A. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Trong những năm học gần đây, trên các phương tiện thông tin đại chúng
phản ánh những hiện tượng học sinh phạm pháp, làm nhục bạn bè ngay trong
lớp, đánh bạn có tổ chức. Chúng ta không còn xa lạ với việc học sinh thiếu văn
hoá trong giao tiếp, ứng xử hoặc rụt rè trong giao tiếp, không biết xử lý các tình
huống trong cuộc sống dẫn đến những câu chuyện đáng buồn vấn đề bạo lực học
đường ngày càng gia tăng, học sinh tự tử vì nhiều nguyên nhân. Theo các
chuyên gia giáo dục, nguyên nhân sâu xa là do các em thiếu kỹ năng sống.
Đứng trước vấn nạn sa sút về đạo đức lối sống của HS, năm học 2011 2012, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra chỉ thị "tăng cường nội dung giảng dạy kỹ
năng sống cho học sinh"[1], tích cực lồng ghép dạy học tích hợp GD KNS cho
các em HS ở tất cả các môn học trong nhà trường.
Tuy nhiên, với thói quen dạy và học chưa có tích hợp GD KNS trước kia,
nhiều GV cảm thấy rất khó khăn khi lồng ghép GD KNS cho HS vào giờ học.
Hơn thế nữa, GD KNS cho các em HS là rất cần thiết nhưng do mới được yêu
cầu áp dụng rộng rãi nên còn chưa có tài liệu chuẩn cho các nhà trường vận
dụng. Nhiều trường học hiểu không rõ về chương trình này lại càng hoang
mang, không biết dạy cái gì và dạy như thế nào. Nhiều GV bối rối không biết
phải GD KNS cho HS ra làm sao, lồng ghép vào khi nào và lồng ghép như thế
nào cho hợp lí.
Là một GV trong nhà trường, trực tiếp đứng trên bục giảng, qua những năm
công tác tại trường THPT Tĩnh Gia 4, tôi nhận thấy rằng các em HS của trường
còn rất thiếu và yếu về KNS. Các em rất nhút nhát, không mạnh dạn tham gia
các hoạt động tập thể, KN giao tiếp cực kì hạn chế, KN giải quyết mâu thuẫn lại
càng hạn chế hơn. Vì vậy, những năm học gần đây, tôi luôn trăn trở là làm thế
nào để các em có được nhận thức đúng đắn về giá trị cuộc sống cũng như có
cách giải quyết mâu thuẫn trong cuộc sống một cách tốt đẹp nhất. Cũng xuất
phát từ đây, trong những giờ tôi lên lớp tôi luôn chú trọng việc dạy học lồng
ghép GD KNS cho các em HS thông qua bộ môn của mình. Đặc biệt trong công
tác chủ nhiệm đây là cơ hội tốt nhất để gần gũi và GD KNS cho các em HS của
lớp mình. Vì vậy khi được giao nhiệm vụ làm công tác chủ nhiệm, tôi đã chủ

- Phương pháp phân tích và đánh giá kết quả
- Phương pháp viết báo cáo khoa học
5. Cấu trúc của SKKN
Chương 1. Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc GDKNS cho học sinh
trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua công tác chủ nhiệm
Chương 2. Một số phương pháp GDKNS thông qua công tác chủ nhiệm ở
trường THPT Tĩnh Gia 4
Chương 3. Thực nghiệm sư phạm
B. NỘI DUNG
Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VIỆC GIÁO DỤC KĨ
NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT TĨNH GIA 4 THÔNG
QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
1.1. Cơ sở lí luận
1.1.1. Một số khái niệm
I.1.1.1. Kỹ năng sống là gì?
Có nhiều cách định nghĩa nhưng thống nhất trên những nội dung cơ bản:
KNS (life skills) chính là năng lực của mỗi người giúp giải quyết những
nhu cầu và thách thức của cuộc sống một cách có hiệu quả.
Theo WHO “KNS là khả năng thể hiện, thực thi năng lực tâm lý xã hội.
Năng lực tâm lý xã hội là khả năng ứng phó một cách có hiệu quả với những
yêu cầu và thách thức của cuộc sống. Đó cũng là khả năng của một cá nhân để
duy trì một trạng thái khoẻ mạnh về mặt tinh thần, biểu hiện qua hành vi phù
hợp và tích cực khi tương tác với người khác, với nền văn hóa và môi trường
xung quanh.”[2 – trang 7]
Theo UNICEF, GD dựa trên KNS cơ bản là sự thay đổi trong hành vi hay
một sự phát triển hành vi nhằm tạo sự cân bằng giữa kiến thức, thái độ và hành
2


vi. Ngắn gọn nhất đó là khả năng chuyển đổi kiến thức (phải làm gì) và thái độ

1.1.3. Mối quan hệ giữa công tác chủ nhiệm lớp với việc GD KNS cho học
sinh
Công tác chủ nhiệm lớp là hoạt động giáo dục quan trọng ở nhà trường
phổ thông. Hoạt động này có ý nghĩa hỗ trợ cho giáo dục nội khoá, góp phần
phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và khả năng sáng tạo
của học sinh. Nội dung của hoạt động này rất phong phú và đa dạng .Nhờ đó,
các kiến thức tiếp thu được ở trên lớp có cơ hội được bổ sung, áp dụng, mở rộng
thêm trên thực tế, đồng thời có tác dụng nâng cao hứng thú học tập nội khoá.
Từ những đặc điểm trên, ta nhận thấy công tác chủ nhiệm lớp có những
đặc thù na ná với đặc thù của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh. Chính vì
vậy, hiện nay hoạt động này được tích hợp giáo dục kỹ năng sống nhiều nhất
3


trong các môn học và cũng là hoạt động dễ thực hiện việc giáo dục kỹ năng sống
nhất.
1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.1. Đặc điểm chung của trường THPT Tĩnh Gia 4
Hầu hết, học sinh trường THPT Tĩnh Gia 4 là học sinh thuộc các xã phía
Bắc huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Hoạt động kinh tế của gia đình chủ yếu là
thuần nông, thuộc vùng bãi ngang, điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, bố mẹ
học sinh trình độ học vấn nhìn chung còn thấp vì vậy việc học tập, rèn luyện của
các em ít có sự hướng dẫn của bố mẹ.
Mặt khác, so với mặt bằng chung của huyện Tĩnh Gia, đời sống nhân dân
còn khó khăn, trình độ dân trí còn hạn chế, thiếu các điều kiện học tập, giải trí.
Đây chính là nguyên nhân chính khiến cho học sinh ở đây chịu thiệt thòi trong
việc tiếp cận thông tin, giao lưu với các thành phần tiến bộ hơn về tri thức. Điều
đó dẫn đến các em thiếu nhiều kỹ năng sống, đặc biệt là các kỹ năng giao tiếp,
ứng xử, kỹ năng hợp tác, kỹ năng xây dựng và duy trì các mối quan hệ các nhân,
kỹ năng tư duy tích cực…

chích hút ma túy, tụ tập nhậu nhẹt, bỏ nhà đi hoang…
- Đa số học sinh chưa có nhận thức đúng về ý thức tự giác, tích cực trong
học tập, chưa có ước mơ hoài bảo, định hướng nghề nghiệp trong tương lai còn
rất mơ hồ, kỹ năng diển đạt trình bài trước đám đông còn rất kém, số đông học
sinh ứng xử với nhau chưa thật sự có văn hóa….
Nhìn chung, kỹ năng sống của học sinh trong trường là chưa tốt, chưa đạt
được những kỹ năng cơ bản nhất mà một học sinh bậc trung học phổ thông cần
phải có.
Chương 2. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM Ở TRƯỜNG
THPT TĨNH GIA 4
2.1. GD KNS cho học sinh lớp chủ nhiệm thông qua giờ sinh hoạt lớp
2.1.1. Các phương pháp sinh hoạt lớp theo kiểu cũ
Hiện nay hầu như các GVCN thực hiện giờ sinh hoạt lớp vào cuối tuần với
lớp chủ nhiệm thường theo phương thức cũ:
Thứ nhất: GVCN tổng kết hoạt động tuần qua, xem xét qua các lỗi vi phạm
của HS, chấn chỉnh những sai phạm, khiển trách hay cảnh cáo những trường hợp
sai phạm của HS. Sau đó, GV thông báo KH hoạt động trong tuần sắp tới, nhắc
nhở và phân công HS thực hiện theo KH. GVCN còn làm nhiệm vụ “tài chính”
(thu tiền học phí và các khoản thu khác) trong giờ sinh hoạt lớp. Ngoài ra
GVCN kể hoặc đọc những câu chuyện mang tính GD cho cả lớp nghe và từ đó
HS rút ra được những bài học cần thiết cho bản thân mình.
Thứ hai: GVCN giao cho lớp trưởng báo cáo tình hình tuần qua, báo cáo
những trường hợp sai phạm cần nhắc nhở, chấn chỉnh và động viên các em.
GVCN làm nhiệm vụ “tài chính” trong giờ sinh hoạt lớp. GVCN la mắng HS vi
phạm một cách gay gắt. GVCN nhận xét qua loa rồi đọc thông báo chung cho
cả lớp KH của nhà trường và của lớp. Sau đó, bí thư chi đoàn hoặc lớp phó văn
thể tổ chức văn nghệ hoặc các nội dung sinh hoạt khác. Ngoài ra, GVCN kể
hoặc đọc những câu chuyện mang tính GD cho cả lớp nghe và từ đó HS rút ra
được những bài học cần thiết cho bản thân.

- Qua trò chơi, người học được hình thành năng lực quan sát, được rèn
luyện kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi.
- Bằng trò chơi, việc học tập được tiến hành một cách nhẹ nhàng, sinh
động, không khô khan, nhàm chán. Người học được lôi cuốn vào quá trình học
tập một cách tự nhiên, hứng thú và có tinh thần trách nhiệm, đồng thời giải trừ
được những mệt mỏi, căng thẳng trong học tập.
-Trò chơi còn giúp tăng cường khả năng giao tiếp giữa người học với
người học, giữa người dạy với người học.[2 - trang 26]
2.1.2.1.2.Những lưu ý khi tổ chức trò chơi cho các em HS lớp chủ nhiệm
- Không nên sa đà vào việc tổ chức các trò chơi mang tính giải trí đơn
thuần, sẽ làm sai lệch mục đích của việc lồng ghép nội dung GD KNS trong giờ
sinh hoạt.
- Khó khăn trong việc lồng ghép nội dung GD KNS vào giờ sinh hoạt
bằng cách tổ chức trò chơi và cách khắc phục:
+ Lớp ồn ào, gây ảnh hưởng lớp kế bên. Vì vậy, BGH cần tổ chức tiến
hành sinh hoạt đồng thời tất cả các lớp và hãy chấp nhận sự ồn ào có định
hướng chứ không phải ồn ào mất trật tự.
+ Các trò chơi lặp đi lặp lại gây nhàm chán: GVCN phải chuẩn bị trước
và tham khảo thêm các trò chơi cho phù hợp, thay đổi nội dung và phương
thức sinh hoạt.
2.1.2.1.3. Một số trò chơi có thể lồng ghép trong tiết sinh hoạt lớp
Thông thường, các trò chơi đều mang ý nghĩa giáo dục nhưng một số trò
chơi sau đây có thể tích hợp nhiều nhất nội dung GD KNS và tôi từng áp dụng
cho HS lớp chủ nhiệm.
Trò chơi 1: Mong muốn, hi vọng, quan tâm
- Cách chơi: Chuẩn bị một cái hộp, những mảnh giấy trắng. Trong vòng 3 phút,
các em viết ra những mong muốn riêng của mình về một môn học hoặc một hoạt
6



đó tất cả các em HS trong lớp đều tham gia trò chơi (lớp trưởng là đội
trưởng).
+ Trong vòng 1 phút, các bạn sẽ lắng nghe và ghi lại tất cả
những tiếng động xung quanh mình. Ai ghi nhiều hơn, người đó sẽ
thắng.
+ HS sẽ ghi lại tất cả những gì các em nghe thấy.
+ Đội trưởng thu các mảnh giấy lại, đếm và đọc lên những
sự việc được ghi trong từng mảnh giấy cho cả lớp nghe.
- Ý nghĩa của trò chơi: Đây là trò chơi nhằm rèn luyện KN lắng nghe, một
trong những KN quan trọng nhất để làm việc nhóm hiệu quả, phản ánh sự tôn
trọng hay xây dựng ý kiến lẫn nhau giữa các thành viên. Khi chịu lắng nghe,
chắc chắn bạn sẽ có nhiều thông tin để giải quyết vấn đề hiệu quả hơn.
- Các KN được hình thành và củng cố:
7


+ KN lắng nghe: Được hình thành trong hoạt động GV thông báo trò
chơi và chọn ra đội chơi, HS lắng nghe tích cực để hiểu nội dung trò chơi và xác
định đội của mình; hoặc hình thành qua hoạt động HS lắng nghe những tiếng
động xung quanh mình.
+ KN giao tiếp và ứng xử: Được củng cố thông qua quá trình giáo tiếp
giữa các em HS với nhau, giữa GV và HS trong quá trình thực hiện trò chơi.
+ KN lãnh đạo: Được hình thành khi đội trưởng điều khiển đội
hoạt động, đội trưởng thu các tờ giấy và đọc lên các nội dung ghi
trong đó.
II.1.2.2. Chiếu video “ quà tặng cuộc sống”
II.1.2.2.1.Những lưu ý khi tiến hành chiếu video “Quà tặng cuộc sống”
GVCN cũng có thể sử dụng các đoạn video hay phim ngắn “Quà tặng cuộc
sống” của chương trình VTV liên quan đến GD KNS cho HS để trình chiếu. Sau
đó, cho HS thảo luận, phát biểu suy nghĩ, chính kiến của bản thân mình và rút ra

và tìm cho ra cái tốt trong họ.
- Các KN được hình thành và củng cố:
8


+
KN lắng nghe, KN quan sát: Được hình thành thông qua hoạt
động xem phim, nghe thuyết minh của phim.
+
KN xác định giá trị: Được hình thành trong tình tiết HS xác
định được khuyết điểm ở bản thân mỗi người chỉ là một yếu tố làm cho
cuộc sống thêm phần thú vị, đa dạng. Không nên buồn và tự ti về khuyết
điểm của bản thân mình.
+
KN nhận thức: Được hình thành trong hoạt động HS
nhận thức được rằng: về những khuyết điểm chỉ là những thiếu
khuyết nhỏ so với những ưu điểm bản thân có.
+ KN đàm phán, thuyết trình: Được hình thành thông
qua hoạt động thảo luận, trình bày suy nghĩ để trả lời các câu
hỏi sau khi xem video.
* Đoạn video 2: Cái kén bướm [5]
Câu hỏi suy nghĩ, thảo luận về đoạn video 2:
1.
Trong cuộc sống đã khi nào bạn đóng vai trò nhân vật chàng
trai như trong đoạn phim chưa?
2. Bạn có mong muốn mình được giúp đỡ như chú bướm nhỏ không?
3. Bạn có suy nghĩ gì về giá trị của sự đấu tranh?
4. Sự nỗ lực, cố gắng vượt qua áp lực của cuộc sống có tác dụng gì?
5. Bạn có muốn mình có cuộc sống phẳng lặng, bình thường không?
Các em HS đã thảo luận sôi nổi và suy nghĩ, đưa ra câu trả lời cho tất cả


Vì sao người mẹ bật khóc?
Vai trò của sự lắng nghe, thấu hiểu và nhìn toàn diện vấn đề là gì?
5. Cuối cùng, hành động của người mẹ như thế nào? Bà có trân
trọng những gì mà con mình đã dành cho không?
Các em HS đã thảo luận sôi nổi và suy nghĩ, đưa ra câu trả lời cho tất
cả các câu hỏi trên. GV sẽ phân tích thêm nội dung, ý nghĩa của từng đáp án để
các em hiểu rõ hơn từ đó rút ra được bài học cho bản thân và vận dụng vào cuộc
sống.
- Bài học rút ra từ đoạn video: Trước khi phán xét một điều gì đó thì hãy
xem xét và suy nghĩ thật kĩ sự việc đó. Hãy biết lắng nghe và thấu hiểu mọi
chuyện rồi hãy kết luận cũng chưa muộn. Nên giữ bình tĩnh trong mọi tình
huống, có như vậy chúng ta mới sáng suốt để giải quyết sự việc được tốt nhất.
- Các KN được hình thành và củng cố:
+
KN lắng nghe, kỹ năng quan sát: Được hình thành và củng
cố thông qua hoạt động xem phim, nghe thuyết minh của phim.
+
KN thuyết trình, kỹ năng lắng nghe: Được hình thành và
củng cố thông qua hoạt động học sinh xem cách trình bày của Tom với
người mẹ; cách lắng nghe của người mẹ.
+
KN làm chủ cảm xúc: Được hình thành thông qua chi tiết
người mẹ giải quyết sự tức giận của mình khi chưa biết rõ sự việc.
* Đoạn video 4: Câu chuyện về 4 ngọn nến[5]
- Câu hỏi suy nghĩ, thảo luận về đoạn video 4:
1. Bạn mong muốn mình có ngọn nến nào trong 4 ngọn nến?
2. Ngọn lửa của niềm hi vọng có giá trị như thế nào?
3. Trong cuộc sống đã bao giờ bạn muốn có mọi thứ mà bạn
chưa từng nghĩ đến mình cần “niềm hi vọng” chưa?

trên. GV sẽ phân tích thêm nội dung, ý nghĩa của từng đáp án để các em hiểu rõ
hơn từ đó rút ra được bài học và vận dụng vào cuộc sống.
- Bài học: Trước những ngày tháng đen tối nhất và trước những thử thách
cam go nhất, mỗi người sẽ nâng bản thân mình lên một tầm cao mới.
- Các KN được hình thành và củng cố:
+ KN lắng nghe, KN quan sát: Được hình thành thông qua hoạt động xem
phim, nghe thuyết minh của phim.
+ KN xác định giá trị: Được hình thành trong hoạt động học sinh xác định
được những khó khăn trước mắt là những thử thách và trải nghiệm tốt nhất cho
cuộc sống sau này.
+ KN ứng phó với căng thẳng: Được hình thành trong hoạt động học sinh
xác định rằng: Trong những lúc gặp hoàn cảnh khó khăn không nên quá căng
thẳng mà hãy bình tĩnh để tìm ra cách giải quyết tốt nhất.
Ngoài những đoạn video tôi vừa giới thiệu trên, tôi cũng đã trình chiếu cho
HS xem nhiều đoạn video, đoạn phim khác mang tính chất GD KNS khác nữa
để GD các em vào một số buổi sinh hoạt đầu giờ. Sau khi trình chiếu, tôi cũng
đặt ra một số câu hỏi thảo luận theo nội dung từng đoạn video, đoạn phim vừa
chiếu xong. Cho HS phát biểu cảm nghĩ của mình và rút ra bài học cho bản thân
và cũng qua đây các em sẽ lĩnh hội được một số KNS cần thiết.
Trên đây là những video tôi đã trình chiếu vào các giờ sinh hoạt lớp cho
các HS lớp tôi chủ nhiệm. Qua những nội dung sinh hoạt này đã giúp hình thành
và củng cố được một số KNS cho các em HS.
Ngoài hoạt động GD KNS thông qua phương pháp chiếu video cho HS
xem, tôi còn thực hiện việc GD KNS cho các em HS qua một số hoạt động tập
thể khác.
2.2. GD KNS cho học sinh lớp chủ nhiệm thông qua các buổi lao động, sinh
hoạt tập thể
2.2.1. Thông qua buổi lao động đầu năm, lao động trực tuần
Thông thường ở trường THPT Tĩnh Gia 4, vào dịp đầu, cuối năm học và các
buổi trực tuần, các em HS phải đi lao động, dọn vệ sinh xung quanh khuôn viên

sẽ sợ bị nêu dưới cờ mà nghỉ học. Trong quá trình triển khai công việc, đôi khi
có những nội dung công việc chỉ liên quan đến một khối lớp nào đó mà buộc tất
cả các khối lớp phải nghe thì khi đó sẽ có nhiều HS không tập trung lắng nghe.
Như vậy với phương pháp này thì khả năng để hình thành các KNS cần
thiết cho các em HS là rất khó, rất hạn chế.
*Phương pháp 2:
- Sau khi thực hiện việc chào cờ xong, ĐTN sẽ nhận xét về các hoạt động
tuần vừa qua trong nhà trường. Đại diện BGH nhà trường lên nhận xét chung,
nhắc nhở và xử lý các HS vi phạm trong tuần trước, sau đó triển khai KH tuần
mới. Nếu có thêm nội dung công việc gì mới thì BGH hoặc ĐTN sẽ triển khai
nội dung đó tới các em HS.
-Trong phương pháp này cũng cơ bản như phương pháp 1, vì vậy HS sẽ
cảm thấy phải nghe thuyết trình nhiều, thậm trí có những nội dung không liên
quan đến các em.
Từ các phương pháp cũ trên, chúng ta thấy các tiết sinh hoạt
dưới cờ chưa mang lại hiệu quả đối với việc GD KNS cho các em HS.
Tôi nhận thấy rằng, các KNS nếu đã được hình thành mà không được trải
nghiệm thì dần cũng sẽ mất, các KNS cần thiết đối với các em HS thì rất nhiều.
Từ sự hạn chế của phương pháp sinh hoạt dưới cờ theo lối cũ, khi tôi đảm nhận
12


công tác chủ nhiệm lớp, tôi đã mạnh dạn kiến nghị với BGH nhà trường, Đoàn
trường cho phép tôi thay đổi hình thức cũng như nội dung sinh hoạt để nhằm
tăng tính tích cực, chủ động của HS, từ đó sẽ dễ dàng thực hiện việc GD KNS
cho các em. BGH nhà trường nhất trí cho lớp tôi thực hiện việc đổi mới giờ sinh
hoạt dưới cờ ở các tuần lớp tôi làm công tác trực tuần và một số tuần học khác
nữa.
2.3.2. Các phương pháp sinh hoạt dưới cờ có tích hợp GD KNS
- Căn cứ vào KH công việc của nhà trường, tôi đã lên KH cụ

trường cho tiểu phẩm của nhóm mình, ở mỗi nhóm xuất hiện vấn đề mới. Vì
vậy, đòi hỏi các em phải đề ra KH, đề ra giải pháp, trình tự tiến hành, lường
trước được kết quả sau khi thể hiện tiểu phẩm.
+ KN làm việc đồng đội: Các em được phân công theo nhóm, trong
nhóm có các thành viên được phân công nhiệm vụ rõ ràng. Vì vậy, để đạt được
hiệu quả công việc buộc các em phải hợp tác, trao đổi cùng nhau. Qua hoạt động
này, giúp các em có thêm KN làm việc nhóm.
13


+ KN đàm phán: Trong quá trình nhận nhiệm vụ thực hiện tiểu phẩm,
nhóm trưởng hay nhóm phó có thể đàm phán, thương lượng, trao đổi với
GVCN, với BGH nhà trường để công việc được thuận lợi.
2.4.Tính mới của các phương pháp trên
- Việc thực hiện các phương pháp nêu trên đã tạo ra sự khác biệt với các
phương pháp cũ mà lâu nay BGH cũng như các thầy cô giáo trong nhà trường
vẫn thực hiện.
- Tính mới của các phương pháp trên được thể hiện qua một số nội dung sau:
+ Tất cả các phương pháp mới nêu trên đều được được chuẩn bị và thiết kế lấy
HS làm trung tâm.
+ Do nội dung các phương pháp dễ hiểu, luôn có phần thực hành minh họa cho
lí thuyết nên đã tạo ra sự lôi cuốn HS. Vì vậy khi thực hành trình diễn luôn nhận
được sự tham gia nhiệt tình, hăng hái của tất cả HS trong lớp cũng như trong nhà
trường.
Do đây là vấn đề mà nhiều GV còn lúng túng, kể cả BGH nhà trường
cũng chưa có định hướng rõ ràng trong triển khai thực hiện nên việc vận dụng
các phương pháp GD KNS nêu trên cho các em HS đã nhận được sự đồng tình
của các thầy cô giáo và BGH nhà trường.
Chương 3. Thực nghiệm sư phạm
3.1. Mục đích thực nghiệm

Các em có ý thức tự giác cao hơn học tập, ngoan hơn và học tốt hơn. Nó
thể hiện ở việc xếp loại học lực và hạnh kiểm của HS năm sau cao hơn năm
trước (ở các lớp được được áp dụng đề tài bao giờ cũng có kết quả cao hơn lớp
chưa được áp dụng đề tài hoặc áp dụng đề tài một lần).
Tôi có làm phiếu điều tra theo 2 hướng để thấy được hiệu quả toàn diện:
* Điều tra bằng phiếu: [7]
Cách đánh giá: Nếu phiếu chọn đa số đáp án a: Học sinh thiếu hiểu biết
tối thiểu về KNS, không có hiểu biết cần thiết về các vấn đề xung quanh nhận
thức về KNS. Nếu học sinh đa số chọn phương án b có thể nói độ tin cậy của
phiếu không đảm bảo vì nó nói lên sự lưỡng lự của học sinh giữa cách chọn một
phương án thực tế như suy nghĩ của em với một cách chọn phương án mà các
em thấy hay. Khi học sinh chọn đa số phương án c, có thể nói học sinh có nền
tảng cần thiết để phát triển các KNS phù hợp với lứa tuổi, học sinh ham hiểu
biết, có nhận thức về bản thân và các mối quan hệ xã hội.
Kết quả: Điều tra 45 học sinh trong trong lớp 10A2 trong 2 học kì năm
học 2017 - 2018.
Lớp 10A2 – đầu học kì 1(ĐC) có kết quả như sau:
Câu
a
b
c
Tỉ lệ (%)
82,2
17,8
0
Sau 1 kì học áp dụng, lớp 10A8 - cuối kì 2 có kết quả như sau:
Câu
a
b
c


10A8 (ĐC):năm
học 2013 - 2014

15


11A8 (TN):năm
học 2014 - 2015

Lớp

3,0%

57,6%

39,4%

Loại giỏi

Loại khá

Loại TB

0%

Loại yếu

11A8 (ĐC):năm
39,4%


8,3%

58,3%

33,4%

0%

Loại tốt

Loại khá

Loại TB

Loại yếu

48,4%

35,5%

0%

36,3%

18,2%

0%

10A2 (ĐC): Kì 1 năm

62,5%

25%

12,5%

0%


10A2 (ĐC): Kì 1 năm
học 2016 - 2017

8,4%

52,7%

38,9%

0%

59,4%

29,4%

11,2%

0%

10A2 (TN):Kì 2
Năm học 2016 - 2017

- Giúp cho các GVCN cũng cố được các KNS cơ bản, cần thiết cho bản
thân.
- Giúp cho các GVCN thấy được sự cần thiết và tính cấp bách của việc GD
KNS cho các em HS lớp chủ nhiệm. Muốn thực hiện tốt, đạt hiệu quả cao trong
công tác GD KNS cho lớp chủ nhiệm thì GVCN cần thực hiện tốt một số công
việc sau:
17


+ Luôn chủ động xây dựng KH về việc GD KNS cho lớp mình chủ
nhiệm.
+ Phải phối kết hợp với BGH nhà trường, CĐ, ĐTN, GV bộ môn cũng như
các tổ chức xã hội khác trong quá trình GD KNS cho các em HS lớp mình.
+ GVCN phải xác định được chỉ thông qua các hoạt động như: các giờ sinh
hoạt lớp, các buổi lao động tập thể, sinh hoạt dưới cờ, luyện tập văn nghệ, làm
báo tường chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam, luyện cắm hoa chào mừng ngày
Phụ nữ Việt Nam, ngày Quốc tế phụ nữ, các buổi sinh hoạt đầu giờ, ... thì các
KNS có cơ hội, có điều kiện hình thành cũng như được củng cố vững chắc hơn.
1.3. Đối với học sinh
- Đề tài đã tạo ra những tình huống, những cơ hội giúp các em HS
THPT hình thành và củng cố được một số KNS cơ bản, cần thiết cho bản
thân.
- Giúp các em HS sống năng động, tự tin, hoạt bát hơn trong nhà
trường THPT. Qua đây kết quả rèn luyện và học tập của các em cũng sẽ
được nâng lên.
2. Kiến nghị, đề xuất
2.1. Đối với các cấp quản lí
- Để GV dễ dàng hơn trong việc đưa nội dung GD KNS vào trường
học thì trước hết các cấp quản lí phải có chương trình KH cụ thể về nội
dung này.

sinh hoạt, từng buổi lao động, từng buổi sinh hoạt dưới cờ hay qua từng buổi
sinh hoạt tập thể khác. Nên áp dụng chiến lược mưa dầm thấm lâu thì sẽ thành
công. Nếu GV thực hiện việc GD quá nhiều KNS trong một giờ sinh hoạt thì sẽ
thất bại vì trong một thời gian nhất định, các em HS chỉ có thể thực hiện một số
nội dung công việc nhất định.
Trên đây cách làm của bản thân tôi, những phương pháp tôi đưa ra chỉ là số
ít trong số các phương pháp GD KNS cho các em HS THPT nói chung và các
em HS lớp chủ nhiệm nói riêng. Mặc dù trong mỗi phương pháp nêu ra vẫn có
những nhược điểm nhất định, nhưng những hạn chế đó có phần do yếu tố khách
quan, những hạn chế đó dễ dàng khắc phục.
Cũng do thời gian nghiên cứu và áp dụng của đề tài chưa được nhiều năm, đề
tài do tôi thực hiện độc lập nên chắc chắn không tránh khỏi tính chủ quan và
thiếu sót.
Một lần nữa kính mong các đồng nghiệp, các cấp quản lí GD góp ý để tôi
hoàn thiện đề tài hơn nữa.
Tôi xin chân thành cảm ơn
XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 20 tháng 5 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.

Đặng Thị Thủy

19