SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP GIÁO VIÊN LÀM TỐT
CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 2
PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sinh thời, Hồ Chủ Tịch của chúng ta đã từng dạy: “Có tài mà không có
đức là người vô dụng, có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó” Lời dạy
của Bác luôn đúng với mọi thời đại, bởi đó chính là hướng đến nhân cách hoàn
thiện của một con người. Để phát triển nhân cách con người một cách toàn diện
thì không ai khác chính là nhiệm vụ lớn lao của ngành giáo dục. Trong ngành
giáo dục được chia làm nhiều cấp học khác nhau. Trong đó bậc tiểu học là một
bậc học nền tảng cho sự hình thành và phát triển nhân cách. Nhân cách con
người được hình thành không chỉ thông qua các tiết dạy kiến thức mà nó là cả
một quá trình, là sự kết hợp của các tổ chức giáo dục mà trong đó người giáo
viên chủ nhiệm chính là cầu nối giữa các tổ chức: gia đình, nhà trường và xã hội.
Vì vậy, có thể nói công tác chủ nhiệm lớp đóng một vai trò rất quan trọng trong
giáo dục. Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, khi nền kinh tế đang phát triển
mạnh mẽ, mạng internet tràn ngập khắp nơi, nó mang lại rất nhiều ích lợi song
mặt tiêu cực của nó đã ảnh hưởng xấu tới việc giáo dục các em. Nhiều em ỉ việc
học tập, sáng tạo của mình vào các thông tin có sẵn trên mạng; sử dụng internet
vào mục đích khác như chơi game, học tập những thú vui không lành mạnh….
Mặt khác, chính sự phát triển của nền kinh tế tạo ra suy nghĩ khác nhau về giáo
dục ở học sinh và phụ huynh như: “Có tiền là có tất cả” hay “việc giáo dục học
sinh là của các thầy, cô giáo”,…Vì vậy rất cần tới sự tác động của ngành giáo
dục để giúp cho học sinh và phụ huynh có cái nhìn đúng hướng, tích cực hơn về
giáo dục. Đây chính là nhiệm vụ của đội ngũ giáo viên vừa làm công tác giảng
dạy vừa làm công tác chủ nhiệm lớp. Với thời gian công tác trong ngành gần 20
năm, trong những năm công tác ấy, tôi đều được phân công làm công tác chủ
nhiệm lớp nhưng không phải năm nào tôi cũng hoàn thành tốt được nhiệm vụ
đó. Bản thân tôi thấy, để làm tốt công tác chủ nhiệm không hề dễ chút nào nhất
là trong giai đoạn hiện nay đối với lứa tuổi học sinh tiểu học nói chung và đối


PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Theo thông tư 30/ 2014/TT- BGDĐT về việc đánh giá học sinh tiểu học,
quy định: Đánh giá học sinh tiểu học là đánh giá toàn diện về quá trình học tập,
sự hình thành phát triển năng lực, phẩm chất. Như vậy việc đánh giá học sinh
không chỉ căn cứ vào mình kết quả học tập, đạo đức mà đánh toàn diện về tất cả
các mặt. Chính vì thế, đòi hỏi người giáo viên không chỉ làm tốt công tác giảng
dạy mà phải có khả năng tổ chức được các hoạt động giáo dục khác để có cơ sở
đánh toàn diện ở các em. Đây chính là nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm.
Mặt khác QĐ số 16/ QQD- BGDĐT ngày 5/5/2006 của BGD quy định: Giáo
viên chủ nhiệm là người tổ chức các hoạt động giáo dục trong lớp và chịu trách
nhiệm trước hiệu trưởng về công tác giáo dục đào tạo, lối sống và chuẩn kiến
thức kĩ năng cần đạt của lớp mình. Như vậy ta có thể thấy được người giáo viên
chủ nhiệm đóng một vai trò hết sức quan trọng trong giáo dục. Giáo viên chủ
nhiệm trong nhà trường tiểu học là quản lí toàn diện lớp học. Quản lí toàn diện
một lớp học không chỉ là quản lí nhân sự như: số lượng, tuổi tác, giới tính, hoàn
cảnh gia đình, trình độ học sinh về học lực và đạo đức mà điều quan trọng là
phải đưa ra dự báo, vạch được một kế hoach giáo dục phù hợp với thực trạng để
dẫn dắt học sinh thực hiện kế hoạch đó, khai thác hết những điều kiện, trong và
ngoài nhà trường đạt tới mục tiêu giáo dục. Giáo viên chủ nhiệm còn là người
đại diện cho quyền lợi, nguyện vọng chính đáng của tập thể học sinh; là cầu nối
giữa ban giám hiệu và các thầy cô giáo, giữa nhà trường, gia đình và các tổ chức
xã hội; là người tổ chức phối hợp liên kết các lực lượng trong quá trình thực
hiện mục tiêu giáo dục.
Để thực hiện chức năng quản lí toàn diện giáo dục đòi hỏi giáo viên chủ
nhiệm phải nắm chắc mục tiêu của lớp học, cấp hoc; có những kiến thức cơ bản
vè tâm lí hoc, giáo dục học, có hiểu biết về văn hóa, pháp luật, chính trị,… Đặc
biệt cần có hàng loạt kĩ thuật tổ chức hoạt động giáo dục như kĩ năng giao tiếp
ứng xử với các đối tượng trong và ngoài nhà trường, kĩ năng chẩn đoán đặc

viên chủ nhiệm đôn đốc thì mới làm.
- Đội ngũ cán bộ lớp lâm thời thì chưa biết tự quản lớp, phụ thuộc vào giáo
viên chủ nhiệm rất nhiều.
- Tập thể lớp chưa có tinh thần đoàn kết, đôi lúc còn đùn đẩy, ganh tị nhau.
- Trong lớp còn có nhiều em nhút nhát không dám bày tỏ ý kiến của mình.
- Chất lượng giáo dục không đồng đều, có em nổi trội về học lực, có năng
khiếu văn nghệ nhưng có nhiều em lực học còn non, chữ viết xấu.
- Việc ôn bài và chuẩn bị bài trước khi đến lớp chưa thành thói quen, hôm thực
hiện hôm không thực hiện.
- Trong giờ học, các em còn hay nói tự do, giơ tay phát biểu ý kiến, giơ bảng
cũng không theo một quy định chung nào.
- Tình trạng, đi học muộn và nghỉ học vô lí do vẫn còn.
Vì vậy, trong hai tuần đầu lớp tôi đều bị xếp loại B về mặt nề nếp.
Bên cạnh đó, các giáo viên trong tổ, khối cũng chưa thật sự có biện pháp hữu
hiệu để giúp tôi khắc phục tình trạng trên.
Chính thực trạng trên đã khiến tôi suy nghĩ rất nhiều và tìm ra các biện pháp
để thực hiện sau.
III/ CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Nghiên cứu, nắm vững tình hình học sinh lớp chủ nhiệm:
Đây là một việc làm đầu tiên và hết sức cần thiết vì thông qua việc làm này sẽ
giúp tôi nắm được hoàn cảnh gia đình, tập quán sinh hoạt, đặc điểm tâm lí, năng
lực, phẩm chất của học sinh.
Để làm được việc này, tôi tìm hiểu qua hồ sơ của các em, và giáo viên chủ
nhiệm các em năm học trước. Qua đó tôi biết được học lực, mặt hạn chế nổi trội
của từng em. Cùng với việc tìm hiểu hồ sơ, tôi đã đến nơi các em sinh sống để
có thể hiểu rõ hơn về hoàn cảnh gia đình, môi trường sống tác động đến việc
giáo dục các em. Và việc quan trọng nhất là tôi thường xuyên trò chuyện với các
em bởi vì ở lứa tuổi này các em luôn nói hết những gì mình biết, mình nghĩ nên
tôi có thể dễ dàng nắm bắt được đặc điểm tâm lí của từng em học sinh.


+ Đa số được các học sinh khác bầu chọn.
Từ các tiêu chí trên, tôi tổ chức cho lớp bình chọn có thể là các em tự ứng cử
hoặc là bầu chọn. Trong việc này, giáo viên chủ nhiệm phải là người định hướng
để các em bầu chọn đúng đối tượng. Tuy nhiên cần phải có sự thuyết phục, tránh
sự áp đặt.
Xây dựng bộ máy tổ chức tự quản lớp không chỉ thành lập cho đủ ban bệ mà
quan trọng là các em sẽ hoạt động như thế nào. Đây là một vấn đề đặt ra cho
giáo viên chủ nhiệm. Vì vậy tôi phải giao nhiệm vụ cụ thể cho từng chức danh
như sau.
- Lớp trưởng:
+ Bao quát nề nếp chung của cả lớp.
+ Chỉ đạo cho các bạn trong lớp xếp hàng ra vào lớp.
+ Quán xuyến lớp khi giáo viên đi dự giờ, khi sinh hoạt 15 phút mà giáo
viên chủ nhiệm không có mặt.
- Lớp phó học tập:
+ Tổ chức ôn bài, truy bài cho lớp trước khi vào giờ học.
5


+ Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của các bạn.
+ Giúp đỡ những bạn học kém.
- Lớp phó lao động:
+ Phân công, đôn đốc việc làm vệ sinh lớp học.
+ Phân công và cùng các bạn chăm sóc bồn hoa của lớp, làm vệ sinh
chung của trường.
- Lớp phó văn nghệ:
+ Làm quản ca cho lớp trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ.
+Tham gia các phong trào văn nghệ, thể dục, thể thao của lớp, của trường.
- Tổ trưởng:
+ Quán xuyến các nề nếp chung của cả tổ.

thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau trong công việc, trách nhiệm của mỗi thành

6


viên trong tập thể, giáo viên chủ nhiệm cần tổ chức các hoạt động và thu hút
được các em tham gia một cách tích cực nhất.
a.Hoạt động học tập:
Hoạt động học tập là hoạt động quan trọng nhất vì vậy để giúp học sinh học tốt,
tôi đã làm như sau:
- Rèn cho học sinh thói quen đi học đầy đủ, đúng giờ bằng cách:
+ Tôi có mặt thường xuyên tại lớp 10 phút trước giờ mỗi ngày,đặc biệt là
những ngày đầu tuần.
+ Tổ chức 10 phút “ôn bài” đầu giờ học mỗi ngày. Ôn bài là biện pháp
giúp nhau ôn tập nhanh, chuẩn bị sẵn sàng cho ngày học mới.
+ Phân công lớp phó học tập theo dõi thi đua giữa các tổ.
- Rèn cho học sinh thói quen tích cực tham gia học tập bằng cách:
+ Tổ chức thi đua giữa các tổ, nhóm, ghi lại số lần tham gia phát biểu ý
kiến trong giờ học, số lời khen của giáo viên trong tiết, trong tuần, trong đợt thi
đua.
+ Tổ chức cho học sinh chuẩn bị trước các bài học trong ngày.
+ Nêu gương những học sinh có phương pháp học tập tốt, đặc biệt là những
em có hoàn cảnh khó khăn mà học tốt.
+ Tổ chức cho học sinh học nhóm, đôi bạn cùng tiến.
b.Tổ chức tốt hoạt động sao nhi đồng:
Đối với lớp 2, thì có các hoạt động sao nhi đồng, để sao nhi đồng hoạt động
có hiệu quả, tôi cùng phối hợp với đội sao đỏ, tổng phụ trách đội và bí thư đoàn
trường làm tham mưu cho các em hoạt động.
Nội dung công tác của sao nhi đồng là tổ chức sinh hoạt sao thường kì, theo
các chủ đề, tổ chức sinh hoạt văn nghệ, thi cầu lông, cờ vua. Tôi là người giúp

Cụ thể trong nhà trường, tôi luôn tổ chức cho các em hoạt động theo nội dung
chủ đề mà Chi bộ, đoàn đội vạch ra và có những kiến nghị để các tổ chức đó tạo
điều kiện phù hợp cho lớp mình thực hiện tốt. Bên cạnh đó việc phối hợp với
các giáo viên bộ môn khác cũng luôn được tôi trú trọng đến bởi từ những phản
ánh của các giáo viên khác, tôi biết thêm được những mặt mạnh, mặt yếu để
khắc phục kịp thời. Đặc biệt nhất là phối hợp với đội sao đỏ mà cụ thể là phụ
trách sao. Học sinh lớp 2, các em đang còn ở lứa tuổi nhi đồng nên chủ yếu phụ
trách sao sẽ hướng dẫn các em thưc hiện các hoạt động giáo dục của đội. Tuy
nhiên những em làm phụ trách sao cũng chỉ là ở lứa tuổi đội viên nên chưa thể
nắm vững được tâm lí của các em nhỏ. Vì vậy, tôi gặp gỡ, trao đổi với phụ trách
sao để các em hiểu mình phải là người giúp đỡ các em qua việc bảo ban, động
viên, hướng dẫn các em thực hiện chứ không phải là đến để bắt các em phải làm
thế này, làm thế khác hoặc là chỉ đến để ghi chép, theo dõi những việc làm sai
của các em. Hội phụ huynh và hội khuyến học cũng là tổ chức rất quan trọng
nên tôi chủ động phối kết hợp với các tổ chức này trong việc tuyên dương khen
thưởng các em kịp thời.
7.Giữ mối quan hệ mật thiết với phụ huynh học sinh:
Quan hệ mật thiết với phụ huynh học sinh là điều hết sức quan trọng trong
công tác chủ nhiệm.Vì vậy, tôi không đợi đến các kì họp phụ huynh hay khi các
em vi phạm nội quy trường lớp mới mời phụ huynh đến để trao đổi mà khi có
thời gian hay trong dịp nào đó tôi đến thăm hỏi chuyện gia đình, trao đổi cách
dạy dỗ con em hoặc gặp mặt khi các phụ huynh đưa đón con em mình đi học để
cùng thống nhất phương pháp giáo dục. Đặc biệt trong các cuộc họp phụ huynh,
tôi không coi đó là lúc chê bai, phê phán việc học tập hay hạnh kiểm của học
sinh mà tôi tạo cho cuộc họp trở thành buổi trao đổi thân mật giữa người giáo
dục trẻ em được đào tạo bài bản ở trường sư phạm là tôi và những người giáo
dục trẻ theo bản năng, theo vốn hiểu biết của bản thân là các bậc phụ huynh. Cả
hai bên đều học hỏi trao đổi kinh nghiệm cho nhau. Trong cuộc họp tôi khuyến
khích phụ huynh góp ý, rút kinh nghiệm cho bản thân tôi trong việc giáo dục
học sinh. Với cách làm trên tôi đã được phụ huynh tin yêu và sẵn sàng hỗ trợ tôi

tự tin, mạnh dạn của các em, khích lệ những em nhút nhát. Đặc biệt là sẽ nhận
được kết quả sát thực, khách quan từ các em. Hơn thế nữa, các em sẽ là người
đưa ra các biện pháp để thực hiện kế hoạch của tuàn sau một cách chủ động hơn.
Cũng qua việc tự đánh giá này, các em sẽ tự nhận thấy được hạn chế của mình
để tự khắc phục và phấn đấu vươn lên.
Khi học sinh tham gia nhận xét, đánh giá, tôi đóng vai trò là cố vấn và phải
là người quan sát, lắng nghe để nhận ra mặt mạnh, mặt yếu của các em, từ đó tôi
sẽ có những nhận xét chung, khen ngợi hoặc nhắc nhở, động viên các em cùng
nhau thực hiện cho tốt, kết quả thi đua của các em trong tuần phải được ghi lại
để làm cơ sở xếp loại thi đua theo tháng, kì và cả năm.
Trong tiết này học này, tôi tôn trọng ý kiến của các em và trú trọng đến việc
tuyên dương, động viên khích lệ các em.
IV/ KẾT QUẢ THỰC HIỆN
Sau một thời gian nghiên cứu và tiến hành biện pháp trên, cuối tháng ba kết
quả về tất cả các mặt ở lớp tôi chủ nhiệm đã có sự chuyển biến rõ rệt. Cụ thể:
- Về học tập: Chất lượng đại trà tương đối đồng đều, không còn học sinh yếu
kém, chất lượng vở sạch cũng được nâng lên theo tháng , chỉ còn 2 em xếp loại
B, không có học sinh bị xếp loại C. Đặc biệt trong dịp giao lưu viết chữ đẹp cấp
huyện lớp tôi có hai em đạt giải 3.

9


- Về các phong trào: Lớp đã hưởng ứng tha gia tất cả các phong trào do ĐoànĐội, Nhà trường tổ chức và được đánh giá rất cao. Điển hình trong dịp liên hoan
văn nghệ chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam, lớp tôi đã có tiết mục đạt giải
nhất; trong dịp giao lưu kể chuyện cấp cụm ,lớp đã có một tiết mục đại diện cho
trường tham gia đạt giải ba; để kỉ niệm ngày thành lập Đoàn TNCSHCM 26/3,
lớp có 6 em tham gia giao lưu cờ vua do Đoàn trường tổ chức, trong đó có 1 em
đạt giải nhì, 1 em đạt giải ba.
- Về lao động, vệ sinh: Vệ sinh lớp học hàng ngày đều sạch sẽ, lớp đã trồng

Qua đề tài này tôi có một số đề xuất sau:
1. Đề nghị nhà trường và địa phương tạo điều kiện về kinh phí và cơ sở vật
chất để tổ chức các hoạt động giáo dục cho các em được tốt hơn.
2. Đề nghị nhà trường phối hợp với phòng giáo dục tạo điều kiện để tổ chức
hội thảo khoa học để các đồng nghiệp có thể học tập những kinh nghiệm vào
thực tế làm công tác chủ nhiệm.
3. Đề nghị nhà trường phối hợp với phòng giáo dục tạo điều kiện để có thêm
những tài liệu có liên quan đến vấn đề này để giáo viên tham khảo vận dụng vào
trong việc làm công tác chủ nhiệm được tốt hơn.
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong việc “Giúp giáo viên làm tốt
công tác chủ nhiêm lớp 2" rất mong được sự góp ý của đồng nghiệp. Tôi xin
chân thành cảm ơn.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Yên Tâm, ngày 25 tháng 3 năm 2016
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.
Người thực hiện

Nguyễn Thị Thu Hà

11


TÀI LIỆU THAM KHẢO
------------------------------------------- Tạp chí giáo dục Tiểu học.
- Tạp chí thế giới trong ta.
- Tài liệu đào tạo giáo viên tiểu học: Đạo đức và phương pháp giáo dục
đạo đức ở tiểu học.