______________________________________Môn Luật thương mại Việt Nam 2
2. Giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương mại.
Giao kết hợp đồng là một nội dung quan trọng cần phải xem xét khi
nghiên cứu pháp luật điều chỉnh hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương
mại. Giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương mại gồm những nội
dung chính sau: Nguyên tắc giao kết hợp đồng, thẩm quyền giao kết hợp
đồng, trình tự giao kết hợp đồng và sửa đổi, bổ sung, chấm dứt hợp đồng
mua bán hàng hóa.
2.1. Nguyên tắc giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương
mại.
Việc giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương mại cũng phải
tuân thủ nguyên tắc cơ bản như đối với một hợp đồng dân sự thông thường.
Theo điều 389 Bộ Luật Dân Sự (BLDS), việc giao kết hợp đồng dân sự cần
tuân thủ các nguyên tắc sau:
• Thứ nhất, nguyên tắc tự do giao kết hợp đồng nhưng không được
trái pháp luật, đạo đức xã hội.
Đối với hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương mại, các cá nhân,
tổ chức không kể là thương nhân hay không phải là thương nhân, nếu có đủ
các điều kiện mà pháp luật quy định đều có thể tham gia giao kết hợp đồng
mua bán hàng hoá trong thương mại mà không bị ai ngăn cản.
Nguyên tắc này cũng cho phép các bên được tự do thoả thuận tất cả
những vấn đề liên quan đến quyền và nghĩa vụ của các bên. Tuy nhiên quá
trình giao kết hợp đồng phải đảm bảo hợp pháp và không trái đạo đức xã
hội, hợp đồng phải được giao kết hợp pháp về cả nội dung cũng như hình
thức, đúng thẩm quyền của các bên.
• Thứ hai, nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác, trung
thực và ngay thẳng.
N04_TL4_Nhóm 1________________________________________________
1
______________________________________Môn Luật thương mại Việt Nam 2
Nguyên tắc này thể hiện bản chất của các quan hệ hợp đồng. Trong
2.3. Trình tự giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa.
Theo quan điểm của pháp luật thương mại quốc tế trình tự kí kết hợp
đồng mua bán hàng hóa được chia làm hai trường hợp: trường hợp các bên
kí kết trực tiếp gặp nhau và trường hợp các bên không trực tiếp gặp nhau.
Trong trường hợp các bên có thể gặp nhau, việc kí kết hợp đồng diễn ra trên
cơ sở đàm phán trực tiếp. Đối với trường hợp các bên kí kết không trực tiếp
gặp nhau, hợp đồng thường được kí kết qua hai giai đoạn: giai đoạn chào
hàng và giai đoạn chấp nhận chào hàng. Ở giai đoạn chào hàng, bên chào
hàng phải thể hiện ý định muốn bán hoặc muốn mua một mặt hàng nào đó
đối với bên kia. Việc chào hàng phải tuân theo một số quy định của pháp
luật như điều kiện hiệu lực của đơn chào hàng, thời hạn hiệu lực của đề nghị,
điều kiện để đơn phương tuyên bố hủy bỏ chào hàng… Thông thường, hợp
đồng sẽ được kí kết nếu đơn chào hàng được chấp nhận vô điều kiện. Bên
được chào hàng sẽ trở thành bên chào hàng mới khi họ đưa ra một số điều
kiện khác với điều kiện khác với điều kiện ban đầu của bên chào hàng. Các
điều kiện mới này được coi như đơn chào hàng mới và bên chào hàng sẽ trở
thành bên được chào hàng.
Vấn đề trình tự giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa trong thương
mại không được quy định trong Luật thương mại 2005. Vì vậy, vấn đề này
do BLDS 2005 điều chỉnh (từ Điều 390 đến Điều 400 BLDS 2005). Theo
BLDS 2005 thì quá trình giao kết hợp đồng được thực hiện qua hai giai
đoạn:
• Thứ nhất, đề nghị giao kết hợp đồng mua bán hàng hóa là hành vi
pháp lý đơn phương của một chủ thể, thể hiện rõ ý định giao kết
hợp đồng mua bán hàng hóa và chịu sự ràng buộc về đề nghị này
N04_TL4_Nhóm 1________________________________________________
3
______________________________________Môn Luật thương mại Việt Nam 2
của bên đề nghị đối với bên đã được xác định cụ thể. Cả bên bán
và bên mua đều có thể đưa ra đề nghị giao kết hợp đồng mua bán
điều khoản trong nội dung của hợp đồng đã giao kết. Quá trình sửa đổi hợp
đồng cũng cần tuân theo các thủ tục như quá trình giao kết hợp đồng trừ
trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Việc sửa đổi hợp đồng phải được ghi
nhận dưới hình thức phù hợp với hình thức của hợp đồng đã giao kết. Khoản
2, Điều 423 BLDS 2005 quy định: “Trong trường hợp hợp đồng được lập
thành văn bản có công chứng, chứng thực, đăng ký hoặc cho phép thì việc
sửa đổi hợp đồng cũng phải tuân theo hình thức đó”.
N04_TL4_Nhóm 1________________________________________________
5