BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

PHẠM THỊ THẢO

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH
LỰA CHỌN PHẦN MỀM KẾ TOÁN TẠI CÁC
DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA – TRƯỜNG HỢP
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số ngành: 60340301

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHAN ĐỨC DŨNG

TP. Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2017


CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

Cán bộ hướng dẫn khoa học : PGS.TS PHAN ĐỨC DŨNG

Luận văn Thạc sĩ được bảo vệ tại Trường Đại học Công nghệ TP. HCM
ngày 23 tháng 04 năm 2017
Thành phần Hội đồng đánh giá Luận văn Thạc sĩ gồm:

TT

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 30 tháng 09 năm 2017

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: PHẠM THỊ THẢO

Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 04/10/1980

Nơi sinh: Bến Tre

Chuyên ngành: Kế toán

MSHV: 1541850044

I- Tên đề tài:
Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán tại các doanh
nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại Thành phố Hồ Chí Minh
II- Nhiệm vụ và nội dung:
Nhiệm vụ của nghiên cứu nhằm giải quyết các vấn đề sau:
- Khái quát tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài từ các nghiên cứu trước
của các tác giả trong và ngoài nước, làm cơ sở lý thuyết và đưa ra mô hình nghiên cứu.
- Xác định các yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế
toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh.
- Thực hiện khảo sát nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố ảnh
hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa
– trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh.
- Đề xuất các giải pháp giúp các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh các phần

Để hoàn thành chương trình cao học và luận văn tốt nghiệp này, tôi đã nhận
được rất nhiều sự hỗ trợ từ Quý Thầy Cô, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Tôi xin chân thành gởi lời cảm ơn đến:
Thầy PGS.TS Phan Đức Dũng, là người trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo, động
viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Nhờ đó tôi đã hiểu và hoàn thành
luận văn này.
Quý Thầy Cô của trường Đại học Công nghệ TP.HCM đã tận tình giảng dạy
truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu, kinh nghiệm thực tiễn sống trong thời
gian tôi học tập tại trường.
Bạn bè, anh chị, chú bác trong các doanh nghiệp mà tôi tiến hành khảo sát đã
nhiệt tình giúp đỡ tôi hoàn thành khảo sát định tính và định lượng.
Gia đình, người thân, đồng nghiệp và các bạn lớp cao học kế toán 15SKT11
trường ĐH Công nghệ TP.HCM đã hỗ trợ cho tôi trong suốt quá trình học tập và
thực hiện luận văn này.
Mặc dù đã rất cố gắn, song luận văn cũng không thể tránh khỏi những thiếu
sót, rất mong nhận được sự thông cảm và ý kiến đóng góp của Quý Thầy Cô.
Phạm Thị Thảo


iii

TÓM TẮT
Kế toán là công cụ quản lý kinh tế quan trọng cung cấp thông tin hữu ích cho
việc ra các quyết định của nhà quản trị, góp phần vào sự thành bại của doanh
nghiệp. Để đáp ứng được yêu cầu thông tin nhanh chóng, kịp thời, chính xác trong
thời đại số hóa hiện nay của nhà quản trị, việc sử dụng phần mềm kế toán làm công
cụ hỗ trợ nhân viên kế toán là nhu cầu tất yếu, khách quan. Với hơn 97% tổng số
doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, nắm bắt được
điều đó nên các công ty sản xuất phần mềm kế toán cũng tập trung vào phân khúc
thị trường này. Hiện nay, trên thị trường phần mềm kế toán Việt Nam có rất nhiều

phần mềm kế toán.
Từ kết quả trên tác giả cũng đề xuất đối với các nhà cung cấp phần mềm kế
toán: Thứ nhất, phải thường xuyên khảo sát để xác định những yêu cầu phần mềm
kế toán của mình cung cấp chưa đáp ứng được khách hàng để tiến hành bổ sung,
nâng cấp; Thứ hai, nâng cao dịch vụ hỗ trợ khách hàng; Thứ ba là phải thường
xuyên cập nhật những thay đổi chính sách thuế và kế toán, tìm hiểu kỹ đặc điểm của
doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ đó cung cấp các phần mềm kế toán phù hợp với đặc
điểm khách hàng; Thứ tư là phải nâng cao chất lượng dịch vụ để tạo uy tín, niềm tin
cho khách hàng hiện tại nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa nhờ tác động truyền miệng tích
cực từ họ đến cộng đồng. Thứ năm là phải luôn tạo được mối quan hệ tốt với khách
hàng để tạo uy tín, niềm tin cho khách hàng, góp phần giữ vững và phát triển thị
trường.


v

ABSTRACT
Accounting is an important economic management tool that provides useful
information for decision makers, contributes to the success of the business. In order
to meet the fast, timely and accurate information requirements of the current digital
age of management, the use of accounting software as a tool to support accountants
is inevitable. More 97% of the total number of Vietnamese enterprises today are
small and medium enterprises, catching up that trend so that accounting software
companies also focus on this market segment. Currently, in the accounting software
market of Vietnam, there are many companies providing accounting software for
small and medium enterprises with a variety of products. What factors affect the
decision to choose accounting software of the business? The question has been
answered by many respondents, but each answer at each stage is very different. So
how is the answer to that question now? Starting from that reason, the author
undertakes the research topic: "Factors influencing the decision to choose


4.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.................................................................. 3

5.

Phương pháp nghiên cứu............................................................................... 4

6.

Ý nghĩa của đề tài.......................................................................................... 5

7.

Cấu trúc đề tài................................................................................................ 5

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU................................... 6
1.1. CÁC NGHIÊN CỨU NGOÀI NƯỚC.......................................................... 6
1.2. CÁC NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC....................................................... 10
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU................19
2.1. KHÁI QUÁT VỀ DN NHỎ VÀ VỪA TRONG NỀN KINH TẾ...............19
2.1.1. Tiêu chuẩn xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam...............19
2.1.2. Đặc điểm chung của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam...............19
2.1.3. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam.............................. 22
2.1.4. Sự phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Hồ Chí Minh thời
gian qua............................................................................................................ 24
2.2. PHẦN MỀM KẾ TOÁN............................................................................ 26



3.2.1. Xây dựng thanh đo nháp...................................................................... 55
3.2.2. Kết quả thảo luận nhóm....................................................................... 58
3.2.3. Thang đo chính thức............................................................................ 59
3.3. Mẫu nghiên cứu......................................................................................... 62
3.4. Phương pháp xử lý số liệu.......................................................................... 63
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.............................67
4.1 THỰC TRẠNG LỰA CHỌN PHẦN MỀM KẾ TOÁN TẠI CÁC DOANH
NGHIỆP HIỆN NAY........................................................................................... 67
4.2 KẾT QUẢ THỐNG KÊ MÔ TẢ................................................................... 68
4.3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU............................................................................ 69
4.3.1 Đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha.............69
4.3.2 Kiểm định nhân tố khám phá EFA.......................................................... 71


ix
4.4

KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH VÀ CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU..........77

4.4.1

Phân tích tương quan........................................................................... 77

4.4.2

Xây dựng mô hình nghiên cứu............................................................ 78

4.4.3

Phân tích hồi quy bội........................................................................... 79

5.1 KẾT LUẬN................................................................................................... 93
5.2 KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI NHÀ CUNG CẤP PHẦN MỀM KẾ TOÁN............94
5.2.1 Yếu tố chất lượng phần mềm kế toán...................................................... 94
5.2.2 Yếu tố dịch vụ hỗ trợ của nhà cung cấp.................................................. 94
5.2.3 Yếu tố khả năng phần mềm kế toán phù hợp với doanh nghiệp..............95
5.2.4 Yếu tố những lời nhận xét, tiến cử chuyên nghiệp.................................. 95
5.2.5 Yếu tố mối quan hệ giữa nhà cung cấp với doanh nghiệp.......................96
5.3 ĐỊNH HƯỚNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA LỰA CHỌN
PHẦN MỀM KẾ TOÁN PHÙ HỢP.................................................................... 96
5.4 HẠN CHẾ NGHIÊN CỨU VÀ CÁC HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
97
TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................... 98


x
PHỤ LỤC 1
PHỤ LỤC 2
PHỤ LỤC 3
PHỤ LỤC 4
PHỤ LỤC 5
PHỤ LỤC 6
PHỤ LỤC 7
PHỤ LỤC 8
PHỤ LỤC 9
PHỤ LỤC 10


xi

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT


nghiệp...................................................................................................................... 61
Bảng 3. 9: Thang đo quyết định lựa chọn sử dụng phần mềm kế toán tại các doanh
nghiệp nhỏ và vừa khu vực TP.HCM....................................................................... 62
Bảng 4.1: Thông tin mẫu khảo sát........................................................................... 68
Bảng 4. 2: Kết quả kiểm tra Cronbach’s Alpha........................................................ 69
Bảng 4. 3: Kiểm định KMO thang đo các yếu tố độc lập........................................ 72
Bảng 4.4: Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA............................................... 72
Bảng 4.5: KMO and Bertlett’s Test cho nhân tố ý định sử dụng..............................74
Bảng 4.6: Kết quả phân tích nhân tố phụ thuộc....................................................... 74
Bảng 4.7: Bảng tổng hợp kết quả kiểm định thang đo............................................. 75
Bảng 4. 8: Kết quả phân tích hệ số tương quan Pearson.......................................... 77
Bảng 4. 9: Hệ số xác định phù hợp của mô hình..................................................... 79
Bảng 4.10: Phân tích ANOVA................................................................................. 80
Bảng 4.11: Kết quả phân tích hồi quy...................................................................... 80
Bảng 4. 12: Hệ số xác định phù hợp của mô hình................................................... 82


xiii
Bảng 4.13: Tổng hợp kết quả kiểm định giả thuyết................................................. 83
Bảng 4. 14: Kiểm định sự đồng nhất của phương sai.............................................. 84
Bảng 4. 15: Kiểm định ANOVA theo các ngành sản xuất kinh doanh.....................85
Bảng 4. 16: Kiểm định sự đồng nhất của phương sai.............................................. 85
Bảng 4. 17: Kiểm định ANOVA theo vốn kinh doanh............................................. 86
Bảng 4. 18: Kết quả thống kê mô tả yếu tố chất lượng phần mềm kế toán..............86
Bảng 4. 19: Kết quả thống kê mô tả yếu tố dịch vụ hỗ trợ của nhà cung cấp..........89
Bảng 4. 20: Kết quả thống kê mô tả yếu tố khả năng PMKT phù hợp với DN........90
Bảng 4. 21: Kết quả thống kê mô tả yếu tố những lời nhận xét, tiến cử chuyên
nghiệp...................................................................................................................... 90
Bảng 4. 22: Kết quả thống kê mô tả yếu tố mối quan hệ giữa nhà cung cấp phần

lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam tăng nhanh qua các năm, và chiếm
hơn 97% số lượng doanh nghiệp hiện nay (Tổng cục thống kê). Các doanh nghiệp
nhỏ và vừa đóng góp rất nhiều khía cạnh trong việc phát triển kinh tế xã hội như:
giải quyết việc làm cho người lao động, góp phần đáng kể vào tăng GDP,.... Tuy
nhiên trên con đường phát triển và hội nhập, các doanh nghiệp nhỏ và vừa còn gặp
rất nhiều khó khăn về kinh nghiệm quản lý tổ chức, về vốn, về chất lượng nhân
sự,.... trong đó có khó khăn về tổ chức công tác kế toán.
Kế toán là quá trình thu nhập, xử lý, kiểm tra, phân tích và báo cáo các thông
tin kinh tế, tài chính của doanh nghiệp, dưới các thước đo giá trị, hiện vật và thời
gian lao động (Luật kế toán, 2003). Với chức năng thông tin, kiểm tra và giám sát
của mình, kế toán đã trở thành công cụ quản lý kinh tế vô cùng quan trọng. Thông
tin kế toán hữu ích sẽ giúp cho những người sử dụng thông tin có các quyết định
hợp lý và nhanh chóng. Để đạt được mục tiêu cung cấp thông tin phù hợp, nhanh
chóng, chính xác theo các yêu cầu quản lý, đòi hỏi phải tổ chức công tác kế toán
một cách hợp lý và hiệu quả, trong đó có nội dung quan trọng là tổ chức phương
tiện thực hiện công tác kế toán bằng phương pháp thủ công hay bằng phần mềm?
Ngày nay, với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ và công
nghệ thông tin thì máy tính và phần mềm máy tính đã xâm nhập sâu vào tất cả các
lĩnh vực kinh tế - kỹ thuật, và công tác kế toán tại các doanh nghiệp cũng không là
ngoại lệ. Trong thực tiễn, phần mềm phục vụ công tác kế toán đã chứng minh tính
ưu việt của nó hơn việc thực hiện công tác kế toán bằng phương pháp thủ công
truyền thống như nhanh chóng hơn, chính xác hơn, dễ dàng tổng hợp thông tin hơn,
…


2
Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều phần mềm kế toán được cung cấp bởi
nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ phần mềm kế toán với nhiều ưu và nhược điểm khác
nhau như: phần mềm kế toán Misa, phần mềm ACSoft, phần mềm ACMan, Fast
Accounting, KTVN, Unesco, … với chất lượng, giá cả, … của các phần mềm này

mạnh trong tương lai. Các tổ chức thiết kế và cung cấp phần mềm ứng dụng, trong
đó có ứng dụng kế toán ngày càng nhiều, kể cả các đơn vị trong nước lẫn nước
ngoài. Theo đó, sự phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã sử dụng phần
mềm kế toán cũng bắt đầu thay đổi với quy mô phát triển kinh doanh và quản lý của
mình.
Xuất phát từ những yêu cầu trên, vấn đề đặt ra trong nghiên cứu này là xác
định “Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán tại các
doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh”
2. Mục tiêu nghiên cứu
Với tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu trên, nghiên cứu này được thực
hiện nhằm đạt đến các mục tiêu sau:
- Xác định các yếu tổ ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phần mềm kế toán
tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại Tp.HCM;
- Xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến quyết định lựa chọn PMKT
tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại Tp.HCM
- Đề xuất các tiêu chí trong việc lựa chọn phần mềm kế toán tại các doanh
nghiệp nhỏ và vừa tại Tp. HCM dựa trên kết quả nghiên cứu.
3. Câu hỏi nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, tác giả đặt ra các câu hỏi nghiên cứu sau:
- Các yếu tố nào ảnh hưởng đến việc lựa chọn phần mềm kế toán trong doanh
nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh?
- Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đó ra sao trong việc lựa chọn phần mềm kế
toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh?
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa
chọn phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Tp.HM


4
- Đối tượng khảo sát là các cá nhân trực tiếp sử dụng phần mềm kế toán tại các

5
6. Ý nghĩa của đề tài
- Vận dụng các mô hình lý thuyết về sự hài lòng của khách hàng đối với các
sản phẩm/ dịch vụ để đề xuất mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết
định lựa chọn phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại
thành phố Hồ Chí Minh.
- Giúp các nhà nghiên cứu có thêm cơ sở dữ liệu về sự lựa chọn phần mềm tại
các doanh nghiệp nhỏ và vừa – trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh
- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tài liệu tham khảo giúp cho các doanh
nghiệp sản xuất, kinh doanh phần mềm kế toán tại Việt Nam có thêm sự nhận định
cụ thể về sự đánh giá, cảm nhận của khách hàng đối với sản phẩm phần mềm kế
toán, từ đó giúp cho nhà cung cấp phần mềm kế toán sản xuất phần mềm kế toán
phù hợp với nhu cầu thị trường, làm cơ sở cho việc hoạch định chiến lược cạnh
tranh, tiếp thị, xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại nhằm gia tăng năng lực
cạnh tranh không chỉ trong nước mà cạnh tranh với PMKT nước ngoài khi Việt
Nam ngày càng hội nhập quốc tế.
7. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và các phụ lục. Nội dung của luận văn được chia
làm 5 chương như sau:
Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Chương 5: Kết luận và các hàm ý quản trị


6

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1. CÁC NGHIÊN CỨU NGOÀI NƯỚC

“Sự đánh đổi” là tổng chi phí bằng tiền và chi phí không bằng tiền mà khách
hàng đã đầu tư hoặc sẽ trả cho nhà cung cấp để hoàn thành một giao dịch hoặc để
duy trì một mối quan hệ với nhà cung cấp, gồm :


Giá liên quan trực tiếp đến sản phẩm/dịch vụ



Thời gian/công sức có liên quan



Xung đột liên quan đến mối quan hệ


7
Với nghiên cứu này của Lapierre, J.. tác giả thấy rằng các nhân tố tạo nên giá trị
cảm nhận cho khách hàng sẽ góp phần tác động đến quyết định lựa chọn phần mềm
kế toán cho doanh nghiệp của họ.
- Nghiên cứu của Ajay Adhikaria và cộng sự (2004)
Trong một bài nghiên cứu được thực hiện tại Hoa Kỳ “Firm characteristics
and selection of international accounting software” của Ajay Adhikaria và cộng sự,
thì nhóm tác giả đã thực hiện nghiên cứu khảo sát tập trung vào việc lựa chọn phần
mềm kế toán quốc tế, và kết luận của nhóm đưa ra là các mối quan hệ giữa các đặc
điểm, tính năng và tiêu chí lựa chọn phần mềm tùy thuộc vào quy mô và mức độ
quốc tế hóa. Mối quan hệ giữa các đặc điểm công ty và tiêu chí lựa chọn chung như
hỗ trợ và bảo mật, phần cứng, nền tảng điều hành, tính linh hoạt và chi phí là không
đáng kể. Theo kết quả của nghiên cứu thì đặc điểm công ty chính là yếu tố quan
trọng trong việc lựa chọn và thiết kế phần mềm kế toán quốc tế.

chọn phần mềm kế toán cho một doanh nghiệp, đồng thời trình bày các bước thực
hiện và thủ tục để thực hiện nó. Tuy nhiên, mô hình đề xuất này được cho là chỉ phù
hợp với các doanh nghiệp mua mới phần mềm kế toán hay chuyển từ việc thực hiện
kế toán thủ công sang thực hiện kế toán bằng phần mềm.
- Nghiên cứu của Elikai và cộng sự (2007)
Elikai và cộng sự trong nghiên cứu của mình “Accounting Software selection
and Used Satisfaction” qua việc đánh giá dữ liệu khảo sát, so sánh đối chiếu giữa ý
kiến của người sử dụng trong quyết định lựa chọn phần mềm kế toán từ các doanh
nghiệp với ý kiến từ các nhà cung cấp phần mềm kế toán, kết quả nghiên cứu đã chỉ
ra một số điểm nổi bậc đó là chức năng hay là khả năng của phần mềm quan trọng
trong việc lựa chọn phần mềm kế toán cho người sử dụng, tiếp theo là chi phí và
khả năng tương thích. Trong đó, chức năng chính là tính linh hoạt của phần mềm kế
toán. Đối với tính linh hoạt: Xử lý thời gian thực hiện (Real time processing), thân
thiện với người dùng (user friendliness), bảo mật (security), có khả năng nâng cấp
(the ability to upgrade) được đánh giá là chức năng quan trọng. Đối với chi phí thì
chi phí mua ban đầu và chi phí hoạt động hàng năm được cho là quan trọng hơn chi
phí cài đặt và chi phí đào tạo. Đối với khả năng tương thích thì khả năng tương