Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (BCLCTT) là một bộ phận hợp thành của báo cáo tài
chính, phản ánh việc hình thành và sử dụng lượng tiền phát sinh trong kỳ báo cáo
của DN. BCLCTT cung cấp thông tin giúp người sử dụng đánh giá các thay đổi
trong tài sản thuần, cơ cấu tài chính, khả năng chuyển đổi của tài sản thành tiền,
khả năng thanh toán và khả năng của DN trong việc tạo ra các luồng tiền trong quá
trình hoạt động. BCLCTT gồm 3 phần:
Phần 1: Lưu chuyển tiền từ hoạt động kinh doanh
Luồng tiền phát sinh từ hoạt động kinh doanh là luồng tiền có liên quan đến các
hoạt động tạo ra doanh thu chủ yếu của DN, cung cấp thông tin cơ bản để đánh giá
khả năng tạo tiền của DN từ các hoạt động kinh doanh để trang trải nợ, duy trì
hoạt động, trả cổ tức và tiến hành các hoạt động đầu tư mới mà không cần đến
nguồn tài chính bên ngoài. Thông tin về luồng tiền này khi sử dụng kết hợp với
các thông tin khác sẽ giúp người sử dụng dự đoán luồng tiền từ hoạt động kinh
doanh trong tương lai. Các luồng tiền chủ yếu từ hoạt động kinh doanh gồm: tiền
thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ; tiền trả cho người cung cấp hàng hóa dịch vụ,
tiền chi trả lãi vay, tiền chi trả cho người lao động…

Phần 2: Lưu chuyển tiền từ hoạt động đầu tư
Luồng tiền phát sinh từ hoạt động đầu tư là luồng tiền có liên quan đến việc mua
sắm, xây dựng, nhượng bán, thanh lý tài sản dài hạn và các khoản đầu tư khác
không thuộc các khoản tương đương tiền. Các luồng tiền chủ yếu từ hoạt động đầu
tư gồm: tiền thu từ việc thanh lý, nhượng bán tài sản cố định và các khoản tài sản
dài hạn khác; tiền thu hồi đầu tư góp vốn vào các đơn vị khác (trừ trường hợp tiền
thu từ bán lại cổ phiếu đã mua vì mục đích thương mại); tiền thu hồi cho vay (trừ
trường hợp tiền thu hồi cho vay của ngân hàng, tổ chức tín dụng và các tổ chức tài
chính); tiền chi mua sắm, xây dựng tài sản cố định và tài sản dài hạn khác; tiền chi
đầu tư góp vốn vào các đơn vị khác (trừ trường hợp tiền chi mua cổ phiếu vì mục
đích thương mại)…

Phần 3: Lưu chuyển tiền từ hoạt động tài chính

hoạt động đầu tư và lưu chuyển tiền từ hoạt động tài chính được xác định theo
phương pháp trực tiếp. Mặt khác, DN có thể lập BCLCTT theo một hoặc cả hai
phương pháp. Tương ứng với mỗi phương pháp có mẫu báo cáo riêng, nhưng thực
tế mẫu báo cáo của 2 phương pháp chỉ khác nhau ở phần lưu chuyển tiền từ hoạt
động kinh doanh.

Lưu ý
* Các giao dịch về đầu tư và tài chính không trực tiếp sử dụng tiền hay các khoản
tương đương tiền (các khoản đầu tư ngắn hạn không quá 3 tháng, có khả năng
chuyển đổi dễ dàng thành một lượng tiền xác định và không có nhiều rủi ro trong
chuyển đổi thành tiền) không được trình bày trong BCLCTT.
* Lợi nhuận không phải là dòng tiền như nhiều người thường nhầm lẫn. Tại một
thời điểm cụ thể, lợi nhuận có thể đóng góp tích cực cho dòng tiền, nhưng cũng có
thể không. Ví dụ, nếu lợi nhuận của năm nay đạt được là nhờ vào việc kinh doanh
tiến triển vượt bậc trong tháng 10, mức doanh thu này sẽ được ghi nhận là lợi
nhuận trong thời kỳ tài chính nên cộng thêm vào lợi nhuận. Nhưng nếu sản phẩm
bán ra chưa được thanh toán cho đến kỳ kế toán tiếp theo, nó sẽ được ghi vào
khoản phải thu, làm giảm dòng tiền.
* Hiện nay, phần lớn DN đều sử dụng phương pháp gián tiếp để lập BCLCTT.
Tuy nhiên, cần ghi nhớ rằng, 2 phương pháp trên là những cách chuyển đổi đơn
giản cho kết quả giống nhau.
* Luồng tiền phát sinh từ các giao dịch bằng ngoại tệ phải được quy đổi ra tiền
đồng ghi sổ kế toán theo tỷ giá hối đoái tại thời điểm phát sinh giao dịch đó.
BCLCTT của các tổ chức hoạt động ở nước ngoài phải được quy đổi ra tiền đồng
ghi sổ kế toán của công ty mẹ theo tỷ giá thực tế tại ngày lập BCLCTT.