Sở GD&ĐT Nghệ An Kì thi chọn học sinh giỏi tỉnh lớp 12
Năm học 2008 - 2009
Môn thi: Hoá học 12 THPT- bảng a
Thời gian làm bài: 180 phút
Câu 1 (2,0 điểm) Hợp chất A (chứa vòng benzen) có công thức phân tử C
9
H
11
NO
2
phản ứng đợc với
axit và bazơ. Biết:
. A + HNO
2
B(C
9
H
10
O
3
)
. Đun B với H
2
SO
4
đặc C(C
9
H
8
O
2

b. Hãy xác định công thức cấu tạo các sản phẩm hữu cơ có trong X (sản phẩm chính, sản phẩm
phụ) và trình bày cơ chế phản ứng đã xảy ra.
Câu 3 (2,5 điểm) Từ nguyên liệu ban đầu là than, đá vôi, nớc, ta điều chế đợc khí A. Từ A có sơ đồ
chuyển hóa sau:
A B D E F G H I
Biết chất E không chứa oxi, khi đốt cháy hoàn toàn E cần 3,808 dm
3
O
2
(đktc), sản phẩm sinh ra
có 0,73 g HCl, còn CO
2
và hơi nớc tạo ra theo tỉ lệ thể tích
2 2
CO H O
V : V
= 6:5 (đo cùng điều kiện
nhiệt độ, áp suất). Tìm công thức cấu tạo các chất hữu cơ ứng với chữ cái có trong sơ đồ và viết
các phơng trình phản ứng.
Câu 4 (1,5 điểm). Polime A đợc tạo ra do phản ứng đồng trùng hợp giữa but-1,3-dien và stiren. Biết
6,234 g A phản ứng vừa hết với 3,807 g Br
2
. Tính tỷ lệ số mắt xích but-1,3-dien và stiren trong
polime trên. Viết công thức cấu tạo một đoạn mạch bất kỳ của A thõa mãn tỉ lệ trên.
Câu 5 (2,0 điểm). Chất A có công thức phân tử C
5
H
6
O
4

(1M), H
2
(4M) và xúc tác (thể tích không đáng kể).
Thực hiện phản ứng ở t
0
c và áp suất p. Khi hệ đạt tới trạng thái cân bằng thì áp suất là 0,8p, còn
nhiệt độ vẫn là t
0
c. Hãy tính:
a. Hằng số cân bằng của phản ứng
b. Hiệu suất phản ứng và nồng độ mol của các chất tại thời điểm cân bằng
Câu 8 (1,5 điểm). Lấy một sợi dây điện gọt bỏ vỏ nhựa bằng PVC rồi đốt lõi đồng trên ngọn lửa đèn
cồn thì thấy ngọn lửa có màu xanh lá mạ. Sau một lúc, ngọn lửa mất màu xanh. Nếu áp lõi dây
đồng đang nóng vào vỏ nhựa ở trên rồi đốt thì ngọn lửa lại có màu xanh lá mạ. Giải thích hiện t-
ợng. Viết các phơng trình phản ứng xảy ra.
Câu 9 (1,0 điểm). Kết quả xác định số mol của các ion trong dung dịch X nh sau: Na
+
có 0,1 mol;
Ba
2+
có 0,2 mol; HCO
3
-
có 0,05 mol; Cl
-
có 0,36 mol. Hỏi kết quả trên đúng hay sai? Giải thích.
Câu 10 (3,0 điểm). Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp A gồm FeS và FeCO
3
bằng dung dịch HNO
3


Biết: C=12; H=1; O=16; N=14; Fe=56; Br= 80; S= 32.
-------------Ht-------------
H v tờn thớ sinh:....................................................................S bỏo danh:.....................
Đề chính thức
600
0
c
Than
-HCl
+dd Cl
2
+NaOH
H
2
SO
4
đặc
170
0
c
H
2
SO
4
đặc
0
170 c
H
2

) C(C
9
H
8
O
2
) + H
2
O. Phản ứng tách nớc
C phản ứng với dd KMnO
4
trong H
2
SO
4
đun nóng cho D có vòng benzen,
có tính đối xứng cao nên D cấu tạo là
C có cấu tạo là
B có cấu tạo là
A có cấu tạo là
Tìm
công
thức
cấu tạo
4 chất
cho
4x0,25
=1
Các phơng trình phản ứng:
+ HNO

0,25
2 2
a
Gọi A là C
n
H
2n+1
OH. Khi đun nóng A với H
2
SO
4
đặc có thể xảy ra hai
phản ứng:
C
n
H
2n+1
OH C
n
H
2n
+ H
2
O (1)
C
n
H
2n+1
OH (C
n

2
OH
HOOC
CH
2
-CH
2
NH
2
HOOC
CH
2
-CH
2
NH
2
HOOC
CH
2
-CH
2
OH
HOOC
CH
2
-CH
2
OH
H
2


14n
14n+18
=0,7

n=3
Vậy công thức của A: C
3
H
7
OH có hai công thức cấu tạo:
CH
3
CH
2
CH
2
OH hoặc CH
3
- CH - CH
3

OH
Cấu tạo của B: CH
3
- CH = CH
2
0,25
b
Khi sục B vào dd nớc Brom, theo cơ chế phản ứng:

-
CH
3
- CHBr-CH
2
Br (1)
CH
3
- CH-CH
2
Br + Cl
-
CH
3
- CHCl-CH
2
Br (2)
CH
3
- CH-CH
2
Br + HOH CH
3
- CHOH-CH
2
Br + H
+
(3)
CH
3

2
+ Cl
-
CH
3
- CHBr-CH
2
Cl (5)
CH
3
-CHBr-CH
2
+ HOH CH
3
- CHBr-CH
2
OH + H
+
(6)
CH
3
-CHBr-CH
2
+ CH
3
OH CH
3
- CHBr-CH
2
OCH

HCl
n = =
mol
Theo giả thiết, chất E chứa 3 nguyên tố C, H, Cl nên oxi có trong
CO
2
, H
2
O bằng lợng oxi tham gia phản ứng (theo định luật bảo toàn
khối lợng)
Nếu coi số mol CO
2
= 6a thì số mol H
2
O = 5a
Ta có 6a. 2 + 5a = 0,17.2

a=0,02
Suy ra số mol CO
2
= 6a = 0,12

số mol C = 0,12
Xác
định
đợc
công
thức
phân
tử chất

Cl
Tìm công thức các chất hữu cơ nêu trong sơ đồ và viết phơng
trình phản ứng
CaCO
3
CaO + CO
2
(1)
CaO + 3C CaC
2
+ CO (2)
CaC
2
+ 2H
2
O C
2
H
2
+ Ca(OH)
2
(3)
(A)
3C
2
H
2
(4)
(B)
+ 3H

thức
cấu
tạo
cho 1
điểm.
Viết đ-
ợc 10
phản
ứng
cho 1
điểm.
Nếu
không
xác
định E
mà
vẫn
hoàn
thành
sơ đồ
thì trừ
0,5
điểm
t
0
lò điện
than
600
0
Ni

6
)
n
-(C
8
H
8
)
m
. Phơng trình phản ứng với Br
2
(-CH
2
-CH=CH-CH
2
)
n
(CH
2
-CH-)
m
+ nBr
2
0,5
Theo phơng trình cứ (54n + 104m) g cần 160n g Br
2

Theo dữ kiện 6,324 g cần 3,807 g Br
2


hoặc
COO-CH
2
Cấu tạo của B: CH
3
-COOCH=CH
2
Viết đ-
ợc 3
công
thức
cấu tạo
cho
0,75
điểm
Các phản ứng:
CH
2
-COO-CH
2
+ 2NaOH CH
2
-COONa + C
2
H
4
(OH)
2
(1)
COO-CH

COONa
CH
3
COONa + NaOH CH
4
+ Na
2
CO
3
(5)
Viết đ-
ợc 5
phơng
trình
phản
ứng
cho
1,25
điểm
C
6
H
5
C
6
H
5
CH
2
COO