CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - hạnh phúc

SÁNG KIÊN KINH NGHIÊM
ĐỀ TÀI: “Một số biện pháp giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi văn
minh cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi”

Lệ Thủy, tháng 9 năm 2018


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

SÁNG KIÊN KINH NGHIÊM
ĐỀ TÀI: “Một số biện pháp giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi văn
minh cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi”

Họ và tên: Bùi Thị Minh Châu
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường MN Ngân Thủy

Lệ Thủy, tháng 9 năm 2018


1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn chọn đề tài:
Trong công tác chăm sóc và giáo dục vệ sinh cho trẻ mẫu giáo là một việc
rất quan trọng, nhưng điều quan trọng hơn là việc rèn luyện những thói quen vệ
sinh và hành vi văn minh là nhiệm vụ rất cần thiết cho trẻ mẫu giáo. Giúp cho cơ
thể trẻ phát triển tốt, chống đỡ được các bệnh tật, hình thành những thói quen cơ
bản để giúp trẻ có nề nếp tốt trong cuộc sống.

hoặc bị sai lệch. Chính vì vậy, các thói quen vệ sinh và hành vi văn minh đó
được hình thành ở giai đoạn trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi cần phải được giáo dục, rèn


luyện, củng cố. Đây là một việc làm có ý nghĩa to lớn trong việc củng cố cho trẻ
những kỹ năng vệ sinh đơn giản trong công tác vệ sinh, tự vệ sinh cho bản thân.
Đồng thời giúp trẻ rèn luyện một số phẩm chất đạo đức quan trọng như:
tính tự giác, tính kiên trì, tính độc lập ... góp phần làm cho các thói quen vệ sinh
và hành vi văn minh trở nên bền vững đối với trẻ, trở thành nhu cầu trong cuộc
sống hàng ngày của trẻ. Từ đó góp phần bảo vệ và tăng cường sức khoẻ cho trẻ,
giúp trẻ hăng hái tham gia tất cả các hoạt động khác đạt hiệu quả, nhằm hoàn
thiện và phát triển nhân cách cho trẻ.
Từ những lý do trên, tôi mạnh dạn lựa chọn sáng kiến kinh nghiệm “Một
số biện pháp giáo dục thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ mẫu
giáo 4 - 5 tuổi ” làm đề tài nghiên cứu của mình với mong muốn có thể đưa ra
một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác của đề tài.
1.2. Điểm mới và phạm vi áp dụng của đề tài:
* Điểm mới của đề tài.
Trên thực tế có rất nhiều đồng nghiệp đã viết về đề tài này, tuy nhiên mỗi
đề tài, mỗi đơn vị đề cập đến những khía cạnh khác nhau của việc nâng cao chất
lượng cho trẻ 4-5 tuổi có thói quen vệ sinh và hành vi văn minh phù hợp với tình
hình thức thực tế của từng trường. Điểm mới của đề tài là đã sử dụng một số
biện pháp mới có tính khả thi cao mà bản thân cũng như đồng nghiệp đã nghiên
cứu phù hợp với tình hình của đơn vị. Đề tài tập trung vào những mặt đã làm
được, đề xuất những quan điểm phù hợp cho quá trình hoạt động ở trường mầm
non như đơn vị chúng tôi.
* Phạm vi áp dụngđề tài:
Với tinh thần tiếp tục thực hiện chủ đề Xây dựng môi trường “Giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm” và nâng cao kỷ năng sống cho trẻ mầm non, bản thân
mạnh dạn lựa chọn đề tài này tập trung nghiên cứu đề xuất một số biện pháp

vâng lời cô giáo .
Bản thân luôn tích cực tự học tham gia vào các hoạt động đào tạo nên
trình độ chuyên môn được nâng cao, đúc rút được nhiều kinh nghiệm trong
giảng dạy, nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý và khả năng tiếp thu kiên thức của trẻ ở
độ tuổi lớp mình phụ trách.
Phụ huynh nhiệt tình, quan tâm con em khá đầy đủ
Giáo viên có thâm niên nghề nhiều năm là giáo viên dạy giỏi, nhiệt tình,
yêu nghề mến trẻ.
* Khó khăn:
Các cháu đa số là con em dân tộc BRu Vân Kiều nên vốn hiểu biết vệ
sinh và hành vi văn minh rất hạn chế.
Các bậc phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến con em của mình nhất là
vấn đề vệ sinh và giáo dục hành vi văn minh cho các cháu nên tình trạng nhiều
cháu đến lớp chân tay còn bẩn, áo quần nhách nhác, không đánh răng, rữa mặt ...
Các cháu đa số không được Bố Mẹ đưa đón nên thời gian đến lớp chưa
đảm bảo nhất là mùa mưa gió.
Những năm gần đây, tình trạng nhiều bệnh lây qua đường hô hấp, bệnh
về chân - tay - miệng phát triển và lây lan nhanh trong các nhà trường, đặc biệt
là trường mầm non. Như hiện nay đang trong thời gian phòng và chống bệnh
“Sốt xuất huyết” Nhưng ý thức vệ sinh cho các cháu trước khi đến trường lại
chưa được các bậc phụ huynh chú trọng và quan tâm.


Ngay từ những ngày đầu năm học tôi đã tiến hành điều tra thực tiễn các
nội dung vệ sinh của trẻ để năm bắt tình hình và có kế hoạch giáo dục thói quen
vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ cụ thể như sau:
Chưa tham gia
TT
Nội dung
Thành thạo

vi văn minh cho trẻ. Nhưng với lòng nhiệt huyết yêu nghề mến trẻ, tận tụy với
công việc, luôn coi trẻ như con đẻ của mình, thực sự là người mẹ thứ 2 của trẻ.
Nên tôi luôn tìm tòi những biện pháp đúng đắn thiết thực tích cực để đưa vào
nội dung nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ có thói quen vệ sinh và hành vi văn
minh. Sau đây là một số nội dung biện pháp giáo dục thói quen vệ sinh và hành
vi văn minh cho trẻ mà tôi lựa chọn và sử dụng thiết thực và hiệu quả cao.
2.2 Các biện pháp:
Biện pháp 1: Cô giáo cần nắm được các trình tự sau đây để hình thành
một thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ.
- Cô giáo hướng dẫn cho trẻ nắm được nội dung yêu cầu về thói quen vệ
sinh và hành vi văn minh.
- Các cháu mẫu giáo 4 - 5 tuổi tuy còn nhỏ nhưng cũng có khả năng tiếp thu
được những kiến thức thông thường, vì vậy cô cần phải hướng dẫn cho các cháu
biết những điều cần thiết của từng yêu cầu vệ sinh và những tác hại của việc
không thực hiện đúng yêu cầu đó, lời hướng dẫn của cô phải đơn giản, rõ ràng,
chính xác, dễ hiểu.
- Chuẩn bị lời hướng dẫn kèm theo động tác làm mẫu.
- Các cháu có thể làm tốt các công việc tự phục vụ bản thân, vì vậy đối
với những việc có thể làm mẫu được cô cần chuẩn bị tốt lời hướng dẫn và làm
thành thạo động tác mẫu, vừa làm vừa giải thích, cô có thể tập trước cho một
cháu để cháu đó làm mẫu cho các cháu khác làm theo.
VD: Thao tác lau mặt: Một cháu thực hiện các cháu khác làm theo – cô
hướng dẫn từng thao tác một.


- Nhắc nhở các cháu thực hiện vệ sinh thường xuyên. Muốn hình thành
một thói quen vệ sinh ngoài việc làm cho trẻ hiểu được ý nghĩa có kỹ năng trẻ
cần được thực hành thường xuyên, có như vậy mới ăn sâu vào nếp sống của trẻ.
VD: Cháu Mai Lan sau khi ăn xong nếu cháu không đánh răng cháu thấy
rất khó chịu.

Để có một môi trường học tập đảm bảo sạch sẽ, an toàn, văn minh góp
phần giữ gìn và nâng cao sức khoẻ cho trẻ thì môi trường đó phải là môi trường
thực sự được tạo dựng từ thái độ, ý thức chung của cô và trẻ. Ở lứa tuổi mẫu
giáo thì ý thức, hành động, việc làm, thái độ...đối với công tác vệ sinh của các


cháu là chưa cao. Chính vì vậy, công tác giáo dục vệ sinh và hành vi văn minh
cho trẻ rất được tôi chú trọng. Ngay từ đầu năm học, bên cạnh giới thiệu cho trẻ
những việc cần làm để tạo thói quen vệ sinh, hành vi văn minh, tôi luôn chú ý
hướng dẫn tỷ mĩ các thao tác vệ sinh hằng ngày cho trẻ.
Vào mỗi buổi sáng, khi đón trẻ vào lớp, tôi hướng dẫn cho trẻ tự cất dọn
đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định sau đó hướng dẫn trẻ soi gương để xem áo
quần, đầu tóc đã sạch sẽ, gọn gàng chưa? Sau khi trẻ thực hiện xong công việc
tự kiểm tra hình thức của bản thân, tôi hướng dẫn trẻ cách chải đầu, buộc tóc,
cách rửa tay dưới vòi nước sạch, cách lau mặt bằng khăn ẩm.
Sau khi thực hiện các công việc đó xong, tôi bắt đầu điểm danh và kiểm
tra vệ sinh cá nhân của trẻ thông qua một số trò chơi như "Nu na, nu nóng",
"Xỉa cá mè"...Nếu trẻ nào tay còn bẩn, đầu tóc còn rối thì phải đi rửa tay và buộc
lại đầu tóc, sau đó cô cùng cả lớp kiển tra lai và tặng cho các bạn đó một tràng
pháo tay để khích lệ các cháu. Bên cạnh hướng dẫn trẻ biết vệ sinh cá nhân, tôi
nhận thấy rằng vệ sinh môi trường xung quanh càng không kém phần quan trọng
đối với trẻ. Nắm bắt sở thích của trẻ là muốn được làm những công việc nhẹ
nhàng nhưng vui vẻ, nên sau mỗi lần tập thể dục buổi sáng hoặc những lúc tổ
chức các hoạt động ngoài trời, tôi thường hướng dẫn cho các em vệ sinh môi
trường học tập như nhặt lá trên sân trường...Trong quá trình dạy học, tôi cũng
hướng dẫn cho trẻ biết cất giữ đồ chơi, đồ dùng đúng nơi quy định; không được
xả rác, vứt rác bừa bải; không được mang quà, bánh kẹo, các đồ chơi ở nhà đến
lớp học.
Cuối tuần vào chiều thứ sáu, tôi thường cho trẻ lau dọn, sắp xếp lại đồ
chơi, đồ dùng học tập trong phòng học của mình theo nhóm. Với đặc điểm của

thoáng mát; trời lạnh, rét thì cho trẻ mặc ấm kín cổ, đi tất; cho trẻ đeo khẩu trang
khi ra đường để che bụi và gió những tác nhân có thể gây bệnh về đường hô hấp
của trẻ.
Mặt khác, để cho trẻ vừa sạch sẽ khi đến lớp, vừa tránh được những bệnh
về đường hô hấp, đường ruột, tôi càng thường xuyên nhắc phụ huynh cắt móng
tay, móng chân, cắt tóc và tắm rửa, thay áo quần cho trẻ. Có trường hợp do phụ
huynh bận công việc, quên chăm sóc trẻ những vấn đề trên, tôi càng nhiệt tình,
vỗ về làm giúp các cháu.
Riêng ở nhà, tôi cũng khuyên và vận động các bậc phụ huynh cần quy
thường xuyên cho trẻ biết vệ sinh tay bằng nước sạch trước và sau ăn cơm, sau
khi đi vệ sinh, thường xuyên nhắc nhỡ trẻ đánh răng trước khi đi ngủ và mỗi
sáng thức dậy, hướng dẫn cho trẻ biết gấp chăn, gối, sắp xếp đồ chơi gọn gàng,
không để đồ chơi lung túng, không vứt rác bừa bãi. Phụ huynh phải thường
xuyên theo dõi, kiểm tra trẻ thực hiện những công việc đó; Từ đó tạo thành thói
quen cho trẻ và các cháu sẽ hình thành cho mình được nếp sống văn minh; Để
nắm bắt được các cháu ở nhà có thực hiện nghiêm túc các quy định về vệ sinh
như cô giáo đã hướng dẫn ở trường hay không, tôi thường gọi điện thoại hoặc
hỏi trực tiếp phụ huynh khi họ đưa trẻ đến lớp; Từ đó có biện pháp khắc phục
đối với các cháu không thực hiện hoặc thực hiện chưa được, chưa tốt.
Biện pháp 5: Phối hợp với nhân viên y tế trường học.
Nắm bắt được điều kiện thuận lợi trong việc giáo dục vệ sinh và thói quen
hành vi văn minh cho trẻ, tôi đã phối hợp với nhân viên y tế phổ biến các kỹ
năng tự vệ sinh cá nhân cho trẻ. Tuyên truyền về công tác vệ sinh và các dịch
bệnh có thể xảy ra nếu trẻ không thực hiện tốt công tác vệ sinh để trẻ phần nào
hiểu được tầm quan trọng của nó và tập cho mình những thói quen tốt, những


hành vi đẹp trong công tác vệ sinh cũng như trong mọi sinh hoạt thường ngày
nhất là đang trong thời gian bùng phát dich bệnh “Sốt xuất huyết”.
Hàng ngày, hàng tuần, nhân viên y tế đều kiểm tra các công trình vệ sinh,


Sắp xếp đồ dùng, đồ 13/20 = 65 %
chơi đúng nơi quy định
Biết vệ sinh cá nhân
15/20 = 75%

5/20 = 25 %

2/20 = 10%

4/20 = 20 %

1/20 = 5%

3
Với sự phối hợp chặt chẻ đó, trẻ đi học đã sạch sẽ hơn về mọi mặt, đã biết
tự vệ sinh bản thân, có ý thức vệ sinh lớp học. Trẻ cũng đã có ý thức được các
hành vi đẹp của mình.
Với sự phối hợp đó, trong thời gian qua lớp học của tôi nói riêng và các
lớp học trong toàn trường nói chung đã bước đầu thu được nhiều kết quả đáng
phấn khởi.


3. PHẦN KẾT LUẬN.
3.1. Ý nghĩa của sáng kiến:
Rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ mẫu giáo 4 - 5
tuổi là một việc làm vừa mang tính giáo dục vừa có ý nghĩa thiết thực trong đời
sống hàng ngày của trẻ. Nó không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện, rèn luyện nếp sống văn minh cho trẻ mà còn góp phần nâng cao sức
khoẻ, đẩy lùi bệnh tật, chống ô nhiễm môi trường.


Bùi Thị Minh Châu

XÁC NHẬN CỦA HĐKH NGÀNH