đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việt
thời gian làm bàI thi : 90 phút
(Không kể thời gian giao đề)
đề 1
Câu 1 (2 điểm) Hãy xếp các từ dới đây thành từng nhóm đồng nghĩa:
Chết, hi sinh, tàu hoả, xe hoả, máy bay, ăn, xơi, nhỏ, bé, rộng, rộng rãi, bao la, toi mạng,
quy tiên, xe lửa, phi cơ, tàu bay, ngốn, đớp, loắt choắt, bé bỏng, bát ngát, mênh mông.
Câu 2 ( 3 điểm) Với mỗi nghĩa dới đây của từ mũi , hãy đặt một câu.
a) Bộ phận trên mặt ngời và động vật, dùng để thở và ngửi.
b) Bộ phận có đầu nhọn, nhô ra phía trớc của một số vật .
c) Đơn vị lực lợng vũ trang có nhiệm vụ tấn công theo một hớng nhất định.
Câu 3 ( 2 điểm) Xác định chức năng ngữ pháp của đại từ tôi trong từng câu dới đây :
a) Tôi đang học bài thì Nam đến.
b) Ngời đợc nhà trờng biểu dơng là tôi.
c) Cả nhà rất yêu quý tôi.
d) Anh chị tôi đều học giỏi.
e) Trong tôi một cảm xúc khó tả bỗng trào dâng.
Câu 4 (3 điểm) Hãy viết một đoạn văn tả ma xuân.
Câu 5 ( 4 điểm) Ca ngợi cuộc sống cao đẹp của Bác Hồ , trong bài thơ Bác ơi ! ,nhà
thơ Tố Hữu có viết :
Bác sống nh trời đất của ta
Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa
Tự do cho mỗi đời nô lệ
Sữa để em thơ, lụa tặng già.
Đoạn thơ trên đã giúp em hiểu đợc những nét đẹp gì trong cuộc sống của Bác Hồ kính yêu
?
Câu 6 (6 điểm)
Nghé hôm nay đi thi
Cũng dạy từ gà gáy
Ngời dắt trâu mẹ di

ngôi nhà thứ 2 thân yêu của mình . Hãy tả lại trờng em lúc ấy .

2
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việt
thời gian làm bàI thi : 90 phút
(Không kể thời gian giao đề)
đề 3
Câu 1 ( 2 điểm ) Tìm từ đồng nghĩa trong các câu thơ sau:
a) Ôi Tổ quốc giang sơn hùng vĩ
Đất anh hùng của thế kỉ hai mơi. ( Tố Hữu)
b) Việt Nam đất nớc ta ơi !
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn . ( Nguyễn Đình Thi)
c) Đây suối Lê - nin , kia núi Mác
Hai tay xây dựng một sơn hà. ( Hồ Chí Minh)
d) Cờ đỏ sao vàng tung bay trớc gió
Tiếng kèn kháng chiến vang dậy non sông. ( Hồ Chí Minh)
Câu 2 ( 3 điểm) Với mỗi nghĩa dới đây của từ xuân, em hãy đặt một câu :
a) Mùa đầu của một năm , từ tháng riêng đến tháng ba ( xuân là danh từ ).
b) Chỉ tuổi trẻ , sức trẻ (xuân là tính từ ).
c) Chỉ một năm ( xuân là danh từ ) .
Câu 3 ( 2 điểm) Tìm nghĩa của từ bụng trong từng trờng hợp sử dụng dới đây , rồi phân các
nghĩa khác nhau của từ này thành hai loại , nghĩa gốc , nghĩa chuyển.
Bụng no ; bụng đói ; đau bụng ; mừng thầm trong bụng ; bụng bảo dạ ; ăn no chắc bụng ;
sống để bụng , chết mang đi ; có gì nói ngay không để bụng ; suy bụng ta ra bụng ngời ; tốt
bụng ; xấu bụng ; miệng nam mô , bụng bồ dao găm; thắt lng buộc bụng ; bụng đói đầu gối
phải bò ; bụng mang dạ chữa ; mở cờ trong bụng ; một bồ chữ trong bụng .
Câu 4 ( 3 điểm ) Viết đoạn văn tả cảnh vật mà em yêu thích , trong đó có dùng 2 3 từ
chỉ màu xanh khác nhau.
Câu 5 ( 4 điểm) Trong bài Chiếc xe lu , nhà thơ Trần Nguyên Đào có viết:

c) Bố em sẽ thởng cho em một hộp màu vẽ vì em học giỏi.
d) Tuy nhà xa nhng bạn Nam thờng đi học muộn .
Câu 3 ( 2 điểm ) Đọc đoạn trích sau, rồi thực hiện các yêu cầu nêu ở dới đây :
Cô Mùa Xuân xinh tơi đang lớt nhẹ trên cánh động . Đó là một cô gái dịu dàng, tơi tắn, ăn
mặc giống y nh cô Tấm trong đêm hội thử hài thuở nào, Cô mặc yếm thắm, một bộ áo mớ
ba màu hoàng yến, chiếc quần màu nhiễu điều, thắt lng màu hoa hiên. Tay cô ngoắc một
chiếc lẵng đầy màu sắc rực rỡ. Cô lớt đi trên cánh đồng, ngời nhẹ bỗng, nghiêng nghiêng về
phía trớc
Theo Trần Hoài Dơng
a) Tìm động từ, tính từ trong đạn trích trên
b) Tìm từ đồng nghĩa với mỗi từ sau : Xinh tơi, dịu dàng, rực rỡ
c) Tìm chủ ngữ, vị ngữ của hai câu sau :
- Cô Mùa Xuân xinh tơi đang lớt nhẹ trên cánh đồng
- Tay cô ngoắc một chiếc lẵng đầy màu sắc rực rỡ
d)Tìm các từ cùng kiểu cấu tạo với từ ăn mặc. Trọng tâm nghĩa của các từ này nằm ở tiếng
nào ?
e) Hình ảnh Cô Mùa Xuân xinh tơi là hình ảnh so sánh, ẩn dụ hay nhân hoá ?
Câu 4 ( 3 điểm ) Viết một đoạn văn tả hoặc kể về một ngời, một vật, một việc mà em
muốn nói.Trong đoạn văn, có sử dụng dấu phẩy. Viết xong, hãy khoanh tròn các dấu phẩy
trong đoạn văn.
Câu 5 ( 4 điểm ) Trong th gửi các học sinh nhân ngày khai trờng đầu tiên của nớc Việt
nam độc lập ( 1945), Bác Hồ đã viết :
4
Non sông Việt Nam có trở nên tơi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bớc tới đài vinh
quang để sánh vai với các cờng quốc năm châu đợc hay không, chính là nhờ một phần lớn ở
công học tập của các em.
Lời dạy của Bác Hồ kính yêu đã giúp em hiểu đợc trách nhiệm của ngời học sinh đối với
việc học tập nh thế nào ?
Câu 6 ( 6 điểm ) Mới ngày nào em còn là học sinh lớp một bỡ ngỡ, rụt rè, khóc thút thít
theo mẹ đến trờng. Thế mà hôm nay, giờ phút chia tay máI trờng Tiểu học thân thơng đã

xa.
Câu 3 ( 2 điểm ) Phân loại các câu dới đây thành hai loại : câu đơn và câu ghép . Em dựa
vào đây để phân chia nh vậy ?
a) Mùa thu năm 1929 , Lý Tự Trọng về nớc , đợc giao nhiệm vụ làm liên lạc , chuyển
và nhận th từ tàI liệu trao đổi với các đảng bạn qua đờng tàu biển .
b) Lơng Ngọc Quyến hi sinh nhng tấm lòng trung với nớc của ông còn sáng mãi .
c) Mờy con chim chào mào từ hốc cây nào đó bay ra hót râm ran.
d) Ma rào rào trên sân gạch , ma đồm độp trên phên nứa .
Câu 4 ( 3 điểm ) Viết một đoạn văn ngắn về đề tài em tự chọn . Trong đoạn văn , có sử
dụngh phép thay thế từ ngữ để liên kết câu . ( Viết xong , gạch dới các từ ngữ dùng để thay
thế trong đoạn văn )
Câu 5 ( 4 điểm) Đọc bài thơ sau:
Cả nhà đi học
6
Đa con đến lớp mỗi ngày
Nh con , mẹ cũng tha thầy , chào cô
Chiều qua bố đón , tình cờ
Con nghe bố cũng chào cô , tha thầy
Cả nhà đi học , vui thay !
Hèn chi điểm xấu buồn lây cả nhà
Hèn chi mời điểm hôm qua
Nhà mình nh thể ba điểm mời.
( Cao Xuân Sơn)
Câu 6 ( 6 điểm) Mùa xuân đến . Cây cối đâm chồi nảy lộc , chim hót véo von . Vạn vật
bừng sức sống sau một mùa đông lạnh giá .Em hãy tả lại cảnh sắc màu xuân tơi đẹp đó .
đề thi học sinh giỏi lớp 5
7
môn tiếng việt
thời gian làm bàI thi : 90 phút
(Không kể thời gian giao đề)

Khoai nớng , ngô bung ngọt lòng đến thế
Mỗi ban mai toả khói ấm trong nhà .
Hãy nêu cảm nhận của em về hình ảnh ngời mẹ chiến sĩ qua hai khổ thơ trên
Câu 6 ( 6 điểm) Một buổi đến trờng , một bỗng nghe thấy tiếng ve râm ran và thấy những
chùm hoa phợng nở đỏ . Hãy tả lại cảnh đó và cảm xúc của em khi mùa hè đến .
đề thi học sinh giỏi lớp 5
8
môn tiếng việt
thời gian làm bàI thi : 90 phút
(Không kể thời gian giao đề)
đề 7
Câu 1 ( 2 điểm ) Xác định nghĩa của từ in nghiêng trong các kết hợp từ dới đây rồi phân
chia các nghĩa ấy thành nghĩa gốcvà nghĩa chuyển :
a) Xơng sờn, sờn núi, hích vào sờn, sờn nhà, sờn xe đạp , sờn của bản báo cáo, hở sờn,
đánh vào sờn địch.
b) Miệng tơi cời, miệng rộng thì sang, há miệng chờ sung, trả nợ miệng, miệng bát,
miệng giếng, miệng túi, vết thơng đã kín miệng , nhà có 5 miệng ăn.
Câu2 ( 3 điểm ) Tìm danh từ, động từ, tính từ trong các câu sau:
Nắng rạng trên nông trờng. Màu xanh mơn mởn của lúa óng lên cạnh màu xanh đậm nh
mực của những đám cói cao. Đó đây, những mái ngói của nhà hội trờng, nhà ăn, nhà mái
nghiền cói,nở nụ cời tơi đỏ.
Câu 3 ( 2 điểm ) Từng câu dới đây thuộc kiểucâu gì ? ( Câu đơn hay câu ghép ):
a) ánh nắng ban mai trải xuống cánh đồng vàng óng, xua tan dần hơi lạnh mùa đông.
b) Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sơng.
Câu 4 ( 3 điểm) Viết một đoạn văn ngắn tả cảnh làng quêvào một buổi tra hè lặng gió.
Câu 5 ( 4 điểm ) Trong bài Bộ đội về làng, nhà thơ Hoàng Trung Thông có viết:
Các anh về Các anh về
Mái ấm nhàvui Tng bừng trớc ngõ,
Tiếng hát câu cời Lớp lớp đàn em hớn hở chạy theo sau,
Rộn ràng xóm nhỏ Mẹ già bịn rịn áo nâu

Nép mình dới bóng hàng cây
Gió đông lạnh buốt đôi tay chú rồi!
Rét thì mặc rét cháu ơi !
Chú đi giữ mãi ấm nơi cháu nằm .
Đoạn thơ nói về ngời chiến sĩ đi tuần trong hoàn cảnh thế nào? Hai dòng thơ cuối cho ta
thấy ý nghĩa gì sâu sắc và đẹp đẽ ?
Câu 6 ( 6 điểm ) Hãy tả một đêm trăng đẹp trên quê hơng em .
đề thi học sinh giỏi lớp 5
10