Đơn vị: T ường THTT Đồi Ngô
Họ và tên: Vũ Mạnh Điệp
Tư tưởng Hồ Chí Minh về nâng cao ý thức
trách nhiệm, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân
Vào những năm đầu thế kỷ 20, khi dân tộc còn chìm đắm trong đêm trường nô lệ, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Tổ
quốc, bôn ba năm châu, bốn biển, để tìm đường cứu nước, cứu dân. Khát vọng dân tộc được độc lập, nhân dân
được tự do, ấm no, hạnh phúc đã đưa Người đến với chủ nghĩa Mác - Lê-nin và trở thành người Việt Nam đầu
tiên vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin vào thực tiễn cách mạng, sáng lập, tổ chức, rèn luyện và lãnh
đạo Ðảng ta. Dưới sự lãnh đạo của Ðảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, cả dân tộc nhất tề vùng lên tiến hành Tổng
khởi nghĩa Tháng Tám 1945, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. "Thà hy sinh tất cả, chứ nhất định
không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ". Ðáp lời kêu gọi của Người, cả dân tộc ta, triệu người
như một đã tiến hành các cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ, đánh thắng các thế lực thực dân, đế quốc hung
bạo nhất, làm nên những chiến thắng oai hùng: Ðiện Biên Phủ, Ðại thắng Mùa xuân năm 1975, thu giang sơn
về một mối, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Lấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi
hoạt động, Ðảng ta đã khởi xướng, lãnh đạo thành công và ngày càng hoàn thiện đường lối đổi mới đất nước
theo định hướng XHCN. Công cuộc đó, trong hơn 20 năm qua, đạt được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa
lịch sử. Ðất nước ta ngày càng to đẹp hơn, đàng hoàng hơn như Người hằng mong ước. Ðời sống vật chất và
tinh thần của các tầng lớp nhân dân ngày càng được cải thiện; sự nghiệp CNH, HÐH được đẩy mạnh. Vị thế
nước ta trên trường quốc tế không ngừng nâng cao. Những thành tựu lớn lao đó tạo tiền đề để chúng ta đẩy
mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sớm đưa đất nước ra khỏi tình trạng kém phát triển.
Trong nửa đầu nhiệm kỳ vừa qua, Nghị quyết Ðại hội X của Ðảng được triển khai và đạt nhiều thành
tựu quan trọng. Sự nghiệp đổi mới tiếp tục được đẩy mạnh trên mọi lĩnh vực. Kinh tế duy trì tốc độ tăng
trưởng. An sinh xã hội được chăm lo nhiều hơn. Nhiều chỉ tiêu kinh tế - xã hội đã đạt hoặc gần đạt so với Nghị
quyết Ðại hội đề ra.
Nhìn lại chặng đường lịch sử gần 80 năm qua, kể từ Ngày thành lập Ðảng, chúng ta càng tự hào vì mỗi chiến
công, mỗi thành tựu mà Ðảng ta và nhân dân ta giành được đều bắt nguồn từ công lao trời biển và gắn liền với
tên tuổi của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Trước mỗi khó khăn, thách thức, Ðảng ta, nhân dân ta lại tìm thấy
trong di sản tinh thần vô giá do Người để lại ánh sáng soi đường, chỉ lối để tận dụng thời cơ, vượt qua thách
thức, đồng tâm, hiệp lực đưa sự nghiệp cách mạng tiếp tục tiến lên.
Nghị quyết Ðại hội X của Ðảng xác định "Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Ðảng" là

Chúng ta nguyện: Suốt đời học tập và làm theo tư tưởng và tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí
Minh vĩ đại!
Nhân loại đang bước vào năm cuối của thập niên đầu thế kỷ XXI với nhiều thay đổi nhanh chóng. Cùng
với những vấn đề về toàn cầu hóa kinh tế, cách mạng khoa học- công nghệ, chiến tranh cục bộ, xung đột vũ
trang..., nền kinh tế Mỹ lâm vào khủng khoảng tài chính nặng nề nhất từ sau cuộc khủng hoảng tài chính 1929-
1933 và đang lan rộng ra nhiều nước. Cuộc khủng hoảng còn diễn biến phức tạp, khó lường trước, có thể kéo
dài trong một vài năm, gây ra suy giảm, suy thoái kinh tế thế giới. Trong bối cảnh đó, một vấn đề nổi lên là
nhân loại đang tìm cách vượt ra khỏi cuộc khủng hoảng, suy thoái kinh tế với một trong những giải pháp quan
trọng hàng đầu là nêu cao ý thức trách nhiệm, chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm.
Rõ ràng là vấn đề nêu cao đạo đức công dân, phòng, chống tham nhũng, thực hiện trách nhiệm của người
đứng đầu trên thế giới, cung cấp nhiều thông tin và gợi cho ta nhiều suy nghĩ bổ ích về việc thực hành đạo đức.
Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành trung ương khóa X (1-2009) kiểm điểm “việc nghiên cứu, vận dụng kinh
nghiệm của các nước về phòng, chống tham nhũng còn ít; việc phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về
chống tham nhũng còn chậm”. Điều quan trọng nhất là bức tranh của thế giới càng củng cố và khẳng định tư
tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vẫn vẹn nguyên một giá trị phổ biến toàn nhân loại trong một thế
giới đã có nhiều thay đổi. Bối cảnh đất nước cũng khác nhiều so với lúc sinh thời của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Những đổi thay trong đời sống kinh tế- xã hội Việt Nam, đặc biệt là quy mô nhỏ bé của nền kinh tế, những khó
khăn do thiên tai, dịch bệnh liên tiếp xảy ra càng khẳng định việc thực hành đạo đức theo tấm gương Hồ Chí
Minh là việc làm có ý nghĩa hết sức to lớn.
Tuy nhiên, sự cần thiết phải học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện
nay không phải chỉ vì những gì đang diễn ra trước mắt chúng ta, như kinh tế khó khăn; tham nhũng, lãng phí
2
chưa được ngăn chặn... mà phải nhận thức sâu sắc rằng, thực hành đạo đức là vấn đề cơ bản và lâu dài, không
chỉ đối với những nước theo định hướng XHCN mà cả nhân loại. Nhận thức không chỉ dừng lại ở chỗ kêu gọi
cần phải nâng cao ý thức trách nhiệm, mà phải thấy nếu không nêu cao ý thức trách nhiệm trong mọi công việc,
đặc biệt là phòng, chống tham nhũng, lãng phí, là chết. Thực tiễn cho thấy loài người muốn tồn tại và phát triển
cần hai nguồn nhựa sống: nguồn nhựa vật chất - phải có kinh tế làm nền tảng; nguồn nhựa tinh thần - phải có
văn hóa, đạo đức làm nền tảng. Đó là hai chân của đời sống con người. Riêng đối với Việt Nam, một nước
nông nghiệp phương Đông đi lên CNXH từ hàng ngàn năm dưới chế độ phong kiến chuyên chế, gần trăm năm
dưới chế độ thực dân không kém phần chuyên chế, lại càng phải chú trọng đạo đức.

thì việc phục vụ dân, công bộc của dân là lẽ đương nhiên. Mặt khác phải thấy rằng Tổ quốc là Tổ quốc chung
của mọi con dân nước Việt, con Lạc cháu Hồng, mọi người phải có trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, đặc biệt
trong đó, cán bộ là đội ngũ ưu tú của dân tộc thì càng phải nêu cao tinh thần phục vụ Tổ quốc. Bác Hồ đã dạy:
“Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.
Mỗi cán bộ phải nhận thức đúng đắn, sâu sắc rằng, sự khác biệt về chất của các thắng lợi chống ngoại
xâm dưới sự lãnh đạo của Đảng so với các thắng lợi dưới các triểu đại phong kiến trước đây là ở chỗ thắng lợi
do Đảng lãnh đạo đã “biến người nô lệ thành người tự do”. Cách mạng Tháng Tám 1945 đã dựng lên nước Việt
3
Nam Dân chủ Cộng hòa. Từ đó trở đi, nước ta là nước dân chủ: Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền
hạn đều của dân. Chính quyền từ xã đến chính phủ Trung ương đều do dân cử ra.
Những nhận thức nêu trên cho thấy việc nêu cao ý thức trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ
quốc, phục vụ nhân dân của cán bộ là điều tất yếu, dễ hiểu và người cán bộ của dân- chứ không phải cha mẹ
của dân như thời thực dân phong kiến- phải phục vụ tốt đời sống nhân dân, phục vụ hàng ngày, phục vụ suốt
đời.
Nội dung nâng cao ý thức trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân trước hết
thể hiện ở chỗ, người cán bộ phải nắm vững đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước để
tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân thực hiện, tạo nên sự đồng thuận trong xã hội, làm cho nhân dân
hiểu và tin đường lối của Đảng. Trách nhiệm của cán bộ là hướng dẫn nhân dân thực hiện đúng và tốt đường
lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Cán bộ, cùng với việc chấp hành nghiêm đường lối của Đảng, thì phải đi đúng đường lối của quần
chúng. Tức là đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết; liên hệ chặt chẽ với nhân dân; việc gì cũng bàn với nhân
dân, giải thích cho nhân dân hiểu rõ; có khuyết điểm thì thật thà phê bình trước nhân dân và hoan nghênh nhân
dân phê bình mình; sẵn sàng học hỏi nhân dân; tự mình phải làm gương mẫu cần, kiệm, liêm chính để nhân dân
noi theo. Đồng thời phải khắc phục các nguyên nhân của bệnh quan liêu. Đó là xa nhân dân, dẫn đến không
nắm vững dân tình, dân tâm, dân ý. Khinh nhân dân, cho dân không hiểu chính trị, lý luận như mình. Sợ nhân
dân, tức là khi có khuyết điểm thì sợ dân phê bình, sợ mất thể diện, sợ phải sửa chữa. Không tin cậy nhân dân,
tức là không hiểu rằng không có lực lượng nhân dân thì việc nhỏ mấy, dễ mấy, làm cũng không xong; có lực
lượng nhân dân thì việc khó mấy, to mấy, làm cũng được. Không hiểu biết nhân dân, tức là cán bộ quên rằng
nhân dân cần lợi ích thiết thực- lợi ích gần, xa; riêng, chung; bộ phận, toàn cục; đối với nhân dân, không thể lý
luận suông, chính trị suông. Không yêu thương nhân dân, tức là cán bộ chỉ biết đòi hỏi dân, không biết giúp đỡ,

với tinh thần trách nhiệm, cần phải tiêu diệt.
Muốn làm tốt những điều đó, cần có một hệ giải pháp từ phía Đảng và mỗi cán bộ, đảng viên. Đảng
phải tăng cường giáo dục cho cán bộ, đảng viên nhận thức sâu sắc, toàn diện về Đảng cầm quyền; nhận thức về
những bài học thành công và chưa thành công trong quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng. Những nhận thức
tưởng như đơn giản hay “thuộc lòng”, nhưng không phải ai cũng hiểu và hành được. Chẳng hạn, “Đảng ta là
đạo đức, là văn minh”; “Đảng có vững cách mạng mới thành công”, “Đảng là mỗi chúng ta”; “làm cán bộ tức là
suốt đời làm đày tớ trung thành của nhân dân”... Mấy chữ a, b, c đó - như cách nói của Bác- không phải ai cũng
thuộc đâu, phải học mãi, học suốt đời mới thuộc được.
Qua đó bản thân tôi cần thấy phải thực hiện các giải pháp cho bản thân mình cần:
Các giải pháp từ phía cán bộ, đảng viên gồm cả nhận thức và tu dưỡng. Trong nhận thức, rất cần những đột phá
mới về tư duy mang tính cách mạng và khoa học, thể hiện phẩm chất, bản lĩnh, trí tuệ, năng lực của cán bộ. Cán
bộ không dám “tự chỉ trích” với cái trí- bản lĩnh của người cách mạng; không dám nói, không dám làm, không
dám chịu trách nhiệm, theo kiểu “đập đi, hò đứng”, “thấy xôi nói xôi ngọt, thấy thịt nói thịt bùi’, “theo gió bẻ
buồm”, thì nói theo tinh thần của Lênin và Hồ Chí Minh- đó là một điều xấu hổ cho một Chính phủ là công bộc
của dân, cho Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân; cho Đảng cầm quyền. Cùng với nhận thức, cán bộ
đảng viên cần tu dưỡng, rèn luyện hàng ngày, suốt đời, gắn với công việc của mình về chính trị, tư tưởng, phẩm
chất đạo đức, năng lực chuyên môn, về phương pháp công tác và cách lãnh đạo, v.v.. Trong bối cảnh hiện nay,
cùng với việc thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí quan liêu, thì việc nâng cao ý thức trách nhiệm của
cán bộ và tinh thần dám chịu trách nhiệm, dám từ chức của cán bộ lãnh đạo như là một ứng xử văn hóa- văn
hóa từ chức- là phẩm chất đạo đức hết sức quan trọng. Nó phải được xây dựng thành chế độ trách nhiệm, nhất
là trách nhiệm của người đứng đầu. Chỉ khi người cán bộ dám nghĩ dám làm, hết lòng, hết sức phục vụ Tổ quốc
và nhân dân, dám chịu trách nhiệm và phải chịu trách nhiệm trước công việc được giao thì chúng ta mới có thể
vượt qua được khó khăn, thách thức, đưa sự nghiệp đổi mới tiếp tục phát triển./.
5