Lời nói đầu
1, Lý do chọn đề tài
Trong lộ trình thực hiện cam kết gia nhập WTO, đến năm 2011, Việt Nam sẽ mở của
hoàn toàn lĩnh vực Tài chính _ Ngân hàng. Năm 2007, nền kinh tế Việt Nam phát triển
ổn định và đạt mức tăng trưởng cao nhất trong 10 năm qua, cơ cấu kinh tế chuyển
dịch tích cực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cả năm đạt 8,4%. Thị trường dịch vụ tài
chính Việt Nam tiếp tục có bước phát triển hoàn chỉnh hơn về thể chế, cấu trúc và hạ
tầng.
Năm 2008 là một năm thị trường ngân hàng đã trải qua những biến động chưa từng có
về lãi suất, tỷ giá. Do sự thay đổi của các công cụ điều hành của Ngân hàng nhà nước
với chính sách tiền tệ đi từ định hướng thắt chặt vào những tháng đầu năm và nới lỏng
vào những tháng cuối năm, tần suất điều chỉnh các công cụ điều hành như lãi suất cơ
bản, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, biên độ tỷ giá đã diễn ra liên tục và thất thường. Bên cạnh
đó là những ảnh hưởng tiêu cực từ cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ toàn cầu, làm tỷ
giá và cung cầu ngoại tệ biến động thường xuyên, các doanh nghiệp sản xuất, xuất
khẩu trong nước lâm vào tình trạng khó khăn, các thị trường trong nước như thị
trường chứng khoán, bất động sản, hàng hóa nhập khẩu cũng liên tiếp biến động và
suy giảm, các cuộc khủng hoảng thanh khoản và khủng hoảng tín dụng đã diễn ra
khốc liệt.
Trước tình hình đó, Hội đồng quản trị Ngân hàng thương mại cổ phần các doanh
nghiệp Ngoài quốc doanh Việt Nam ( ngân hàng VP Bank) đã thay đổi chiến lược
từ phát triển nhanh chuyển sang phát triển thận trọng, ổn định, yếu tố an toàn và tăng
cường quản trị đã được đưa lên hàng đầu; hạn chế các khoản đầu tư lớn, tập trung phát
triển các sản phẩm dịch vụ mới, nâng cao chất lượng các sản phẩm, dịch vụ đã có; rà
soát và thẩm định chặt chẽ các khoản cho vay; chú trọng thu hồi nợ cũ và nợ xấu
Xuất phát từ thực tế nêu trên, và sau một thời gian thực tập tại chi nhánh VP Bank
Nghệ An, em chọn đề tài “Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng ở
ngân hàng thương mại cổ phần các doanh nghiệp Ngoài quốc doanh Chi nhánh
Nghệ An” , nhằm nhìn lại hoạt động tín dụng của VP Bank Nghệ An trong thời gian
qua và từ đó đề xuất một vài giải pháp và kiến nghị cho vấn đề này.
Em xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo , các cô, chú, anh, chị ở các phòng ban và cô
(VP BANK) được thành lập theo Giấy phép hoạt động số 0042/NH-GP của Thống
đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp ngày 12 tháng 8 năm 1993 với thời gian
hoạt động 99 năm. Ngân hàng bắt đầu hoạt động từ ngày 04 tháng 9 năm 1993
theo Giấy phép thành lập số 1535/QĐ-UB ngày 04 tháng 09 năm 1993.
Các chức năng hoạt động chủ yếu của VP Bank bao gồm: Huy động vốn ngắn hạn,
trung hạn và dài hạn, từ các tổ chức kinh tế và dân cư; Cho vay vốn ngắn hạn,
trung hạn và dài hạn đối với các tổ chức kinh tế và dân cư từ khả năng nguồn vốn
của ngân hàng; Kinh doanh ngoại hối; chiết khấu thương phiếu, trái phiếu và các
chứng từ có giá khác; Cung cấp các dịch vụ giao dịch giữa các khách hàng và các
dịch vụ ngân hàng khác theo quy định của Ngân hàng nhà nước Việt Nam.
Vốn điều lệ ban đầu khi mới thành lập là 20 tỷ VND. Sau đó, do nhu cầu phát
triển, theo thời gian VP Bank đã nhiều lần tăng vốn điều lệ. Đến tháng 8/2006,
vốn điều lệ của VP Bank đạt 500 tỷ đồng. Tháng 9/2006, VP Bank nhận được chấp
thuận của NHNN cho phép bán 10% vốn cổ phần cho cổ đông chiến lược nước
ngoài là Ngân hàng OCBC - một Ngân hàng lớn nhất Singapore, theo đó vốn điều
lệ sẽ được nâng lên trên 750 tỷ đồng. Tiếp theo, đến cuối năm 2006, vốn điều lệ
của VP Bank sẽ tăng lên trên 1.000 tỷ đồng. Và vốn điều lệ của VP Bank đã tăng
lên 1.500 tỷ đồng vào tháng 7/2007.
Trong năm 2008, Hội đồng Quản trị đã hoàn tất việc bán cổ phần cho đối tác
chiến lược nước ngoài là ngân hàng OCBC, nâng tỷ lệ sở hữu của OCBC tại VP
Bank lên 15% và theo đó vốn điều lệ của VP Bank tăng từ 2000 tỷ đồng lên
2.117.474.330.000 đồng. Đây là nỗ lực lớn của Hội đồng quản trị VP Bank và sự
hợp tác thiện chí của đối tác chiến lược OCBC.
Trong suốt quá trình hình thành và phát triển, VP Bank luôn chú ý đến việc mở
rộng quy mô, tăng cường mạng lưới hoạt động tại các thành phố lớn. Cuối năm
1993, Thống đốc Ngân hàng nhà nước Việt Nam chấp thuận cho VP Bank mở Chi
nhánh tại thành phố Hồ Chí Minh. Tháng 11/1994, VP Bank được phép mở thêm
Chi nhánh Hải Phòng và tháng 7/1995, được mở thêm Chi nhánh Đà Nẵng. Trong
năm 2004, Ngân hàng nhà nước Việt Nam đã có văn bản chấp thuận cho VP Bank
được mở thêm 3 Chi nhánh mới đó là Chi nhánh Hà Nội trên cơ sở tách bộ phận
mạnh của ngân hàng, giúp VP Bank sẵn sàng đương đầu được với cạnh tranh,
nhất là trong giai đoạn đầy thử thách sắp tới khi Việt Nam bước vào hội nhập kinh
tế quốc tế. Chính vì vậy, những năm vừa qua VP Bank luôn quan tâm nâng cao
chất lượng công tác quản trị nhân sự.
1.2. Đặc điểm hoạt động của ngân hàng thương mại cổ phần các doanh nghiệp
Ngoài quốc doanh Việt Nam chi nhánh Nghệ An
Ngân hàng VP Bank Nghệ An là một trong 90 chi nhánh của VP Bank Việt Nam.
Cũng như các Ngân hàng thương mại khác, hoạt động chủ yếu là huy động vốn từ
các cá nhân, tổ chức và nền kinh tế, thông qua đó, sử dụng đồng vốn đã huy động
được để cho vay
Ngoài ra còn rất nhiều hoạt động khác như: thanh toán xuất nhập khẩu, phát
hành thẻ và thanh toán thẻ, chuyển tiền cá nhân, …..
1.3. Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý của ngân hàng thương
mại cổ phần các doanh nghiệp Ngoài quốc doanh Việt Nam
Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý của VP Bank được thực hiện theo các quyết
định của hội đồng quản trị .Bao gồm:
- Phòng tổ chức - hành chính
- Phòng phục vụ khách hàng
- Phòng kế toán – tin học
- Phòng giao dịch – kho quỹ
- Phòng giao dịch Nguyễn Văn Cừ, phòng giao dịch chợ Vinh
1.3.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của ngân hàng thương mại cổ
phần các doanh nghiệp Ngoài quốc doanh Việt Nam ( ngân
hàng VP Bank)
Nhân sự được bố trí theo quyết định của hội đồng quản trị Ngân hàng thương
mại cổ phần các doanh nghiệp Ngoài quốc doanh Việt Nam bao gồm: 01 Giám
đốc, 01 phó Giám đốc, các Trưởng phòng, 01 Kiểm toán viên và hơn 50 cán bộ
hợp đồng tại Chi nhánh
1.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của bộ máy quản lý và các phòng
ban
doanh và khách hàng mục tiêu, xây dựng, tham gia trực tiếp và đánh giá chính
sách khách hàng, trực tiếp triển khai các biện pháp triển khai các biện pháp giới
thiệu khách hàng về sản phẩm dịch vụ mà VP Bank có lợi thế và có thể cung ứng.
Tổ chức việc đánh giá thực hiện chính sách khách hàng định kỳnhằm kịp thời đề
xuất điều chỉnh chính sách hoặc điều chỉnh biện pháp triển khai có hiệu quả hơn
trong điều kiện cần thiết
Mặt khác phải trực tiếp khởi tạo và quản lý mối quan hệ tín dụng với khách hàng,
tuỳ theo đặc điểm riêng đối với từng khách hàng, phối hợp với cùng các phòng
ban khác thiết kế các sản phẩm phù hợp, và có tính hấp dẫn đối với khách hàng
Tại chi nhánh VP Bank Nghệ An, Phòng phục vụ khách hàng còn kiêm nhiệm bộ
phận cho vay và quản lý nợ, do điều kiện chi nhánh thành lập chưa lâu, phòng
ban, cơ sở, nơi làm việc chưa đầy đủ, còn chật hẹp. Đó là việc quản lý và trực tiếp
thực hiện tác nghiệp liên quan đến việc giải ngân, thu hồi nợ, đảm bảo khớp số
liệu, hồ sơ vay đầy đủ và an toàn đảm bảo các khoản cấp tín dụng đều tuân thủ
đúng quy định trong Quy trình tín dụng
Nhiệm vụ cụ thể đảm bảo thực hiện chức năng trên là kiểm soát tuân thủ về hồ
sơ vay, phù hợp về nội dung, tính đầy đủ và hợp lệ văn bản. Nhập dữ liệu vào hệ
thống bao gồm: Giới hạn tín dụng, các thông tin hợp đồng tín dụng, hợp đồng
bảo đảm tín dụng. Nhận và lưu trữ hồ sơ tín dụng gồm hồ sơ thế chấp, cầm cố,
hồ sơ tín dụng gốc, các hồ sơ liên quan đến từng lần rút vốn, các biên bản, báo
cáo kiểm tra sử dụng vốn vay, các công văn giấy tờ giao dịch, tác nghiệp liên quan
đến việc rút vốn, thu nợ, lãi, tham gia góp ý sửa đổi các chương trình quản lý nợ
vay cho phù hợp với yêu cầu thực tế
Phòng giao dịch – kho quỹ
Phòng giao dịch – kho quỹ chủ yếu thực hiện chức năng thu chi tiền mặt (bao
gồm cả nội tệ và ngoại tệ)
- Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hệ thống kho quỹ
- Kiểm tra, phát hiện và thu hồi tiền giả trong quá trình giao dịch góp phần bảo vệ
uy tín đồng tiền Việt Nam
- Quản lý và bảo quản các tài sản quý và các loại giấy tờ có giá
Phát hành giấy tờ có giá: 0 triệu đồng
Vốn tài trợ uỷ thác đầu tư: 0 triệu đồng
Tài sản nợ khác: 16.822 triệu đồng ( bao gồm: dự phòng rủi ro, hao mòn tài sản,
các khoản phải trả bên ngoài chủ yếu là chuyển tiền phải trả, các khoản phải trả
nội bộ khác, kinh doanh ngoại tệ, lãi phải trả cho tiền gửi khách hàng) tăng so với
31/12/2007 là 8.523 triệu đồng, bằng 102,69%
Hoạt động thanh toán: 0 đồng
Nguồn vốn chủ sở hữu: 0 đồng
2.1.1.2. Việc chấp hành các quy định về huy động tiền gửi tiết
kiệm:
Chi nhánh chấp hành đúng quy định về huy động tiền gửi tiết kiệm theo quy định
tại Quy chế về tiền gửi tiết kiệm ban hành kèm theo Quyết định số
1160/2004/QĐ-NHNN ngày 13/09/2004 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2005
của Ngân hàng nhà nước
Các khách hàng gửi tiền các loại tại Chi nhánh đều phải đăng kýthông tin cá nhân
của mình tại quầy giao dịch
2.1.1.3. Về thực hiện lãi suất:
Lãi suất huy động không vượt quá 12%/năm theo đúng quy định của Ngân hàng
nhà nước. Việc áp dụng lãi suất tại Chi nhánh được thực hiện theo đúng quy định
của Tổng giám đốc VP Bank, phù hợp với sự đồng thuận về lãi suất của Hiệp hội
Ngân hàng Việt Nam theo từng giai đoạn. Biểu lãi suất huy động được công khai
trên bảng điện tử tại quầy giao dịch, được quy định nhiều mức, thang bậc khác
nhau
2.1.2. Hoạt động Thanh toán quốc tế
Trong năm 2008 thị trường ngoại tệ diễn biến khá bất thường, lúc thì dư thừa các
NHTM từ chối không mua, lúc lại thiếu hụt nghiêm trọng không ai bán ra, vì vậy
trong nhiều giai đoạn VPBank buộc phải thắt chặt điều kiện mở L/C (tăng tỷ lệ ký
quỹ, yêu cầu khách hàng tự lo nguồn ngoại tệ thanh toán,…). Trước khó khăn đó,
doanh số và số lượng của hoạt động thanh toán quốc tế của VPBank năm 2008 đã
không đạt được kế hoạch đề ra. Mặc dù vậy, tổng thu phí dịch vụ TTQT trong năm