Một số kinh nghiệm đổi mới phơng pháp dạy học môn Toán lớp 2.
I/Đặt vấn đề:
Việc nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện hiện nay là một việc làm
quan trọng và bức thiết hơn bao giờ hết. Tiểu học là bậc học nền tảng có vị trí
đặc biệt quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Bởi vậy việc nâng cao
chất lợng giáo dục toàn diện cần đợc coi trọng đúng mức. Trong thời gian qua,
vấn đề đó đã đợc chú ý một cách thờng xuyên. Song so với yêu cầu thì cần
phải nổ lực, cố gắng nhiều hơn nữa. Trong thời đại hiện nay khi mà xu thế
toàn cầu hoá đang diễn ra một cách mạnh mẽ, xu thế hội nhập đang tiếp tục
( có tính quy luật ) thì các quốc gia trên thế giới đều tìm cách nâng cao chất l-
ợng giáo dục để hội nhập một cách chủ động và hiệu quả. Trong giai đoạn
hiện nay khi công cuộc đổi mới đang thu đợc nhiều kết quả thì việc đào tạo
con ngời mới phát triển toàn diện có ý nghĩa lớn lao vô cùng. Muốn làm đợc
việc đó, chúng ta cần phải có sự quan tâm đặc biệt trong giáo dục, giảng dạy
hàng ngày và trong từng môn học. Trong chơng trình Tiểu học hiện nay có rất
nhiều môn học, song có 2 môn quan trọng nhất đó là Toán và Tiếng Việt. Nói
một cách khách quan là, hiện nay học sinh Tiểu học, học tập cha hoàn toàn
đáp ứng yêu cầu đề ra. Vẫn còn một số em cha nắm chắc kiến thức, cha thực
hiện tốt các kỹ năng, các thao tác trong từng môn học, bài học. Việc thay sách
Toán Tiểu học là một yêu cầu khách quan thì việc đổi mới phơng pháp giảng
dạy là điều không thể chậm trể. Song việc đổi mới nh thế nào, bắt đầu từ đâu,
ngời thực hiện ra sao thì quả là không dễ dàng chút nào. Muốn làm đợc việc
đó phải dày công nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo. Mà trớc hết là ngời giáo viên
giảng dạy. Thấm nhuần tinh thần đó, thời gian qua bản thân tôi đã không
ngừng nghiên cứu, tìm tòi, chủ động nắm bắt để giảng dạy Toán lớp 2 có kết
quả. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là những thành công bớc đầu.
II/ Cơ sở của việc viết sáng kiến kinh nghiệm
1/ Cơ sở lý luận: Dạy Toán học là dạy cho học sinh sáng tạo, là rèn luyện các
kỹ năng, trau rồi phẩm chất đạo đức, tính siêng năng, cần cù, chịu khó. Đó là
phẩm chất vốn có của con ngời. Thông qua học Toán để đức tính đó đợc thờng
xuyên phát huy và ngày càng hoàn thiện. Chơng trình Toán Tiểu học là một

phơng lại có sự khác nhau. Nhận thức của các em có sự chênh lệch do đó ngời
giáo viên tuỳ theo học sinh của lớp mình, của địa phơng mình để có cách dạy
thích hợp. Học sinh Trờng Tiểu học Quảng Thuận có đặc điểm riêng, lớp 2B
có những điểm khác biệt so với lớp 2 trong trờng. Một số em môn Toán còn
yếu, phơng pháp học tập cha rõ ràng, còn thụ động trong việc tiếp thu bài.
Song điều đáng nói ở đây là nhân dân quan tâm đến việc học nhiều hơn, yêu
cầu của họ đối với chất lợng đào tạo cao hơn, nh vậy trách nhiệm nặng nề
thuộc vào ngời giáo viên trực tiếp đứng lớp. Hiện nay có nhiều học sinh học
Toán cha giỏi. Theo tôi là một phần do ngời giáo viên truyền thụ kiến thức, với
mục tiêu nâng cao chất lợng dạy học, trong năm qua bản thân tôi đã có tinh
thần trách nhiệm, có ý thức về chuyên môn trong việc tiếp cận với phơng pháp
giảng dạy Toán 2 mới. Chính vì thế nên tôi chọn đề tài: Một số kinh nghiệm
đổi mới phơng pháp dạy học môn Toán lớp 2 ở bậc tiểu học.
III.Phạm vi, đối tợng, phơng pháp viết sáng kiến kinh
nghiệm :
1/phạm vi sáng kiến kinh nghiệm : Bản sáng kiến kinh nghiệm này viết trong
phạm vi môn Toán lớp 2. Đề cập đến nội dung Toán 2(hệ thống hoá kiến thức)
phân tích nội dung Toán 2, phơng pháp dạy Toán 2, (công tác giảng dạy và
quá trình thực hiện phạm vi nghiên cứu là học sinh lớp 2B)
2/ Đối t ợng nghiên cứu : Đó là đặc điểm tình hình địa phơng và Trờng Tiểu
học Quảng Thuận. Giáo viên và học sinh lớp 2B Trờng Tiểu học Quảng
Thuận. Sách giáo khoa, thiết kế bài dạy Toán 2, các văn bản, hớng dẫn có liên
quan đến dạy Toán 2 (Thay sách).
3/Ph ơng pháp viết sáng kiến kinh nghiệm : Trớc hết là su tầm, tập hợp các văn
bản số liệu có liên quan đến việc dạy Toán 2 thay sách. Tập hợp thống kê
những công việc bản thân tôi thực hiện trong năm học 2007-2008. Phân tích
nhận định các số liệu và những việc đã làm trong thời gian qua bài học rút ra
trong quá trình giảng dạy.
IV/ Thực trạng và giải pháp thực hiện:
1/ Thực trạng tình hình lớp 2B tr ờng tiểu học Quảng thuận :

- Toán hai có mục tiêu sau:
+ Dạy toán 2 giúp học sinh biết: đọc, đếm, viết các số đến 1.000.
+ So sánh, sắp xếp các số theo thứ tự xác định.
+ Sử dụng bảng cộng, bảng trừ ( có nhớ ) trong phạm vi 100 để thực
hành tính với các số đến 3 chữ số, tìm một thành phần cha biết của một phép
cộng, phép trừ.
+ Thực hành nhân 2, 3, 4, 5 chia 2, 3, 4, 5 trong trờng hợp đơn giản, tìm
thừa số và số bị chia.
+ Xác định 1/2; 1/3; 1/4; 1/5 của một nhóm đồ vật.
+ Đong bằng lít, các đơn vị đo độ dài mm, dm, m, km. Đo và ớc lợng
các độ dài, đo và ớc lợng các khối lợng với đơn vị đo kg, thực hành xem lịch
Giáo viên : Trần Thị Thanh Nga
3
3
Một số kinh nghiệm đổi mới phơng pháp dạy học môn Toán lớp 2.
ngày, tháng, các loại giấy bạc, 100, 200, 500, 1.000đ. Thực hành chuyển đổi
các số đo đại lợng ( trờng hợp đơn giản )
+ Hình tứ giác, hình chữ nhật, đờng thẳng, 3 điểm thẳng hàng, đờng gấp
khúc, độ dài đờng gấp khúc, chu vi hình tam giác, tứ giác.
+ Phát hiện và giải quyết vấn đề: Bằng nói và viết các tình huống cụ thể,
bằng giải toán với một phép tính.
+ Cách học toán và phát triển năng lực t duy, tự tin, hứng thú trong học
toán.
*Dạy toán 2 phải tiến hành đổi mới theo ph ơng pháp sau:
- Về số học: Đây là nội dung trọng tâm cốt lỗi của môn Toán lớp 2.
Phần số học bao gồm: Đọc, viết, đếm, so sánh các số trong phạm vi 1.000. Các
phần bằng nhau của đơn vị, bảng nhân, chia 2, 3, 4, 5. Phép cộng và phép trừ
các số có 2 hoặc 3 chữ số ( chủ yếu nhớ ) có nhớ chỉ có 1 lợt và không liên
tiếp. Phép nhân số có 1hoặc 2 chữ số ( tròn chục ) với 1 số có 1 chữ số. Phép
chia số có 1 hoặc 2 chữ số cho số có một chữ số ( chia hết ). Tính nhẩm trong

theo đơn vị kg. Tập cho học sinh có kĩ năng chuyển đổi các đơn vị đo thông
thờng ( chủ yếu các đơn vị đo độ dài, quan hệ 1 giờ = 60 phút ). Học sinh đợc
làm quen với việc mua, bán đổi tiền trong trờng hợp đơn giản ( phạm vi
1000đ ).
* Về dạy các yếu tố hình học. Yếu tố hình học là một trong bốn mạch
kiến thức trong chơng trình toán 2. Khi xem xét riêng mục tiêu cụ thể dạy yếu
tố hình học cần đặt trong mối liên hệ với các mạch kiến thức mà cốt lõi là
mạch kiến thức số học. Dạy các yếu tố hình học lớp 2 phải làm cho học sinh
nhận biết hình chữ nhật, hình tứ giác qua hình dạng tổng thể. Bớc đầu làm
quen với khái niệm đờng thẳng, đờng gấp khúc, 3 điểm thẳng hàng. Có khái
niệm ban đầu về chu vi của một số hình đơn giản. Tính chu vi hình tam giác,
chu vi hình tứ giác. Phát triển trí tởng tợng qua quá trình học tập các yếu tố
hình học. Nh vậy Toán 2 có nhiều điểm mới. Tìm hiểu đợc những điểm mới về
nội dung dạy học yếu tố hình học sẽ góp phần dạy tốt mạch kiến thức cũng
nh dạy tốt chơng trình Toán 2 .
3/Về ph ơng pháp dảng dạy : Bản thân giáo viên chỉ giữ lại những u điểm
cơ bản của phơng pháp cũ. Giáo viên vừa là ngời hớng dẫn cho học sinh hoạt
động. Học sinh phải tự phát hiện và quả quyết nhiệm vụ bài học. Đồng thời
phải tự chiếm lĩnh kiến thức mới là chủ yếu dới sự hớng dẫn của giáo viên.
Qúa trình giảng dạy phải tăng cờng mối liên hệ giữa kiến thức cũ và kiến thức
mới. Phải áp dụng kiến thức mới trong sự đa dạng, phong phú của các bài thực
hành, luyện tập. Về việc tổ chức hoạt động cho học sinh. Bản thân phải xác
định đợc kiến thức cần hình thành, phải chuẩn bị tốt giờ lên lớp ( nh đồ vật,
mô hình, hình vẽ, kí hiệu... ). Qúa trình dạy phải nêu ra các tình huống có vấn
đề, hớng giải quyết vấn đề. Thờng xuyên tổ chức cho học sinh các thao tác
bằng tay trên các đồ vật, mô hình, quan sát hình ảnh, kí hiệu... Chú ý đúng
mức việc hớng dẫn học sinh mô tả thành lời các thao tác và kết quả thu đợc.
Phần luyện tập thực hành phải thực hiện với nhiều hình thức khác nhau. Việc
sử dụng sách giáo khoa phải hợp lý khoa học. Khi dạy kiến thức mới phải nêu
các tình huống, phải tổ chức cho học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức mới. Phần