Sáng kiến kinh nghiệm : Phương pháp dùng dụng cụ trực quan trong day học môn lòch sử lớp7
Sáng kiến
Phương pháp dùng dụng cụ trực quan
trong day học môn lòch sử lớp7
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1/ à Ý nghóa khoa học
Như chúng ta được biết, con đường nhận thức ngắn nhất sẽ là con
đường “ Đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng”, và phương tiện hết
ức cần thiết để đi được trên “ Con đường” nhận thức này chính là các “
Dụng cụ trực quan”.
Đặc biệt trong hướng dạy học mới hiện nay, “ Hướng tích cực hoá hoạt
động học tập của học sinh”, yêu cầu người giáo viên phải biết tạo điều kiện
cho học sinh tự tìm tòi, khai thác kiến thức, biết điều khiển hoạt động nhận
thức của mình bằng các “ Dụng cụ trực quan”, chính vì thế mà “ Dụng cụ trực
quan” đã trở thành một nhân tố khá quan trọng trong hoạt động dạy học, vì
nó vừa là phương tiện giúp học sinh khai thác kiến thức, vừa là nguồn tri thức
đa dạng, phong phú.
2/ Ý nghóa thực tiễn:
Xuất phát từ tình hình thực tế đất nước, đặc biệt là trước công cuộc
cách mạng khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển như vũ bão, việc chỉnh lý
chương trình giáo dục và thay đổi nội dung sách giáo khoa là một vấn đề rất
cấp thiết và vô cùng quan trọng. Chính vì thế mà năm học 2003-2004 cả nước
ta đã và đang ra sức thực hiện việc thay đổi chương trình giáo dục ở các
khối lớp 1, 2 và 6,7. Nhằm đạt được hiệu quả cao nhất trong giáo dục, bỡi lẽ
“ Giáo dục là quốc sách hàng đầu”.
Nhằm để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục và chương trình giáo dục đổi
mới hiện nay, người giáo viên cần phải đổi mới phương pháp dạy học cho
phù hợp với hướng dạy học “ Lấy học sinh làm trung tâm”. Một trong những
phương pháp đặc trưng bộ môn Lòch sử là phương pháp “ Sử dụng dụng cụ
trực quan” trong giảng dạy.
Người thực hiện Văn Ninh: Đơn vò: THCS Bạch Liêu (st)

duy.
+ Chưa tạo cho học sinh các kỹ năng Lòch sử quan trọng như: Đọc, chỉ,
bản đồ, phân tích các sự kiện ...
III. NHỮNG BIỆN PHÁP MỚI ĐÃ THỰC HIỆN:
Để cải tiến phương pháp giảng dạy phù hợp với chương trình giáo dục
mới ở bộ môn Lòch sử , thiết bò các trường học đã trang bò khá đầy đủ các loại
dụng cụ trực quan, chủ yếu là các loại sau:
- Hình vẽ, tranh, ảnh.
- Mô hình.
Người thực hiện Văn Ninh: Đơn vò: THCS Bạch Liêu (st)
2
Sáng kiến kinh nghiệm : Phương pháp dùng dụng cụ trực quan trong day học môn lòch sử lớp7
- Bản đồ, biểu đồ.
- Băng video.
Đối với các loại phương tiện này thì người giáo viên đòa lý cần có
phương pháp sử dụng như thế nào.
1/ Đối với hình vẽ, tranh, ảnh:
a) Đối với hình vẽ:
Có thể là hình vẽ được giáo viên chuẩn bò trước, ( như hình vẽ minh
hoạ các sự kiện lòch sử , ...)
Đối với hình vẽ: Ta cần cho học sinh tiến hành theo các bước sau:
- Đọc tên và cho biết các sự kiện lòch sử trên hình vẽ .
- Tìm hiểu mốc thời gian diễn ra sự kiện lòch sử, đòa phương diễn ra sự
kiện đó .
- Rút ra nguyên nhân ý nghóa, bài học lòch sử từ sự kiện đó
- b) Tranh ảnh Lòch sử :
- Đối với giáo viên: Tham khảo sưu tầm nhiều tranh ảnh, tư liệu lòch sử
có liên quan đến tiết dạy để minh hoạ trên lớp .
- Đối với học sinh: Ngoài việc làm bài tập và học ở nhà học sinh sưu
tầm trên sách báo , những tranh ảnh liên quan đến bài học .

- Hiểu bản đồ , đọc được bản chú giải để biết cái người ta thể hiện đối
tượng đó trên bản đồ như thế nào, bằng các ký hiệu gì ? Bằng màu sắc gì? ...
- Xác đònh vò trí, phương hướng của các đòa điểm trên bản đồ.
- Cao hơn nữa giáo viên hướng dẫn học sinh biết dựa vào bản đồ, kết
hợp với các kiến thức đòa lý để phân tích, so sánh, giải thích các mối quan hệ
đòa lý giữa các đối tượng.
“ Mở đầu bằng bản đồ và kết thúc bằng bản đồ”
b) Biểu đồ:
Trong giảng dạy đòa lý có nhiều loại biểu đồ nhưng đối với Đòa lý 6 thì
các em mới chỉ làm quen với loại biểu đồ khí hậu: biểu đồ nhiệt độ, lượng
mưa.
- Đối với loại biểu đồ này ta cần cho học sinh nắm được yếu tố nào
được thể hiện trên biểu đồ.
- Đặc điểm của các yếu tố đòa lý qua biểu đồ.
- Thông qua biểu đồ giúp học sinh nhận xét, phân tích.
- Bước đầu tập cho học sinh xây dựng được các biểu đồ khí hậu đơn
giản.
4/ Băng video:
Là loại phương tiện và thiết bò kỹ thuật hiện đại, tạo cho học sinh có
những phương pháp học tập mới, biết quan sát, nghe, nhìn; có khả năng lónh
hội kiến thức với chất lượng cao, tốc độ nhanh. Với loại phương tiện này
người giáo viên đòi hỏi phải có sự chuẩn bò công phu: Phòng tối, tivi, đầu
video... và cơ bản là phải hướng dẫn, chỉ đạo tốt học sinh mới lónh hội chắc
kiến thức.
Người thực hiện Văn Ninh: Đơn vò: THCS Bạch Liêu (st)
4
Sáng kiến kinh nghiệm : Phương pháp dùng dụng cụ trực quan trong day học môn lòch sử lớp7
IV. CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN KHI SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN
TRỰC QUAN:
1/ Phải căn cứ vào mục đích, nhiệm vụ, nội dung và hình thức của các

em, biết liên hệ thực tế.
* Kết quả cụ thể:
Đây là năm thứ hai áp dụng việc thay sách giáo khoa, nên đa số các
em có ý thức chuẩn bò tốt sách, vở, dụng cụ bộ môn.
Người thực hiện Văn Ninh: Đơn vò: THCS Bạch Liêu (st)
5