SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT HOẰNG HOÁ 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC
ĐỐI VỚI HỌC SINH CẤP THPT THÔNG QUA CÔNG TÁC
CHỦ NHIỆM

Người thực hiện: Lê Thị Quế
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT HOẰNG HOÁ 2
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Chủ Nhiệm

THANH HOÁ NĂM 2019
1


DANH MỤC CÁC KÝ TỰ VIẾT TẮT
THPT : Trung học phổ thông
HĐSP :

Hội đồng sư phạm

BGH :

Ban Giám Hiệu

GVCN :


5

3. Nhiệm vụ nghiên cứu

6

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

6

5. Phương pháp nghiên cứu

6

PHẦN II : NỘI DUNG

7

A. MỤC TIÊU:
1 . Vai trò và tầm quan trọng của giáo viên chủ nhiệm lớp.

7
7

2. Một số quy định trong công tác chủ nhiệm:

8

a. Điều tra đối tượng học sinh:


17

PHẦN IV: MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HOẠ

18

LỜI NÓI ĐẦU
3


Nghị quyết Trung ương 8 khoá XI về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và
đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá ,hiện đại hoá đất nước trong điều kiện nền
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa . Trong đó quan điểm chỉ đạo của
Đảng trong đổi mới giáo dục là chuyển từ trang kiến thức là chủ yếu sang phát triển
năng lực và phẩm chất người học ,lấy học sinh làm trung tâm của quá trình giáo dục.
Để thực hiện chủ trương của Đảng có hiệu quả , ngành giáo dục không chỉ đổi
mới nội dung, phương pháp dạy học mà còn thay đổi về quan niệm , nhận thức và
hành vi trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục trong đó có việc thực hiện các biện
pháp giáo dục “ kỷ luật tích cực”. Lý do vì sao phải thay đổi và một số ý tưởng
,những biện pháp giáo dục kỷ luật tích cực,nhằm tạo mối quan hệ thân thiện giữa nhà
trường và học sinh ,giữa thầy và trò,giữa trò và trò , thực hiện trường học thân
thiện ,học sinh thân thiện ,góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Trong hệ thống giáo dục nói chung và giáo dục phổ thông nói riêng luôn có
hai nhiệm vụ song hành: đó là giảng dạy và giáo dục ý thức, thái độ, đạo đức học
sinh. Hai nhiệm vụ này luôn luôn song hành với nhau chúng ta không thể bỏ nhiệm
vụ nào, hoặc không thể coi nhiệm vụ nào là quan trọng hơn nhiệm vụ nào. Bởi vì, để
trở thành một người công dân tốt, trở thành một người thành đạt, được sự tôn trọng,
quý mến của mọi người trong xã hội nhất thiết người công dân ấy, ngoài việc phải là
người có tri thức sâu rộng, hiểu biết, còn phải là người cư xử có văn hóa, có đạo đức

Với kiến thức học được qua đợt tập huấn về “ Dự án phát triển giáo dục trung
học phổ thông giai đoạn 2 cho giáo viên trung học phổ thông về day học tích cực
và giáo dục kỷ luật tích cực” của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo do Sở Giáo Dục Thanh
Hoá tổ chức và là một giáo viên tham gia trực tiếp công tác giảng dạy và giáo dục
học sinh trong những năm qua, tôi xin chia sẻ cùng các đồng nghiệp một số kinh
nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp qua đề tài: “ Một số giải pháp giáo dục kỷ
luật tích cực đối với học sinh cấp THPT thông qua công tác chủ nhiệm ” mà tôi
đã áp dụng lớp tôi chủ nhiệm tại lớp A9 .
2. Mục đích nghiên cứu:
- Giúp giáo viên chủ nhiệm đổi mới cách quản lý học sinh một cách chủ động, khoa
học và không gò bó học sinh. Cần thay đổi cách xử lý sai phạm của học sinh bằng các
biện pháp giáo dục tích cực. Xử lý với thái độ động viên, khuyến khích giúp học sinh
có hành vi và thái độ ứng xử đúng đắn.
- Giúp học sinh tự do phát triển khả năng, chủ động trong hành vi và sáng tạo trong
các hoạt động tập thể, cá nhân nhưng vẫn đảm bảo kỷ luật của nhà trường, của lớp.
5


3. Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nhiệm vụ của đề tài này là nghiên cứu một số biện pháp giáo dục để nâng cao
nhận thức của các em về tính kỷ luật. Tìm hiểu nguyên nhân, tồn tại để từ đó đề ra
những giải pháp, những cách làm hiệu quả để chỉ đạo, tổ chức và rèn luyện, áp dụng
nâng cao chất lượng giáo dục tính kỷ luật của học sinh trong lớp học và trường học.
Bản thân tôi đã rút ra được những bài học kinh nghiệm từ việc trải nghiệm thực tế
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đề tài nghiên cứu một số giải pháp giáo dục tính kỷ luật giúp GVCN làm tốt công
tác chủ nhiệm lớp.
- Đề tài được nghiên cứu, thực nghiệm tại lớp 11, 12A9 trường THPT Hoằng Hoá2 –
Hoằng Hoá- Thanh Hoá.
- Thời gian thực hiện: 2 năm ( năm học 2017 - 2018), ( năm học 2018 - 2019)

dưỡng của học sinh trong lớp.
Giáo viên chủ nhiệm phải trả lời các câu hỏi về chất lượng học tập và hạnh kiểm
của học sinh trong lớp trước hiệu trưởng, trước Hội đồng sư phạm của nhà trường và
trước phụ huynh học sinh của lớp khi tổng kết năm học.
+. Người xây dựng tập thể học sinh thành một khối đoàn kết.
Giáo viên chủ nhiệm lớp là linh hồn của lớp, bằng các biện pháp tổ chức, giáo dục,
bằng sự gương mẫu và quan hệ tình cảm, giáo viên chủ nhiệm xây dựng khối đoàn
kết trong tập thể, dìu dắt các em nhỏ như con em mình trưởng thành theo từng năm
tháng.
Học sinh kính yêu giáo viên chủ nhiệm như cha mẹ mình, đoàn kết thân ái với bạn
bè như anh em ruột thịt, lớp học sẽ trở thành một tập thể vững mạnh. Tình cảm của
lớp càng bền chặt, tinh thần trách nhiệm và uy tín của giáo viên chủ nhiệm càng cao
thì chất lượng giáo dục càng tốt.
Rất nhiều giáo viên cùng giảng dạy trong một lớp, nhưng giáo viên chủ nhiệm bao
giờ cũng để lại những ấn tượng sâu sắc đối với từng học sinh trong suốt cuộc đời họ.
+. Người tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh trong lớp.
Vai trò tổ chức của giáo viên chủ nhiệm thể hiện trong việc thành lập bộ máy tự
quản của lớp, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân, các tổ, nhóm, đồng thời tổ
chức thực hiện các mặt hoạt động theo kế hoạch giáo dục được xây dựng hàng năm.
7


Các hoạt động của lớp được tổ chức đa dạng và toàn diện, giáo viên chủ nhiệm lớp
quán xuyến tất cả các hoạt động một cách cụ thể, chặt chẽ.
+. Cố vấn đắc lực cho các đoàn thể của học sinh trong lớp.
Giáo viên chủ nhiệm lớp dù có là đoàn viên, đảng viên hay không cũng cần phải
nắm vững điều lệ, tôn chỉ mục đích, nghi thức và nội dung hoạt động của các đoàn
thể.
Với tinh thần trách nhiệm, với kinh nghiệm công tác của mình làm tham mưu cho
chi Đoàn thanh niên của lớp lập kế hoạch công tác, bầu ra ban lãnh đạo chi đoàn, tổ

- Trong khi điều hành công việc của lớp mình, mỗi GVCN phải có một cuốn sổ công
tác chủ nhiệm để ghi chép theo dõi hằng ngày.
d. Kết hợp với các đoàn thể .
B. GIẢI PHÁP:
1. Tìm hiểu phương pháp kỷ luật tích cực:
Giáo dục kỉ luật tích cực không chỉ mang lại lợi ích cho giáo viên, nhà trường, gia
đình và xã hội mà đặc biệt là mang lại lợi ích cho học sinh, cụ thể.
+ Học sinh có nhiều cơ hội chia sẻ, bày tỏ cảm xúc, luôn cảm nhận được sự quan tâm,
tôn trọng, lắng nghe ý kiến từ thầy cô, bạn bè và mọi người xung quanh
+ Học sinh nhận ra được lỗi lầm, hạn chế của họ để khắc phục, sữa chữa, phát
triển toàn diện bản thân
+ Học sinh sẽ tích cực, chủ động hơn trong học tập và rèn luyện bản thân
+ Học sinh tự tin trước đám đông, không mặc cảm tự ti về những khuyết điểm,
hạn chế của bản thân
+ Học sinh phát huy được những tiềm năng, những mặt tích cực , điểm mạnh của
cá nhân.
2. Những giải pháp thực hiện:
+. Giáo viên phải nắm bắt được tình hình của lớp:
- Điều tra qua học bạ của HS, qua sổ điểm lớp, qua giáo viên chủ nhiệm trước.
- Lập phiếu điều tra thông tin cá nhân và phân loại HS theo các tiêu chí:
Học lực - hạnh kiểm - Thi HSG - Năng khiếu các lĩnh vực – Khả năng làm cán sự
Đoàn, Lớp.
Hoàn cảnh gia đình, địa bàn cư trú, sỏ thích cá nhân…
Đối với những HS cá biệt cần tìm hiểu kĩ qua bạn bè, Giáo viên chủ nhiệm, gia
đình để có biện pháp giáo dục thích hợp.
Sự phân loại và các thông tin trên sẽ là căn cứ để lựa chọn những em có năng lực
nhiệt tình vào Ban cán sự lớp, BCH chi đoàn.
+ Tổ chức hệ thống cán bộ lớp:
9


dung được thực hiện trong một tuần (những việc đã làm được và không làm được với
lý do cụ thể), tình hình lớp trong tuần, số bạn vi phạm học tập (không chuẩn bị bài,
không thuộc bài…), vi phạm việc rèn luyện đạo đức tác phong (không đồng phục,
mất đoàn kết, mất trật tự…), vi phạm về công tác văn thể, lao động, tự quản.
10


GVCN theo dõi, ghi sổ từng nội dung sinh hoạt trong tuần thông qua báo cáo của
từng bộ phận. Lần lượt giải quyết từng nhóm vụ việc, tìm lý do sai phạm, đưa ra biện
pháp xử lý. GVCN nhận xét kết quả thi đua tuyên dương tổ, cá nhân tốt. Triển khai
nội dung tuần tiếp theo và nhắc nhở các em thực hiện tốt các nội dung của lớp trong
tuần tiếp theo.
Trong bất cứ phong trào nào động viên khen thưởng luôn là yếu tố không thể thiếu.
Tùy theo tình hình, đặc thù của lớp mà GVCN nên áp dụng những nội dung biểu
điểm thi đua thích hợp.
Bước đầu phải tập cho các em cách tự quản lớp trong buổi đầu giờ, trong những tiết
vắng giáo viên… Có thể buổi đầu chưa quen, kết quả chưa đạt nhưng gắn nội dung
sinh hoạt theo chủ đề nào đó thiết thực: cán sự bộ môn nên giải bài tập…Sau nhiều
lần các em sẽ thực hiện được. Từ đó việc tự quản sẽ đi vào nề nếp, trở thành thói
quen. Trong những buổi đầu duy trì phong trào này rất cần sự quan tâm, theo dõi,
nhắc nhở của GVCN.
Một tập thể đoàn kết tham gia tốt các phong trào không phải tự dưng mà có. Phải
là kết quả của quá trình đầu tư làm công tác tư tưởng, vô hiệu hóa các phần tử học
sinh cá biệt thường gây rối phá vỡ tính đoàn kết trong tập thể. Thường thường sự chia
rẽ nội bộ hay xảy ra ở các bạn khác thôn, xóm hoặc giữa các nhóm khác nhau về sở
thích, sức học…Điều này GVCN nên nắm bắt để có biện pháp dàn xếp, xử lý.
+. Phối hợp với gia đình học sinh:
Phối hợp với phụ huynh học sinh, để hiểu được phần nào ở mỗi học sinh và biết
được điều kiện sống của học sinh, biết được phụ huynh quan tâm đến học sinh về
việc đi học như thế nào? Dò xét xem tư tưởng của phụ huynh về giáo dục như thế

người học sinh cần có như là: tình đoàn kết, lòng nhân ái, tinh thần cầu tiến…GVCN
phải luôn phối hợp với đoàn trường, hiểu biết về hoạt động đoàn của các em, luôn
động viên nhắc nhở các em trong các hoạt động đoàn.
+. Giải quyết các vấn đề nảy sinh trong lớp:
Từ thực tế nắm bắt được tình hình của học sinh tôi xây dựng một kế hoạch chủ
nhiệm. Kế hoạch này ngoài việc căn cứ vào kế hoạch của nhà trường, phải dựa vào
tình hình thực tế của lớp, xây dựng kế hoạch cả năm, kế hoạch học kỳ, tháng, tuần.
Có được kế hoạch thì tôi đi vào chỉ đạo học sinh thực hiện theo kế hoạch đã định.
Trước hết phải chọn những học sinh có năng lực làm ban cán sự lớp. Đội ngũ này sẽ
giúp giáo viên động viên, đôn đốc, kịp thời uốn nắn, kiểm tra đối tượng học sinh. Sau
mỗi đợt công tác, giáo viên tổng kết lại cả quá trình và rút ra cho mình bài học kinh
nghiệm. Từ đó biết được ưu, khuyết điểm của lớp để khắc phục và đưa ra hướng hoạt
động mới. Những vấn đề trong hướng dẫn lớp hoạt động, giáo viên ghi vào sổ chủ
nhiệm những gì mình theo dõi được ở học sinh. Từ đó đánh giá và giáo dục học sinh
tốt hơn.
+. Thay đổi cách cư xử trong lớp học:
Thay đổi cách cư xử là dựa trên cơ sở động viên, khuyến khích, nêu gương, tìm hiểu
nhằm thúc đẩy HS có thái độ và hành vi đúng.
GV cần nắm bắt được tình hình, đặc điểm lớp học từ đó có biện pháp giáo dục phù
hợp. GV không nên cầu toàn, đặt quá nhiều kì vọng vào HS, không nên yêu cầu quá
cao ở học trò. GV cần ghi nhận những cố gắng và kết quả mà các em đạt được về mọi
mặt học tập, nề nếp hay tham gia các hoạt động văn thể mĩ của trường. Đồng thời
khuyến khích các em phát huy thế mạnh của mình, kích thích sự tích cực của mỗi cá
12


nhân trong lớp học. GV cần tuyên dương HS có tiến bộ trong mỗi tuần. Sự động viên,
khích lệ kịp thời của GV sẽ có sức mạnh cổ vũ sự tự ý thức của HS.
Mỗi lời nói, mỗi hành động, tác phong cũng như cách cư xử của GV trên lớp sẽ có tác
động không nhỏ đến nhận thức và tình cảm của học trò. GV sẽ không thuyết phục



- Không vô lễ với GV, Cán bộ công nhân viên nhà trường, không xúc phạm đến bạn,
không nói tục chửi bậy.
- Đóng góp đầy đủ, đúng quy định.
- Không vẽ bậy lên bảng, bàn ghế, vệ sinh sạch sẽ lớp học và không làm trừ điểm thi
đua của lớp…
+. Áp dụng hình phạt tích cực: Lao động vệ sinh trường lớp, khen thưởng thay
cho kỉ luật.
Mục tiêu của giáo dục là phát triển con người một cách toàn diện, chú trọng giáo dục,
tác động, uốn nắn hành vi hơn là trừng phạt, răn đe. Trong một số trường hợp HS cá
biệt, vi phạm nội quy trường lớp, các biện pháp giáo dục ý thức kỷ luật HS tỏ ra bất
lực thì các hình thức kỷ luật bằng hình phạt mới được đưa vào để giáo dục. Như vậy,
hình phạt chỉ là biện pháp sau cùng nhằm mục đích điều chỉnh những sai phạm của
người học. Biện pháp kỷ luật bằng hình phạt phải vì lợi ích của HS, không gây tổn
hại đến thể xác và tinh thần của các em. Dưới đây là một số hình thức kỷ luật tích cực
có thể tham khảo:
Đối tượng bị phạt lao động là những HS xả rác bừa bãi, viết bậy hoặc vấy bẩn lên
tường lớp học, làm hư hại cơ sở vật chất của trường. HS bị phạt sẽ vệ sinh trường lớp,
tự khắc phục hậu quả do hành vi vô ý thức của các em gây ra. Biện pháp giáo dục
bằng hình thức kỷ luật lao động này sẽ giúp HS biết trân trọng môi trường xanh, sạch
đẹp mình đang có, giúp HS ý thức rằng việc giữ gìn cảnh quan trường lớp không phải
chỉ là công việc của những lao công mà là trách nhiệm của mỗi HS với ngôi trường
của mình.
Đối với học sinh lười học bài tôi thường kết hợp với giáo viên bộ môn khuyến
khích động viên các em lên bảng trả lời câu hỏi đơn giản nhất và kịp thời động viên
cho điểm để học sinh đó có hứng thú trong học tập.
Đối với học sinh hay bỏ giờ ,cúp tiết, đi học muộn, nghỉ học vô lý do thì tôi lại kết
hợp với ban lao động và đoàn trường cho các em đi lao động công ích .
Còn học sinh nào bẻ cành cây, hái hoa trong khuân viên nhà trường , tôi cho đi

học

Lớp
Sĩ số

Xếp loại

Học lực
Số
%
lượng

Hạnh kiểm
Số
%
lượng

Ghi
chú

Giỏi-tốt
0
0
23
63,89
2017- 11A9/
Khá
14
38,89 9
25,00

+ Em Trịnh Minh Dưỡng, em Đoàn Tất Nguyên, em Nguyễn Huy Hoàng, em
Lương Ngọc Long, em Lê Thế Long các em này có biểu hiện như nghỉ học vô lý do,
cúp tiết, đi học muộn, trong giờ học không ghi chép bài đầy đủ….
Bằng hình thức giáo dục kỷ luật tích cực giáo viên phân tích đúng sai, đối chiếu các
qui định của những hành vi không đúng để học sinh nhận ra lỗi của mình để điều
chỉnh sữa đổi, tiến bộ không mắc lỗi lần sau.
- Ứng xử tích cực trong lớp học thể hiện hành vi tương tác giữa giáo viên - học sinh,
học sinh - học sinh, mang tính tích cực chủ động nhằm thể hiện sự quan tâm, tôn
trọng, lắng nghe ý kiến của học sinh.
- Lắng nghe một cách chân thành, gợi mở (cả bằng ánh mắt và trái tim).
- Hiểu rõ những điều học sinh cần nói và hiểu rõ được cảm xúc của học sinh.
- Học sinh cảm giác thoải mái, dễ chịu khi giao tiếp.
- Cảm thấy mình đựơc tôn trọng.
- Cảm thấy người khác lắng nghe mình.
- Thấy tự tin và phát huy được khả năng của bản thân.
- Mỗi tiết học các em đã chú ý và hứng thú với việc lĩnh hội kiến thức hơn.
- Điều mà tôi cảm thấy hạnh phúc nhất là tình cảm cô trò thật sự gắn bó và sâu sắc.
Tôi xem các em như con và các em cũng xem tôi như người mẹ thứ hai của mình. Và
hôm nay tôi đang ngồi để hoàn thiện đề tài của mình cũng là lúc các em đang miệt
mài đèn sách để bước vào kỳ thi THPT Quốc Gia đầy cam go và thử thách .

PHẦN III: KẾT LUẬN – ĐỀ XUẤT
16


Tăng cường phương pháp kỉ luật tích cực trong nhà trường là biện pháp giáo dục
học sinh không sử dụng đến các hình thức bạo lực, trừng phạt. Trong đó giáo viên,
nhà quản lý giáo dục áp dụng các hình thức kỉ luật tích cực, phù hợp để giúp học sinh
giảm thiểu những hành vi không phù hợp, củng cố các hành vi tích cực và phát triển
nhân cách một cách toàn diện, bền vững. Đó là mục tiêu giáo dục trong nhà trường

17


Thầy Bí Thư Đoàn cùng cô trò trong lần chia sẻ yêu thương với gia đình có hoàn
cảnh đặc biệt

18


Cô trò trong lần chụp kỷ yếu chia tay lớp 12

19