Chơng 1 Mệnh đề - Tập hợp
Bài 1: Mệnh đề và mệnh đề chứa biến
I.Mục tiêu:
1.Về kiến thức:
* HS biết đợc mệnh đề, phủ định mệnh đề, mệnh đề kéo theo và mệnh đề đảo, mệnh đề tơng đơng,
mệnh đề
chứa biến
* HS biết đợc kí hiệu
và
, mệnh đề phủ định của mệnh đề có chứa kí hiệu
và
2.Về kỉ năng:
* Thành thạo mệnh đề, phủ định mệnh đề, mệnh đề kéo theo và mệnh đề đảo, mệnh đề tơng đơng,
mệnh đề
chứa biến
* Hiểu và vận dụng mệnh đề phủ định của mệnh đề có chứa kí hiệu
và
3.Về t duy:
* Hiểu đợc mệnh đề
* Biết quy lạ về dạng quen thuộc
4.Về thái độ:
* Cẩn thận, chính xác
* Bớc đầu hiể đợc ứng dụng của mệnh đề trong thực tế
II.Chuẩn bị phơng tiện dạy học:
1.Thực tiễn:
* Học sinh đã học mệnh đề
* Học sinh đã học mệnh đề có chứa kí hiệu
và
2.Phơng tiện:
* Chuẩn bị các phiếu học tập hoặc hơng dẫn các hoạt động dạy học
HĐ 2:
H: Nêu mệnh đề phủ định của mỗi mệnh đề sau đây và xác
định mđ phủ định đó đúng hay sai?
a) Pa-ri là thủ đô của nớc Anh
b) 2002 chia hết cho 4
truong thpt hung vuong giao an lop 10.bien soan:kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 825840thpt hung vuong ga10.kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 0
1
truong thpt hung vuong giao an lop 10.bien soan:kim thu 747380-van am 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 825840thpt hung vuong ga10.kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh ho111111
*HS nhận xét VD 2: Đây là hai mệnh đề
trái ngợc nhau
*HS Nếu mđ A đúng thì mđ phủ định ?
Nếu mđ A sai thì mđ phủ định ?
*Hai nhóm HS cho thêm VD
(1 em cho mệnh đề- 1 em phủ định )
VD 2: Hai bạn An và Bình đang tranh luận với nhau:
Bình nói: 2003 là số nguyên tố
An khẳng định: 2003 không phải là số nguyên tố
*H: Nhận xét hai khẳng định trên đúng hay sai ?
*GV Kết luận (SGK)
*H:Nếu mđ A đúng thì mđ phủ định ?
Nếu mđ A sai thì mđ phủ định ?
*Gọi 2 nhóm HS (phát biểu và phủ định )
*HS nhận xét VD 3
*GV phân tích VD 3 để HS hình thành mđ
kéo theo
*HS trả lời:
Mệnh đề
P Q
đúng khi nào ?
Mệnh đề
*HS nắm đợc mệnh đề tơng đơng
*HS nhận xét:
-Mệnh đề tơng đơng đúng khi nào ?
-Mệnh đề tơng đơng đúng khi nào ?
*Tổ chức hoạt động theo nhóm
*Đại diên một nhóm đứng lên trả lời
*Các nhóm còn lại nhận xét
IV. Mệnh đề tơng đơng:
HĐ 4:
VD 6 (SGK)
*GV phân tích và kết luận (SGK)
H:
a)Cho tam giác ABC. Mệnh đề: Tam giác ABC là một tam
giác có ba góc bằng nhau nếu và chỉ nếu tam gíc đó có ba
cạnh bằng nhau là mệnh đề gì ? Mệnh đề đó đúng hay sai ?
b)Xét các mệnh đề P: 36 chia hết cho 4 và chia hết cho 3
Q: 36 chia hết cho 12
i) Phát biểu mệnh đề:
P Q; Q P; P Q?
ii) Xét tính đúng sai của mệnh đề
P Q
*GV nhận xét đánh giá hoạt động của nhóm
*HS xem VD 7 (SGK)
*HS nắm đợc mệnh đề chứa biến
*HS nhận xét:
*Gọi một HS đứng tại chỗ trả lời
*Các học sinh còn lại theo dõi và nhận xét
V. Khái niệm mệnh đề chứa biến:
HĐ 5:
truong thpt hung vuong giao an lop 10.bien soan:kim thu 747380-van am 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 825840thpt hung vuong ga10.kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh ho111111
*Các học sinh còn lại theo dõi và nhận xét
*HS xem VD 9 (SGK)
*HS nắm đợc mệnh đề chứa kí hiệu:
*HS nhận xét:
*Gọi một HS đứng tại chỗ trả lời
*Các học sinh còn lại theo dõi và nhận xét
nguyên. Phát biểu mệnh đề
" n Z, P(n)"
.Mệnh đề này
đúng hay sai ?
*GV nhận xét đánh giá hoạt động của HS
2.Kí hiệu
(SGK)
VD 9: (SGK)
*GV phân tích và kết luận (SGK)
H: Mệnh đề chứa biến
n
Q(n) : " 2 1 là số nguyê ntố " với
n là số nguyên dơng. Phát biểu mệnh đề
*
" n N ,Q(n)"
.Mệnh đề này đúng hay sai ?
*GV nhận xét đánh giá hoạt động của HS
*HS xem VD 10 (SGK)
*HS nắm đợc mệnh đề phủ định mệnh đề
chứa kí hiệu:
2 1
không chia hết cho 11.
Mệnh đề phủ định sai
c) Có hữu hạn số nguyên tố. Mệnh
đề phủ định sai
Bài tập:
B1: (SGK)
B2: (SGK)
4.Củng cố:
Câu hỏi 1:
a) Mệnh đề kéo theo, tơng đơng đúng khi nào ? sai khi nào ?
b) Mệnh đề chứa biến ,mệnh đề chứa các kí hiệu
và
c) Mệnh đề phủ định chứa các kí hiệu
và
Câu hỏi 2: Tìm phơng án đúng với bài tập dới đây:
1/ Trong cỏc mnh sau õy, tỡm mnh
ỳng ?
a
2
x R :x 0 >
b
2
x R :x 0 <
c
x N :x chia hết cho 3
d
2
x R :x x >
2/ Mnh no sau õy l ph nh ca mnh
x Q : x 2 =
truong thpt hung vuong giao an lop 10.bien soan:kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 825840thpt hung vuong ga10.kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-t u trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 8258400000
3
truong thpt hung vuong giao an lop 10.bien soan:kim thu 747380-van am 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 825840thpt hung vuong ga10.kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh ho111111
5. Bài tập về nhà: Bài 3, 4, 5 Trang 9 (SGK)
Bài 2: áp dụng mệnh đề vào suy luận toán học
I.Mục tiêu:
1.Về kiến thức:
* Hiểu rõ một số phơng pháp suy luận toán học
* Nắm vững các phơng pháp chứng minh trực tiếp và chứng minh phản chứng
* Biết phân biệt giả thiết và kết luận định lí
* Biết phát biểu mệnh đề đảo, định lí đảo, biết sử dụng các thuật ngữ điều kiện cần , điều kiện đủ , điều
kiện cần và đủ trong các phát biểu toán học
2.Về kỉ năng:
* Thành thạo chứng minh mệnh đề bằng phơng pháp phản chứng
* Hiểu và vận dụng các mệnh đề dới dạng thuật ngữ
3.Về t duy:
* Hiểu đợc cách chứng minh phản chứng
* Biết quy lạ về dạng quen thuộc
4.Về thái độ:
* Cẩn thận, chính xác
* Bớc đầu hiểu đợc ứng dụng của mệnh đề
II.Chuẩn bị phơng tiện dạy học:
1.Thực tiễn:
* Học sinh đã học phơng pháp chứng minh trực tiếp và chứng minh phản chứng
* Học sinh đã học phát biểu mệnh đề đảo, định lí đảo, biết sử dụng các thuật ngữ
2.Phơng tiện:
* Chuẩn bị các phiếu học tập hoặc hơng dẫn các hoạt động dạy học
* Chuẩn bị các bảng kết quả mỗi hoạt động
*HS chứng minh VD 3 bằng phơng pháp phản
chứng
*Gọi một HS đứng tại chỗ trả lời
*Các học sinh còn lại theo dõi và nhận xét
*GV phân tích và kết luận
H: Chứng minh bằng phản chứng định lí: Với mọi số tự
nhiên n , nếu 3n+2 là số lẻ thì n là số lẻ
*GV nhận xét đánh giá hoạt động của HS
* GV HD HS xem SGK
*HS biết đợc điều kiện cần, điều kiện đủ
*HS phát biểu VD 4 dới dạng điều kiện cần,
điều kiện đủ
*Các HS còn lại nhận xét và đánh giá
*Gọi một HS đứng tại chỗ trả lời
*Các học sinh còn lại theo dõi và nhận xét
II.Điều kiện cần, điều kiện đủ
HĐ 2:
GV hớng dẫn học sinh xem SGK
*GV phân tích và kết luận (SGK)
VD 4: (SGK)
*GV nhận xét đánh giá hoạt động của HS
H: Định lí trong VD 4 có dạng
" n N, P(n) Q(n)"
Hãy phát biểu hai mệnh đề chứa biến P(n) và Q(n)
* GV HD HS xem SGK
*HS biết đợc định lí đảo,điều kiện cần và đủ
*HS biết đợc cách phát biểu mệnh đề dới dạng
điều kiện cần và đủ
*Gọi một HS đứng tại chỗ trả lời
2 là số hữu tỉ nhng a và b đều là số vô tỉ )
B9:Điều kiện cần để một số chia hết cho 15 là
nó chia hết cho 5
(Chú ý: Điều kiện không là điều kiện đủ )
B10:Điều kiện cần và đủ để tứ giác nội tiếp đợc
trong một đờng tròn là tổng hai góc đối diện của
nó bằng
0
180
Bài tập:
B6: (SGK)
* GV phân tích đề bài
B7: (SGK)
* GV phân tích đề bài
B8: (SGK)
* GV phân tích đề bài
B9: (SGK)
* GV phân tích đề bài
B10: (SGK)
* GV phân tích đề bài
4.Củng cố:
Câu hỏi 1:
* Nắm vững các phơng pháp chứng minh trực tiếp và chứng minh phản chứng
* Biết phân biệt giả thiết và kết luận định lí
* Biết phát biểu mệnh đề đảo, định lí đảo, biết sử dụng các thuật ngữ điều kiện cần , điều kiện đủ , điều
kiện cần và đủ trong các phát biểu toán học
Câu hỏi 2: Tìm phơng án đúng với bài tập dới đây:
1/ Trong cỏc mnh A
B sau õy, mnh
truong thpt hung vuong giao an lop 10.bien soan:kim thu 747380-van am 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 825840thpt hung vuong ga10.kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh ho111111
luyện tập
I.Mục tiêu:
1.Về kiến thức:
* HS biết đợc mệnh đề, phủ định mệnh đề, mệnh đề kéo theo và mệnh đề đảo, mệnh đề tơng đơng, mệnh đề
chứa biến
* HS biết đợc kí hiệu
và
, mệnh đề phủ định của mệnh đề có chứa kí hiệu
và
2.Về kỉ năng:
* Thành thạo mệnh đề, phủ định mệnh đề, mệnh đề kéo theo và mệnh đề đảo, mệnh đề tơng đơng, mệnh đề
chứa biến
* Hiểu và vận dụng mệnh đề phủ định của mệnh đề có chứa kí hiệu
và
3.Về t duy:
* Hiểu đợc mệnh đề
* Biết quy lạ về dạng quen thuộc
4.Về thái độ:
* Cẩn thận, chính xác
* Bớc đầu hiể đợc ứng dụng của mệnh đề trong thực tế
II.Chuẩn bị phơng tiện dạy học:
1.Thực tiễn:
* Học sinh đã học mệnh đề
* Học sinh đã học mệnh đề có chứa kí hiệu
và
2.Phơng tiện:
* Chuẩn bị các phiếu học tập hoặc hơng dẫn các hoạt động dạy học
* Chuẩn bị các bảng kết quả mỗi hoạt động
III.Phơng pháp dạy học:
Mệnh đề:
P Q
: Nếu tứ giác ABCD có tổng hai góc
đối là
0
180
thì tứ giác đó nội tiếp trong một đờng tròn.
Mệnh đề đúng
Bài 15: (SGK)
Mệnh đề:
P Q
: Nếu 4686 chia hết cho 6 thì 4686
chia hết cho 4 Mệnh đề sai vì P đúng, Q sai
Bài 14: (SGK) GV gọi HS lên bảng giải, GV phân tích
cách giải và chỉ chỗ sai cho học sinh
Bài 15: (SGK) GV gọi HS lên bảng giải, GV phân tích
cách giải và chỉ chỗ sai cho học sinh
Bài 16: (SGK)
Mệnh đề P: Tam giác ABC là tam giác vuông tại A và
mệnh đề Q: Tam giác ABC có
2 2 2
AB AC BC+ =
Bài 16: (SGK) GV gọi HS lên bảng giải, GV phân tích
cách giải và chỉ chỗ sai cho học sinh
Bài 17: (SGK) GV gọi HS lên bảng giải, GV phân tích
truong thpt hung vuong giao an lop 10.bien soan:kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 825840thpt hung vuong ga10.kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-t u trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 8258400000
7
truong thpt hung vuong giao an lop 10.bien soan:kim thu 747380-van am 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 825840thpt hung vuong ga10.kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh ho111111
Bài 17: (SGK)
Câu hỏi :
a) Nắm vững mệnh đề, mệnh đề kéo theo, mệnh đề tơng đơng
b) Nắm vững mệnh đề phủ định, mệnh đề chứa các kí hiệu
,
5. Bài tập về nhà: Bài tập trong sách bài tập
truong thpt hung vuong giao an lop 10.bien soan:kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-tu trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 825840thpt hung vuong ga10.kim thu 747380-van lam 875459-van kiem 872542-t u trang 211259-thu hien 872430-thanh thuy 715201-thanh hoai 8258400000
8