A. MỘT SỐ THÍ NGHIỆM VỚI KHÍ AMONIAC

1. Không có lửa... mà lại có khói

Lấy hai đũa thủy tinh ở đầu có quấn một ít bông. Nhúng một đũa vào dung dòch
axit nitric (hoặc axit clohiđric) đậm đặc và nhúng đũa thứ hai vào dung dòch amoniac
25%. Đưa hai đầu đũa lại gần nhau. Khói trắng sẽ xuất hiện ở hai đầu đũa do sự tạo
thành amoni nitrat (amoni clorua).

NH
3
+ HNO
3
---> NH
4
NO
3

2. Nhóm bếp than bằng đũa thủy tinh

Xếp một ít than gỗ vào bếp như để nhóm lò, xong lấy đầu đũa thủy tinh châm
vào đống than lập tức đống than bốc khói nghi ngút.

Cách làm: Bỏ than gỗ vào túi bằng vải màu rồi treo trong bình rộng miệng bên
dưới có đựng dung dòch NH
3
đậm đặc trong vài ngày. Khí NH
3
sẽ bò hút vào than. Khi
biểu diễn thí nghiệm, đũa thủy tinh cần được nhúng vào axit HCl đặc. Khí HCl gặp NH
3

Chú ý:
- - Có thể thay cồn bằng các chất khác như axeton, dietyl ete.
- - Nên tẩm ít benzen vì benzen cháy rất nhiều khói, rất rõ và lâu.
- - Dung dòch HCl nên pha tỉ lệ 1 : 1 như trên để không có khí HCl bay ra quá
nhiều, người xem dễ nhận thấy có khói trước.

4. Mưa lửa

Rót 100ml dung dòch amoniac vào một bình miệng rộng rồi đun nhẹ, sau đó đổ
từ từ vào bình bột Cr
2
O
3
đã được đun nóng trên một miếng kim loại. Những đốm lửa
sáng như sao lả tả rơi xuống giống như trận mưa lửa.

Nếu ta đổ vào dung dòch amoniac một ít rượu etylic, phản ứng sẽ xảy ra mạnh
hơn.

Giải thích: Ở đây không phải Cr
2
O
3
tác dụng với NH
3
mà là quá trình oxi hóa
NH
3
bởi oxi của không khí có Cr
2

Giải thích: Khi đổ thêm nước, NH
3
sẽ tác dụng với nước theo phản ứng sau:

NH
3
+ H
2
O <---> NH
4
+
+ OH
—

Ion OH
—
làm cho phenoltalein chuyển sang màu hồng. Càng đổ thêm nước càng
xuất hiện thêm nhiều ion OH
—
.

6. Làm đổi màu hoa giấy

Cắm ngược bó hoa giấy màu trắng vào một chiếc bình cỡ lớn, lập tức nó sẽ biến
thành bó hoa có màu sặc sỡ.

Cách làm: Làm một bó hoa bằng giấy thấm trắng. Chia bó hoa đó thành bốn
phần. phần thứ nhất để nguyên. Phần thứ hai tẩm dung dòch phenoltalein. Phần thứ ba
tẩm dung dòch CuSO
4

Giải thích: Màu hồng do ion OH
—
tác dụng với phenoltalein (OH
—
sinh ra do
NH
3
tác dụng với hơi nước). Màu xanh do ion Cu
2+
tạo với các phân tử NH
3
thành ion
phức Cu(NH
3
)
4
2+
, còn ion Hg
2
(NO
3
)
2
bò phân hủy:

2Hg
+
---> Hg
2+
+ Hg