VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TẠ HỒNG LÊ

TRANH LUẬN CỦA NGƯỜI BÀO CHỮA
TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ THẨM
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ

HÀ NỘI, năm 2019


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TẠ HỒNG LÊ

TRANH LUẬN CỦA NGƯỜI BÀO CHỮA
TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ THẨM
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Ngành:Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 8.38.01.04

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS. VÕ THỊ KIM OANH

HÀ NỘI, năm 2019


2.2. Tình hình xét xử sơ thẩm vụ án hình sự tại thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn
2014 – 2018 ...........................................................................................................41
2.3. Thực tiễn thực hiện tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa hình sự sơ
thẩm tại thành phố Hồ Chí Minh...........................................................................42
Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
TRANH LUẬN CỦA NGƯỜI BÀO CHỮA TẠI PHIÊN TÒA HÌNH SỰ SƠ
THẨM TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.........................................................67
3.1. Quan điểm nâng cao chất lượng tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa
hình sự sơ thẩm tại thành Phố Hồ Chí Minh .........................................................67
3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa
hình sự sơ thẩm tại thành Phố Hồ Chí Minh .........................................................72


KẾT LUẬN ..............................................................................................................84
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BLHS

Bộ luật Hình sự

CQĐT

Cơ quan điều tra

HĐXX

Hội đồng xét xử

“Tranh luận là cái gốc của sự thật”, vấn đề này đã được các triết gia Hy Lạp
nhận thức từ thời cổ đại và cho đến bây giờ việc tranh luận tại phiên tòa vẫn luôn là
một bước không thể thiếu được của trình tự xét xử vụ án tại phiên tòa.Trong tiến
trình cải cách tư pháp và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước
ta, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến vấn đề quyền con người, quyền công
dân và đảm bảo quyền con người, quyền công dân, nhất là trong hoạt động xét xử
vụ án hình sự. Để đảm bảo quyền con người, quyền công dân trong hoạt động xét
xử vụ án hình sự, trong các Nghị quyết của Đảng, các văn bản pháp luật của Nhà
nước đã quy định về nguyên tắc tranh tụng trong xét xử, đảm bảo quyền tranh luận
của người bảo chữa tại phiên tòa.
Với khía cạnh tranh tụng, Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày
02/01/2002 về một số nhiệm vụ trọng tâm của công tác tư pháp thể hiện rõ là “nâng
cao chất lượng tranh tụng của Kiểm sát viên tại phiên toà, đảm bảo việc tranh tụng
dân chủ với Luật sư, người bào chữa và những người tham gia tố tụng khác”. Tiếp
đến cần nhắc đến Nghị quyết số 49-NQ/TW về chiến lược cải cách tư pháp đến năm
2020 của Bộ Chính trị ngày 02/6/2005 nêu lên rằng “nâng cao chất lượng tranh
tụng tại các phiên toà xét xử, coi đây là khâu đột phá của hoạt động tư pháp”. Cụ
thể hóa các Nghị quyết của Đảng, trong Bộ luật TTHS và các văn bản pháp luật có
liên quan đã quy định về vấn đề tranh tụng trong hoạt động xét xử. Một trong những
điểm cụ thể hoá đó là Điều 26 Bộ luật TTHS năm 2015 ghi nhận: “…Mọi chứng cứ
xác định có tội, chứng cứ xác định vô tội, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ
trách nhiệm hình sự, áp dụng điểm, khoản, điều của Bộ luật hình sự để xác định tội
danh, quyết định hình phạt, mức bồi thường thiệt hại đối với bị cáo, xử lý vật chứng
và những tình tiết khác có ý nghĩa giải quyết vụ án đều phải được trình bày, tranh
luận, làm rõ tại phiên tòa...”.
Thực hiện nguyên tắc tranh tụng trong hoạt động xét xử vụ án hình sự, pháp
luật đã có những quy định đảm bảo cho việc tham gia của người bảo chữa và đảm

1




nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của các đối tượng trong quá trình điều tra truy
tố xét xử như người bị tạm giữ, bị can, bị cáo.
- Vũ Thế Lân (2014), Bảo đảm bình đẳng trong quan hệ tố tụng, Báo Nhân
dân, (215), tr.7. Bài viết đã nhận định Bộ luật Tố tụng hình sự quy định: "Người bị
tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người khác bào chữa.
- Tác giả Dương Thanh Biểu với tác phẩm sách tham khảo “Tranh luận tại
phiên toà sơ thẩm” do NXB Tư pháp, Hà Nội ấn hành năm 2007. Công trình nghiên
cứu chuyên sâu đã đề cập những vấn đề lý luận, vận dụng kiến thức pháp luật về
các trình tự nội dung, kỹ năng liên quan đến việc tranh tụng tại phiên toà sơ thẩm.
- Tác giả Lê Hữu Thể với đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “Vấn đề tranh
tụng trong tố tụng hình sự Việt Nam theo tinh thần cải cách tư pháp” do Nxb Tư
pháp Hà Nội phát hành năm 2008. Nội dung đề tài góp phần làm rõ hơn tinh thần,
nội dung tranh tụng được nêu trong Nghị quyết 08, 49 của Bộ Chính trị.
- Bài nghiên cứu của Hồ Nguyễn Quân năm 2013, “Một số giải pháp
nhằm

nâng

cao

chất

lượng tranh tụng tại phiên tòa”, tại trang

Bài viết này đã phân tích được
quy định của pháp luật về TTHS Việt Nam với một số vấn đề liên quan trong tranh
tụng tại phiên tòa.
- Liên quan đến giai đoạn điều tra có Luận văn Thạc sĩ năm 2009 của tác giả

tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa hình sự sơ thẩm.
- Khảo sát thực tế, nghiên cứu, phân tích làm rõ các quy định của
pháp luật về tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa hình sự sơ thẩm và
thực trạng tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa hình sự sơ thẩm tại
thành phố Hồ Chí Minh. Trên cơ sở thực tiễn đó xem xét các kết quả đã đạt
được về mặt hiệu quả, các vấn đề còn hạn chế chưa đạt được, bên cạnh đó
tìm kiếm làm rõ các nguyên nhân chính yếu dẫn đến những hạn chế ấy và có
hướng giải quyết.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả
thực hiện tranh luận của người bảo chữa tại phiên tòa hình sự sơ thẩm tại
thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới.


4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động tranh luận của người bảo
chữa tại phiên tòa hình sự sơ thẩm tại thành phố Hồ Chí Minh.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động tranh luận của
người bảo chữa tại phiên tòa hình sự sơ thẩm tại thành phố Hồ Chí Minh.
- Về chủ thể: Người bào chữa.
- Về không gian: Thành phố Hồ Chí Minh.
- Về thời gian: Từ năm 2014 đến năm 2018.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu dựa trên phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các chủ trương, đường lối, chính sách của
Đảng, Nhà nước về cải cách tư pháp; cơ sở lý luận của khoa học luật Hình sự và Tố
tụng hình sự Việt Nam.
5.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể

Chương 2: Quy định của pháp luật Tố tụng hình sự về tranh luận của
người bào chữa tại phiên tòa hình sự sơ thẩm và thực tiễn áp dụng tại thành
phố Hồ Chí Minh
Chương 3: Yêu cầu và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tranh
luận của người bào chữa tại phiên tòa hình sự sơ thẩm tại thành phố Hồ Chí
Minh


Chương 1
LÝ LUẬN VỀ TRANH LUẬN CỦA NGƯỜI BÀO CHỮA TẠI PHIÊN TÒA
HÌNH SỰ SƠ THẨM
1.1. Khái niệm về tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa hình sự
sơ thẩm
Trong tố tụng hình sự, nhiệm vụ của toàn bộ quá trình tố tụng là đảm bảo
phát hiện kịp thời và xử lý minh bạch công bằng mọi hành vi phạm tội, tiêu chí là
không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội; Từ đó góp phần bảo vệ công
lý, bảo vệ quyền con người cũng như quyền công dân. Mặt khác nhìn nhận xa hơn
là bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, lợi ích nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp của tổ chức, cá nhân; Hoặc giáo dục mọi người ý thức tuân theo pháp luật, đấu
tranh phòng ngừa và chống tội phạm. Quá trình tố tụng hình sự trải qua nhiều giai
đoạn khác nhau, bắt đầu từ khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng tiếp nhận,
giải quyết nguồn tin về tội phạm đến khi vụ án được giải quyết xong. Việc xét xử
vụ án hình sự trong tố tụng hình sự Việt Nam, phải đảm bảo hai cấp: xét xử sơ thẩm
và xét xử phúc thẩm. Trong giai đoạn xét xử sở thẩm, Tòa án tiến hành xét xử công
khai trước sự tham gia đầy đủ của các bên và những người tham dự phiên tòa.
Thông qua hoạt động xét xử, Tòa án giải quyết các vấn đề thuộc về bản chất của vụ
án, bao gồm: việc xác định có tội phạm hay không, nếu có tội phạm thì tội gì và
quyết định hình phạt đối với người thực hiện hành vi phạm tội. Trong giai đoạn xét
xử các chứng cứ, tài liệu, đồ vật được Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát thu thập,
củng cố ở giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố được

nên chưa mang tính cụ thể và chưa đầy đủ về hoạt động tranh luận của người
bào chữa trong phiên tòa hình sự sơ thẩm.
Dưới góc độ pháp luật, theo thuật ngữ pháp lý thì tranh luận tại phiên
tòa là một thủ tục thực hiện sự bình đẳng về quyền và nghĩa vụ giữa các bên
đương sự, đồng thời làm sáng tỏ sự thật của vụ án, giúp cho việc xem xét và
quyết định về vụ án được đúng đắn [12, tr.425-453]. Như vậy, dưới góc độ
pháp lý tranh luận tại phiên tòa được tiếp cận là một thủ tục tố tụng. Việc xét
xử tại phiên tòa trải qua nhiều thủ tục khác nhau trong đó có thủ tục tranh


luận giữa các bên, bản chất của việc tranh luận giữa các bên là làm sáng tỏ sự thật
của vụ án, mục đích của hoạt động này giúp cho Tòa án có thể đưa ra được phán
quyết cuối cùng được đúng đắn.
Qua phân tích trên, có thể nhận khái niệm về tranh luận tại phiên tòa sơ thẩm
của người bào chữa là một vấn đề chưa được đề cập trong các từ điển phổ thông và
từ điển pháp lý, trong khoa học pháp lý khái niệm này cũng chưa được quan tâm
nghiên cứu đầy đủ. Để xây dựng khái niệm về tranh luận của người bào chữa tại
phiên tòa xét xử sơ thẩm thì cần xác định những đặc điểm đặc trưng của đối tượng
này. Dựa trên các đặc điểm về chủ thể của tranh luận, nội dung tranh luận, chủ thể
có trách nhiệm đảm bảo hoạt động tranh luận, mục đích của hoạt động này có thể
đưa ra khái niệm về tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa HSST như sau:
Tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa HSST là hoạt động tố tụng theo
quy định của Bộ luật TTHS được người bào chữa thực hiện tại phiên tòa HSST trên
nguyên tắc bình đẳng trong việc đưa ra chứng cứ, lập luận, đối đáp của mình và
phản bác chứng cứ, lập luận của bên buộc tội về vụ án dưới sự điều khiển, quyết
định của HĐXX sơ thẩm nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo, góp
phần giải quyết vụ án đúng đắn vụ án.
Như vậy, đối với người bào chữa việc tham gia tranh luận chủ yếu và tập
trung nhất trong thủ tục tranh tụng. Theo đó, sau khi xét hỏi, HĐXX sẽ đảm bảo cho
các bên tham gia tranh luận và người bào chữa sẽ thực hiện hoạt động tranh luận

Qua khái niệm đã được trình bày ở trên, có thể rút ra những đặc điểm
của tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa hình sự sơ thẩm như sau:
Thứ nhất, tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa hình sự sơ
thẩm là hoạt động tố tụng theo quy định của Bộ luật TTHS. Bộ luật TTHS
quy định trình tự thủ tục để khởi tố, điều tra, truy tố xét xử, thi hành án hình
sự và thủ tục xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Tố tụng hình
sự là tổng thể các hoạt động tố tụng do cơ quan, người có thẩm quyền, người
tham gia tố tụng thực hiện theo quy định của Bộ luật TTHS để giải quyết
đúng đắn vụ án hình sự. Trong giai đoạn xét xử, Bộ luật TTHS năm 2015


quy định trình tự, thủ tục tiến hành phiên tòa xét xử sơ thẩm, trong đó quy định thủ
tục tranh tụng. Thủ tục tranh tụng tại phiên tòa xét xử hình sự sơ thẩm theo luật
định sẽ bao gồm hai thủ tục chính yếu quan trọng: Một là thủ tục xét hỏi, hai là thủ
tục tranh luận. Việc tranh luận của người bào chữa nói riêng và những người tiến
hành tố tụng, người tham gia tố tụng khác tại phiên tòa nói chung được thực hiện
theo trình tự, cách thức mà Bộ luật TTHS đã quy định. Tại phiên tòa hình sự sơ
thẩm để thực hiện việc tranh luận với bên buộc tại và những người tham gia tố tụng
khác người bào chữa phải sử dụng chứng cứ, lý lẽ, lập luận nhằm đối đáp, phản đối
và thuyết phục những người tham gia tố tụng khác để bảo vệ quan điểm đánh giá
chứng cứ của mình. Việc tranh tụng phải thực hiện dưới dạng một hoạt động mang
tính chủ động, có mục đích của người bào chữa. Người bào chữa phải vận dụng
kiến thức pháp luật, kiến thức xã hội, kỹ năng và phương pháp tranh luận phù hợp
với diễn biến cụ thể của từng vụ án để bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháo cho
bị cáo mà mình bảo vệ. Để đảm bảo hiệu quả của hoạt động tranh luận của các chủ
thể tại phiên tòa hình sự sơ thẩm nói chung và hoạt độn tranh luận của người bào
chữa nói riêng Bộ luật TTHS đã quy định chặt chẽ về hoạt động này. Khi thực hiện
hoạt động tranh luận người bào chữa phải tuân thủ và thực hiện đúng theo quy định
của Bộ luật Tố tụng hình sự, đảm bảo hiệu quả của hoạt động tranh luận.
Thứ hai, chủ thể của việc thực hiện tranh luận tại phiên tòa hình sự sơ thẩm

và bắt đầu theo như quy định tại Điều 85 Bộ luật TTHS năm 2015 xoay
quanh các vấn đề: Xác định về hành vi sự kiện như có hành vi phạm tội hay
không, ai là người thực hiện và tham gia, động cơ mục đích phạm tội, tính
chất mức độ…Việc xem xét vật chứng, xem xét tại chỗ, nghe ý kiến của các
nhà chuyên môn và ý kiến của các cơ quan, tổ chức có liên quan trình bày
cũng được các bên sử dụng để chứng minh cho luận điểm của mình. Thông
qua việc điều tra công khai, trực tiếp của các chủ thể bên buộc tội, bên gỡ tội
và HĐXX tại phiên tòa; các tình tiết về vụ án được làm sáng tỏ. Lúc này, nội
dung tranh luận mới chỉ xoay quanh các vấn đề chứng minh tính hợp pháp và
giá trị chứng minh của các chứng cứ về các tình tiết của vụ án (thu thập,
kiểm tra, đánh giá) chứng cứ ở các giai đoạn tố tụng trước đó và tại tòa giữa


bên buộc tội với bên gỡ tội mà chưa bộc lộ rõ quan điểm của bên buộc tội và bên
bào chữa - là hai bên của cuộc tranh luận về việc áp dụng pháp luật trong giải quyết
vụ án.
Đến giai đoạn xét hỏi xong, Kiểm sát viên lập luận đưa ra quan điểm toàn bộ
về vụ án bao gồm kết hợp việc đánh giá chứng cứ với các tình tiết và kết luận trong
việc áp dụng pháp luật đối với bị cáo. Người bào chữa cũng đến phần của mình là
cũng dựa vào các tình tiết chứng cứ, cùng các đánh giá và kết luận của Viện Kiểm
sát để đưa ra quan điểm bào chữa của mình, chấp nhận hay phản bác các ý kiến của
Kiểm sát viên, những lập luận đó có phù hợp, logic và biện chứng hay không, việc
áp dụng quy trình tố tụng có chính xác chưa. Hay việc áp dụng pháp luật vào việc
buộc tội như vậy có chính xác thoả đáng đúng với tinh thần luật hay không, Kiểm
sát viên có bỏ sót vấn đề nào liên quan đến sự vô tội hay giảm nhẹ của người bị
buộc tội hay không… các vấn đề trên đều được tranh luận qua lại đến khi mọi thứ
rõ ràng minh bạch và không còn những góc khuất của vấn đề, mọi thứ như trải ra
dưới sự điều hành và quan sát lắng nghe của Chủ toạ.
Như vậy, nội dung tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa hình sự sơ
thẩm là người bào chữa sẽ sử dụng chứng cứ mình thu thập được theo quy định của

Tranh luận tại phiên toà theo trình tự thủ tục một cách công bằng văn
minh và trật tự đúng quy định. Với vai trò điều hành phiên toà, HĐXX đóng
vai trò như một trọng tài, không can thiệp vào bản chất của việc tranh luận,
chỉ giữ vai trò tạo điều kiện thuận lợi để các bên tranh luận đúng pháp luật,
đúng vấn đề và khuyến khích sự tranh luận để từ đó có sự nhìn nhận vấn đề
rõ ràng hơn phục vụ cho việc ra phán quyết của mình. Ngoài ra trong quá
trình tranh luận, HĐXX cần phải điều chỉnh các quy trình theo trình tự tố
tụng nếu việc tranh luận đi lạc chủ đề trọng tâm hoặc quá đà, căng thẳng về
mặt hình thức. Hoặc cần thiết phải quay lại phần hỏi để chứng minh nếu có
vấn đề chưa đươc làm rõ hoặc xuất hiện tình tiết mới. Có thể nói vai trò của
HĐXX trong tranh luận chỉ là người điều hành cuộc tranh luận về mặt hình
thức và thủ tục để bảo đảm sự cân bằng trong việc phát huy quyền và nghĩa
vụ của các bên trong tranh luận, không bên nào có sự áp đặt chủ quan về


quyền lực mà lấn át quyền của bên kia, không can thiệp vào nội dung tranh luận của
các bên nếu nó vẫn đang diễn ra đúng quy định.
Thứ năm, mục đích việc tranh luận của người bào chữa tại phiên tòa hình sự
sơ thẩm. Mục đích chung của thủ tục tranh tụng tại phiên tòa hình sự sơ thẩm là làm
sáng tỏ những vấn đề cần phải chứng minh trong vụ án, giúp cho HĐXX có thể ra
bản án, quyết định có căn cứ và hợp pháp. Tuy nhiên, xuất phát từ mục đích và địa
vị tham gia tố tụng của người bào chữa nên mục đích tranh luận của người bào chữa
nhằm bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người bị buộc tội, góp phần bảo
vệ sự thật của vụ án. Để đạt được mục đích này, người bào chữa phải lựa chọn nội
dung, phạm vi tranh luận phù hợp, áp dụng kiến thức, kỹ năng, ngôn ngữ tranh luận
linh hoạt. Trước khi tham gia tranh luận tại phiên tòa người bào chữa phải thực hiện
tốt hoạt động thu thập chứng cứ, nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án, nghiên cứu kỹ căn cứ
pháp luật. Tại phiên tòa cần ghi chép diễn biến và những quan điểm buộc tội của đại
diện Viện kiểm sát, bác bỏ những căn cứ buộc tội không có cơ sở, không hợp pháp
của Viện kiểm sát, tranh luận với ý kiến, quan điểm của những người tham gia tố

Với việc tranh luận tại phiên toà diễn ra công khai, có thể giúp cho
những người tham dự phiên toà hiểu rõ hơn về pháp luật, nâng cao ý thức
pháp luật, điều quan trọng hơn là mọi người trong xã hội luôn thấy được rằng
có sự công tâm minh bạch trong xét xử, quá trình diễn ra công khai minh
bạch tạo ra các hiệu ứng tương tự sự giáo dục pháp luật đến mọi người trong
xã hội, giúp họ tự ý thức về quyền của mình trong tố tụng để góp phần thúc
đẩy sự đúng đắn hơn đối với các cơ quan tố tụng.
Thông qua phiên tòa diễn ra công khai dân chủ, các bên tham gia tố
tụng sẽ được thực hiện các quyền trong tố tụng của mình với các điều kiện
thuận lợi nhất có thể. Từ đó dẫn đến việc quyết định của Tòa án được hình
thành trên cơ sở các chứng cứ đã được các xem xét và đánh giá cẩn thận tỉ
mỉ và khách quan công khai tại tòa, do đó việc xét xử của Tòa án mang lại
cho các bên tham gia tố tụng, những người tham dự phiên tòa có một niềm
tin vững chắc vào pháp luật, lòng tin vào lãnh đạo đúng đắn của Đảng và
Nhà nước bằng pháp luật. Lòng tin này sẽ lan toả trong xã hội góp phần thúc


đẩy mọi người tuân thủ và chung tay xây dựng, bảo vệ pháp luật một cách ý thức và
tự giác hơn.
1.3.2. Ý nghĩa pháp lý

Việc triển khai thực hiện tranh tụng trong xét xử là sự thể chế hoá các chủ
trương cải cách tư pháp của Đảng và Nhà nước. Ngoài ra về phương diện luật học
và khoa học pháp lý nó còn là sự thể chế hoá các quy định của Hiến pháp. Tại
khoản 5 Điều 103 Hiến pháp 2013 có nêu lên rằng phải bảo đảm nguyên tắc tranh
tụng. Từ những yêu cầu trên đã là cơ sở để làm cơ sở cho việc thay đổi khác trong
luật định mà đặc biệt là TTHS với mục đích làm tăng tính dân chủ bình đẳng trong
hoạt động xét xử và trong các hoạt động tố tụng khác nói chung.
Việc tranh luận tại phiên toà là một phần của tranh tụng góp phần mang lại
sự thật khách quan và cái nhìn toàn diện điều mà TTHS luôn mong muốn hướng tới

tụng hình sự được quy định đều có những cơ sở khoa học, là cái tiên quyết
để nhà làm luật cân nhắc có nên quy định vào luật hay không. Mục đích
hướng tới của toàn bộ quá trình tố tụng hình sự là xác định sự thật của vụ án,
trên cơ sở xác định sự thật vụ án, Tòa án ra bản án, quyết định để giải quyết
vụ án góp phần đấu tranh phòng chống tội phạm, bảo vệ quyền và lợi ích của
cá nhân, cơ quan, tổ chức, quyền lợi của Nhà nước. Để đảm bảo xác định sự
thật khách của vụ án các cơ quan, người có thẩm quyền được quyền áp dụng
mọi biện pháp hợp pháp theo quy định của Bộ luật TTHS. Việc xác định sự
thật vụ án là trách nhiệm thuộc về các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố
tụng tuỳ mỗi giai đoạn. Trong giai đoạn xét xử trách nhiệm này thuộc về Tòa
án, để đảm bảo xác định sự thật khách quan của vụ án thì Tòa án cần đảm
bảo cho các bên tham gia tranh tụng bình đẳng tại phiên tòa, đặc biệt phải
đảm bảo cho người bào chữa tham gia tranh luận để làm sáng tỏ những tình
tiết của vụ án liên quan đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo.
Điều này đảm bảo cho bản án hoặc quyết định của Tòa án mang sự khách
quan, với góc nhìn toàn diện đúng với bản chất hơn.
- Xuất phát từ yêu cầu bảo vệ quyền con người nói chung, đặc biệt là
quyền con người của người bị buộc tội. Trong nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa mà Việt nam đang xây dựng, quyền con người, quyền công dân