Báo cáo đề tài 14-15-KHKT-TC
BỘ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG
HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
VIỆN KHOA HỌC KỸ THUẬT BƯU ĐIỆN
------------------------

BÁO CÁO TÓM TẮT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

Tên đề tài: XÂY DỰNG QUY CHUẨN KỸ THUẬT
VỀ THIẾT BỊ RA-ĐA HÀNG HẢI SỬ DỤNG CHO ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA
Mã số: 13-15-KHKT-TC

Chủ trì :

ThS. Nguyễn Trọng Thành
KS. Hoàng Ngọc Khánh

HÀ NỘI 2015

1


Báo cáo đề tài 14-15-KHKT-TC
MỤC LỤC
1

Giới thiệu đề tài.......................................................................................... 3

1.1



Các tiêu chuẩn của Viện tiêu chuẩn viễn thông châu Âu - ETSI .........5

2.1.4

Liên minh viễn thông quốc tế ITU ......................................................6

Tình hình tiêu chuẩn hóa thiết bị radar sử dụng cho đường thủy nội địa .....6
2.2.1

Cục hàng hải Việt Nam ......................................................................6

2.2.2

Bộ Thông tin và Truyền thông (BTTTT) ............................................6

2.2.3

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ...........................................9

2.2.4

Nhận xét .............................................................................................9

2.3
Lựa chọn sở cứ xây dựng quy chuẩn cho thiết bị ra – đa hàng hải sử dụng
cho đường thủy nội địa ..........................................................................................10
3

Xây dựng quy chuẩn về thiết bị ra-đa sử dụng cho đường thủy nội địa. .... 11

Công ước SOLAS ban hành năm 1974 qui định các yêu cầu về an toàn sinh
mạng trên biển và vào năm 1980 các quốc gia thành viên tham gia công ước SOLAS
bắt buộc áp dụng. Các tiêu chuẩn về hệ thống an toàn và cứu nạn hàng hải quốc tế
GMDSS đã được áp dụng rộng rãi trên lĩnh vực giao thông vận tải hàng hải của nhiều
quốc gia.
2.1.2 Các tiêu chuẩn về thiết bị dẫn đường hàng hải của IEC
Ủy ban kỹ thuật điện tử quốc tế (IEC) có ban kỹ thuật TC 80 đưa ra các tiêu
chuẩn sử dụng trong nghiệp vụ dẫn đường hàng hải. Thành lập năm 1980, Ủy ban kỹ
thuật IEC TC 80 đã đưa ra các thao tác và các yêu cầu thực hiện cùng với các phương
pháp thử nghiệm đối với các hệ thống và thiết bị thông tin vô tuyến và dẫn đường hàng
hải. Ủy ban này cung cấp các tiêu chuẩn được chấp nhận bởi chính phủ vì thích hợp
cho yêu cầu của tổ chức hàng hải quốc tế SOLAS. TC 80 thực hiện được điều này
bằng cách bảo đảm rằng nó có các đại diện từ ngành công nghiệp, người sử dụng,
chính phủ và các tổ chức chứng thực. Hiện nay đang có 20 quốc gia thành viên tham
gia trong ủy ban này và có sự liên kết với tất cả các tổ chức hàng hải quốc tế. IEC TC
80 có hai tiêu chuẩn liên quan trực tiếp đến thiết bị ra đa hàng hải sử dụng trên tàu
non-SOLAS, đó là:
 IEC 62252 – Thiết bị, hệ thống thông tin vô tuyến và dẫn đường hàng hải: Rađa cho các thuyền nhỏ không tuân thủ chương V của công ước SOLAS – Các
yêu cầu thực hiện, phương pháp đo và các kết quả đo yêu cầu (Maritime
navigation and radiocommunication equipment and systems -Ra-đa for craft not
in compliance with IMO SOLAS Chapter V - Performance requirements,
methods of test and required test results). Tiêu chuẩn này đã bị IEC thu hồi năm
2013 và cho đến nay chưa có phiên bản thay thế.
 IEC 60945- Maritime navigation and radiocommunication equipment and
systems - General requirements - Methods of testing and required test results.
Tiêu chuẩn này đưa ra các yêu cầu chung cho hệ thống và thiết bị thông tin vô
tuyến và thiết bị vô tuyến dẫn đường hàng hải. Ở đây đưa ra các yêu cầu chung
tổng thể cho tất cả các thiết bị trên tàu như: điều kiện môi trường hoạt động,

4

 Phần 1 bao gồm các yêu cầu kỹ thuật của thiết bị
 Phần 2 là chuẩn hài hòa, những yêu cầu trong phần 1 là cần thiết để sử dụng
hiệu quả phổ tần tránh các nhiễu có hại (điều 3.2 của chỉ thị)
 Phần 3, là một tiêu chuẩn hài hòa, chỉ ra các yêu cầu cần thiết để đảm bảo tiếp
cận các dịch vụ mới nổi (Điều 3.3 của chỉ thị)
Nếu thiết bị được sản xuất phù hợp với phần 2 và phần 3 (nếu có), nhà sản xuất có thể
tuyên bố sự phù hợp với các yêu cầu cần thiết có liên quan của chỉ thị R & TTE.
5


Báo cáo tóm tắt đề tài 14-15-KHKT-TC
2.1.3.2 Tương thích điện từ trong hàng hải
Trong lịch sử, các yêu cầu tương thích theo điều 3.1b của chỉ thị thiết bị đầu
cuối vô tuyến viễn thông được bao hàm trong các tiêu chuẩn riêng biệt do các yêu cầu
kỹ thuật vô tuyến. Nhiều tiêu chuẩn cho thiết bị ngày nay bao gồm tất cả các yêu cầu
kỹ thuật.
Các tiêu chuẩn tương thích điện từ hàng hải của ETSI dựa trên các yêu cầu
chung cho thiết bị vô tuyến và dẫn đượng của Ủy ban điện tử Quốc tế IEC (tiêu chuẩn
60945).
2.1.4 Liên minh viễn thông quốc tế ITU
ITU có một số tiêu chuẩn liên quan đến thiết bị radar như :
 Recommendation ITU-R M.1177-4 (2011): "Techniques for measurement of
unwanted emissions of radar systems" (Kỹ thuật đo phát xạ không mong muốn
đối với các hệ thống ra-đa).
 Recommendation ITU-R SM.1541-4 (2011): "Unwanted emissions in the outof-band domain". ETSI ETSI EN 302 248 V1.2.1 (2013-11) (phát xạ không
mong muốn trong miền ngoài băng).
2.2 Tình hình tiêu chuẩn hóa thiết bị radar sử dụng cho đường thủy nội địa
2.2.1 Cục hàng hải Việt Nam
Cục hàng hải Việt Nam trực thuộc bộ Giao thông Vận tải, chịu trách nhiệm
quản lý các hoạt động liên quan đến hàng hải của Việt Nam. Nằm trong hệ thống hàng

sóng vô tuyến điện để sử dụng tại Việt Nam.
Quy hoạch phổ tần số vô tuyến điện quốc gia quy định việc phân chia phổ tần
số vô tuyến điện thành: các băng tần dành cho các nghiệp vụ vô tuyến điện và quy
định mục đích, điều kiện để sử dụng đối với từng băng tần. Trong đó có quy định băng
tần sử dụng cho các nghiệp vụ vô liên quan đến hàng hải, ví dụ như:
 Nghiệp vụ Di động hàng hải (Maritime Mobile Service)
 Nghiệp vụ Di động hàng hải qua vệ tinh (Maritime Mobile - Satellite Service)
 Nghiệp vụ Điều hành cảng (Port Operation Service)
 Nghiệp vụ Điều động tàu (Ship Movement Service)
 Nghiệp vụ Vô tuyến dẫn đường (Radionavigation Service)
 Nghiệp vụ Vô tuyến dẫn đường qua vệ tinh (Radionavigation - Satellite
Service)
 Nghiệp vụ Vô tuyến dẫn đường hàng hải (Maritime Radionavigation Service)
 Nghiệp vụ Vô tuyến dẫn đường hàng hải qua vệ tinh (Maritime Radionavigation Satellite Service)
 Nghiệp vụ Vô tuyến định vị (Radiolocation Service)
 Nghiệp vụ Vô tuyến định vị qua vệ tinh (Radiolocation - Satellite Service)
 Nghiệp vụ an toàn (Safety Service)
 Đài tàu trái đất [ship earth station]
7


Báo cáo tóm tắt đề tài 14-15-KHKT-TC
Bộ Thông tin và Truyền thông có chức năng quản lý các thiết bị thu phát sóng
vô tuyến điện nói chung, trong đó có các thiết bị ra-đa, về tương thích điện từ trường
nhằm tránh việc can nhiễu giữa các thiết bị này với nhau khi hoạt động.
Thông tư thông tư 05/2014/BTTTT: Quy định danh mục hàng hóa có khả năng
gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Thông tin truyền thông. Trong đó
bao gồm rất nhiều thiết bị vô tuyến sử dụng trong thông tin hàng hải.

Bảng 1. Danh sách các tiêu chuẩn, quy chuẩn của Bộ Thông tin truyền thông

Thiết bị trong hệ thống nhận dạng tự động AIS sử dụng
trên tàu biển

QCVN 68:2013/BTTTT
QCVN 18:2014/BTTTT

Thiết bị Rađa

QCVN 47:2011/BTTTT
QCVN 18:2014/BTTTT

Thiết bị vô tuyến dẫn đường

QCVN 47:2011/BTTTT
QCVN 18:2014/BTTTT

Đến thời điểm hiện nay, Bộ Thông tin và Truyền thông đã xây dựng và ban
hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tương thích điện từ đối với thiết bị thông tin vô
tuyến điện, mã hiệu quy chuẩn QCVN 18:2014/BTTTT; quy chuẩn kỹ thuật quốc gia
về phổ tần số và bức xạ vô tuyến điện áp dụng cho các thiết bị thu phát vô tuyến điện,
mã hiệu QCVN 47:2015. Các quy chuẩn này áp dụng để chứng nhận hợp quy cho các
thiết bị thu phát sóng vô tuyến trong trường hợp thiết bị này chưa có quy chuẩn riêng
về phổ tần số và tương thích điện từ.
8


Báo cáo tóm tắt đề tài 14-15-KHKT-TC
2.2.3 Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn Việt Nam, ngày 01, tháng 6 năm 2015
đã có Công báo về việc ban hành QCVN 02-21:2015/BNNPTNT về trang bịan toàn

cho trong nước và xuất khẩu). Mạng lưới giao thông trên biển ngày càng trở nên
9


Báo cáo tóm tắt đề tài 14-15-KHKT-TC
dày đặc. Lượng tàu, thuyền không thuộc quy định của công ước SOLAS đang lưu
hành trên vùng biển Việt Nam là rất lớn, nhưng chưa được trang bị thiết bị radar
hàng hải do điều kiện kinh tế của người dân. Số lượng vụ tai nạn trên biển do loại
tàu này gây ra rất lớn, Theo Bộ NN&PTNT, từ năm 2007 đến 2012, cả nước xảy ra
hơn 4.500 vụ tai nạn tàu cá trên biển, làm chết và mất tích gần 650 người, thiệt hại
hàng trăm tỷ đồng. Bộ NN&PTNT triển khai nghiên cứu dự án “Ứng dụng ra-đa
hàng hải trên tàu khai thác hải sản xa bờ” hỗ trợ đến 50% giá trị thiết bị cho người
dân để đảm bảo an toàn hoạt động và hỗ trợ trong việc đánh bắt hải sản. Đến nay,
hàng nghìn tàu thuyền đã được hỗ trợ lắp đặt hệ thống radar Furuno 1945 hoặc
tương đương.
 Như đã phân tích ở trên, cụ thể là Bộ Giao thông vận tải và Bộ Nông nghiệp và
Phát triển nông thôn, một số loại tàu không nằm trong quy định của Công ước
SOLAS cũng bắt buộc phải trang bị thiết bị radar hàng hải phục vụ mục đích an
toàn trên biển và các mục tiêu khác như khai thác đánh bắt hoặc tránh sự tấn công
bất ngờ của lực lượng thù địch. Vì thế việc sử dụng phổ biến và ngày càng trở nên
dày đặc chủng loại thiết bị này trên biển Việt Nam có tiềm năng gây mất an toàn
cho các hệ thống vô tuyến khác. Bộ TTTT cần có các quy định cụ thể về mặt vô
tuyến cho chủng loại thiết bị này.
2.3 Lựa chọn sở cứ xây dựng quy chuẩn cho thiết bị ra – đa hàng hải sử dụng
cho đường thủy nội địa
Dựa trên các nghiên cứu thống kê ở Mục 3.1 ở trên, ta thấy các tổ chức tiêu
chuẩn quốc tế, khu vực đã đưa ra rất nhiều tiêu chuẩn cho thiết bị vô tuyến sử dụng
trong lĩnh vực hàng hải. Tuy nhiên, tiêu chuẩn cho thiết bị ra-đa sử dụng trên thuyền
không thuộc quy định của SOLAS thì Tuy nhiên, tiêu chuẩn cho thiết bị ra-đa sử dụng
trên thuyền cho đường thủy nội địa thì chỉ có 2 tiêu chuẩn xem xét áp dụng. Hai tiêu

giả….)
 Đo kiểm: Điều kiện đo kiểm bình thường và nghiêm ngặt, các gói đo vô tuyến

….
3

Xây dựng quy chuẩn về thiết bị ra-đa sử dụng cho đường thủy nội địa.

3.1 Cách thức xây dựng nội dung quy chuẩn
Quy chuẩn này được xây dựng bằng cách chấp thuận có chọn lọc tài liệu ETSI EN 302
194-1 V1.1.2 (2006-10) - Electromagnetic compatibility and Radio spectrum Matters
(ERM); Navigation radar used on inland waterways: Part 1: Technical characteristics
and methods of measurement.

11


Báo cáo tóm tắt đề tài 14-15-KHKT-TC
3.2 Dự thảo quy chuẩn
Kèm theo bản báo cáo này là bản dự thảo “Quy chuẩn kỹ thuật về thiết bị ra-đa
hàng hải sử dụng cho đường thủy nội địa (inland waterways)”. Các nội dung chính như
sau:
1. QUY ĐỊNH CHUNG






Phạm vi điều chỉnh

Các bài đo kiểm nhiệt độ nghiêm ngặt
Đo kiểm hơi ẩm
Đo kiểm điện áp nguồn điện và tần số điều kiện nghiêm ngặt
Đo kiểm rung động điều kiện nghiêm ngặt

 Các bài đo vô tuyến quan trọng

 Các bài đo về tương thích điện từ (EMC)
o Chuẩn bị các thiết bị radar cho thử nghiệm EMC
o Phát xạ truyền dẫn
o Phát xạ điện từ bức xạ
12


Báo cáo tóm tắt đề tài 14-15-KHKT-TC
o Miễn nhiễm tần số vô tuyến bức xạ
 Phát xạ bức xạ của bộ thu phát ra-đa
o Tần số hoạt động
o Công suât xung phát
o Phát xạ ngoài băng
o Phát xạ giả bức xạ
4. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ
5. TRÁCH NHIỆM CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN
6. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Phụ lục A (quy định) Thiết lập mục tiêu phản xạ và chuẩn bị thiết bị cần kiểm tra
tại khu vực đo kiểm
Phụ lục B (quy định) Yêu cầu về phạm vi tối thiểu, độ phân giải theo khoảng
cách và độ phân giải theo góc
Phụ lục C (quy định) Công suất truyền dẫn, phát xạ không mong muốn của hệ
thống ra đa; các phương pháp đo