Tiết thứ : 14, 15
Ngày soạn : 23/8/2009
Ngày dạy : 24/8/2009
Tây tiến
Quang Dũng
A. Mục tiêu cần đạt : Giúp HS:
- Cảm nhận đợc v p hựng v v m l ca rng Tõy Bc và hỡnh nh dng cm v ho
hoa lóng mn ca ngời lính Tõy Tin.
- c sc Ngh Thut trong bi th: cht bi trỏng ho hựng, cht lóng mn ho hoa ho
quyn vi nhau
B. Phơng tiện lên lớp : SGK, SGV, Giáo án
- HS: Sách giáo khoa, bài soạn
C.Tiến trình dạy học
* ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số :
* Kiểm tra bài cũ
* Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
HS đọc phần Tiểu dẫn và giới
thiệu những nét chính về nhà
thơ Quang Dũng.
- GV nhấn mạnh một số điểm.
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Quang Dũng (1921 - 1988) tên khai sinh là Bùi Đình
Diệm, quê Phợng Trì (Phùng) - Đan Phợng - Hà Tây, học
đến bậc trung học ở Hà Nội. Quang Dũng là một ngời đa
tài song đợc biết nhiều với t cách nhà thơ.
- Thơ Quang Dũng vừa hồn nhiên vừa tinh tế mang vẻ
đẹp hào hoa, phóng khoáng, đậm chất lãng mạn.
2. GV cung cấp thêm một số t
liệu về đoàn quân Tây Tiến (đặc
+ Đoạn 2 : (từ dòng 15 đến dòng 22) Những kỷ niệm
đẹp về tình quân dân trong đêm liên hoan và vẻ đẹp thơ
mộng của núi rừng.
+ Đoạn 3 : (từ dòng 23 đến dòng 30) khắc hoạ - Căn
cứ vào nội dung và sự phân chia các khổ trong bài thơ,
GV hớng dẫn HS tìm hiểu bố cục chân dung ngời lính
Tây Tiến và sự hi sinh bi tráng của + Căn cứ vào nội
dung và sự phân chia các khổ trong bài thơ, GV hớng
dẫn HS tìm hiểu bố cục họ.
+Đoạn 4 : (4 câu cuối) Nhà thơ đã xa đơn vị, gửi lòng
mình mãi gắn bó với Tây Tiến và miền Tây.
1. GV đọc mẫu và hớng dẫn học
sinh đọc thể hiện đúng cảm xúc,
giọng điệu và âm hởng của từng
đoạn trong bài thơ.
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Đoạn thơ thứ nhất
a) Câu thơ mở đầu giới thiệu
cho ngời đọc điều gì ?
a) Câu mở đầu:
Giới thiệu hai hình tợng chính của bài thơ : miền Tây
(mà Sông Mã làm đại diện) và Tây Tiến (ngời lính Tây
Tiến). Câu thơ vừa nh lời tâm sự vừa nh lời gọi có tác
dụng định hớng toàn bộ cảm xúc (nhớ) cho bài thơ.
b) Nhớ chơi vơi là nỗi nhớ
nh thế nào ?
b) "Nhớ chơi vơi" : không rõ nét, không gắn với một
đối tợng cụ thể nào, chỉ biết rằng đó là nỗi nhớ da diết
thờng trực.
- Nỗi nhớ chơi vơi đợc cụ thể hoá bằng việc miêu tả
Tây dữ dội và bí ẩn :
Chiều chiều ... cọp trêu ngời.
+ Điểm dừng của cuộc hành quân vất vả là những làng
bản với hơng vị của nếp xôi (Mai Châu mùa em thơm
nếp xôi).
3. Đọc- hiểu đoạn thơ thứ hai.
GV tổ chức cho HS thảo luận
3. Đoạn thơ thứ hai
a) GV cho HS đọc lại đoạn thơ
và so sánh với đoạn 1 về giọng
điệu, âm hởng và hình thức
nghệ thuật.
- Giọng thơ có sự biến đổi từ hùng tráng sang nhẹ nhàng
mà sâu lắng. Hình ảnh thơ không còn dữ dội mà đậm
màu sắc trữ tình, thơ mộng với hai bức tranh, hai khung
cảnh khác nhau : đêm liên hoan ở doanh trại và cảnh
"Ngời đi Châu Mộc chiều sơng ấy".
+ Cảnh liên hoan trong doanh trại giữa bộ đội và dân
địa phơng cảnh rực rỡ lung linh của đêm liên hoan đợc
cảm nhận với niềm say sa, ngỡ ngàng của ngời lính.
b) Cảm nhận của ngời lính Tây
Tiến về ngời con gái miền núi
Tây Bắc ?
+ Các cô gái đến với buổi liên hoan mà nh các cô dâu
trong lễ cới (xiêm áo tự bao giờ) khi e ấp trong điệu nhạc
đặc trng của dân tộc mình, ngời lính say mê trong tiếng
nhạc, tâm hồn đầy ý thơ và mơ tởng đến những ngày vui
tơi ở Viên Chăn.
c) Nhận xét về bức tranh sông
nớc qua các hình ảnh : hồn lau,
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
"Dáng Kiều thơm" là nỗi nhớ da diết, là cõi đi về trong
mộng của ngời lính là nguồn cổ vũ, động viên cho ngời
lính.
yêu
c) Nhận xét về cách nói của nhà
thơ khi nói về sự hi sinh của
đồng đội mình ?
- Giáo viên thuyết giảng bổ
sung về khái niệm áo bào và
cho học sinh nêu ấn tợng, cảm
xúc của mình về những câu thơ
nói đến sự hi sinh của ngời lính.
c) Quang Dũng đã nói đến sự hi sinh của ngời lính một
cách thấm thía :
Rải rác ..........anh về đất
+ Các từ Hán Việt (biên cơng, viễn xứ) tạo không khí
trang nghiêm, bi tráng.
+ "áo bào thay chiếu" (chiếu thay áo bào) tăng thêm
màu sắc bi tráng.
+ Vẻ đẹp bi tráng còn đợc thể hiện qua khí phách của
ngời lính (Chiến trờng đi chẳng tiếc đời xanh) và tiếng
gầm của Sông Mã nh một khúc độc hành (Sông Mã gầm
lên khúc độc hành).
Tác giả đã sử dụng thành công bút pháp lãng mạn để
tạo ra màu sắc bi tráng cho đoạn thơ, bài thơ.
5. Đọc- hiểu đoạn thơ cuối 5. Đoạn thơ cuối
a) Đoạn thơ cuối đề cập đến
khoảng thời gian nào trong
mạch cảm xúc của bài thơ ?
đơn vị anh hùng. Đó cũng là tinh thần chung của quân
dân ta thời kỳ đầu chống Pháp.
- Tây Tiến đợc viết với bút pháp lãng mạn hào hoa.