TRƯỜNG THCS KIM HÒA Kim Hòa, ngày 27 tháng 7 năm 2009
--------------------------------
SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
VÀI VẤN ĐỀ VỀ VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
--------------------------
A. Sáng kiến kinh nghiệm là gì ?
Sáng kiến là việc suy nghó ra cái mới, phương pháp làm việc mới, giải
pháp mới để thực hiện trong hoạt động thực tiễn của con người .
Kinh nghiệm là những gì con người tích lũy được qua thời gian hoạt
động thực tiễn. Kinh nghiệm có thể là kinh nghiệm thành công và kinh
nghiệm không thành công nhưng sự tích lũy kinh nghiệm dù là thành công
hay không thành công đều nhằm hướng tới sự thành công trong thời gian sắp
tới .
Trong ngành GD&ĐT, sáng kiến gắn liền với kinh nghiệm, sáng kiến
kinh nghiệm không phải là vấn đề gì lớn lao lắm mà nó chỉ là những công
việc đã làm trong giảng dạy đã đạt được hiệu quả cao được đúc kết lại cho
người khác học tập và thực hiện. Đối với giáo viên có thể nghiên cứu về
nâng cao chất lượng dạy và học, kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm lớp,
kinh nghiệm sử dụng thiết bò dạy học, kinh nghiệm vận dụng SKKN của
người khác … Các SKKN có tác dụng trực tiếp phục vụ cho việc cải tiến
phương pháp dạy và học, phương pháp giáo dục học sinh … Để góp phần vào
việc đào tạo con người mới đạt chất lượng tốt hơn qua mỗi năm học .
B. Lựa chọn và đặt tên đề tài:
I. Chọn đề tài:
Người viết SKKN nên chọn đề tài ở những công việc mà mình công
tác giảng dạy đạt hiệu quả cao nhất. Giáo viên có thể nghiên cứu về nâng
cao hiệu quả dạy học một chương, một vài lý thuyết hoặc thực hành mà mình
dạy có hiệu quả nhất. Nghiên cứu về mối quan hệ giữa gia đình và nhà
trường trong việc tăng cường giáo dục đạo đức học sinh; nghiên cứu về giải
pháp hạ tỉ lệ học sinh lưu ban, bỏ học … Tóm lại giáo viên chỉ nên chọn đề tài
ở lónh vực mình đã trãi qua công tác và công tác đạt hiệu quả cao để viết

1. Lý do chọn đề tài:
Nội dung chính trong phần này là trả lời câu hỏi: tại sao tác giả chọn
đề tài này mà không chọn đề tài khác ? đề tài này giải quyết vấn đề gì trong
thực tiễn giảng dạy, trong công tác ở trường ?
a. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài:
- Cơ sở lý luận của một đề tài SKKN chính là những yêu cầu, mục tiêu
được đặt ra trong các NQ của đảng, các văn bản quy phạm pháp luật của nhà
nước .
- Trong quá trình công tác và giảng dạy, người giáo viên luôn phấn đấu
để đạt được những tiêu chí, những yêu cầu đã được nhà nước đề ra nhưng do
điều kiện thực tế khách quan trong từng thời gian nhất đònh người giáo viên
không đạt được các yêu cầu, các tiêu chí đã đề ra. Nhưng nếu tác giả vận
dụng sáng tạo những phương pháp đã được quy đònh hay tìm ra những phương
pháp mới để thực hiện (hợp pháp, hợp lý, hợp tình) thì sẽ đạt được kết quả tốt
hơn, họ sẽ đạt các yêu cầu, tiêu chí đề ra. Đây chính là cơ sở thực tiễn của
một SKKN .
* Lý do chọn đề tài chính là sự mâu thuẩn giữa những yêu cầu, những
tiêu chí cần đạt với từng điều kiện, hoàn cảnh, môi trường công tác của người
2
viết. Từ điều kiện, hoàn cảnh nơi công tác không giống như lý thuyết đã đề
ra, giáo viên nghó ra cách khắc phục hoàn cảnh để đạt yêu cầu, mục tiêu đề
ra. Đó chính là lý do chọn đề tài .
b. Những điều cần tránh khi viết lý do chọn đề tài:
* Lý luận quá dài dòng: Cái khó của người viết SKKN không biết bắt
đầu từ đâu, sợ viết ít thì không nói được cội nguồn, lý luận vấn đề mình viết
nên hay nhập đề từ xa, viết dài nhưng không lôgic, đang viết vấn đề này lại
chuyển sang vấn đề khác làm cho lời nói đầu không liền mạch và trở nên dài
dòng. Để khắc phục người viết cần tìm hiểu thêm về các NQ, các văn bản …
của Đảng, của nhà nước. Đối với giáo viên dạy lớp nên bắt đầu từ mục tiêu
của môn học ở lớp và khối mình phụ trách, Người viết cần lưu ý nếu đã đạt

1. Nghiên cứu tình hình:
Để có thể nêu được tình hình, người viết không thể ngồi nghó ra mà
viết được mà phải khảo sát tình hình. Thông thường người ta dùng mấy cách
sau :
a. Quan sát thực tế:
Đối với loại đề tài “những giải pháp khắc phục… của học sinh” người
viết phải nắm được những lỗi, những hạn chế của học sinh qua một thời gian
nhất đònh thì mới có thể đề ra những giải pháp. Có những hạn chế của học
sinh được lưu giữ lại trong sổ điểm danh, trong các bài kiểm tra… nhưng cũng
có những hạn chế của học sinh không được lưu giữ như học sinh chưa lễ phép
khi nói chuyện với thầy cô, thái độ không tốt với bạn bè, không trung thực …
nên người viết phải ghi chép lại trong một thời gian ít nhất một năm học.
Người viết không chỉ ghi chép tình hình của lớp mình mà còn theo dõi ghi
chép và so sánh với các lớp khác hoặc trường khác. Phạm vi so sánh càng
rộng thì việc khái quát tình hình càng có giá trò cao.
Việc quan sát phải đảm bảo tính khách quan, sao cho các đối tượng
được quan sát không hay biết thì việc quan sát mới đạt yêu cầu.
b. Nghiên cứu từ các tài liệu lưu trữ:
Tài liệu nghiên cứu cho một đề tài SKKN khá phong phú, tùy theo đề
tài mà có thể sử dụng :
- Sổ điểm : phân tích chất lượng học tập
- Sổ điểm danh : biết về chuyên cần, duy trì sỉ số
- Sổ sinh hoạt lớp, sổ trực ĐCĐ, tỉ lệ HS vi phạm …
2. Trình bày thực trạng tình hình:
Thông thường người viết trình bày số liệu khảo sát thực trạng theo
dạng bảng biểu rồi từ đó phân tích tình hình, chỉ ra nguyên nhân.
3. Những hạn chế thường gặp khi viết phần thực trạng tình hình:
a. Không có số liệu hoặc số liệu chưa đủ thuyết minh làm rõ thực trạng
theo đề tài đã đề ra:
Ví dụ : nghiên cứu về chất lượng phần hình học của học sinh không thể

giáo viên. Nhưng không phải cứ gặp khó khăn, trở ngại trong thực tiễn rồi
nghó ra một cách làm tùy tiện là có SKKN. Một việc làm, một giải pháp trở
thành SKKN khi người hoạt động thực tiễn nắm vững lý luận, nắm vững chủ
trương chính sách, nắm vững nguyên lý, nguyên tắc quản lý, nguyên tắc giáo
dục, phương pháp dạy học …
Trên cơ sở nắm vững lý luận, người viết SKKN đã nghó ra cách làm
mới hơn, để đạt hiệu quả tốt hơn thì đó mới là giải pháp trong SKKN .
Một SKKN không phải đòi hỏi những giải pháp được trình bày đều
phải mới nhưng yêu cầu trong tổng số giải pháp trình bày của một SKKN thì
giải pháp mới là nguyên nhân chính mang lại kết quả cao hơn so với khi vận
dụng các phương pháp giải pháp cũ.
Tóm lại: yêu cầu của một giải pháp trong SKKN là: giải pháp đã được
thực hiện phải có điểm mới so với phương pháp cũ nhưng đảm bảo tính khoa
học, tính sư phạm và tính thực tiễn. Giải pháp phải trình bày sao cho thành
những quy trình để người khác có thể thực hiện được.
2. Trình tự chọn lọc, sắp xếp công việc đã làm thành những giải pháp:
Bước 1: Ghi chép lại những công việc đã làm
Tác giả chỉ cần ghi chép lại tất cả những công việc mình đã làm theo
yêu cầu của đề tài đặt ra ở tên đề tài mình đã chọn (không cần phải theo
trình tự thời gian).
5