BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

NGUYỄN VIỆT ÁNH

TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG
XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO
BẠC NHÀ NƯỚC HẢI CHÂU

Chuyên ngành: KẾ TOÁN
Mã số: 60.34.03.01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng – Năm 2015


Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học:
GS.TS. TRƯƠNG BÁ THANH

Phản biện 1: PGS.TS. Ngô Hà Tấn
Phản biện 2: TS. Hồ Văn Nhàn

Luận văn sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Quản trị Kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng
vào ngày tháng năm 2015.

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

nhằm tăng cường kiểm soát chi (KSC) thường xuyên NSNN qua
KBNN Hải Châu.


2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận
và thực tiễn của công KSC thường xuyên NSNN qua KBNN Hải
Châu.
Phạm vi nghiên cứu: công tác kiểm soát các khoản chi
thường xuyên NSNN qua KBNN Hải Châu giai đoạn 2011 - 2014.
4. Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng trong
luận văn bao gồm: phương pháp thu thập tài liệu, khảo sát thực tế,
phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chứng.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Hệ thống hoá và làm rõ cơ sở lý luận về KSC thường xuyên
NSNN qua KBNN; phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động KSC
thường xuyên NSNN của KBNN Hải Châu. Từ đó, đưa ra các
phương hướng nhằm tăng cường công tác kiểm soát các khoản chi
thường xuyên của các đơn vị sử dụng NSNN qua KBNN Hải Châu,
đồng thời góp phần thực hành tiết kiệm và chống lãng phí trong chi
tiêu NSNN.
6. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục thì kết cấu luận văn
bao gồm 3 chương là:
Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát chi
thường xuyên ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Hải Châu.
Chương 2: Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách
Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Hải Châu.

a. Khái niệm
b. Phân loại chi NSNN


4
Phân loại theo yếu tố thì chi NSNN được phân thành:
- Chi thường xuyên
- Chi đầu tư phát triển
- Chi trả nợ gốc và lãi các khoản tiền do Chính phủ vay;
- Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính;
- Chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới.
1.1.3. Khái niệm và phân loại kiểm soát chi NSNN
a. Khái niệm
Kiểm soát chi NSNN là quá trình các cơ quan nhà nước có
thẩm quyền thực hiện việc thẩm định, kiểm tra, kiểm soát các khoản
chi NSNN theo các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn và định mức chi
tiêu do Nhà nước quy định dựa trên cơ sở những nguyên tắc, hình
thức và phương pháp quản lý tài chính trong từng thời kì.
b. Phân loại KSC NSNN
Có rất nhiều cách phân loại KSC NSNN, nếu phân loại theo
thời gian thì có các hình thức KSC NSNN sau:
- Kiểm soát trước khi chi
- Kiểm soát trong quá trình chi
- Kiểm soát sau khi đã chi
1.1.4. Sự cần thiết phải thực hiện kiểm soát chi NSNN
Kiểm soát chặt chẽ các khoản chi NSNN có ý nghĩ quan
trọng trong việc thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí nhằm tập trung
mọi nguồn lực tài chính để phát triển kinh tế - xã hội, góp phần kiểm
chế lạm phát, ổn định tiền tệ và lành mạnh hóa nền tài chính quốc gia
đồng thời góp phần nâng cao trách nhiệm cũng như phất huy vai trò

Bốn là, trong quá trình quản lý, cấp phát, quyết toán chi
NSNN, các khoản chi sai phải thu hồi giảm chi.


6
Năm là, KBNN có trách nhiệm kiểm soát các hồ sơ, chứng
từ, điều kiện chi và thực hiện cấp phát, thanh toán kịp thời các khoản
chi NSNN theo đúng quy định.
1.3. NỘI DUNG VÀ QUY TRÌNH KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG
XUYÊN NSNN QUA KBNN
1.3.1. Nội dung kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua
KBNN
a. Kiểm soát trước khi chi
b. Kiểm soát trong khi chi
c. Kiểm soát sau khi chi
1.3.2. Quy trình kiểm soát chi thường xuyên ngân sách
nhà nước
Căn vào dự toán được phân bổ, nhu cầu chi quý đã gửi
KBNN và theo yêu cầu nhiệm vụ chi, đơn vị sử dụng NSNN lập giấy
rút dự toán ngân sách, kèm theo hồ sơ thanh toán gửi KBNN nơi giao
dịch.
KBNN nơi giao dịch kiểm tra hồ sơ thanh toán, các điều kiện
chi theo quy định và giấy rút dự toán ngân sách của thủ trưởng đơn
vị sử dụng NSNN hoặc của người được uỷ quyền. Nếu đủ điều kiện
theo quy định thì thực hiện việc chi trả, thanh toán cho đơn vị thụ
hưởng NSNN.
1.3.3. Cơ chế kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua
KBNN
a. Cơ chế kiểm soát chi thường xuyên NSNN theo luật
NSNN

2.1.3. Cơ cấu tổ chức của Kho bạc Nhà nước Hải Châu


8
2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG
XUYÊN NSNN QUA KBNN HẢI CHÂU
2.2.1. Hình thức chi trả thanh toán chi thường xuyên
NSNN qua KBNN Hải Châu
a. Chi trả, thanh toán theo dự toán từ KBNN
+ Đối tượng:
Các khoản chi thường xuyên trong dự toán tại KBNN Hải
Châu được giao của các cơ quan, đơn vị, các cơ quan hành chính
Nhà nước, các đơn vị sự nghiệp, các tổ chức chính trị xã hội, chính
trị - xã hội - nghề nghiệp được NSNN hỗ trợ kinh phí thường
xuyên...
+ Quy trình chi trả, thanh toán tại KBNN Hải Châu như sau:
Căn cứ vào nhu cầu chi quý đã đăng ký với KBNN, thủ
trưởng đơn vị sử dụng NSNN lập giấy rút dự toán NSNN kèm theo
các hồ sơ thanh toán gửi KBNN nơi giao dịch để làm căn cứ kiểm
soát, thanh toán.
KBNN kiểm tra, kiểm soát các hồ sơ thanh toán của đơn vị
sử dụng NSNN, nếu đủ điều kiện theo quy định thì thực hiện thanh
toán trực tiếp hoặc thanh toán qua đơn vị sử dụng NSNN.
Khi thực hiện chi trả, thanh toán theo dự toán từ KBNN,
KBNN thực hiện chi cho đơn vị sử dụng NSNN theo đúng các mục
chi thực tế trong phạm vi các nhóm mục đã được giao trong dự toán
NSNN.
b. Chi trả, thanh toán bằng hình thức lệnh chi tiền
+ Đối tượng:
Phương thức cấp phát ngân sách bằng hình thức lệnh chi tiền

có trách nhiệm gửi đến KBNN giấy đề nghị thanh toán tạm ứng kèm
theo các hồ sơ, chứng từ liên quan
* Cấp thanh toán


10
Đối tượng cấp thanh toán bao gồm lương, phụ cấp lương,
học bổng, sinh hoạt phí, các khoản chi đủ điều kiện cấp thanh toán
trực tiếp, các khoản tạm ứng đủ điều kiện chuyển từ cấp tạm ứng
sang thanh toán tạm ứng
Mức cấp thanh toán căn cứ vào hồ sơ, chứng từ chi NSNN
theo đề nghị của đơn vị sử dụng NSNN. Mức cấp thanh toán tối đa
trong quý, năm không được vượt quá nhu cầu chi quý và dự toán
NSNN năm được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phân bổ.
Trình tự, thủ tục cấp thanh toán: khi có nhu cầu, đơn vị sử
dụng NSNN gửi KBNN các hồ sơ, tài liệu, chứng từ thanh toán có
liên quan theo quy định. KBNN kiểm tra, kiểm soát tính hợp lệ, hợp
pháp của hồ sơ, chứng từ; đối chiều với dự toán NSNN được duyệt,
nếu đủ điều kiện quy định thì thực hiện thanh toán trực tiếp cho các
đơn vị cung cấp hàng hoá, dịch vụ hoặc chi trả qua đơn vị sử dụng
ngân sách
* Tạm cấp kinh phí ngân sách nhà nước.
- Trường hợp vào đầu năm, dự toán và phương án phân bổ
dự toán NSNN chưa được quyết định hoặc phải điều chỉnh. Cơ quan
tài chính và KBNN thực hiện tạm cấp kinh phí NSNN cho các nhiệm
vụ chi sau: Chi lương và các khoản có tính chất tiền lương; Chi
nghiệp vụ và công vụ phí; Một số khoản chi cần thiết khác để đảm
bảo hoạt động của bộ máy (trừ các khoản chi mua sắm thiết bị, sửa
chữa); Chi cho các dự án chuyển tiếp thuộc các chương trình mục
tiêu quốc gia; Chi bổ sung cân đối cho ngân sách cấp dưới.

quy định đối với từng khoản chi.
- Đảm bảo giải quyết công việc nhanh chóng, tránh phiền hà
cho khách hàng.
- Có sự phân công cụ thể nhiệm vụ đối với các cán bộ tham
gia quy trình KSC.


12
- Các khoản chi phải được thanh toán trực tiếp đến đối tượng
được hưởng
2.3.2. Nguyên tắc thực hiện quy trình giao dịch “một
cửa” trong KSC thường xuyên NSNN tại KBNN Hải Châu
- Giao dịch một cửa trong KSC thường xuyên NSNN là việc
KBNN giải quyết các khoản chi thường xuyên cho các đơn vị sử
dụng NSNN đảm bảo khách hàng chỉ liên hệ với một bộ phận chuyên
trách từ khâu hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả cuối cùng.
- Quy trình giao dịch ‘một cửa’ trong KSC thường xuyên
NSNN tại KBNN Hải Châu phải đảm bảo các nguyên tắc sau:
+ Thủ tục hành chính đơn giản, rõ ràng, đúng chế độ, quy
trình nghiệp vụ giải quyết công việc nhanh chóng, thuận tiện.
+ Công khai các hồ sơ, thủ tục, quy trình chi ngân sách, trách
nhiệm của cán bộ KBNN, thời hạn giải quyết công việc.
+ Nhận hồ sơ chi NSNN và trả kết quả tại một đầu mối,
không yêu cầu khách hàng phải liên hệ với nhiều bộ phận.
2.3.3. Quy trình KSC thường xuyên “một cửa” NSNN
qua KBNN Hải Châu.
Quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSSNN qua KBNN
Hải Châu được thực hiện theo các bước sau đây:
Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ chứng từ.
Bước 2: Kiểm soát chi

6
3

7
5

5
Thủ quỹ

4

Thanh toán
viên

Giám đốc

TT thanh
toán

(Nguồn Báo cáo KBNN Hải Châu)
Sơ đồ 2.3. Sơ đồ quy trình KSC “một cửa” tại KBNN Hải
Châu
2.3.4. Trách nhiệm của cán bộ KBNN Hải Châu trong
việc thực hiện quy trình giao dịch “một cửa” trong KSC thường
xuyên NSNN.
- Đối với cán bộ kiểm soát chi:


14
Cán bộ KSC có trách nhiệm hướng dẫn khách hàng nộp hồ

KBNN Hải Châu.
a. Kết quả chi NSNN theo cấp ngân sách.
Kết quả tình hình chi thường xuyên NSNN theo cấp ngân
sách thể hiện ở bảng 2.1 (luận văn chính thức).
Theo đó, chi thường xuyên của NSNN chiếm tỷ trọng rất lớn
khoảng 89,98% trên tổng chi NSNN. Trong chi ngân sách địa
phương thì ngân sách quận và phường chiếm tỷ trọng 50,93%, còn
ngân sách thành phố chiếm tỷ trọng 38,65% trên tổng chi NSNN. Chi
NSNN các cấp năm sau luôn cao hơn năm trước. Chi ngân sách
Quận năm 2014 tăng 123,23% so với năm 2013 và tăng 135,74% so
với năm 2012. Chi ngân sách phường năm 2014 tăng 127,38% so với
năm 2013 và tăng 143,94% so với năm 2012. Tổng chi năm 2014
tăng 181,31 % so với năm 2011. Năm 2014 tổng chi tăng 126,45%
so với năm 2013, tuy có tăng nhưng không nhiều và ngân sách thành
phố năm 2014 giảm đi 5,18 %.
b. Kết quả chi NSNN theo hình thức chi
Kết quả chi NSNN theo hình thức chi thể hiện ở bảng 2.2.
Bảng 2.2. Tình hình chi NSNN cấp quận (theo hình thức
chi) qua Kho bạc Nhà nước Hải Châu giai đoạn 2010 – 2014.
Năm

Năm

ĐVT : Triệu đồng
Năm
Năm

2011

2012


8.705

- Chi bằng lệnh chi tiền

8.230

10.750

12.500

16.720

Nội dung
Chi NS quận

(Nguồn Báo cáo KBNN Hải Châu)


16
2.3.6. Kết quả kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua
KBNN Hải Châu.
Số liệu từ chối thành toán NSNN qua KBNN Hải châu thể hiện
ở bảng 2.3 (luận văn chính thức).
Theo đó, thông qua công tác KSC NSNN, hàng năm Kho bạc
Nhà nước Hải Châu đã phát hiện hàng trăm khoản chi của hàng chục đơn
vị chi vượt dự toán, chưa chấp hành đúng thủ tục, chế độ quy định; đã từ
chối hàng tỷ đồng của các đơn vị chi sai mục đích hoặc không được ghi
trong dự toán được duyệt. Trong năm 2014, KBNN Hải Châu đã từ chối
68 đơn vị với số chi từ chối thanh toán là 11 tỷ 785 triệu đồng.


0

246.500

0

2014

70

306.525

2.745

Cộng

197

945.055

6.707

(Nguồn Báo cáo KBNN Hải Châu)
2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG CÔNG TÁC KSC THƯỜNG XUYÊN
NSNN QUA KBNN HẢI CHÂU
2.4.1. Những kết quả đạt được.
Thông qua công tác KSC NSNN qua KBNN Hải Châu, đã tạo
điều kiện cho các đơn vị dự toán chấp hành việc sử dụng vốn NSNN




18
- Chất lượng dự toán ngân sách còn thấp
b. Những nguyên nhân chủ quan làm hạn chế hoạt động
kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Hải Châu bao gồm:
Năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm soát chi của kho
bạc còn hạn chế và thiếu. Tin học hoá trong công tác quản lý ngân sách
nói chung và KSC thường xuyên nói riêng chưa theo kịp yêu cầu của
Luật NSNN sửa đổi.
Ý thức chấp hành chính sách và chế độ của các đơn vị sử dụng
ngân sách chưa nghiêm, vẫn còn tình trạng ỷ lại.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
Trong nội dung của chương 2 đề tài đã tiến hành phân tích, đánh
giá tình hình, thực trạng công tác KSC thường xuyên NSNN ở KBNN
Hải Châu. Qua đó chỉ ra những tồn tại, hạn chế của công tác KSC
thường xuyên NSNN ở KBNN Hải Châu.
CHƯƠNG 3
GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT CHI HƯỜNG
XUYÊN NSNN QUA KBNN HẢI CHÂU
3.1. CĂN CỨ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG
TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN QUA KBNN
HẢI CHÂU
3.1.1. Mục tiêu tăng cường kiểm soát chi thường xuyên
NSNN qua KBNN Hải Châu.
- Các nguồn kinh phí của NSNN đều phải bảo đảm sử dụng tiết
kiệm và có hiệu quả.
- Bảo đảm tất cả các khoản chi của NSNN đều được kiểm tra,
kiểm soát một cách chặt chẽ.


hóa hoạt động kiểm soát chi NSNN của KBNN Hải Châu.


20
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại trong hoạt động KSC,
từng bước xây dựng kho bạc điện tử. Xây dựng kiến trúc tổng thể hệ
thống thông tin trong KBNN, cải tiến các phần mềm ứng dụng trong
quản lý, kiểm soát nguồn vốn, kinh phí từ NSNN.
3.2.3. Vận dụng cơ chế kiểm soát cam kết chi trong điều kiện
vận hành hệ thống thông tin quản lý ngân sách và Kho bạc
(TABMIS).
Cam kết chi là việc dành một khoản tiền để thanh toán cho nhà
cung cấp theo cam kết được thực hiện trên hệ thống TABMIS. Quản lý,
kiểm soát cam kết chi NSNN là một khâu quan trọng trong chu trình
quản lý chi NSNN, góp phần từng bước thực hiện cải cách tài chính
công theo hướng công khai, minh bạch và phù hợp với các thông lệ và
chuẩn mực quốc tế.
3.2.4. Công khai hóa cơ chế quản lý, quy trình, thủ tục
kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Hải Châu.
Công khai hóa tất cả các nội dung liên quan đến công tác KSC
các khoản từ NSNN qua KBNN tại địa điểm quầy giao dịch để cán bộ
KBNN Hải Châu và khách hàng cùng nghiên cứu và trao đổi.
3.2.5. Tăng cường thanh toán không dùng tiền mặt đối với
các khoản chi NSNN qua KBNN.
Kiểm soát các khoản chi tiêu của NSNN hiệu quả, tiết kiệm
chống gian lận, thất thoát, tham ô, lãng phí trong sử dụng NSNN phải
được áp dụng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.
Do vậy cần nhanh chóng giảm mức độ thanh toán bằng tiền mặt,
xây dựng hệ thống thanh toán KBNN hiện đại, an toàn và hiệu quả. Đổi
mới công tác thanh toán của KBNN theo hướng: về cơ bản KBNN


(2)

Thủ quỹ

(10)

(6b)
(8)

(9)

Cán bộ KSC,
thanh toán

(5)

(3)
(6a)

Kế toán trưởng

(4)

Giám đốc

TT thanh toán

(Nguồn: Tác giả tự xây dựng)
Sơ đồ 3.1. Sơ đồ quy trình KSC 1 cửa NSNN qua KBNN



23
Hiện đại hoá công nghệ tại KBNN là một trong những điều kiện
hết sức quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của KBNN. Mặc
dù hiện tại KBNN Hải Châu đang áp dụng hệ thống Tabmis tuy nhiên
việc áp dụng này chưa triệt để và còn nhiều vướng mắc. Vì thế cần có
hướng điều chỉnh, tập huấn kỹ càng đối với các nhân viên của KBNN
Hải Châu để có thể áp dụng và vận hành tốt hệ thống Tabmis.
3.3.2 Kiến nghị với Kho bạc Nhà nước Đà Nẵng
Kho bạc Nhà nước Đà Nẵng phải có sự chỉ đạo kịp thời cho các
KBNN Quận trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng về việc ban hành quy
trình kiểm tra và tự kiểm tra thường xuyên đối với việc triển khai thực
hiện các cơ chế, chính sách mới ban hành trong hệ thống KBNN.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
Căn cứ vào mục tiêu và phương hướng tăng cường kiểm soát
chi thường xuyên NSNN qua KBNN, qua quá trình công tác của bản
thân, tác giả đã mạnh dạn đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường
công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Hải Châu.
KẾT LUẬN
Tăng cường công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN là
một trong những vấn đề rất cần thiết và quan trọng góp phần sử dụng
hiệu quả, đúng mục đích NSNN. Đồng thời nhằm lành mạnh nền Tài
chính Quốc gia, nâng cao tính công khai, minh bạch, dân chủ và hiệu
quả trong việc sử dụng nguồn lực Tài chính Quốc gia nói chung và
NSNN nói riêng
Thực hiện tốt việc KSC NSNN nhằm đem lại hiệu quả cao trong
công tác KSC sẽ có tác dụng nâng cao hiệu quả sử dụng vốn NSNN, hạn
chế lãng phí, tiêu cực và tham nhũng.