, đồ dùng trực quan khá đầy đủ, đẹp mắt. Đặc biệt đã tạo được phòng
tập thể dục cho trẻ, vì vậy đã thu hút trẻ tích cực tập luyện thể dục thể thao.
Thường xuyên được tham dự các buổi sinh hoạt chuyên môn giữa các
trường để trao đổi kinh nghiệm.
Một số phụ huynh có ý thức trách nhiệm, quan tâm đến việc học tập, sức
khỏe của con em mình, phối hợp thường xuyên với giáo viên.
Các giáo viên trong trường luôn quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau.
Bản thân đã nhiều năm dạy trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi nên phần nào hiểu được
đặc điểm tâm sinh lý, khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ ở lứa tuổi này.
2


2.1.2. Khó khăn:
Trình độ nhận thức, tiếp thu kiến thức, kỹ năng của trẻ còn hạn chế, lại
không đồng đều.
Đa số trẻ là con nông dân nên phụ huynh nhận thức chưa cao trong việc
phát triển thể chất cho trẻ. Đặc biệt là chế độ dinh dưỡng trong các bửa ăn ở nhà
của trẻ chưa cao, điều đó cũng ảnh hưởng rất lớn đến thể lực của trẻ. Nhưng với


13/41=31,7%

14/41=34,2%

8/41=19,5%

11/41 =26,8% 15/41=36,6%

7/41=17,1%

12/41=29,3%

6/41=14,6%

12/41=29,3%

- Kết quả cân, đo:
Cân nặng

Chiều cao

Trẻ
bình Trẻ suy
Trẻ suy
thường
dinh
dinh
dưỡng vừa dưỡng
nặng

Mặc dù gặp nhiều khó khăn, song với lòng yêu nghề mến trẻ tôi đã tìm tòi
một số biện pháp tối ưu, thu hút lôi cuốn trẻ tham gia vào các hoạt động một
cách tích cực và có hiệu quả.
2.2. Các giải pháp:
Trong thực trạng đó, cũng như nhận thức được tình hình thực tế hiện nay,
tôi đã suy nghĩ tìm tòi, nghiên cứu tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ 4-5 tuổi như sau:
Giải pháp 1: Lập kế hoạch giáo dục phát triển vận động cho trẻ 4-5
tuổi.
Năm nay lớp tôi được lựa chọn làm lớp điểm về chuyên đề phát triển vận
động, nên ngay từ đầu năm tôi đã căn cứ vào kế hoạch giáo dục của nhà trường
đưa ra, căn cứ vào mục tiêu đặt ra trong Chương trình giáo dục mầm non, căn cứ
vào độ tuổi và khả năng của trẻ, căn cứ vào tình hình thực tế của lớp, tôi đã lựa
chọn nội dung giáo dục phù hợp, cụ thể theo hướng gần gũi với trẻ, phù hợp với
vùng, miền. Từ nội dung giáo dục đó tôi đã cụ thể hóa thành các vận động cụ thể
trong từng giờ giáo dục phát triển vận động cho trẻ theo nguyên tắc hệ thống,
liên tục và có sự phối hợp giữa các vận động, theo mức độ tăng dần đi từ dễ đến
khó, đồng thời phù hợp với từng chủ đề, phù hợp với thời gian nào trong năm,
phù hợp với thời điểm nào trong chế độ sinh hoạt ở trường
Ví dụ: Lập kế hoạch giáo dục phát triển vận động cho trẻ 4-5 tuổi.
Chủ đề “Gia đình”
Thời
gian
3 tuần
Từ
24/10
11/11

Tháng/
Chủ đề

chơi ngoài
trời.

4


Những đồ
dùng trong
gia đình.

Nhu cầu
gia đình.

tung bắt bóng với
người đối diện.
- Trẻ vận động nhanh
nhẹn, khéo léo kiểm
soát được vận động khi
trèo qua ghế dài.
- Trẻ biết phối hợp tay
mắt trong bài tập đập
và bắt bóng tại chổ.
- Trẻ được rèn luyện
nề nếp, tính kỉ luật,
tinh thần tập thể trong
quá trình luyện tập.
- Trẻ có thái độ tích
cực với hoạt động
luyện tập thể chất.


thể trẻ. Các loại đồ dùng, dụng cụ được sắp xếp gọn gàng, đảm bảo an toàn thân
thiện để mời gọi trẻ tích cực chủ động vận động với các loại thiết bị, đồ chơi và
tận dụng mọi điều kiện phù hợp với từng vận động của trẻ để tạo cơ hội cho trẻ
được vận động ở mọi lúc, mọi nơi, tăng cường vận động trong thời gian trẻ ở
trường. Bên cạnh đó còn tạo điều kiện dễ dàng cho trẻ có thể được tự do tiếp
cận, tự lựa chọn và sử dụng đồ dùng, đồ chơi một cách hiệu quả, đồng thời thuận
lợi cho sự quan sát của giáo viên.
Việc sắp xếp hợp lý các dụng cụ luyện tập, trang thiết bị sẽ nâng cao hiệu
quả sử dụng của chúng và sự sắp xếp đó phụ thuộc vào kích thước, mục đích sử
dụng. Ví dụ: Thang leo, thang dây được cố định chắc chắn trên nền nhà. Những
dụng cụ như ghế thể dục, khối gỗ được đặt dọc theo tường. Các dụng cụ nhỏ
như: bóng, túi cát được để vào ngăn tủ. Vòng thể dục, dây thừng được treo trên
tường…
5


Cùng với việc tạo môi trường trong lớp, ngoài lớp tôi cũng tạo được môi
trường phát triển vận động cho trẻ, đó là làm các ống dài từ lốp xe cho trẻ chui,
làm đường gồ ghề cho trẻ đi, vẽ các hình con sâu trên sân cho trẻ bật nhảy, làm
cầu treo….Các thiết bị, đồ chơi được sắp xếp theo hướng khuyến khích trẻ tích
cực hoạt động theo nhóm, lớp, cá nhân, đảm bảo các mức độ vận động khác
nhau để mọi trẻ đều có thể thực hiện vận động, đảm bảo an toàn, giáo viên dễ
quan sát trẻ. Khu vui chơi với thiết bị đồ chơi liên hoàn, trên mỗi thiết bị tôi có
đánh số thứ tự hoặc có kí hiệu (mũi tên) chỉ dẫn gợi ý giúp trẻ biết nên chơi liên
hoàn thiết bị nào trước, thiết bị nào sau…
Giải pháp 3: Tổ chức tốt giờ học thể dục.
Giờ thể dục được coi là hình thức cơ bản để tổ chức hoạt động giáo dục
phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non. Bởi trong giờ thể dục
là thời điểm tốt nhất mà giáo viên cung cấp (rèn luyện) cho trẻ những kĩ năng, kĩ
xảo vận động có mục đích, có tổ chức, có hệ thống, có kế hoạch, qua đó phát

- Vận động cơ bản: (Đội hình 2 hàng ngang)
Tùy theo vận động mới hoặc củ để hướng dẫn trẻ tập. Đối với vận động
củ cô tổ chức cho trẻ nhắc lại cách thực hiện và tập thử, sau đó cả lớp tiến hành
tập. Đối với vận động mới cô hướng dẫn trẻ thật tỉ mỉ, tiến hành theo các bước:
Bước 1: Cô làm mẫu: Lần 1: Cô làm chậm rải, không giải thích động tác.
Lần 2: Cô làm kết hợp giải thích động tác ngắn gọn,
rõ ràng, dễ hiểu, động tác từ tốn.
Bước 2: Cho 1- 2 trẻ làm thử.
Bước 3: Trẻ thực hiện lần 1: Cô cho lần lượt 2 trẻ lên thực hiện 1 lần, bật
xa 35cm
Trẻ thực hiện lần 2: Cô có thể tăng dần độ khó (bật xa 40cm) và cho 2 đội
thi đua nhau lên thực hiện.
Cô chú ý sửa sai cho trẻ (nếu có).
- Trò chơi vận động: Đây là một hình thức rèn luyện, củng cố những kĩ
năng vận động đã được hình thành ở các giờ thể dục trước. Với trẻ mẫu giáo lớn
cô yêu cầu trẻ nhắc lại cách chơi và luật chơi, cô có thể cho trẻ tự chơi nhưng cô
là người hướng dẫn.
* Hồi tỉnh: (Thực hiện 2-3 phút)
Cô cho trẻ đi vòng tròn, vừa đi vừa hát nhẹ nhàng hoặc đi theo một bản
nhạc nhẹ, vừa đi vừa vươn vai, hít thở những hơi dài…
* Nhận xét giờ học:
Trong giờ học thể dục cô cần phải khen trẻ công bằng, đúng lúc và động
viên trẻ kịp thời bằng cách tặng quà, nổ tràng pháo tay…tránh tình trạng chê bai
trẻ, điều đó sẽ làm trẻ buồn, mất tự tin, không hứng thú học…
Giải pháp 4: Dạy trẻ vận động phối hợp các hình thức khác nhau.
Để tránh sự nhàm chán, vậy khi tổ chức các vận động cho trẻ, giáo viên
cần phải biết phối hợp, lồng ghép nhiều hình thức khác nhau nhằm giúp trẻ hứng
thú, lôi cuốn trẻ tham gia tích cực vào vận động một cách chủ động, điều đó làm
cho trẻ phát triển theo đúng khả năng và nhu cầu của bản thân trẻ.
Ví dụ: Khi dạy vận động cơ bản: “Đi dích dắc đổi hướng theo vật chuẩn”.

giây”, giáo viên cho trẻ ném xa – chạy 15m lấy con vật theo yêu cầu của cô.
Trong khi trẻ thực hiện các vận động cơ bản cô kết hợp bật nhạc các bài hát về
thế giới động vật, lúc đó trẻ rất hứng thú và chủ động chạy nhanh để lên gắn
được nhiều con vật theo yêu cầu của cô trong thời gian 1 bản nhạc.
Khi tổ chức vận động cho trẻ, giáo viên có thể cho trẻ vận động theo cả
lớp đồng loạt, cả lớp nối tiếp, theo nhóm, cá nhân...
Trong quá trình dạy trẻ phát triển vận động, giáo viên biết phối hợp các
hình thức, biện pháp linh hoạt, gợi mở một cách nhẹ nhàng làm trẻ hào hứng,
vận động không nhàm chán. Nội dung phong phú được đan quyện chặt chẽ trong
một thể thống nhất, giúp cho quá trình giáo dục phù hợp với quá trình nhận thức
và phát triển toàn diện của trẻ. Trẻ cảm thấy thực sự học bằng chơi – chơi mà
học.
Giải pháp 5: Tổ chức phát triển vận động cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.
Trong quá trình cung cấp cho trẻ một số kĩ năng, kĩ xảo vận động đúng
trên tiết học thì việc phát triển vận động cho trẻ ngoài tiết học cũng rất quan
trọng. Chính vì thế thông qua mọi lúc, mọi nơi tôi đã tổ chức cho trẻ phát triển
vận động.
Ví dụ: Hàng ngày đến trường tôi tổ chức cho trẻ tập thể dục sáng theo các
bản nhạc như: “Dậy đi thôi”; “Bé yêu biển lắm”; “Chú gà trống”…nhằm giúp
trẻ hít thở sâu, điều hòa nhịp thở, tăng cường quá trình trao đổi chất và tuần
hoàn trong cơ thể; giúp các khớp, dây chằng được mềm dẻo, linh hoạt; đồng thời
8


hỗ trợ cho những hoạt động trong ngày của trẻ thêm nhịp nhàng, nhanh nhẹn,
giảm động tác thừa và tạo cho trẻ tâm trạng sảng khoái, vui tươi đón ngày hoạt
động mới.
Tổ chức cho trẻ “phút thể dục” giữa hai hoạt động hoặc ngay trong giờ
hoạt động (khi tôi nhận thấy dấu hiệu giảm sự tập trung chú ý ở đa số trẻ) bằng
cách sử dụng bài hát, bài thơ, câu chuyện ngắn, co duỗi các ngón tay, thả lòng

bài tập vận động, đưa ra kết luận, làm trọng tài chính của cuộc thi, bao quát và
thúc đẩy trẻ, kịp thời nhắc nhở và tác động đến không khí chung của ngày hội.
Các trò chơi bắt đầu từ đơn giản sau đó phức tạp hóa và đưa ra yêu cầu vận động
cao hơn. Qua ngày hội nhằm rèn luyện cơ thể trẻ, khích lệ lòng yêu thích thể
9


dục, thể thao, góp phần củng cố và hoàn thiện kĩ năng vận động ở trẻ.
Giải pháp 6: Phối hợp với cha mẹ, cộng đồng trong phát triển vận
động.
Gia đình là môi trường giáo dục đâu tiên của trẻ và cũng là môi trường
giáo dục quan trọng nhất. Cha mẹ chính là người thầy đầu tiên ảnh hưởng sâu
sắc nhất đến đứa trẻ. Mahatma Gandi đã từng nói “Không có một ngôi nhà nào
tốt bằng gia đình và không có người thầy nào tốt như cha mẹ”. Jacquie Mc
Taggard, trong cuốn sách “Từ chiếc bàn của giáo viên” xuất bản năm 2013 đã
viết “Các bậc cha mẹ chính là người thầy đầu tiên và tốt nhất của con cái họ. Đó
là một trách nhiệm nặng nề nhưng mang lại những phần thưởng vô cùng to lớn”.
Chính vì thế bản thân tôi đã tích cực tuyên truyền về tầm quan trọng của sự phát
triển toàn diện của trẻ ngay từ đầu năm học bẳng nhiều cách như thông qua tài
liệu, trong các cuộc họp phụ huynh của lớp, các giờ đón trả trẻ; thông qua các
bảng biểu dành cho góc phụ huynh tại trường; phối hợp với đài truyền thanh địa
phương phổ biến kiến thức và
tuyên truyền đến các bậc cha mẹ.
Ngoài ra bản thân phối hợp cùng phụ huynh để hướng dẫn trẻ thực hiện
các nhiệm vụ vận động của trẻ tại gia đình theo yêu cầu của nhà trường, khuyến
khích trẻ thực hiện tích cực các nhiệm vụ vận động ở trường, động viên phụ
huynh tham gia tích cực vào các hoạt động khác như hội khỏe, tuần lễ sức khỏe,
tham quan hay các giờ thể dục mở do nhà trường tổ chức. Từ đó phụ huynh
nhận ra và hiểu rõ tầm quan trọng của việc phát triển vận động cho trẻ để rồi
đồng hành cùng cô giáo hỗ trợ , giúp đỡ, giám sát các hoạt động giáo dục phát

vực hoạt động khác nhau (trong và ngoài lớp học…). Đồng thời, giúp trẻ hiểu
được các hành vi đúng sẽ đảm bảo an toàn cho trẻ và cho bạn trong quá trình
chơi.
Giáo viên cần chú trọng xây dựng kế hoạch, thiết kế môi trường giáo dục
phát triển vận động, khai thác sử dụng thiết bị, đồ chơi giáo dục phát triển vận
động, đổi mới phương pháp, kĩ năng tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển
vận động cho trẻ trong trường mầm non.
Qua quá tình tổ chức cho trẻ tham gia vận động trong giáo dục thể chất,
với
các biện pháp nêu trên tôi đã thu được một số kết quả sau:
- Đối với bản thân:
+ Bản thân đã tạo được môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ
với nhiều đồ dùng, đồ chơi phong phú để mời gọi trẻ tích cực chủ động vận
động.
+ Lĩnh hội được những kinh nghiệm về giáo dục phát triển thể chất cho
trẻ.
+Vững vàng hơn trong công tác giáo dục phát triển vận động cho trẻ.
- Đối với trẻ:
+ Trẻ khỏe mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bình thường theo lứa
tuổi
+ Một số tố chất vận động của trẻ (nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin, khéo
léo) được phát triển, hứng thú tham gia vào các hoạt động vận động.
+ Có khả năng phối hợp các giác quan và vận động; vận động nhịp nhàng,
biết định hướng trong không gian. Thực hiện các vận động cơ bản một cách
vững vàng đúng tư thế.
Kết quả thể hiện rất rõ qua việc khảo sát khả năng vận động; cân, đo trẻ
cuối học kỳ 1 như sau:
- Kết quả khả năng vận động:
11


15/41=36,6%

15/41=36,6%

8/41=19,5%

Bò, trườn,
trèo
Tung, ném,
bắt
Bật, nhảy

- Kết quả cân, đo:
Cân nặng
Trẻ bình
Trẻ suy
Trẻ suy
Trẻ bình
thường
dinh
dinh dưỡng thường
dưỡng vừa nặng
38/41=92,7% 2/41=4,9%

1/41=2,4%

Xếp loại Yếu

3/41= 7,3%



………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………….

NHẬN XÉT HỘI ĐỒNG KHOA HỌC PHÒNG GIÁO DỤC
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………….

13