SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC CHO TRẺ 4-5 TUỔI HOẠT
ĐỘNG TẠO HÌNH VẼ THEO ĐỀ TÀI.
1. Phần mở đầu:
1.1. Lý do chọn đề tài:
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
Trẻ em không chỉ là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình mà còn là
tương lai của đất nước, của xã hội. Sinh thời Bác Hồ đã từng nói: ''Non sông Việt
Nam có trở nên vẽ vang hay không, dân tộc Việt Nam có trở nên sánh vai với các
cường quốc năm châu hay không, chính là nhờ phần lớn vào công học tập của các
cháu''.
Non sông Việt Nam có lớn mạnh hay không, xã hội Việt Nam có phồn vinh
hay không điều đó phụ thuộc phần lớn vào sự nghiệp giáo dục của nước nhà. Trẻ
em là người trực tiếp được giáo dục, trẻ em là chủ nhân của tương lai đất nước. Do
đó, nền giáo dục nước nhà đã và đang được Đảng, Nhà nước ta quan tâm và đặt lên
vị trí hàng đầu. Đặc biệt, giáo dục Mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo
dục nước Quốc dân, là nền tảng cho sự hình thành và phát triển nhân cách con
người mới xã hội chủ nghĩa. Hơn ai hết, bản thân là giáo viên mầm non, tôi xác
định rõ vai trò trách nhiệm của mình trong sự nghiệp ''trồng người'', tôi nguyện
đem hết khả năng, tâm huyết của mình để giáo dục trẻ, giúp trẻ phát triển hài hòa,
cân đối về mọi mặt đức, trí, thể, mĩ.
Lĩnh vực phát triển thẩm mỹ nói chung và hoạt động vẽ theo đề tài trong
hoạt động tạo hình nói riêng đã góp một phần không nhỏ vào việc thực hiện mục
tiêu chung của giáo dục Mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt, hình
thành một con người mới, một nhân cách mới.
Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác
động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em mà qua đó tôi có thể truyền đạt
mọi kiến thức cho trẻ một cách có hiệu quả. Bởi vậy, tôi luôn băn khoăn, trăn trở
và tìm mọi biện pháp để tổ chức cho trẻ hoạt động với tạo hình vẽ theo đề tài một
cách tốt nhất. Đó là lý do tôi chọn đề tài: Một số biện pháp tổ chức cho trẻ 4 -5
tuổi hoạt động vẽ theo đề tài.

phẩm của trẻ sẽ ngày càng đẹp hơn, sống động hơn và thực hơn. Hoạt động vẽ theo
đề tài là hoạt động thể hiện rõ nhất sự sáng tạo của trẻ. Sự sáng tạo đó thường
không phải do bẩm sinh mà nhờ vào năng lực sư phạm của giáo viên. Vì vậy, trong
khi giảng dạy giáo viên không chỉ cung cấp những kiến thức cơ bản mà còn phải
mở rộng vấn đề, tạo hứng thú cho trẻ.
Bên cạnh đó có một vấn đề không thể thiếu được, đó chính là sự khích lệ,
động viên kịp thời của giáo viên đối với những sản phẩm mà trẻ làm ra, hay đối
với những trẻ chưa làm tốt hay chưa hoàn thành xong sản phẩm của mình thì một
lời khích lệ sẽ làm cho trẻ cố gắng hơn nữa trong giờ hoạt động lần sau.
Trong những năm qua, việc cho trẻ hoạt động tạo hình là một chuyên đề
được Bộ, Sở, Phòng GD&ĐT triễn khai rộng rãi về các trường học, đến tận từng
giáo viên với nhiều giải pháp tích cực và thực hiện có hiệu quả. Trong quá trình
thực hiện, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đồ dùng đồ chơi được tăng trưởng
đáng kể, môi trường học tập trong và ngoài lớp phong phú lối cuốn trẻ học tập. Từ
đó, chất lượng trên trẻ được nâng lên rõ rệt, nhiều trẻ đã tạo ra những sản phẩm
đẹp, có sáng tạo. Song để duy trì việc nâng cao chất lượng cho trẻ hoạt động tạo
hình, nhất là hoạt động vẽ theo đề tài là một vấn đề khó. Vì vậy, trong quá trình
thực hiện, giáo viên phải linh hoạt và có những đổi mới trong cách giảng dạy, phải
luôn có những tình tiết mới lạ, hấp dẫn, những sáng tạo thú vị để gây hứng thú cho
trẻ tích cực tham gia vào hoạt động. Đặc biệt là phải giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
trong hoạt động tạo hình.
2


Năm học 2017-2018, tôi được nhà trường phân công phụ trách đứng lớp
Mẫu giáo 4-5 tuổi. Là một giáo viên giảng dạy trong nhà trường, tôi xác định rõ
vai trò trách nhiệm của mình, cùng với chị em phấn đấu xây dựng nhà trường, mà
trước hết là việc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Bởi vậy, khi bước vào
thực hiện đề tài này, tôi gặp những thuận lợi và khó khăn sau đây:
* Thuận lợi:

Vẽ theo đề tài
- Nhiều trẻ còn chưa biết cách cầm bút, chưa ngồi đúng tư thế, chưa biết thể
hiện được ý định của mình, sản phẩm của trẻ còn rập khuôn theo bạn mà chưa đọc
lập tư duy để tạo ra sản phẩm của riêng mình.
3


* Điều tra thực tiễn:
Kết quả khảo sát đầu năm
TS
Trung
Tốt
Khá
trẻ
bình
Nội dung
SL %
SL %
SL %
Khả năng thể hiện nội dung đề tài
30
3
10
13
43,3 14
46,7
Khả năng vận dụng các kỹ năng
30
6
20

đề ra những yêu cầu, nội dung về kiến thức, kỹ năng cho chủ đề tới.
Bên cạnh đó, để lôi cuốn trẻ đi vào hoạt động “Vẽ theo đề tài” thì giáo viên
cần phải tìm tòi những sáng kiến mới, những thủ thuật sư phạm, phong cách đứng
lớp thật tự tin, vui vẻ gây sự chú ý của trẻ và từ đó dùng ngôn ngữ của mình để
truyền đạt tới trẻ một cách sinh động và lôi cuốn.
Hoạt động tạo hình “Vẽ theo đề tài” là hình thức tạo hình mang tính tự do ít
phụ thuộc vào mẫu. Ở hình thức này, giáo viên trao đổi với trẻ về nội dung đề tài,
giúp trẻ phát triển trí nhớ hình tượng. Dạy trẻ biết lựa chọn đối tượng thể hiện phù
hợp với đề tài đã cho và tạo sản phẩm theo ấn tượng của trẻ, cũng cố những kiến
thức kĩ năng đã học. Hình thức này thể hiện ở ý tưởng của trẻ là chủ yếu vì thế
giáo viên chỉ gợi ý và định hướng cho trẻ, khuyến khích trẻ nói lên ý tưởng của
mình là chính. Chính vì vậy kế hoạch phải thể hiện rõ trong một năm học có bao
4


nhiêu tiết dạy vẽ theo đề tài, các tiết đề tài đó sử dụng chất liệu gì, ngoài các tiết
học ra giáo viên phải xây dựng các hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi như hoạt động ở
các góc, vẽ theo ý thích ở nội dung chơi tự do của hoạt động ngoài trời.
Ví dụ: Tháng 9 Vẽ các bộ phận còn thiếu trên khuôn mặt (chủ đề Bản thân)
Tháng 10 Vẽ ngôi nhà của bé (chủ đề gia đình)
Tháng 11 Vẽ theo ý thích......
Tháng 4 Vẽ Ông mặt trời (chủ đề HTTN)
Giải pháp2: Công tác phối kết hợp với phụ huynh:
Để thực hiện hoạt động tạo hình cho trẻ đem lại hiệu quả, công tác phối hợp
với phụ huynh đóng một vai trò hết sức quan trọng. Qua những lúc đón trẻ, trả trẻ,
những buổi họp phụ huynh tôi trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của việc
cho trẻ tập tạo hình, về phương pháp, nội dung của môn học. Từ đó, phụ huynh sẽ
nhận thức được ý nghĩa của hoạt động và tạo mọi điều kiện tốt nhất nhằm bồi
dưỡng, phát huy năng khiếu của trẻ lúc ở nhà.
Phối hợp với phụ huynh trong việc mua sắm đầy đủ đồ dùng học tập phục

hơn. Muốn trẻ tham gia vào hoạt đông tạo hình “Vẽ theo đề tài” có hiệu quả thì
giáo viên phải chuẩn bị những bức tranh đẹp mắt và mang tính nghệ thuật cao, phù
hợp với khả năng của trẻ, phù hợp với từng chủ đề mà trẻ đang học.
Ví dụ: Đề tài”Vẽ hoa mùa xuân” tôi chọn tranh vẽ hoa đào, hoa cúc để giới
thiệu cho trẻ bỡi những loại hoa đó đặc trưng cho mùa xuân. Bức tranh phải đẹp,
có màu sắc hài hòa có như vậy trẻ mới thích thú tham gia hoạt động tạo hình và vẽ
ra được những sản phẩm đẹp.
Trong giờ hoạt động tạo hình có thể lồng ghép các bài hát, bài thơ, câu đố,
trò chuyện cùng trẻ để làm cho giờ hoạt động diễn ra nhẹ nhàng hơn.
Giáo viên cần phải chuẩn bị giáo án thật nhuần nhuyễn, đưa ra mục tiêu phù
hợp với khả năng nhận thức của trẻ. Tác phong lên lớp nhẹ nhàng, tự tin, vui vẻ tạo
sự chú ý của trẻ.
Giải pháp 4. Công tác tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ:
Bản thân tốt nghiệp trung cấp sư phạm mầm non song tôi không dừng lại ở
đó, tôi tham gia học lớp Đại học SPMN nhằm nâng cao thêm trình độ chuyên môn
nghiệp vụ, phục vụ cho việc giảng dạy được tốt hơn trong suốt quá trình công tác
của mình. Bồi dưỡng chuyên môn về các nội dung mới, tập trung vào nội dung
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
Để xứng đáng với vị trí nhiệm vụ của mình trong nhà trường tôi thường
xuyên chăm lo bồi dưỡng tay nghề, tích luỹ kinh nghiệm giảng dạy, tìm tòi học hỏi
qua sách báo, qua các phương tiện thông tin đại chúng. Bồi dưỡng thường xuyên là
nhiệm vụ quan trọng trong việc nâng cao trình độ chuyên môn của bản thân tôi.
Tham gia các tiết dạy sinh hoạt chuyên môn liên trường, thao giảng do
Phòng, Cụm, Trường tổ chức.
Thường xuyên dự giờ đồng nghiệp để học hỏi kinh nghiệm giảng dạy của
những giáo viên dạy lâu năm.
Luôn tìm kiếm, sưu tầm, sáng tạo những tiết dạy hay, những đồ dùng, đồ
chơi, tranh ảnh đẹp, phong phú để phục vụ cho việc dạy học có hiệu quả cao.
Thường xuyên làm đồ dùng, đồ chơi từ vật liệu sẵn có ở địa phương để trẻ

Trước khi cho trẻ tham gia vào hoạt động, phải tìm hiểu khả năng nhận
thức, đặc điểm tâm lý của trẻ, của lớp. Soạn bài, làm đồ dùng và thâm nhập giáo án
thật nhuần nhuyễn để truyền đạt kiến thức cho trẻ một cách có hiệu quả. Vận dụng
linh hoạt sáng tạo, nhẹ nhàng các thủ thuật, biện pháp tạo sự hứng thú, hấp dẫn trẻ
như: Trò chơi, câu đố, bài hát, vè…
Ví dụ: Khi thực hiện đề tài ''Vẽ hoa mùa xuân'', tôi cho trẻ hát bài ''Màu
hoa''. Sau đó, tôi cùng trẻ đàm thoại về đặc điểm của một số loại hoa, cách thực
hiện đề tài.
Mặt khác, để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ trong giờ
dạy cô phải đặc biệt chú ý đến lời giảng. Lời giảng của cô phải rõ ràng, chính xác,
dễ hiểu, lời giảng phải kết hợp với câu hỏi. Vì câu hỏi là một phương tiện để giúp
trẻ tích cực tham gia vào hoạt động, trẻ biết suy nghĩ, tìm ra câu trả lời. Từ đó, trẻ
tập trung chú ý vào vấn đề. Tuy nhiên, câu hỏi đưa ra phải vừa sức với trẻ. Câu hỏi
mang tính chất trao đổi giữa cô với trẻ, giữa trẻ với bạn. Tránh hiện tượng cô kể
cho trẻ nghe làm cho trẻ thụ động, hạn chế tính tư duy. Cô sử dụng các câu hỏi để
tạo điều kiện cho trẻ tham gia tích cực vào hoạt động.
Ví dụ: Để vẽ được ''Hoa mùa xuân'', cô đàm thoại cùng trẻ: Hôm trước các
con đã được vẽ về hoa rồi, vậy các con hãy suy nghĩ xem để vẽ được những bông
hoa chúng ta cần vận dụng kỹ năng gì? Vẽ như thế nào nhỉ ? Nếu cô dùng màu đen
7


mà tô bông hoa, lá hoa thì sao nhỉ? Vậy thì ta nên dùng màu gì để tô cho đẹp?
(màu vàng - đỏ - tím… để tô bông hoa, màu xanh tô lá hoa, cây cỏ...). Trong khi
thực hiện, lời giảng của cô phải được kết hợp với các thao tác kỹ năng, lời giảng
phải dẫn dắt trẻ đi từ tổng thể đến chi tiết, phát huy tính tích cực bằng cách cho trẻ
quan sát, trải nghiệm, phát hiện những đặc điểm của đối tượng và kỹ năng tạo
thành đối tượng.
Ví dụ: Cô hỏi trẻ:
+ Cô có bức tranh gì đây? (Vườn hoa)

đó giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh môi trường. Cho trẻ dùng phấn, que vẽ vẽ theo ý
8


thích, cho trẻ làm quen với nhiều học liệu như màu nước, sáp màu, sơn…để trẻ
được làm quen và sử dụng vào các bài vẽ của mình.
Trong những buổi sinh hoạt chiều hay là hoạt động góc, giáo viên cho trẻ
quan sát những bức tranh, sản phẩm đẹp của các bạn trong lớp và ở lớp bạn, thông
qua đó giáo viên khuyến khích trẻ phát triển ngôn ngữ, khả năng cảm thụ thẩm mỹ,
phát triển hứng thú của trẻ đối với hoạt động tạo hình, khiến trẻ hưởng ứng ngay
mỗi khi cô cho trẻ nặn, vẽ, xé, cắt dán. Được quan sát nhiều, trí tưởng tượng của
trẻ tăng, trẻ có điều kiện tích lũy, làm phong phú vốn hiểu biết của trẻ về nghệ
thuật và đó chính là nền tảng để phát triển tính sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo
hình.
Đây là một hình thức quan trọng, nó hỗ trợ và làm giàu vốn biểu tượng
phong phú phục vụ cho giờ hoạt động của trẻ. Do vậy, ở mọi lúc mọi nơi cô giáo
phải biết tận dụng mọi điều kiện tốt nhất, thường xuyên tổ chức cho trẻ được trải
nghiệm, quan sát các biểu tượng sống động xung quanh trẻ. Từ đó, trẻ có thể ghi
nhớ được các đối tượng qua xúc cảm của mình.
2.3. Kết quả đạt được:
Với những biện pháp như trên tôi đã vận dụng vào tình hình thực tế một
cách hợp lý và đã thu được những kết quả đáng khích lệ.
Kết quả khảo sát cuối năm
TS
Trung
Tốt
Khá
trẻ
bình
Nội dung

- Hầu hết các tiết tạo hình vẽ theo đề tài 100% trẻ đều hoàn thành sản phẩm,
nhiều trẻ còn thể hiện sản phẩm của mình rất sáng tạo. Đặc biệt trẻ rất hứng thú
tham gia vào hoạt động tạo hình vẽ theo đề tài.
- Lớp học, góc tạo hình đã có rất phong phú, có nhiều tranh đẹp, sáng tạo với
nhiều chất liệu vẽ khác nhau để trưng bày. Hoạt động tạo hình thực sự trở thành
món ăn tinh thần đối với trẻ, trẻ có sự cố gắng thi đua lẫn nhau rõ rệt có tiến bộ rất
nhiều.
- Tôi đã chọn ra những cháu có năng khiếu để bồi dưỡng thêm và kết hợp
với phụ huynh có hướng bồi dưỡng năng khiếu cho trẻ, tạo tiền đề cho trẻ ở các độ
tuổi tiếp theo (Mẫu giáo Lớn, trẻ vào lớp 1....).
9


* Đối với giáo viên:
- Quá trình thực hiện các biện pháp trên giúp tôi tự tin, vững vàng hơn khi
lên lớp, các bước lên lớp có nhiều đổi mới, linh hoạt hơn.
- Bên cạnh đó còn giúp tôi nắm bắt được đặc điểm tâm lý, mức độ nhận thức
của trẻ để có hướng giáo dục trẻ được tốt hơn.
- Từ những việc làm cụ thể như trên, bản thân đã đúc kết được nhiều kinh
nghiệm, đã nắm chắc được các phương pháp giáo dục trẻ.
- Kỹ năng vẽ của tôi đã tốt hơn rất nhiều điều đáng nói là làm cho tôi đam
mê và yêu thích vẽ hơn rất nhiều.
* Đối với phụ huynh:
- Luôn tạo điều kiện tốt cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình như: Cung cấp
tranh ảnh, báo chí, các nguyên vật liệu sẳn có ở địa phương... mua sắm đồ dùng
học tập, phối hợp với giáo viên để giúp trẻ ngày càng tiến bộ hơn. Cùng với nhà
trường làm tốt hơn nữa công tác xã hội hóa giáo dục nhằm cùng với nhà trường
nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Đây là tính hiệu rất đáng mừng vì vậy
chúng ta cần trân trọng và phát huy.
- Đa số các bậc phụ huynh phấn khởi và yên tâm hơn, vì thế mà phụ huynh

3. Phần kết luận
3.1. Ý nghĩa của đề tài:
Như chúng ta đã biết, ở trường mầm non tạo hình giữ một vị trí quan trọng
nhằm góp phần giáo dục thẩm mỹ và hình thành nhân cách của trẻ. Thông qua hoạt
động tạo hình đặc biệt là hoạt động “Vẽ theo đề tài” nhằm khơi gợi và phát huy
khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ. Gây cho trẻ hứng thú trước cái đẹp, tiến tới hình thành
ở trẻ thị hiếu thẩm mỹ. Trẻ được hoạt động tạo hình là giúp trẻ bước đầu làm quen
với các phương tiện và ngôn ngữ tạo hình như: Đường nét, hình dáng, màu sắc, bố
cục…thông qua đó phát triển năng lực quan sát phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng
sáng tạo.
Việc dạy trẻ hoạt động tạo hình “vẽ theo đề tài'' là một điều không phải dễ.
Vì vậy, để trẻ tham gia có hiệu quả thì phải có sự dẫn dắt của giáo viên. Trẻ tham
gia hoạt động tạo hình nói chung và tiết vẽ theo đề tài nói riêng là một việc làm rất
cần thiết nhằm giúp trẻ phát triển về mọi mặt như đức, trí, thể, mỹ. Qua đó, vốn
biểu tượng về thế giới xung quanh của trẻ càng phong phú hơn, trẻ có thể sử dụng
các kỹ năng đơn giản để thể hiện được ý định của mình. Muốn thực hiện đạt hiệu
quả cao khi tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ, giáo viên cần phải nắm chắc
phương pháp, tác phong nhẹ nhàng, linh hoạt, đồ dùng, đồ chơi, tranh ảnh đẹp, bắt
mắt với trẻ. Phải dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi, phối hợp với phụ huynh để cùng giúp
đỡ trẻ. Từ thực tế lớp tôi phụ trách, với những khó khăn mà tôi gặp phải, tôi đưa ra
những biện pháp tháo gỡ những vướng mắc trong việc cho trẻ hoạt động tạo hình
nhất là tiết ''Vẽ theo đề tài''. Mong rằng những biện pháp này sẽ áp dụng có hiệu
quả hơn khi được các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp góp ý, bổ sung thêm và
tích cực đổi mới trong quá trình vận dụng để đưa chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
được ngày càng phát triển nhằm đáp ứng với yêu cầu giáo dục Mầm non mới trong
giai đoạn hiện nay.
3.2. Kiến nghị, đề xuất:
- Nhà trường, PGD tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. Tăng
cường công tác dự giờ, thao giảng học hỏi chuyên môn ở đồng nghiệp để nâng cao
trình độ chuyên môn. Nhất là những tiết dạy có hiệu quả trong việc áp dụng quan