ĐỀ MỤC
1.
1.1.
1.2.
1.3.
1.4.
2.
2.1.
2.1.1.
2.1.2.
2.2.
2.2.1.
2.2.2.
2.3.
2.3.1.
2.3.1.1.
2.3.1.2.
2.3.2.
2.2.3.
2.4.
3.
3.1.
3.2

MỤC LỤC
NỘI DUNG

TRANG
PHẦN MỞ ĐẦU
2
Lý do chọn đề tài

Hướng dẫn HS cách làm bài.
15
Tổ chức cho HS luyện tập qua các đề được biên soạn theo cấu
trúc đề minh họa.
16
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
17
KẾT LUẬN
17
Kết luận
17
Kiến nghị và đề xuất
18
Phần phụ lục

1. PHẦN MỞ ĐẦU
1


1.1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày càng chú trọng nhiều hơn đến
việc nâng cao chất lượng giáo dục ở các cấp học nhằm cung cấp tri thức, kỹ năng toàn
diện cho người học. Nghị quyết số 29/NQ-TW Hội nghị trung ương 8 khóa XI về đổi mới
căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã nêu rõ: “Tiếp tục tục đổi mới mạnh mẽ phương
pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận
dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền đạt một chiều, ghi nhớ máy
móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự
cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực”. Nhận thức được tầm quan
trọng của việc tăng cường đổi mới kiểm tra, đánh giá thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy
học, gần đây, kỳ thi THPT Quốc gia luôn đổi mới đề thi từ hình thức thi đến cấu trúc và

thi, tôi nhận thấy rèn luyện kỹ năng làm bài cho HS nhất là kỹ năng làm bài nghị luận văn
học là rất quan trọng và cần thiết. Đó cũng là động lực thôi thúc tôi lựa chọn đề tài: GIÚP
HS RÈN LUYỆN KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT CÂU HỎI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
TRONG ĐỀ THI THPT QUỐC GIA 2019
1.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
Thực tế nhiều năm làm công tác ôn thi và chấm thi Tốt nghiệp THPT, THPT Quốc
gia tôi nhận thấy câu hỏi nghị luận văn học là câu khó đạt được điểm cao nhất, cũng là
câu khiến không ít HS lúng túng, có khi để trống, để trắng không làm câu này. Trong khi
đó, mấy năm gần đây, phần yêu cầu của câu hỏi này có những thay đổi không ít nhằm
mục đích không chỉ đánh giá đúng năng lực thí sinh, tránh tình trạng sao chép máy móc
tài liệu mà còn có khả năng phân loại đối tượng nhằm xét tuyển Đại học, Cao đẳng.
Nghiên cứu đề tài: GIÚP HS RÈN LUYỆN KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT CÂU HỎI
NGHỊ LUẬN VĂN HỌC TRONG ĐỀ THI THPT QUỐC GIA 2019 là nhu cầu bức thiết
đối với người viết để ôn luyện và trang bị cho những HS lớp 12 đang chuẩn bị bước vào
kỳ thi THPT Quốc gia năm nay những kiến thức và kỹ năng quan trọng nhất để giải quyết
câu hỏi nghị luận văn học phần làm văn nhằm đạt được kết quả cao nhất không chỉ để xét
tốt nghiệp mà còn xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng khối C, D, C20...như mong
muốn. Bên cạnh đó, thông qua đề tài này, tôi muốn được chia sẻ, giao lưu, trao đổi kinh
nghiệm với anh, chị, em, bạn bè, đồng nghiệp để học hỏi, trau dồi thêm sự hiểu biết và
đạt được kết quả cao hơn trong công việc của mình.
1.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
Đối tượng nghiên cứu của đề tài chỉ giới hạn trong phạm vi kỹ năng giải quyết câu
nghị luận văn học (câu 2 phần Làm văn) trong đề thi THPT Quốc gia năm 2019 theo đề
minh họa của Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 6/12/2018. Đây là dạng đề khá mới bởi đã
được “lạ hóa” so với cách ra đề của những năm trước.
1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Điều tra.
- Thống kê, phân tích, tổng hợp.
- Thực nghiệm.
3

phẩm) trong một hoàn cảnh xã hội nhất định (hoàn cảnh ra đời). Do đó, khi làm bài nghị
luận văn học cần huy động tri thức về thời đại của tác giả, về hoàn cảnh ra đời của tác
phẩm, về văn học và về tiếng Việt... Khi nghị luận về tác phẩm văn học phải đặt tác phẩm
vào thời đại mà tác phẩm phản ánh cũng như hoàn cảnh tác phẩm ra đời để thấy rõ giá trị
4


nội dung và nghệ thuật của nó. Như vậy, để làm tốt bài nghị luận văn học, cần cho học
sinh hiểu rõ tính chất tổng hợp của kiểu bài này. Giáo sư Lê Trí Viễn đã có lời nhắn nhủ:
“Dạy văn lấy cảm làm đầu”. Người giáo viên dạy học sinh làm bài văn nghị luận văn học
không thể nghèo nàn cảm xúc, cũng không thể kém hiểu biết thực tế cuộc sống. Cho nên
hướng dẫn, gợi ý học sinh trình bày những cảm nhận, đánh giá tác phẩm phải xuất phát từ
những rung cảm thẩm mĩ chân thật; phải biết kết hợp linh hoạt nhiều thao tác lập luận;
phát huy tính tích cực, sáng tạo của cá nhân, không gò ép theo khuôn mẫu.
2.1.2. Cơ sở thực tiễn
Căn cứ vào đề minh họa môn Ngữ văn của Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày
6/12/2018 dễ dàng nhận ra điểm mới đáng chú ý của đề thi theo đánh giá của giới nghiên
cứu và các Thầy Cô đang trực tiếp giảng dạy là độ khó giảm (nội dung kiến thức chỉ tập
trung ở chương trình 12, không có nội dung chương trình lớp 10 và lớp 11), yêu cầu đã
được “lạ hóa” ở câu nghị luận văn học.
Điểm đáng chú ý thứ nhất là, độ khó đề minh họa môn Văn năm 2019 giảm so với năm
2018 và nội dung đề thi không xuất hiện kiến thức lớp 10 và lớp 11: kiến thức Tiếng Việt
và Văn học phần Đọc hiểu, phần viết đoạn văn cho đến phần viết bài nghị luận văn học.
Phần Đọc hiểu vẫn gồm 4 câu hỏi nhưng tập trung vào kiểm tra năng lực đọc và hiểu mục
đích, ý nghĩa văn bản và bày tỏ quan điểm không xuất hiện các câu hỏi kiểm tra kiến thức
như thao tác lập luận, phương thức biểu đạt, phong cách ngôn ngữ hay biện pháp tu từ...
Điểm đáng chú ý thứ hai là, câu nghị luận văn học đã đổi mới yêu cầu (lạ hóa đề thi) so
với những năm trước đây. Xin trích dẫn ra đây để dễ theo dõi:
“Trong truyện ngắn Vợ nhặt, nhà văn Kim Lân hai lần miêu tả cung cách ăn uống của
người vợ nhặt. Chiều hôm trước, khi được Tràng đồng ý đãi bánh đúc ở ngoài chợ: “Thế

bám sát đề minh họa của Bộ để HS ôn luyện mà thôi. Vì thế, người viết một mặt muốn
tìm cách giải quyết những khúc mắc đó, một mặt muốn chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm với
bạn bè, đồng nghiệp để có thể đạt được những hiệu quả tốt hơn.
2.2.2. Hậu quả của vấn đề.
Có thể thấy kỹ năng tạo lập văn bản nghị luận văn học với học sinh phổ thông
không phải là vấn đề mới. Tuy nhiên, điều đáng nói là ở chỗ, trong cấu trúc đề thi năm
nay, yêu cầu của câu hỏi này đã được làm mới theo hướng “lạ hóa” để phân loại đối
tượng thí sinh. Vì vậy, thực trạng ấy dẫn đến kết quả như sau:

6


Nhiều Hs lúng túng không biết làm bài nghị luận văn học như thế nào; không ít Hs
băn khoăn đề ra vào những vấn đề nhỏ như vậy lấy gì để viết trong thời gian 120 phút;
nhiều HS không biết phải sắp xếp các luận điểm, luận cứ trong bài ra sao, phải tiến hành
các bước như thế nào...trong khi đó câu hỏi này lại chiếm tới 50% điểm toàn bài.
Thực trạng ấy đặt ra vấn đề cần đẩy mạnh hơn nữa việc rèn luyện kỹ năng làm bài
văn nghị luận văn học theo yêu cầu của đề minh họa năm 2019 cho HS trong các tiết ôn
tập chuẩn bị cho kỳ thi THPT Quốc gia. Đó quả là một vấn đề không dễ. Đề tài của tôi là
một kinh nghiệm nhỏ để giải quyết câu hỏi đó.
2.3. GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
2.3.1. Hướng dẫn HS tìm hiểu đề.
Tìm hiểu đề là khâu cực kỳ quan trọng và cần thiết để HS tránh được các lỗi cơ
bản khi làm bài như: lạc đề, lậu đề, lệch đề...
2.3.1.1. Tìm hiểu chung về đề minh họa môn Văn 2019
Xin được dẫn ra đề thi minh hoạ năm 2019 môn Ngữ văn của Bộ Giáo dục – Đào
tạo công bố ngày 6/12/2018

7


+ Câu nghị luận văn học: Giống như phần Đọc hiểu, câu nghị luận văn học trong đề tham
khảo năm 2019 có sự thay đổi rất lớn so với câu nghị luận văn học trong đề thi năm 2018.
Nếu năm 2018, câu nghị luận văn học yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức trong hai lớp
là lớp 11 và lớp 12 thì trong đề tham khảo chỉ hỏi duy nhất kiến thức nằm trong chương
trình lớp 12. Câu nghị luận văn học trong đề tham khảo chỉ hỏi kiến thức nằm trọn vẹn
trong một tác phẩm của lớp 12 nhưng vẫn ẩn chứa sự so sánh trong nội tại câu hỏi. Còn
về độ khó, câu nghị luận văn học trong đề tham khảo năm 2019 được đánh giá có độ khó
gần tương đương so với đề thi năm 2018. Không liên hệ với kiến thức 11, chỉ hỏi duy
nhất kiến thức của lớp 12 nhưng câu hỏi này lại đi sâu vào việc yêu cầu học sinh phân
9


tích sự thay đổi hình ảnh của nhân vật qua hai lần miêu tả. Với câu lệnh như vậy, dù đề
bài không yêu cầu nhưng trong quá trình làm bài, học sinh vẫn phải thực hiện thao tác so
sánh để làm rõ sự thay đổi của nhân vật.
* Nhận định chung
So với đề thi Ngữ văn kỳ thi THPT quốc gia năm 2018, đề tham khảo năm 2019
không có sự thay đổi nào về cấu trúc đề thi mà chỉ chứng kiến sự thay đổi trong việc ra
câu hỏi và nội dung của từng câu hỏi. Nhưng xét trên tổng quan và dựa theo những thông
báo chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo về phạm vi kiến thức thi thì đề thi tham khảo
năm 2019 không hề xuất hiện bất kì một kiến thức nhỏ nào trong chương trình lớp 11 và
lớp 10. Đây thực sự là một câu hỏi lớn cần đặt ra và đi tìm lời giải đáp. Bởi nếu dựa vào
đề tham khảo để tiến hành ôn tập kiến thức thì liệu học sinh có thực sự làm tốt được trong
kì thi sắp tới hay không?
2.3.1.2. Tìm hiểu chi tiết về câu hỏi nghị luận văn học ( Câu 2 phần Làm văn) trong
đề minh họa 2019
Trên cơ sở đề minh họa của Bộ, phân tích để HS hiểu một cách sâu sắc, thấu đáo
những yêu cầu về kiến thức, kỹ năng của câu 2, phần làm văn.
“Trong truyện ngắn Vợ nhặt, nhà văn Kim Lân hai lần miêu tả cung cách ăn uống của
người vợ nhặt. Chiều hôm trước, khi được Tràng đồng ý đãi bánh đúc ở ngoài chợ: “Thế

còn phải so sánh để thấy được điểm tương đồng, khác biệt giữa chúng từ đó rút ra nhận
xét về sự vận động, sự thay đổi của hình tượng nhân vật người vợ nhặt qua 2 lần miêu tả.
Đó cũng là căn cứ quan trọng để định hướng HS cách làm bài đối với những “form” đề
tương tự.
2.3.2. Hướng dẫn HS cách làm bài.
Từ tình hình thực tiễn của HS lớp 12C4 và 12C5 ở trường THPT Triệu Sơn 2 mà
tôi đang trực tiếp giảng dạy, ôn tập; từ sự nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm của
bạn bè, đồng nghiệp trong quá trình giảng dạy qua các đề thi thử được giới thiệu trên các
trang mạng hay các trường trên địa bàn huyện Triệu Sơn kết hợp với kinh nghiệm thực tế
của bản thân, tôi đã hướng dẫn HS cách làm bài nghị luận văn học theo dàn ý sau:
MỞ BÀI:
- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm
- Dẫn dắt vào 2 vấn đề nghị luận mà đề bài yêu cầu và kết luận cần hướng tới
Điều cần lưu ý là:

11


- Mở bài không chỉ nhằm giới thiệu vấn đề cần nghị luận mà còn phải tạo được sự hấp dẫn,
lôi cuốn đối với người đọc (giám khảo). Do đó, mở bài vừa phải đúng, vừa phải hay, sáng
tạo, độc đáo.
- HS thường gặp rất nhiều khó khăn trong phần mở bài. Trong khi đó, “đầu có xuôi, đuôi
mới lọt” nên GV có thể gợi ý cho HS một vài kiểu mở bài có thể vận dụng linh hoạt cho
nhiều tác phẩm khác nhau, nhất là đối với những lớp không chuyên chie ôn tập môn văn
để thi xét tốt nghiệp (Lẽ dĩ nhiên luôn khuyến khích sự sáng tạo riêng của HS trong các
bài làm văn của mình)
Ví dụ như tôi đã cung cấp cho HS một vài cách mở bài sau:
Mở bài 1: Đối với tác phẩm thuộc thể loại thơ
“Thơ là người thư ký trung thành của những trái tim” (Đuy Be-lây). Nếu với người
nghệ sĩ “làm thơ là nắn một cung đàn, ấn một đường tơ, làm rung rinh một đường ánh

Cần lưu ý:
+ Đối với thể loại thơ trữ tình khi phân tích cần bám sát các phương diện ngôn
ngữ, hình ảnh thơ, âm hưởng nhịp điệu của đoạn thơ, cách gieo vần, ngắt nhịp, các biện
pháp tu từ nghệ thuật... cũng như thể loại của thi phẩm.
+ Đối với thể loại văn xuôi cần chú ý đó là ngôn ngữ của ai?( ngôn ngữ tác giả hay
ngôn ngữ nhân vật), là ngôn ngữ đối thoại hay độc thoại nội tâm? Xuất hiện trong ngữ
cảnh nào? Là lời kể hay lời tả để tái hiện và thể hiện điều gì? Có vai trò, ý nghĩa như thế
nào trong việc thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm? Đồng thời các em cũng cần chú ý
đến kiểu câu, các thủ pháp, biện pháp nghệ thuật được sử dụng...để thệ hiện nội dung.
Sau khi phân tích, cảm nhận...mỗi vấn đề nghị luận cần có những tiểu kết để đánh giá,
thâu tóm lại những nội dung đã được trình bày.
- Luận điểm thứ ba: Nêu đánh giá, nhận xét chung về 2 vấn đề đã được nghị luận ở
trên
+ Trước hết cần so sánh để rút ra điểm tương đồng và khác biệt giữa hai đối tượng
nghị luận hoặc mối quan hệ, liên hệ giữa chúng trong việc thể hiện chủ đề, tư tưởng của
tác phẩm. Có thể lý giải một cách ngắn gọn nếu cần thiết.
+ Từ đó rút ra nhận xét theo yêu cầu của đề bài. Có thể giải thích ngắn gọn các
khái niệm, thuật ngữ văn học nếu cần ( ví như cái tôi trữ tình, tinh thần bi tráng, tính cổ
13


điển và hiện đại, cảm hứng lãng mạn, phong cach nghệ thuật của tác giả, tính sử thi...)
sau đó nhận xét về vấn đề đó được thể hiện như thế nào qua 2 vấn đề đã được nghị luận ở
trên.
KẾT BÀI
- Đánh giá chung về vấn đề nghị luận
- Khẳng định giá trị của tác phẩm, cũng như tài năng, cá tính sáng tạo của tác giả.
Trên đây chỉ là dàn ý có tính chất định hướng về mặt ký năng giúp các em biết
cách giải quyết câu hỏi nghị luận văn học trong đề thi THPT Quốc gia mà thôi. Điều cơ
bản và quan trọng là muốn làm bài tốt và đạt kết quả cao nhất các em phải nắm thật kỹ,

Chữ người tử tù – Nguyễn Tuân
Hai đứa trẻ –Thạch Lam
Chí phèo – Nam Cao
Tràng giang – Huy Cận
Vội vàng – Xuân Diệu
Đây thôn Vĩ Dạ – Hàn Mặc Tử
Từ ấy – Tố Hữu
Chiều tối – Hồ Chí Minh
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Trong năm học 2018-2019 tôi được Ban giám hiệu Trường THPT Triệu Sơn 2 phân
công giảng dạy môn Ngữ văn ở 4 lớp trong đó có 2 lớp 12 là 12C4 ( thi môn văn để xét
tốt nghiệp) và 12C5 ( Lớp cơ bản theo định hướng khối D, thi môn văn vừa để xét tốt
nghiệp vừa để xét tuyển Đại học, Cao đẳng vào các trường tương ứng). Kể từ khi Bộ
Giáo dục công bố đề thi minh họa, cùng với quá trình giảng dạy, cung cấp kiến thức cho
Hs theo phân phối chương trình, tôi đã tiến hành ôn tập, rèn kỹ năng làm bài cho các em,
nhất là kỹ năng làm bài văn nghị luận văn học bằng các đề luyện tập, thực hành. Qua các
lần thi khảo sát chất lượng theo định hướng THPT Quốc gia mà nhà trường tổ chức, kết
quả mà 2 lớp tôi trực tiếp giảng dạy đạt được có những tiến bộ rõ rệt như sau (những kết
qủa này đều có trong thống kê của nhà trường qua mỗi lần thi cụ thể)
Điểm TB lần 1
Lớp 12C4
Lớp 12C5

6,67

Lớp 12C4 (38HS)
Lần 1 (không thi)
Lần 2(10hs không thi)

Điểm TB lần


15


Lần 3
Lần 4
Lần 5 (5hs không thi)
Lớp 12C5 (43HS)
Lần 1(1hs không thi)
Lần 2
Lần 3
Lần 4
Lần 5 (2hs không thi)

07
02
02
Điểm dưới 5.0
01
01
01
0
0

31
35
30
Điểm 5-dưới 8
37
38

- Tăng cường các tiết ôn tập và tổ chức thi, chấm thi nghiêm túc cho HS lớp12 để khảo
sát chất lượng HS từ đó có kế hoạch ôn luyện cho phù hợp.

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

Thanh Hóa, ngày 28 tháng 05 năm 2019
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của tôi
viết, không sao chép nội dung của người
khác.
16


.............................................................................

Người thực hiện
Hoàng Thị Huyên

THƯ MỤC THAM KHẢO
1. Nhiều tác giả, Chuẩn kiến thức, kỹ năng Ngữ Văn 10,NXBGDVN,H,2010.
2. Nhiều tác giả, Chuẩn kiến thức, kỹ năng Ngữ Văn 11,NXBGDVN,H,2010.
3. Nhiều tác giả, Chuẩn kiến thức, kỹ năng Ngữ Văn 12,NXBGDVN,H,2010.
4. Phan Trọng Luận (Chủ biên), Ngữ Văn 12, NXBGD,H,2009.
5. Nguồn từ Internet.

17



bạn mới biết rõ điều gì tốt nhất cho chính mình” là gì?
Câu 3: Việc tác giả nêu lên mối tương quan giữa nghề nghiệp với những trách nhiệm
khác của con người có tác dụng gì?
Câu 4: Brian Dison nói: “Bạn chớ ngại mạo hiểm. Nhờ mạo hiểm với những vận hội của
đời mình mà bạn biết cách sống dũng cảm…”, anh/chị có đồng tình với điều đó không?
Vì sao?
II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm)
Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến
của Brian Dison trong phần đọc hiểu:“Không có gì là hoàn toàn bế tắc, mà nó chỉ thật sự
trở nên bế tắc khi ta thôi không cố gắng nữa”.
Câu 2 (5.0 điểm).
Mở đầu bản “Tuyên ngôn Độc lập”, Hồ Chí Minh trích dẫn hai bản “Tuyên ngôn
Độc lập” năm 1776 của Mỹ và “Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền” của Cách
mạng Pháp năm 1791, trong đó có câu: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền
lợi; và phải luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi”; Sau đó Người lại viết: “Thế
mà hơn 80 năm nay, bọn thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái, đến
cướp đất nước ta, áp bức đồng bào ta. Hành động của chúng trái hẳn nhân đạo và
chính nghĩa”.
Từ việc cảm nhận những câu văn trên, anh/chị hãy nhận xét về nghệ thuật lập luận của
Bác trong bản “Tuyên ngôn Độc lập”
------------HẾT------------ĐỀ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA SỐ 2
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:
Tuổi trẻ là đặc ân vô giá của tạo hóa ban cho bạn. Vô nghĩa của đời người là để tuổi
xuân trôi qua trong vô vọng.(…) Người ta bảo, thời gian là vàng bạc, nhưng sử dụng
đúng thời gian của tuổi trẻ là bảo bối của thành công. Tài năng thiên bẩm chỉ là điểm
khởi đầu, thành công của cuộc đời là mồ hôi, nước mắt và thậm chí là cuộc sống. Nếu
chỉ chăm chăm và tán dương tài năng thiên bẩm thì chẳng khác nào chim trời chỉ vỗ
cánh mà chẳng bao giờ bay được lên cao. Mỗi ngày trôi qua rất nhanh. Bạn đã dành

20


“Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành”
(Trích Tây Tiến – Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập một, NXBGD, 2016)
Cảm nhận của anh/chị về hình tượng người lính trong những dòng thơ trên. Từ đó
nhận xét ngắn gọn về tinh thần bi tráng của hình tượng.
—————————- Hết —————————–
THI THPT QUỐC GIA ĐỀ LUYỆN SỐ 3
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn văn bản sau đây và thực hiện các yêu cầu:
Rất nhiều người đều có tâm lí ăn may. Ở người mắc bệnh trì hoãn thì dạng tâm lí này
càng phổ biến. Họ luôn cho rằng trì hoãn công việc chẳng có gì là ghê gớm, mà không
biết rằng rất có khả năng tới cuối cùng sẽ dẫn đến hậu quả khôn lường.
Tại sao mọi người lại luôn có tâm lí ăn may?
Về mặt lí thuyết, tâm lí ăn may là một dạng phản ứng bản năng của con người. Khi người
ta gặp phải các loại thiên tai hoặc nguy hiểm, nếu họ có ý thức một cách rõ ràng rằng
khả năng sống sót của mình là bằng không thì trong trạng thái ấy hệ thống tinh thần của
con người sẽ sụp đổ. Vì vậy, những lúc như thế này hệ thống tự bảo vệ của con người sẽ
khởi động. Đại não sẽ phát ra mệnh lệnh “Nhất định sẽ có cơ hội thoát ra ngoài, nhất
định sẽ sống sót” giúp người ta dựa vào sức mạnh để kiên trì, từ đó có cơ hội sống sót…
Rất nhiều người khi qua đường rõ ràng thấy đèn đỏ nhưng vẫn sải bước về phía trước.
Thứ dung túng cho họ thực hiện hành vi vượt đèn đỏ chính là tâm lí ăn may. Họ cho rằng
vượt đèn đỏ cũng không xui xẻo đến mức bị tai nạn giao thông. Nhưng thực tế hầu như
những người bị tai nạn giao thông khi ấy đều có suy nghĩ như vậy.
Không chỉ chuyện qua đường, những hậu quả nặng nề hoặc thậm chí ươm mầm đại họa
do tâm lí ăn may gây ra trong cuộc sống của chúng ta nhiều không kể xiết.

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày đó…”
Sau đó, nhà thơ cũng thể hiện một cảm nhận khác:
“Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng
Họ truyền lửa cho mỗi nhà từ hòn than qua con cúi
Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói
Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân
Họ đắp đập be bờ cho người sau trông cây hái trái
Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm
Có nội thù thì vùng lên đánh bại
Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân
Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại
22


Dạy anh biết “yêu em từ thuở trong nôi”
Biết quý công cầm vàng những ngày lặn lội
Biết trồng tre đợi ngày thành gậy
Đi trả thù mà không sợ dài lâu”
(Đất Nước – Trích trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm, Ngữ văn 12,
Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012, tr.118)
Anh/ chị hãy phân tích hình tượng Đất Nước trong hai đoạn thơ trên, từ đó làm rõ tư
tưởng mới mẻ, riêng biệt của Nguyễn Khoa Điềm về Đất Nước.
……………HẾT………..
ĐỀ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA SỐ 4
I. ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
“Hôm nay là ngày sinh của ba, mình nhớ lại ngày đó giữa bom rơi đạn nổ. Mới

phức tạp:
“Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể”
Nhưng đến khổ 5, nhà thơ lại đề cập đến sự đồng nhất trong một nỗi niềm:
“Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ tới anh
Cả trong mơ còn thức”
Hãy phân tích những sự phức tạp và đồng nhất trong các khổ thơ trên, từ đó nhận xét về
vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ Xuân Quỳnh trong tình yêu
—————————- Hết —————————–
ĐỀ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA SỐ 5
I. ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:
24


Trên thế giới này có quá nhiều sách dạy con người tương tác và giao tiếp, dạy chúng
ta làm thế nào để trở thành một “cao thủ thuyết phục”, chuyên gia đàm phán, nhưng lại
không có sách nào dạy chúng ta làm thế nào để đối thoại với chính mình. Khi bạn bắt
đầu hiểu được tất cả những thứ bên trong của bản thân, bạn sẽ nhận được sự tín nhiệm
và yêu mến của người khác một cách rất tự nhiên. Nếu như không hiểu được chính mình,
bạn sẽ khiến nội tâm bị nhiễu loạn, làm nguy hại đến môi trường giao tiếp với mọi người.
Sự tương tác giả dối với người khác sẽ là mầm họa lớn nhất khiến cho bạn tự trách mình
và trách người, nó cũng là mầm mống tạo ra những giông bão cả phía bên trong và bên
ngoài của bạn.