I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thế kỷ XXI - Thế kỷ mà mỗi con người là kết hợp của tri thức, năng lực
và truyền thống tốt đẹp của dân tộc, là yếu tố quyết định tốc độ phát triển bền
vững của đất nước. Khai thác tài nguyên con người là phương hướng chung của
tất cả các nước trên thế giới. Đối với Việt Nam, trước yêu cầu phát triển kinh tế
xã hội bền vững, Đảng và Nhà nước đã tập trung đưa ra các quyết sách lãnh đạo,
đầu tư cho giáo dục, coi đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, đầu tư có hiệu
quả nhất nhằm đưa chất lượng giáo dục Việt Nam từng bước phát triển ngang
tầm với các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.
Trước thực tiễn đó, nhà trường cần giáo dục và đào tạo học sinh trở thành
những người lao động có tiềm lực sáng tạo trên mọi lĩnh vực trong cuộc sống;
đồng thời rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh để các em có thể vững vàng bước
vào cuộc sống. Phát triển năng lực sáng tạo và kỹ năng sống cho học sinh là điều
hết sức cần thiết, vì trong nhịp độ khẩn trương của cuộc sống xã hội hiện nay,
đòi hỏi mỗi người phải có óc phê phán và hoạt động tích cực, năng động và có
kỹ năng sống tốt.
Muốn giáo dục và đào tạo con người thế hệ tương lai, thiết tha gắn bó với
những lý tưởng độc lập dân tộc, có đạo đức trong sáng, biết gìn giữ nền văn hoá,
bản sắc dân tộc, tiếp thu được những tinh hoa nhân loại, đồng thời đào tạo thế hệ
trẻ có một kỹ năng thực hành, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng giải quyết vấn đề, khả
năng tự phục vụ bản thân…, thì ngay từ khi thế hệ trẻ còn đang cắp sách tới
trường, các em phải được giáo dục và rèn luyện một cách toàn diện về: Đức, trí,
thể, mỹ và các kỹ năng sống.
Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là một trong năm nội dung của
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong
các trường phổ thông giai đoạn 2008 - 2013 do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát
động. Phong trào này tiếp tục được Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa chỉ đạo
thực hiện trong giai đoạn tiếp theo bằng chương trình hành động “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” giai đoạn 2013 – 2018
Thông qua công tác tự kiểm tra tại đơn vị, nội dung giáo dục kỹ năng sống
- Đổi mới hình thức và phương pháp giáo dục NGLL một cách hiệu quả,
thu hút được nhiều học sinh tham gia.
3. Đối tượng nghiên cứu
Những nội dung liên quan đến công tác tổ chức các hoạt động giáo dục NGLL
Tiến hành áp dụng đối với học sinh tại trường THCS Nga Tiến
- Thực hiện khảo sát thực trạng tại thời điểm tháng 4 năm 2015 đối với 65
học sinh khối 9 năm học 2015-2016
- Áp dụng đề tài đối với 65 học sinh khối 6 năm học 2016-2017, đánh giá
kết quả 65 học sinh này tại thời điểm tháng 4 năm học 2017-2018
4. Phương pháp nghiên cứu
- Sử dụng phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc, nghiên cứa tài liệu, các
văn bản hướng dẫn liên quan đến công tác giáo dục kỹ năng sống, hoạt động
giáo dục NGLL
- Phương pháp thực nghiệm: Chỉ đạo tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ
năng sống thông qua hoạt động NGLL tại trường THCS Nga Tiến
- Phương pháp khảo sát đánh giá
- Phương pháp so sánh kết quả khảo sát.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.
Căn cứ chỉ thị 40/2008/CT–BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ trưởng Bộ
GD&ĐT, quyết định số 443/QĐ-SGD&ĐT ngày 19/8/2008 của Sở GD&ĐT
Thanh Hóa về ban hành quy định “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008 - 2013, Căn cứ công văn số
1920/SGDĐT – GDTrH ngày 02 tháng 11 năm 2012 về việc hướng dẫn triển
khai triển khai thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” của Sở GD&ĐT Thanh Hoá giai đoạn tiếp theo 2013-2018.
2
Việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh bậc THCS là một trong 5 nội dung
thiết thực để xây dựng “Trường học thân thiện- học sinh tích cực”. Đây là cơ sở
Nhà trường nhận được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của cấp ủy, chính
quyền địa phương và đặc biệt là của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Nga Sơn.
2.1.2. Khó khăn:
- Về địa phương: Nga Tiến là một xã bãi ngang ven biển, có vị trí xa
trung tâm huyện, mặt bằng dân trí chưa cao và đây cũng là nơi có tới gần 35%
đồng bào theo đạo Thiên chúa giáo, do vậy hoạt động tín ngưỡng đã có ít nhiều
ảnh hưởng đến công tác giáo dục trên địa bàn xã.
- Về giáo viên: Một bộ phận giáo viên chưa thực sự quan tâm đến việc
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, phần lớn chỉ chú trọng truyền thụ kiến thức
3
ở sách giáo khoa nên chưa chịu khó tìm tòi các hình thức và phương pháp tổ
chức cho các hoạt động này, dẫn đến làm mất sự hứng thú của học sinh.
- Về học sinh: Học sinh học tập thụ động, chủ yếu chỉ nghe và làm theo
thầy cô giáo, ít sáng tạo, tính tự giác chưa cao, lười hoạt động, phần kiến thức đa
số các em tiếp thu được nhưng khả năng ứng phó với các tình huống trong cuộc
sống kém, tính tự tin ít, tự ti nhiều, thường nóng nảy, gây gổ lẫn nhau. Kỹ năng
giao tiếp hạn chế, hay nói tục, chửi bậy.
- Về Phụ huynh: Nguyên nhân khiến đa phần học sinh khó tiếp cận được
các hoạt động kỹ năng thực hành xã hội là do phụ huynh không cho phép. Đa số
phụ huynh cho rằng con em mình chỉ cần học giỏi kiến thức hoặc chỉ khuyến
khích các con tìm kiến thức mà quên hướng cho con em mình làm tốt hoạt động
đoàn thể, hoạt động xã hội và cách ứng xử trong gia đình, hơn nữa phần lớn ở
gia đình phụ huynh giao tiếp trong gia đình còn nhiều hạn chế, xưng hô chưa
chuẩn mực nên các em bắt chước và xưng hô thiếu thiện cảm. Một bộ phận phụ
huynh đi làm ăn xa nên ít có điều kiện qua tâm giáo dục các em.
2.2. Kết quả khảo sát thực trạng
Nội dung khảo sát
Khảo sát, đánh giá thực trạng giáo dục kỹ năng sống trong các hoạt động
trên lớp chưa tổ chức thực hành được cho các em bằng các tình huống cụ thể
ngoài giờ lên lớp, hoặc trong giáo dục lao động cho học sinh của một số lớp: Đôi
khi giáo viên suy nghĩ đây là những việc đơn giản em nào cũng biết làm rồi giao
khoán cho các em thực hiện như việc lau bàn, quét dọn lớp học, lau sàn lớp học
…., mà không hướng dẫn các em cách làm sao cho đúng cách có thể dẫn đến
những sự cố tai nạn sảy ra.
Việc giáo dục giáo dục kỹ năng sống của giáo viên bên cạnh những ưu
điểm cũng còn có những mặt hạn chế nhất định mà khâu yếu nhất của giáo viên
trong giáo dục kỹ năng sống đó là còn mang nặng tính lý thuyết, cụ thể là giáo
viên chưa chú trọng đến giáo dục hành vi thực tế ngoài cuộc sống cho các em
học sinh, dẫn đến khả năng thực hành của các em trong một số trường hợp còn
hạn chế.
2.2.2. Khảo sát về các kỹ năng thực hành của học sinh trong các hoạt
động giáo dục thường ngày của các em tại trường.
Trong quá trình theo dõi thực tế, quan sát hoạt động của các em thông qua
các hoạt động tại trường thấy rằng các em tham gia chưa nhiệt tình các hoạt động
NGLL, đa số các em chưa biết vui chơi đúng cách để hạn chế tai nạn thương tích.
Một số em còn có những hạn chế nhất định trong việc thực hiện các nội
dung, cụ thể như hầu hết khi hỏi các em học sinh “ Để giữ gìn trường lớp sạch,
đẹp em phải làm gì?” thì các em đều trả lời được là không được vứt rác bừa bãi,
vẽ bậy lên tường …, tuy nhiên thực tế các em biết nhưng một số em vẫn không
thực hành những nội dung các em đã trả lời.
Một số em ăn quà xong bỏ vỏ ni lông vào bồn hoa thay vì bỏ vào thùng
rác, một số em còn vẽ bậy lên tường, ăn kẹo cao su nhả bã kẹo bừa bãi…. Tương
tự như vậy, trong việc thực hiện Luật giao thông đường bộ, khi hỏi các em là
“Em hãy cho biết đi bộ tham gia giao thông như thế nào là đúng?” , các em trả lời
đúng hết và rất nhanh tuy nhiên khi ra các đường các em vẫn đi theo hàng hai,
hàng ba, đùa nghịch trên đường…
Một số em đi vệ sinh bỏ giấy không đúng nơi quy định, không xả nước khi
đi vệ sinh xong …
Phần kỹ năng
Chưa đạt
Đạt
SL
%
SL
%
33
50.8
32
49.2
Kết quả khảo sát trên cho thấy, về mặt kiến thức liên quan đến kỹ năng
sống học sinh nắm khá tốt, song khi vận dụng vào thực tế còn nhiều hạn chế,
như kỹ năng giải quyết tình huống, giải quyết vấn đề và ra quyết định phù
hợp...để các em thực sự tự tin giải quyết các tình huống sảy ra trong cuộc sống
hằng ngày.
Xuất phát từ thực trạng trên, với cương vị là nhà quản lý giáo dục tôi đã
tiến hành xây dựng và chỉ đạo việc rèn luyện kỹ năng cho học sinh hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp và đã đạt được những kết quả đáng kể.
3. Các giải pháp tổ chức thực hiện.
3.1. Tìm hiểu khái niệm cơ bản
Kỹ năng sống: Kỹ năng sống là khả năng điều chỉnh và lựa chọn hành vi
đúng đắn, có khả năng điều chỉnh nhu cầu của bản thân một cách hợp lý và ứng
phó trước những thách thức trong cuộc sống.
Giáo dục kỹ năng sống: Giáo dục kỹ năng sống là trang bị những kiến
thức, thái độ, hành động giúp cho người học hình thành được những kỹ năng
sống cần thiết, phù hợp với từng lứa tuổi, điều kiện kinh tế - xã hội, môi trường
sống... Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh nói chung và cho học sinh THCS
đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được tích hợp vào các môn
học và kết hợp giáo dục thông qua hoạt động giáo dục NGLL.
Về mặt tổ chức, nhà trường trực tiếp phân công một đồng chí quản lý trực
tiếp phụ trách giáo dục kỹ năng sống thông qua việc tổ chức các hoạt động giáo
dục NGLL.
Các lực lượng phối hợp gồm Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội phụ huynh
học sinh, một số các ban ngành đoàn thể của xã Nga Tiến. Các tổ chuyên môn,
trong đó nòng cốt là chi đoàn thanh niên nhà trường,
Thông qua hội nghị cán bộ công chức, viên chức đầu năm, nội dung hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp được đưa ra bàn bạc thống nhất về chủ trương,
nội dung, sau đó giao cho chi đoàn nhà trường tổ chức xây dựng kế hoạch trong
cả năm học. Tiếp theo tiến hành phổ biến trong cuộc họp cha mẹ học sinh đầu
năm về mục đích, ý nghĩa, và vai trò của hoạt động giáo dục NGLL trong việc
hình thành kỹ năng sống cho học sinh.
Hàng tháng chi đoàn nhà trường lập kế hoạch hoạt động từng tháng theo
chủ đề, chủ điểm của tháng, đồng thời lập kế hoạch tổ chức hoạt động tuần của
tháng đó với sự phê duyệt của hiệu trưởng nhà trường, kế hoạch và nội dung
thực hiện được triển khai trong hội đồng nhà trường và toàn thể học sinh, trong
đó có định hướng nội dung hoạt động cho từng tuần
Nhận thấy việc quán triệt, triển khai chủ trương, kế hoạch và phối hợp
thực hiện là bước đi đầu tiên rất quan trọng, là định hướng trọng tâm để thực
hiện thành công nội dung giáo dục này trong nhà trường.
3.4. Đẩy mạnh các hoạt động giáo dục NGLL của Đội thiếu niên,
hướng trọng tâm các hoạt động vào giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
Với đặc thù trong trường THCS đó là 100% các em học sinh là đội viên
thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, do vậy để giáo dục kỹ năng sống có hiệu
quả thì lực lượng nòng cốt chính là giáo viên tổng phụ trách đội và BCH liên đội
nhà trường. Đội thiếu niên tập hợp, giáo dục các em thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ
dạy để trở thành con ngoan, trò giỏi, người công dân tốt. Tham gia các hoạt động
Đội, các em được rèn luyện trong không khí thi đua thân ái, “ Học mà chơi, chơi
Vì vậy sinh hoạt dười cờ là một hình thức mang lại hiệu quả giáo dục cao
của Đội nếu Tổng phụ trách đội nếu biết khai thác hết thế mạnh của hình thức
này. Phải làm cho các em háo hức, chờ đợi buổi sinh hoạt dưới cờ. Muốn vậy
phải biến buổi sinh hoạt dưới cờ thành sân chơi cho các em. Để thực hiện được
điều này ngoài sự sáng tạo, chủ động của Tổng phụ trách đội thì phải cần có sự
phối hợp chặt chẽ, nhiệt tình của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, vì thế
nhà trường phải thường xuyên quan tâm, chỉ đạo, tạo mọi điều kiện thì tổng phụ
trách đội mới có thể thực hiện tốt nội dung này.
Sau đây là một ví dụ cụ thể mà Liên đội nhà trường chúng tôi đã phối hợp
với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức qua buổi sinh hoạt đầu tuần:
CUỘC THI : Kỹ năng giao tiếp và ứng xử trong nhà trường.
NỘI DUNG: 3 Phần.
Phần I: Lựa chọn và xử lí tình huống.
Gồm 5 câu tương ứng với 5 nội dung.
1. Tình huống giao tiếp ứng xử trong quan hệ thầy trò:
Tình huống:Trong giờ ra chơi, Linh và Hà đang đứng chơi, bỗng cô giáo Lan đi
qua:
- Hà nhanh nhảu : Em chào cô ạ!
- Linh : Không nói gì.
- Hà: Sao cậu không chào cô giáo?
- Linh: Cô giáo có dạy lớp mình đâu mà chào?
8
Câu hỏi: Theo em cách ứng xử của Linh có được coi là lễ phép không? vì
sao?
Gợi ý trả lời: Cách ứng xử của Linh được coi là hành vi không lễ phép vì:
- Hành vi ấy thể hiện thái độ không tôn sư trọng đạo.
- Không hiểu phép tắc của một người học sinh đối với thầy cô giáo.
2. Giao tiếp ứng xử trong quan hệ bạn bè.
khiêm tốn.
B: chủ động đến chào hỏi và làm quen với các bạn ấy.
Câu hỏi: Em hãy lựa chọn một trong 2 phương án và đưa ra một nhận xét.
Gợi ý trả lời: chọn phương án B: thể hiện mình là người lịch sự, hiếu khách, sẵn
sàng tiếp đón và làm quen với các bạn.
9
5. Ứng xử văn minh với môi trường sư phạm.
Tình huống: Giờ học ngoại ngữ đang diễn ra rất sôi nổi, cả lớp bỗng im bặt khi
thầy giáo vừa phát hiện ra bạn Bình không chú ý vào bài.
Thầy giáo: em đang làm gì vậy?
Bình: Không nói được gì vì trước mặt bạn là dòng chữ in hoa được khắc rất đẹp
trên mặt bàn:”ILOVEYOU”và nằm cạnh dòng chữ ấy là hai nửa trái tim có mũi
tên lao qua.
Câu hỏi: Theo em việc làm của Bình có được coi là hành động không giữ gìn
cơ sở vật chất và làm mất mĩ quan trường lớp không?
Gợi ý trả lời: Việc làm của Bình được coi là hành động không giữ gìn cơ sở vật
chất và làm mất mĩ quan trường lớp.
Phần II. Xử lí tình huống.
Tình huống : Có 3 học sinh vì những lí do riêng biệt nên đã vào lớp muộn trong
khi thầy giáo đang giảng bài cho các bạn.
- Sơn: Không chào thầy, tự ý chạy vào lớp.
- Nhi: Chào thầy nhưng chào rất to.
- Trâm: Đứng nép ngoài cửa để không làm phiền thầy và các bạn. Đợi thầy
nói hết câu mới bước ra giữa cửa, đứng nghiêm trang chào thầy, nói lời xin lỗi
thầy và xin thầy cho vào lớp.
Câu hỏi: Em hãy nhận xét cử chỉ, hành vi giao tiếp của 3 bạn nói trên.
Gợi ý trả lời:
- Sơn: Thể hiện hành vi vô lễ, không thực hiện đúng nội quy của học sinh khi
3.4.2. Tổ chức việc giáo dục kỹ năng sống thông qua các hoạt động đền
ơn đáp nghĩa, tinh thần tương thân tương ái.
Từ xưa ông cha ta đã có truyền thống “ Uống nước nhớ nguồn”, Tương
thân tương ái, “ Lá lành đùm lá rách”…. Thực hiện tốt hoạt động này góp phần
giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, trách nhiệm
của các em trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đồng thời hình thành
nhân cách cho các em. Nhà trường đặc biệt chú ý tập trung chỉ đạo về các thức
tuyên truyền, vận động, các thức thực hiện để mang lại hiệu quả cao trong công
tác giáo dục.
Hàng năm thông qua các phong trào quyên góp, nuôi lợn nhựa, thu gom
phế liệu….. hàng năm liên đội nhà trường đã dành tặng từ 15 đến 20 bộ SGK, 40
đến 45 áo trắng, các phần quà tặng cho các bạn có hoàn cảnh khó khăn nhân dịp
khai giảng, tết nguyên đán, tổ chức giao lưu, chia sẻ với các tổ chức từ thiện,
ủng hộ, chia sẻ với các địa chỉ đỏ trên địa bàn xã.
Trong hoạt động này đã góp phần giáo dục cho các em ý thức hơn về vai
trò trách nhiệm trong việc thực hiện các hoạt động xã hội, đồng thời qua hoạt
động này rèn luyện cho các em kỹ năng sẻ chia, đồng cảm. Mặt khác lại giáo
dục được ý thức tiết kiệm, quý trọng sức lao động của bản thân cho học sinh.
Trong thực tế vào những ngày kỷ niệm như thành lập Quân đội nhân dân
Việt Nam 22/12, thương binh liệt sĩ 27/7 …để nhớ ơn công lao của các anh hùng
liệt sĩ, những thế hệ cha anh đi trước tổng phụ trách đội tuyên truyền ý nghĩa các
11
ngày này dưới cờ, giáo viên chủ nhiệm tuyên truyền trong sinh tiết sinh hoạt
ngoài giờ lên lớp ….. Sau khi tuyên truyền thì trường tổ chức cho một số lớp tới
thăm, tặng quà các gia đình thương binh liệt sĩ trong xã theo danh sách đã đăng
ký chăm sóc gia đình có công ký với Đoàn xã Nga Tiến trong năm. Qua cách tổ
chức này đã phối hợp giữa giáo dục qua tuyên truyền với việc các em có hành
tài an toàn giao thông; Thi viết về thầy cô và mái trường; trình diễn thời trang
tuyên truyền về giáo dục môi trường, về an toàn giao thông, thi hùng biện chủ đề
phòng chống bạo lực học đường, tổ chức hội thi chúng em kể chuyện Bác Hồ;
hội thi trò chơi dân gian; tổ chức biểu diễn văn nghệ…
Tổ chức cho học sinh đi tham quan các di tích lịch sử trên địa bàn huyện
Nga Sơn như chiến khu Ba Đình, đền thờ Thám Hoa Mai Anh Tuấn, hang Từ
Thức, đền thờ Mai An Tiêm…., qua đây các em hiểu rõ thêm về ý nghĩa lịch sử,
bồi đắp lòng biết ơn những tiền nhân đi trước, xây dựng tình yêu quê hương đất
nước cho các em. Ngoài ra nhà trường rất chú ý đến việc giáo dục, cung cấp
những kỹ năng cần thiết để tham gia chuyến thăm quan, du lịch đảm bảo an toàn.
Hoạt động văn hóa, văn nghệ, vui chơi giải trí; tham qua du lịch là một
hoạt động cần thiết với các em theo quan điểm “ Học mà chơi, chơi mà học”.
thông qua các hoạt động này rèn luyện cho các em kỹ năng hợp tác, sự đoàn kết
gắn bó, rèn luyện sức khỏe, sự khéo léo, sự hiểu biết xã hội …. Ngoài ra các hoạt
động này còn giúp các em vui vẻ, thoải mái, sau những giờ học căng thẳng.
Tóm lại: Để phát huy vai trò của tổ chức Đội trong việc giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh thì cần quan tâm chỉ đạo, định hướng cụ thể các hoạt động
trong năm học, để tổng phụ trách thực hiện; Phát huy vai trò sáng tạo của tổng
phụ trách đội, tạo thuận lợi về mặt kinh phí tổ chức; tạo điều kiện về
mặt thời gian, cơ sở vật chất để giúp Đội thiếu niên thực hiện
các nội dung đề ra.
Văn nghệ chào mừng lễ khai giảng
Hội diễn văn nghệ
Học sinh lớp 8 dẫn chương trình văn nghệ
Tham gia trò chơi ném bóng
3.6. Tổ chức giáo dục lao động cho học sinh
14
Đây là một loại hình đặc trưng của hoạt động NGLL. Thông qua lao động
tập thể sẽ giúp các em gắn bó với đời sống xã hội. Ngoài ra lao động giúp các em
rèn luyện tính kỷ luật, hợp tác nhóm, chia sẻ, hiểu biết thêm về giá trị lao động,
từ đó giúp trẻ có ý thức lao động lành mạnh. Lao động công ích giúp trẻ vận
dụng kiến thức vào đời sống như: Trực nhật, vệ sinh lớp học, vệ sinh sân trường,
chăm sóc khu đài tưởng niệm, làm đẹp bồn hoa, trồng và chăm sóc cây xanh, cây
cảnh cho đẹp trường, lớp.
Ngay từ đầu năm học nhà trường xây dựng kế hoạch lao động. Phân công
trách nhiệm cụ thể cho từng lớp phụ trách từng khu vực, giáo viên chủ nhiệm
chịu trách nhiệm trước nhà trường về nhiệm vụ được giao.
Các lớp vừa có trách nhiệm lao động, vệ sinh khu vực được phân công
hàng ngày, đồng thời cũng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ sinh khu vực của mình.
Kịp thời phát hiện và báo cáo cờ đỏ, Tổng phụ trách đội nếu có học sinh lớp
khác làm mất vệ sinh khu vực của lớp mình quản lý.
Phân công mỗi lớp phụ trách một bồn hoa, lớp phụ trách vườn cây thuốc
nam: Đây là một phần trong những kế hoạch của trường để giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh, giúp các em biết cách chăm sóc cây ra sao và biết để được
một bồn hoa xanh tốt thì phải trải qua quá trình vất vả, chăm sóc thế nào. Qua đó
để hiểu thêm về công việc của người lao động, biết trân trọng sức lao động và
thành quả lao động.
Phát động phong trào “Trường lớp xanh sạch đẹp”; “Sân trường em không
có rác”: Sân trường có thể nói là bộ mặt của nhà trường, sân trường sạch hay bẩn
nó phản ánh một phần nội dung giáo dục môi trường, giáo dục kỹ năng sống của
trường đó đã đạt hiệu quả hay chưa.
Nội dung này nhà trường giao cho Đội thiếu niên và giáo viên chủ nhiệm
trực tiếp thực hiện.
3.7. Tổ chức giáo dục sức khỏe, hướng dẫn học sinh vui chơi đúng
cách, phòng tránh tai nạn thương tích.
Giáo dục sức khỏe, phòng chống tai nạn thương tích cho học sinh là nghĩa
vụ và trách nhiệm của nhà trường đối với các em học sinh và cha mẹ của các em.
Một số nội dung trọng tâm được nhà trường đặc biệt quan tâm thực hiện giáo
dục các em trong các năm qua đó là: Giáo dục cho học sinh cách tham gia giao
thông an toàn, phòng chống đuối nước, phòng chống tai nạn thương tích, tập
huấn cho các em biết cách phòng tránh và xử lý tình huống khi có tai nạn sảy ra
Qui định tất cả học sinh đi xe đạp khi ra khu vực cổng trường giờ tan học
không được chạy xe mà phải dắt xe qua khu vực đông người mới được phép lên
xe đi. Không đi bộ tràn ra lòng lề đường khi tan học. Giao cho tổng phụ trách
đội và giáo viên chủ nhiệm triển khai thực hiện.
Giáo dục kỹ năng vui chơi, sinh hoạt đúng cách để không để xảy ra tai
nạn. Công việc này được giao cho Tổng phụ trách Đội, nhân viên y tế và giáo
viên chủ nhiệm phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn, nhắc nhở các em thực hiện.
Ví dụ: Nhắc nhở học sinh sử dụng điện an toàn, không leo trèo lên can của
nhà cao tầng; không xô đẩy nhau khi đi lên xuống cầu thang; không chơi dao,
kéo và các đồ vật sắc nhọn …
16
Hàng tháng nhân viên y tế phối hợp cùng với tổng phụ trách Đội, giáo viên
chủ nhiệm thực hiện việc tuyên truyền, giáo dục sức khỏe như: Tuyên truyền về
bệnh cúm H1N1, H5N1; dịch tay chân miệng; phòng tránh đuối nước; mặc quần
áo phù hợp với thời tiết… với các hình thức như tuyên truyền dưới cờ, trong sinh
hoạt Đội, tổ chức tập huấn 5 kỹ thuật sơ cấp cứu, phát tờ rơi …. cho học sinh.
Chính qua việc thực hiện nội dung này giúp các em có một lượng kiến thức nhất
định giúp các em có thể bảo vệ sức khỏe của cá nhân.
Tóm lại: Qua việc giáo dục sức khỏe, hướng dẫn các em vui chơi đúng
cách, phòng chống tai nạn thương tích thì các em đã tiếp thu và thực hiện khá tốt
như:
Giáo viên chủ nhiệm gợi ý phụ huynh học sinh xây dựng và kiểm tra
việc thực hiện thời gian biểu ở nhà: Trao đổi với phụ huynh học sinh về quy định
thời gian biểu trong ngày cho các em. Giáo viên chủ nhiệm sẽ chịu trách nhiệm
hướng dẫn các em thực hiện thời gian biểu phù hợp.
Phối hợp trong việc tạo điều kiện cho các em tham gia các hoạt động
ngoại khóa: Vận động cha mẹ học sinh hỗ trợ và đồng ý cho các em tham gia các
hoạt động ngoại khóa do nhà trường hoặc các tổ chức xã hội tổ chức như tham
gia trại hè tại địa phương, Hội khỏe Phù Đổng, biễu diễn văn nghệ, hưởng ứng
các cuộc đi tham quan mà nhà trường tổ chức, hỗ trợ kinh phí cho việc khen
thưởng, động viên các phong trào, phối hợp tổ chức lao động định kỳ….
Ngoài việc phối hợp với gia đình thì việc phối hợp với các ban ngành
đoàn thể của xã để thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho các em cũng được nhà
trường chú trọng: Như tham gia làm vệ sinh khu dân cư, hoạt động vui chơi
trong hè cho các em học sinh
Tóm lại: Công tác phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội góp
phần quan trọng trong sự thành công của việc giáo dục kỹ năng sống cho học
sinh. Nhà trường phải xác định rõ mình là lực lượng then chốt trong công tác
phối hợp này và để đạt được hiệu quả thì nhà trường phải có những định hướng
cụ thể trong công tác phối hợp trong đó công tác tuyên truyền, vận động Ban đại
diện cha mẹ học sinh, phụ huynh học sinh đóng vai trò quan trọng để thực hiện
các mục tiêu đã đề ra. Ngoài ra cần phối hợp triệt để với các ban ngành đoàn thể
ở địa phương trong đó cần trú trọng việc tham mưu lãnh đạo chính quyền địa
phương để chỉ đạo các ban ngành đoàn thể giúp cho công tác phối hợp đạt hiệu
quả cao hơn.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Với những công việc đã tiến hành, thông qua khảo sát thực tế thấy
rằng: kết quả giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh qua tổ chức các hoạt động
NGLL đã đạt những hiệu quả đáng kể. Điều đáng mừng là trong các hoạt động
dạy và học nói chung, các hoạt động NGLL nói riêng học sinh thực sự hào hứng,
Nhận thấy sự chuyển biến rõ rệt về học tập và kỹ năng của học sinh qua
thực tế hoạt động giáo dục trong nhà trường, tôi đã tiến so sánh giữa kết quả
khảo sát tại thồi điểm tháng 4 năm 2018, đối chiếu với kết quả khảo sát của năm
2015-2016 thu được như sau:
Số HS
khảo
sát
Phần kiến thức
Đạt
Chưa đạt
SL
%
SL
%
51 78.5 14 21.5
54 83.1 11 16.9
Phần kỹ năng
Chưa đạt
Đạt
SL
%
SL
%
33 50.8 32 49.2
48 73.9 17 26.1
Thời điểm khảo
sát
hội khác trong việc giáo dục kỹ năng sống cho các em.
Hình thành kỹ năng sống cho học sinh chính là hình thành nhân cách cho
các em. Vì vậy nội dung này cần được chú trọng thực hiện và giáo dục một cách
thường xuyên, liên tục. Vai trò của thầy, cô là vô cùng quan trọng và với sự kết
hợp hợp lý, nhuần nhuyễn giữa lý thuyết và thực tế tôi tin tưởng các em sẽ có
những kỹ năng sống theo mục tiêu của giáo dục và đào tạo.
2. Kiến nghị
Qua thực tế quá trình quản lý, chỉ đạo thực hiện nội dung giáo dục kỹ
năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cùng
với những kinh nghiệm của bản thân và sự nghiên cứu học hỏi đồng nghiệp, tôi
nhận thấy phần trình bày trên còn có những hạn chế nhất định. Vì vậy tôi rất
mong sự góp ý chân thành của các cấp lãnh đạo, đồng nghiệp, để cho đề tài của
tôi ngày càng hoàn thiện hơn.
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ
Nga Sơn, ngày 10 tháng 4 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.
Mai Văn Tuấn
20