Nghiên cứu Y học

Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 22 * Số 4 * 2018

UNG THƯ DẠNG TẾ BÀO NHẪN NGUYÊN PHÁT TẠI BÀNG QUANG.
BÁO CÁO NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP LÂM SÀNG
Phan Thành Thống*, Phan Đỗ Thanh Trúc**, Châu Hải Tân **, Lê Trung Trực**, Tô Quốc Hãn*,
Nguyễn Xuân Toàn**, Tô Quyền**, Lê Việt Hùng**

TÓM TẮT
Mục tiêu: Ung thư dạng tế bào nhẫn nguyên phát tại bàng quang là một dạng ung thư biểu mô tuyến tiết
nhầy có tế bào nhẫn hiếm gặp tại bàng quang, chiếm từ 0,5% đến 2,0% tất cả các loại ung thư nguyên phát
của bàng quang. Khối u này thường có độ ác tính cao và xâm nhập vào thành bàng quang mà ít tạo nên sự
phát triển vào lòng bàng quang. Triệu chứng bệnh nghèo nàn dẫn đến chẩn đoán chậm và tiên lượng xấu.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Báo cáo một trường hợp.
Kết quả: Chúng tôi báo cáo một trường hợp nam 50 tuổi nhập viện vì phù toàn thân và tiểu máu. Kết
quả siêu âm và CT scan cho thấy dày thành bàng quang lan tỏa theo dõi u bàng quang, 2 thận ứ nước nghi
do xâm lấn. Bơm rửa bàng quang thu được nhiều dịch nhầy màu trắng. Giải phẫu bệnh của khối u sau khi
cắt bỏ ghi nhận bướu bàng quang dạng carcinoma tuyến tiết nhầy, có thành phần tế bào nhẫn. Kết quả tầm
soát ung thư từ đường tiêu hóa và tuyến tiền liệt không ghi nhận bất thường. Hiện theo dõi sau 3 tháng
hậu phẫu, tình trạng bệnh nhân ổn định.
Kết luận: Ung thư dạng tế bào nhẫn nguyên phát tại bàng quang là một dạng hiếm gặp của ung thư bàng
quang, ít được báo cáo trong các tài liệu. Sự hiếm có và điều trị thành công bằng phẫu thuật cộng với hóa trị là hai
đặc điểm đáng chú ý trong trường hợp này.
Từ khoá: Ung thư biểu mô tuyến, ung thư bàng quang, ung thư dạng tế bào nhẫn nguyên phát tại bàng
quang.

ABSTRACT
PRIMARY SIGNET-RING CELL CARCINOMA OF THE URINARY BLADDER (PSRCC)
Phan Thanh Thong, Phan Do Thanh Truc, Chau Hai Tan, Le Trung Truc, To Quoc Han,
Nguyen Xuan Toan, To Quyen, Le Viet Hung.

report.
Keywords: Adenocarcinoma, bladder cancer, primary signet-ring cell carcinoma of the urinary bladder.

ĐẶT VẤN ĐỀ

Soi bàng quang

Ung thư dạng tế bào nhẫn nguyên phát tại
bàng quang là một dạng ung thư biểu mô tuyến
tiết nhầy có tế bào nhẫn hiếm gặp tại bàng
quang. Saphir báo cáo trường hợp đầu tiên vào
năm 1955(6). Đến năm 2014 có chưa tới 100
trường hợp được báo cáo. Chúng tôi trình bày
một trường hợp bướu nguyên phát tại bàng
quang dạng tế bào nhẫn được điều trị cắt bàng
quang tận gốc, mở hai niệu quản ra da, chúng tôi
lên kế hoạch hóa trị cho bệnh nhân này.

Ghi nhận bướu bàng quang to, thâm nhiễm
toàn bộ thành phải bàng quang, ăn lan ra vùng
cổ bàng quang, che lấp không khảo sát được 2
miệng niệu quản, sinh thiết 2 mẫu. Kết quả giải
phẫu bệnh: Bướu bàng quang dạng carcinoma
tuyến tiết nhầy, có thành phần tế bào nhẫn (Hình
3). Chúng tôi tiến hành nội soi đường tiêu hóa
đánh giá và xét nghiệm các marker ung thư
đường tiêu hóa, tuyến tiền liệt để loại trừ ung
thư từ nơi khác di căn đến nhưng không tìm
thấy dấu hiệu ung thư từ nơi khác. Vì vậy chúng
tôi chẩn đoán trường hợp này là ung thư nguyên

toàn phần (Hình 4), nạo hạch và đưa hai niệu
quản ra da, trong quá trình phẫu thuật ghi nhận
hạch xâm lấn bó mạch chậu và thần kinh bịt hai
bên. Khối u được phân giai đoạn pT3bN1M0.
Hậu phẫu diễn tiến tốt, chức năng thận cải thiện
dần, bệnh nhân xuất viện sau mổ 5 ngày. Chúng
tôi lên kế hoạch hóa trị bổ trợ sau phẫu thuật.
Sau phẫu thuật 3 tháng, BN có tinh trạng
toàn thân tốt, chức năng thận cải thiện.

Hình 1. Bơm rửa bàng quang ra nhiều dịch nhầy

251


Nghiên cứu Y học

Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 22 * Số 4 * 2018

Hình 2. Hình ảnh MSCT dày không đều thành
bàng quang

Hình 3. Carcinoma tuyến tiết nhầy, có thành
phần tế bào nhẫn

Hình 4. Bàng quang sau phẫu thuật cắt bàng quang toàn phần
BÀNLUẬN
Ung thư dạng tế bào nhẫn nguyên phát tại
bàng quang là một dạng phụ hiếm gặp của
ung thư biểu mô và chỉ chiếm 0,24% đến 2%

thứ phát do di căn từ nơi phát đến, vì chiến
lược điều trị hoàn toàn khác nhau. Ung thư
dạng tế bào nhẫn nguyên phát tại bàng quang
có cùng nguồn gốc mô học với carcinoma
tuyến của đường tiêu hóa, vú, phổi, túi mật và
tuyến tiền liệt…Do đó, cần đánh giá để loại
trừ khả năng di căn từ nơi khác (9,5). Trong
một loạt nghiên cứu 282 bệnh nhân ung thư
tuyến bàng quang do di căn ghi nhận: Xâm lấn
trực tiếp từ đại tràng (21%), tuyến tiền liệt
(19%), trực tràng (12%) và cổ tử cung (11%). Di
căn xa từ ung thư dạ dày (4.3%), u sắc tố ác
tính (3,9%), phổi (2,8%) và vú (2,5%).
Phương thức điều trị cho Ung thư dạng tế
bào nhẫn nguyên phát tại bàng quang bao
gồm phẫu thuật, xạ trị và hóa trị. Phẫu thuật là

Chuyên Đề Thận – Niệu


Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 22 * Số 4 * 2018
biện pháp được lựa chọn xuyên suốt đầu tay
trong các báo cáo. Theo đánh giá của Erdogru
và cộng sự(2) việc cắt bàng quang toàn phần
đem lại lợi ích cho bệnh nhân. Một vài
phương pháp điều trị hiệu quả khác bao gồm
hóa trị nội động mạch với cisplatin và
methotrexate và xạ trị, hoặc chỉ xạ trị sau cắt
bàng quang toàn phần. Cho đến nay chưa có
phác đồ hoá trị liệu tiêu chuẩn tồn tại cho Ung

Ung thư dạng tế bào nhẫn nguyên phát tại
bàng quang là một dạng hiếm gặp của ung thư bàng
quang, ít được báo cáo trong các tài liệu. Nói chung
bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn tiến triển do
độ ác tính cao và tiên lượng sống còn thường ngắn.
Hiện nay phẫu thuật đóng vai trò chủ yếu và chưa có
phác đồ hóa trị tiêu chuẩn cho Ung thư dạng tế
bào nhẫn nguyên phát tại bàng quang.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

2.

3.

4.

5.

6.
7.

8.

9.

El-Mekresh MM, El-Baz MA, Abol-Enein H, Ghoneim MA
(1998), Primary adenocarcinoma of the urinary bladder: a report
of 185 cases, British J Urol, 82, pp. 206-212.

Ngày phản biện nhận xét bài báo:

01/06/2018

Ngày bài báo được đăng:

20/07/2018

253