CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số:…………………………………………………………………
1. Tên sáng kiến: “Một số hình thức giúp giáo viên làm tốt công tác
chủ nhiệm lớp đạt hiệu quả”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác chủ nhiệm
3. Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết
Giáo viên chủ nhiệm ở tiểu học có một vị trí vô cùng quan trọng trong
việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và
lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học
sinh tiếp tục học lên các lớp trên;
Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh xuyên
suốt 7 buổi/ tuần, giáo viên chủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi các
hoạt động trong giờ chơi, trong các buổi sinh hoạt giao lưu tập thể,.. và cả hoạt
động học tập ở nhà của học sinh. Vì vậy công việc của một giáo viên chủ nhiệm
lớp ở tiểu học là rất nặng nề, rất vất vả và vô cùng phức tạp;
Ở đầu mỗi năm học, ở cùng một trường học cùng một khối lớp, chất
lượng học tập của học sinh cũng tương đương nhau. Nhưng tại sao đến cuối
năm, chất lượng học tập và hạnh kiểm của học sinh lớp này lại vượt trội hẳn so
với các lớp khác; sĩ số của lớp này duy trì 100% nhưng ở những lớp khác lại có
tới 1,2 học sinh bỏ học, thậm chí có những em ở nhà nhưng không thể vận động
đi học trở lại được. Mặc khác, tuy giáo viên chủ nhiệm ở tiểu học dạy được tất
cả các lớp (từ lớp 1 đến lớp 5) nhưng trong thực tế không phải giáo viên nào
cũng theo học sinh của mình từ lớp này lên lớp khác. Nếu như giáo viên lớp
dưới làm tôt công tác chủ nhiệm, xây dựng tốt nề nếp lớp học, rèn luyện cho học
thân. Giúp các em hình thành và phát triển tốt về cả đức – trí - thể - mĩ. Biết tự
quản, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau để học tập và rèn luyện đạo đức tốt;
- Nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường là “Dạy tốt-học
tốt”;
- Rèn nề nếp tốt cũng góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà
trường.
3.2.2. Nội dung giải pháp
Những điểm khác biệt, tính mới của giải pháp
Khi được phân công làm công tác chủ nhiệm, phải làm sao để học sinh
yếu, học sinh ít chịu học tập lại chăm chỉ cần cù chịu khó học tập hơn, học sinh
có hoàn cảnh khó khăn biết phấn đấu vượt khó, duy trì việc học tập của mình…
Đó là công việc hết sức cần thiết và cũng là một trong những mục tiêu, yêu cầu
đầu tiên đối với công tác chủ nhiệm. Qua đề tài này cũng góp phần không nhỏ
trong việc xây dựng “Trường học thân thiện - Học sinh tích cực” mà ngành đã
phát động trong các năm học vừa qua. Muốn vậy thì đòi hỏi người GVCN phải
xây dựng được một tổ chức lớp học thân thiện, tích cực;
Điểm mới là Ban giám hiệu là người xây dựng kế hoạch, tổ chức thực
hiện một cách triệt để giữa các GVCN trong toàn trường. Mặc dù trong thời gian
qua công tác này có sự chỉ đạo của các cấp lãnh đạo ngành cùng với sự lãnh và
chỉ đạo của đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý giáo dục. Song năng lực của
đội ngũ giáo viên được phân công làm công tác chủ nhiệm không đồng đều, một
số giáo viên chưa toàn tâm toàn ý phục vụ sự nghiệp giáo dục, chưa có sự nổ lực
trong công tác chủ nhiệm. Cần phải có sự ủng hộ, chỉ bảo của BGH nhà trường,
sự kết hợp của đồng nghiệp, PHHS và thậm chí nhờ cả “tình báo” của các lớp
khác.
Cách thức thực hiện, các bước thực hiện của giải pháp
Để làm tốt công tác chủ nhiệm của một lớp thì người giáo viên cần tập
trung vào một số công việc sau:
Người GVCN chính là nhà tâm lý học về vấn đề này, phải nắm được đặc
điểm rất riêng của từng em, thường xuyên quan tâm, thông cảm, giúp đỡ, động
viên, coi các em như là người em, người con,… luôn luôn gần gũi, hoà đồng
cùng các em. Nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của các em, giúp người GVCN
lựa chọn những biện pháp ứng xử sư phạm phù hợp nhằm khơi dậy và phát huy
được mặt mạnh sẵn có ở mỗi em. Xây dựng cho từng em có một tâm hồn, tình
cảm phong phú, trong sáng, cao cả, có năng lực và sức khoẻ dồi dào.
- Bồi dưỡng năng lực tự quản cho ban cán sự lớp
+ Giáo viên cần phải có kế hoạch xây dựng một tập thể đoàn kết, nhất trí,
biết tự quản lý các công việc của một tập thể lớp gồm các thành viên: một lớp
trưởng phụ trách chung được tập thể lớp bầu ngay đầu năm học; lớp phó phụ
trách văn thể mĩ, lớp phó phụ trách học tập, lớp phó phụ trách lao động. Trong
lớp chia học sinh thành các tổ, mỗi tổ có một tổ trưởng và một tổ phó, mỗi tổ có
thể chia thành các nhóm học tập và có nhóm trưởng điều khiển nhóm. Tổ
trưởng, nhóm trưởng đều có sổ sách theo dõi mọi hoạt động của tổ, nhóm mình;
+ Xếp chỗ ngồi một em khá, giỏi ngồi cùng học sinh trung bình và yếu để
các em khá giỏi giúp đỡ bạn, chia sẻ với bạn các câu hỏi, bài tập khó. Các tổ
trưởng phải theo dõi trong tổ của mình ai nói chuyện riêng, không làm bài tập,
không học bài cũ, đi học muộn, nghỉ học không có phép... bạn nào hằng
ngày chăm phát biểu xây dựng bài. Cuối tuần thống kê tuyên dương những em
có ý thức tốt, em nào mắc phải khuyết điểm tự đứng dậy nhận lỗi trước lớp và
giáo viên chủ nhiệm. Đây là một việc làm mang tính giáo dục, các em tự biết
nhận lỗi, tự nhận ra khuyết điểm của mình. Qua những việc làm như vậy, tôi
thấy các em tiến bộ rõ rệt. Theo tôi nghĩ, nhiều lúc nghiêm túc quá sẽ dẫn đến
không khí căng thẳng trong giờ học. Trong khi học bài nếu học sinh phát biểu tôi
luôn chú ý động viên dù trả lời không đúng hoặc đúng ít để tạo cho lớp mình có
-Phối hợp với các giáo viên bộ môn
Bằng việc theo dõi thường xuyên những hoạt động, những kết quả học tập
của các em để có cách sửa chữa, uốn nắn kịp thời. Đây cũng là con đường gần
gũi nhất để giáo viên chủ nhiệm nhanh chóng hiểu biết các em, nắm bắt các em.
Các hoạt động phối hợp như: dự giờ thăm lớp để thăm dó ý kiến thái độ hứng
thú học tập ở các bộ môn, phát hiện những khó khăn của các em trong học tập.
Trao đổi với các giáo viên bộ môn về những khó khăn của các em mà mình tìm
hiểu được để có cách động viên, giúp đỡ các em cũng như phản ánh của giáo
viên bộ môn về những nguyện vọng của các em khi học tập.
- Phối hợp với Ban giám hiệu nhà trường
Giáo viên chủ nhiệm là người thừa lệnh hiệu trưởng thay mặt nhà trường
để tổ chức quản lý, giáo dục học sinh một lớp. Để có kế hoạch của mình thì giáo
viên chủ nhiệm phải nắm được kế hoạch giáo dục của nhà trường. Thường
xuyên báo cáo tình hình lớp, kết quả giáo dục, ý chí, nguyện vọng của học sinh
lớp mình với Ban giám hiệu. Đề nghị tuyên dương, khen thưởng những cá nhân
tiêu biểu có thành tích tốt trong học tập.
- Phối hợp với phụ huynh học sinh
+ Họp phụ huynh học sinh: Giáo viên tiến hành vào đầu năm học, sau
học kì I và cuối năm để thông báo kết quả, kế hoạch giáo dục của lớp, của
trường, tình hình học tập rèn luyện của từng học sinh; bàn bạc các biện pháp
phối hợp giữa nhà trường và gia đình. Đây là một trong những nội dung quan
trọng tạo uy tín của giáo viên đối với các bậc phụ huynh do vậy giáo viên phải
chuẩn bị chu đáo nội dung, năng lực tổ chức, biết phối hợp với ban chi hội phụ
huynh để thu hút được sự đồng tình nhất trí cao trong các phong trào của lớp,
của trường;
+ Liên kết với gia đình, với hội cha mẹ học sinh trong mọi hoạt động. Hội
cha mẹ học sinh chính là nơi giáo viên dễ dàng nhận rõ hoàn cảnh gia đình của
từng em. Qua hội này giúp giáo viên trong nhiều việc, giáo viên có điều kiện gửi
phương như tổ nhân dân tự quản nơi gia đình các em sinh sống để nắm được
tình hình học tập, các hoạt động vui chơi ở nhà của các em. Nội dung liên kết có
thể là:
+ Thực hiện việc giữ trật tự an ninh ở địa phương;
+ Tổ chức vui chơi vào các ngày lễ như: Tết, Tết Thiếu nhi, Tết Trung thu,
…;
Các tổ chức ngoài nhà trường có vai trò rất quan trọng trong việc hình
thành nhân cách cho học sinh, bằng các công tác khéo léo “nghiệp vụ sư phạm”
của mình, người giáo viên phải biết dựa vào hoàn cảnh từng địa phương mà có
cách phối hợp, tác động một cách hợp lí nhất;
Như vậy để “chăm sóc” tốt học sinh của mình, giáo viên luôn cần sự ủng
hộ, chỉ bảo của Ban giám hiệu nhà trường, sự kết hợp của đồng nghiệp, phụ
huynh học sinh, thậm chí phải nhờ cả “tình báo” ở các lớp khác và sự hỗ trợ về
vật chất, tinh thần của các lực lượng xã hội khác để tạo điều kiện cho các em
học tốt hơn.
3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp
Đề tài này bản thân đã đưa vào áp dụng cho lớp trong năm học qua mà tôi
chủ nhiệm và mang lại nhiều hiệu quả đáng khích lệ. Với những kinh nghiệm đã
nêu bản thân sẽ phổ biến lại cho trong tổ cùng thực hiện trong năm học tới và tôi
nghĩ rằng tất cả giáo viên dạy tiểu học trong và ngoài huyện có tâm huyết đều
thực hiện được.
3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được của giải pháp
Tôi đã thực hiện đề tài này từ nhiều năm qua, lớp tôi chủ nhiệm đều là
những lớp đại trà (có học sinh mồ côi, học sinh khuyết tật, học sinh bị cha mẹ bỏ
phải ở với ông bà) nên đa số các em có học lực cũng như là nề nếp đều chưa tốt.
Song qua mỗi năm học, đa số học sinh của lớp tôi chủ nhiệm đều chăm ngoan,
học lực ngày càng tiến bộ. Lớp của tôi thường xuyên được thầy tổng phụ trách
SL TL
0
SL
25
Khá
TL
80,6
SL
3
TL
9,7
- Kết quả các hoạt động phong trào:
+ Giải II Làn điệu dân ca
+ Giải A tiếng hát hoa phượng đỏ
+ Giải KK giải toán trên mạng vòng huyện
- Hạnh kiểm: Thực hiện đầy đủ 5 nhiệm vụ: 31HS – 100%
Chất lượng học tập của học sinh năm học 2014-2015:
- Hoàn thành chương trình lớp học: 31/31 – 100%;
- Được Hiệu trưởng tặng giấy khen: 18HS – 58,1%;
- Đánh giá Phầm chất và Năng lực: Đạt 100%.
Đạt giải phong trào (các Hội thi)
- Cấp trường:
+ 01 giải I Hội thi vẽ tranh;
bình