ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ SƠN

THỰC TRẠNG TÌM KIẾM CÁC LOẠI HÌNH ĐIỀU TRỊ CỦA
GIA ĐÌNH DÀNH CHO TRẺ CÓ RỐI LOẠN TÂM THẦN
TẠI TỈNH YÊN BÁI

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC

HÀ NỘI – 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ SƠN

THỰC TRẠNG TÌM KIẾM CÁC LOẠI HÌNH ĐIỀU TRỊ CỦA
GIA ĐÌNH DÀNH CHO TRẺ CÓ RỐI LOẠN TÂM THẦN
TẠI TỈNH YÊN BÁI

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC
Chuyên ngành: TÂM LÝ HỌC LÂM SÀNG TRẺ EM VÀ VỊ THÀNH NIÊN
Mã số: Thí điểm

Cán bộ hƣớng dẫn: TS. Trần Văn Công

HÀ NỘI – 2016


BSĐK

Bác sĩ đa khoa

BSCK

Bác sĩ chuyên khoa

CBYT

Cán bộ y tế

CSSK

Chăm sóc sức khỏe

DSM- 5

Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders - Sổ tay
Chẩn đoán và Thống kê các Rối loạn tâm thần (Hiệp hội Tâm
thần học Hoa Kỳ) lần thứ 5.

ĐTNC

Đối tượng nghiên cứu

ĐTV

Điều tra viên


TW

Trung Ương

UNICEF

United Nations Children's Fund - Quỹ Nhi Đồng Liên Hợp
Quốc

WHO

World Health Organization - Tổ chức Y tế thế giới

WHO-

The WHO Assessment Instrument for Mental Health Systems –

AIMS

Công cụ đánh giá hệ thống sức khỏe tâm thần của tổ chức y tế
thế giới

YTTB

Y tế thôn bản

ii


MỤC LỤC


2.2.2. Tiến trình nghiên cứu ........................................................................ 43
2.3. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................44
2.3.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận ....................................................... 44
2.3.2. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi ................................................ 45
2.3.3. Phương pháp phỏng vấn ..................................................................... 45
2.3.4. Phương pháp thống kê toán học ........................................................ 45
CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ................................................. 47
3.1. Một vài đặc điểm chung về gia đình trẻ có rối loạn tâm thần tại Yên Bái ....47
3.2. Thực trạng tìm kiếm các loại hình điều trị (LHĐT) của gia đình ...................49
3.2.1. Địa điểm điều trị rối loạn tâm thần mà gia đình tìm kiếm .................. 49
3.2.2. Các nhà chuyên môn và các cá nhân liên quan được tìm kiếm .......... 50
3.2.3. Khả năng tiếp cận các cá nhân điều trị RLTT .................................... 51
3.2.4. Kênh thông tin mà gia đình sử dụng để tìm kiếm các ......................... 52
3.2.5. Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình tìm kiếm các LHĐT ..... 53
3.2.6. Cảm xúc và những vấn đề gia đình gặp phải khi tìm kiếm các LHĐT 55
3.2.7. Những dự định tìm kiếm loại hình điều trị ......................................... 56
3.3. Các yếu tố liên quan đến tìm kiếm loại hình điều trị ......................................57
3.3.1. Tương quan giữa trình độ học vấn với tìm kiếm cá nhân và địa điểm
điều trị RLTT ............................................................................................... 57
3.3.2. Mối liên quan giữa dân tộc của gia đình trẻ với thực trạng tìm kiếm . 58
3.3.3. Mối liên quan giữa quan niệm bệnh của trẻ với tìm kiếm LHĐT … 58
3.3.4. Mối quan hệ giữa địa điểm với nhà chuyên môn và cá nhân điều trị mà
gia đình tìm kiếm ......................................................................................... 60
3.3.5. Mối quan hệ giữa kênh thông tin tìm kiếm và cá nhân được tìm kiếm 61
3.3.6. Một số yếu tố liên quan khác. ............................................................ 62
3.3.7. Mối quan hệ giữa tìm kiếm và lựa chọn sử dụng loại hình điều trị RLTT
cho trẻ của gia đình. .................................................................................... 62
3.3.7. Các yếu tố dự đoán việc tìm kiếm các LHĐT RLTT ........................... 70
3.4. Mong muốn của gia đình trong tìm kiếm loại hình điều trị cho trẻ. ...............72

39
Bảng 2.3. Tỷ lệ dân tộc theo địa bàn nghiên cứu ..........................................
40
Bảng 2.4. Đặc điểm của trẻ có RLTT ...........................................................
41
Bảng 2.5. Thông tin về khách thể được phỏng vấn .......................................
42
Bảng 3.1. Độ tuổi sinh của mẹ và thứ tự của trẻ trong số anh chị em. ...........
45
Bảng 3.2. Các rối loạn tâm thần mà trẻ mắc phải..........................................
46
Bảng 3.3. Mức độ gia đình tìm kiếm địa điểm điều trị RLTT. ......................
48
Bảng 3.4. Mức độ gia đình tìm kiếm các cá nhân trong điều trị RLTT

49

Bảng 3.5. Mức độ tiếp cận các cá nhân điều trị RLTT……………….

50

Bảng 3.6. Những khó khăn của gia đình khi tìm kiếm các LHĐT…..

53

Bảng 3.7. Cảm xúc tiêu cực của gia đình khi tìm kiếm các LHĐT. ..............
54
Bảng 3.8. Tương quan giữa học vấn với tìm kiếm LHĐT RLTT.........

56

69

vi


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Trang
Biểu đồ 3.1. Mức thu nhập bình quân hàng tháng của gia đình. .................... 45
Biểu đồ 3.2. Tỷ lệ các loại rối loạn tâm thần mà trẻ mắc phải …………

46

Biểu đồ 3.3. Tỷ lệ gia đình lựa chọn kênh thông tin để tìm kiếmLHĐT ....... 51
Biểu đồ 3.4. Mức độ hỗ trợ gia đình nhận được (tỷ lệ %)………………

52

Biểu đồ 3.5. Dự định trong việc tìm kiếm các LHĐT ................................... 55
Biểu đồ 3.6. Mối quan hệ giữa quan niệm bệnh với tìm kiếm địa điểm
điều trị RLTT ............................................................................................... 58
Biểu đồ 3.7. Cách thức chính gia đình chữa trị cho trẻ hiện tại ..................... 66
Biểu đồ 3.8. Mối quan hệ giữa cách thức điều trị với việc tìm kiếm
những cá nhân chữa trị cho trẻ …………………………………………

67

Biểu đồ 3.9. Tổng số nơi mà trẻ đã được đi điều trị…………………. .

68


(2009); Holly Ann Miller nghiên cứu về tìm kiếm dịch vụ chăm sóc sức khỏe
tâm thần dành cho trẻ em của cha mẹ tại California (2009). Các kết quả nghiên
cứu cũng đưa ra khá nhiều cách thức mà gia đình tìm đến như bác sĩ, thầy lang,
các yếu tố tâm linh, và hành vi tìm kiếm khác nhau còn bị chi phối bởi nhiều yếu
tố khác nhau như vùng miền, tuổi tác, giới tính, mô hình bệnh tật. Trước khi đến
bệnh viện điều trị, gia đình và người có rối loạn tâm thần sử dụng nhiều loại hình
điều trị từ chính thống, chuyên môn cho đến mê tín, khoảng ¾ bệnh nhân tìm
đến bệnh viện tâm thần, các lựa chọn khác là tâm linh, khám đa khoa v.v.
1


(Chadda, 2011). Với bệnh thực thể 75% phụ nữ tìm kiếm sự trợ giúp từ các
chuyên gia, số còn lại tìm kiếm sự trợ giúp từ bạn bè. Nhưng ngược lại nếu có
một vấn đề về tâm lý, tâm thần, chỉ 30% tìm tới chuyên gia còn 70% tìm những
sự trợ giúp khác (Lindquis, 1995).
Ở Việt Nam có nhiều vấn đề cần bàn luận về việc tìm kiếm các loại hình
điều trị của gia đình trẻ bị rối nhiễu tâm thần liên quan đến văn hóa truyền thống,
phong tục, quan niệm định kiến về bệnh (Lê Văn Hảo, 2012). Theo nghiên cứu
của bệnh viện Tâm thần Hà Nội: 70% gia đình có người rối loạn tâm thần tìm
đến cúng bái trước khi đến thăm khám và điều trị tại các cơ sở y tế, song nghiên
cứu một cách khoa học để có cái nhìn nhận đúng đắn về vấn đề này chưa được
đề cập nhiều. Nghiên cứu ở Việt Nam về tìm kiếm loại hình điều trị chủ yếu tập
trung vào các dịch vụ y tế, tìm kiếm về một bệnh thực thể, chưa có nhiều nghiên
cứu về tìm kiếm các loại hình điều trị dành cho trẻ rối loạn tâm thần.
Một nghiên cứu nổi bật của nhóm tác giả LiavanderHam, PamelaWright,
Võ Văn Vương và cộng sự nghiên cứu tại Thừa Thiên Huế (2009) cho thấy phần
lớn người bệnh đề nghị được hỗ trợ bởi người thân và chăm sóc tại nhà, nhấn
mạnh tầm quan trọng của gia đình đối với người có rối loạn tâm thần.
Tại Yên Bái đã có một số nghiên cứu về vấn đề sức khỏe tâm thần, các tác
giả tập trung nghiên cứu về bệnh mãn tính như bệnh động kinh và tâm thần phân

đánh giá những thuận lợi, khó khăn của việc tìm kiếm các loại hình điều trị của
gia đình dành cho trẻ rối loạn tâm thần từ đó có những đề xuất góp phần giúp gia
đình và cộng đồng trong việc chăm sóc hỗ trợ trẻ có rối loạn tâm thần.
3. Câu hỏi nghiên cứu
- Các gia đình có con bị rối loạn tâm thần ở Yên Bái đang tìm kiếm các
loại hình điều trị dành cho con em mình như thế nào?
- Những yếu tố nào liên quan đến cách thức tìm kiếm các loại hình điều trị
của gia đình dành cho trẻ có rối loạn tâm thần ở Yên Bái?
3


- Mong muốn của gia đình về tìm kiếm các loại hình điều trị dành cho trẻ
bị rối loạn tâm thần?
4. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng tìm kiếm các loại hình điều trị của gia
đình dành cho trẻ em có rối loạn tâm thần ở Yên Bái.
- Khách thể nghiên cứu: 114 người là phụ huynh của trẻ 18 tuổi trở xuống
có các RLTT khác nhau; 05 cá nhân là cán bộ ngành y tế từ tuyến tỉnh và tuyến
huyện, giáo viên giáo dục đặc biệt, nhân viên YTTB cũng được trưng cầu ý kiến.
- Chọn mẫu: chúng tôi xây dựng đề tài và lựa chọn khách thể nghiên cứu
là các gia đình có trẻ mắc các rối loạn tâm thần khác nhau. Đây là đối tượng trực
tiếp tìm kiếm các loại hình điều trị dành cho trẻ trong gia đình khi phát hiện con
em mình có các rối loạn tâm thần trước và sau khi có chẩn đoán của bác sĩ.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu lý luận
- Tìm hiểu cơ sở lý luận về rối loạn tâm thần, các loại hình điều trị, vấn đề
tìm kiếm các loại hình (bao gồm cách thức, phương pháp) điều trị của cha mẹ
dành cho trẻ có rối loạn tâm thần ở Việt Nam. Cụ thể, nghiên cứu này sẽ tìm hiểu
các khái niệm về loại hình điều trị, rối loạn tâm thần; trẻ em; rối loạn tâm thần ở
trẻ em; vai trò của gia đình đối với trẻ có rối loạn tâm thần

7.1. Là nghiên cứu đầu tiên tại một tỉnh miền núi về thực trạng tìm kiếm các loại
hình điều trị của gia đình đối với trẻ có rối loạn tâm thần tại Yên Bái. Đóng góp
về thực tiễn và cơ sở lý luận cho công tác nghiên cứu khoa học sau đó
7.2. Mô tả được thực trạng tìm kiếm các các loại hình điều trị của gia đình dành
cho trẻ có rối loạn tâm thần từ đó đánh giá được những thuận lợi, khó khăn và
những yếu tố liên quan nhằm nâng cao vị thế của gia đình và các tổ chức liên
quan trong chăm sóc và hỗ trợ trẻ bị rối loạn tâm thần

5


7.3. Cung cấp cơ sở mang tính khoa học để đề xuất xây dựng mạng lưới liên lạc
giữa gia đình với cơ quan truyền thông, bước đầu cung cấp thông tin hỗ trợ gia
đình người bệnh trong chăm sóc trẻ rối loạn tâm thần tại gia đình
8. Đạo đức nghiên cứu
- Đề tài đã được Hội đồng khoa học ngành y tế Yên Bái phê duyệt và cho
phép triển khai trên địa bàn tỉnh.
- Xin giấy giới thiệu để đến các cơ sở điều trị, can thiệp thu thập thông tin
- Sử dụng thẻ chuyên môn1 để thu thập thông tin tại các gia đình
- Những người tham gia nghiên cứu hoàn toàn tự nguyện đồng ý tham gia
sau khi được biết đầy đủ thông tin về đề tài nghiên cứu.
- Quyền bảo mật: Bảo mật thông tin mà gia đình cung cấp
- Báo cáo nghiên cứu: Trình bày số liệu trung thực
- Không trình bày nghiên cứu, số liệu của người khác như của mình
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo, luận văn gồm 3 chương nội dung chính như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận
Chương 2: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Phân tích kết quả nghiên cứu thực tiễn

7 – 14

12,7

Fleitlich-Bilyk & Goodman, 2004

Canada (Ontario)

4 – 16

18,1

Offord và cs., 1987

Ethiopia

1 – 15

17,7

Tadesse và cs., 1999

Đức

12 – 15

20,7

Weyerer và cs., 1988


Steinhausen và cs., 1998

Mỹ

9 – 17

21,0

US Department of Health & Human
Services, 1999

(Nguồn: theo WHO – 2005) [43]

7


Nghiên cứu trên 2064 trẻ em và vị thành niên từ 0-16 tuổi ở thành thị và
nông thôn tại Bangalore, Ấn Độ (2005), tác giả Shoba Srinath và cộng sự đưa ra
tỷ lệ mắc rối loạn tâm thần: Nhóm tuổi 0-3 với 486 mẫu có 1.8% trẻ mắc rối loạn
hành vi, 1.4% trẻ rối loạn ngôn ngữ, 1.4% trẻ chậm phát triển tâm thần v.v. Tổng
tỷ lệ mắc các rối loạn tâm thần ở độ tuổi này là 13 % và ở độ tuổi 14-16 là 12 %,
tỷ lệ này ở Ấn Độ thấp hơn so với các nước phương Tây. Đặc biệt trong phân
tích tương quan nghiên cứu đã cho thấy tỷ lệ trẻ em có các rối loạn tâm thần cao
hơn khi đi kèm những yếu tố: điều kiện sống không tốt, bị lạm dụng thể chất, có
cha mẹ rối loạn tâm thần, gia đình giáo dục kém [38, tr..67-79]
Merikangas, Kathleen Ries, and Jianping He với nghiên cứu về dịch tễ học
của rối loạn tâm thần ở trẻ em và thanh thiếu niên (2014), đã thống kê từng loại
rối loạn tâm thần cụ thể ở trẻ em và thanh thiếu niên ở Mỹ bao gồm: Rối loạn
cảm xúc, rối loạn lưỡng cực, rối loạn lo âu, rối loạn hành vi, lạm dụng chất. Cụ
thể: tuổi phát bệnh của các rối loạn trầm cảm thường từ 11-14 tuổi, tỷ lệ trầm

thần ở trẻ em và thanh thiếu niên đã chỉ rất rõ những ảnh hưởng tiêu cực của các
rối loạn tâm thần tới đời sống xã hội, mà đầu tiên là tác động đến cá nhân và gia
đình, nó ảnh hưởng đến cơ hội sống của mỗi cá nhân, tăng nguy cơ không được
đến trường, nghèo nàn về giáo dục dẫn đến các vấn đề việc làm, tệ nạn xã hội,
hạn chế các mối quan hệ xã hội của các em từ thời thơ ấu cho đến khi trưởng
thành. Các rối loạn tâm thần ở trẻ em và thanh thiếu niên thường rất dai dẳng:
đặc biệt là các rối loạn hành vi, tăng động, tự kỷ. Cũng như các tác động lên cá
nhân và gia đình, các rối loạn tâm thần ở trẻ em và thanh thiếu niên gây tổn hại
lớn đến kinh tế, các chi phí cho mỗi trẻ có rối loạn tâm thần tăng từ 11.42 đến
59.130 Bảng Anh, lấy một trẻ có rối loạn hành vi làm ví dụ, chi phí suốt đời cho
cá nhân này lên tới 5,2 tỷ Bảng Anh, gấp khoảng 10 lần so với chi phí cho đứa
trẻ không có rối loạn.
1

http://pediatrics.aappublications.org/content/pediatrics/125/1/75.full.pdf

9


Cũng theo nghiên cứu từ báo cáo này, tỷ lệ rối loạn tâm thần ở trẻ em và
thanh thiếu niên cao hơn trong gia đình chỉ có cha hoặc mẹ (16%), gia đình bố
mẹ sống chung (8%), cha mẹ không có và có bằng cấp (17%) và (4%), trong gia
đình có thu nhập hàng tuần ít hơn 100 Bảng (16%) và gia đình có mức thu nhập
600 Bảng Anh hoặc nhiều hơn [34]
Cũng như nhiều nghiên cứu trên, cha mẹ bị bệnh tâm thần có liên quan
đến một tỷ lệ cao hơn trẻ em và thanh thiếu niên mắc các RLTT [31, tr.5,6].
Như vậy các nghiên cứu trên thế giới về RLTT trẻ em khá đa dạng với
nhiều khía cạnh, từ dịch tễ đến ảnh hưởng, tổn hại kinh tế do vấn đề này gây ra.
1.1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam.
Ở Việt Nam các rối loạn tâm thần trẻ em mới được quan tâm nghiên cứu

em mắc phải các rối loạn tâm thần, từ đó kéo theo rất nhiều ảnh hưởng, tổn hại
cho cả gia đình và xã hội. Nhưng đa số các nghiên cứu về rối loạn tâm thần trẻ
em bỏ qua những rối loạn phát triển hoặc những rối loạn nặng hơn như chậm
phát triển, thiểu năng trí tuệ, tâm thần phân liệt v.v và rất hạn chế những nghiên
cứu về vấn đề sức khỏe tâm thần trẻ em ở miền núi.
1.1.2. Các nghiên cứu về loại hình điều trị rối loạn tâm thần
1.1.2.1. Các nghiên cứu trên thế giới
Loại hình điều trị rối loạn tâm thần là tập hợp những cách thức, phương
pháp điều trị các rối loạn tâm thần. Có thể nói loại hình điều trị xuất phát từ khi
có loài người, cách thức người có rối loạn tâm thần điều trị liên quan đến nhận
thức của con người về bệnh tật, những lý giải về nguyên nhân bệnh. Vì vậy dẫn
chứng về lịch sử phát triển của các loại hình điều trị sẽ là cơ sở quan trọng của
các nghiên cứu khoa học về vấn đề này.
Theo nghiên cứu của các nhà khảo cổ học, nhân chủng học đã tìm thấy
vào thời kỳ đồ đá, khoảng nửa triệu năm trước đây, một số sọ người bị cắt đôi
bằng dao đá, họ phỏng đoán đây có thể là một chỉ dấu cho thấy cách chữa trị
11


bệnh nhân bị đau đầu kinh niên vào thời đại đó. Hành động này có lẽ là mục đích
làm cho hồn ma hay quỷ sứ có cơ hội thoát ra khỏi sự giam hãm trong đầu óc
của người bệnh [23, tr.17]. Thời cổ đại, bệnh tâm thần được cho là do thần thánh
và siêu nhiên gây ra, vì vậy việc điều trị thường do các tu sĩ với nghi lễ và niềm
tin tôn giáo. Thời Hy Lạp và La Mã bắt đầu ứng dụng y học vào giải thích triệu
chứng bệnh là do mất cân bằng các dịch thể (máu, đờm, mật). Hypocrat- Ông tổ
nghề y giải thích bệnh là do tử cung [19, tr.1], do đó để trị liệu chứng trầm cảm
chẳng hạn, Hypocrat tin rằng bệnh nhân phải biết chú ý và điều hòa các vấn đề
ăn uống, tình dục và tập thể dục v.v [23, tr.18]. Thời kỳ đế quốc La Mã, một số
thầy thuốc đã áp dụng những cách chữa trị rối loạn tâm thần bằng nhiều kỹ thuật
khác nhau như làm cho chảy máu (được tin là sẽ làm giảm số lượng máu lên đầu

trong chẩn đoán phân biệt bệnh.
Cuối thế kỷ XIX hàng loạt các nghiên cứu, học thuyết ra đời như một tiền
đề xuất hiện các phương pháp điều trị bằng tâm lý hỗ trợ cho các phương pháp
điều trị tâm thần bằng hóa dược khi ngành sinh học thần kinh, sinh hóa thần kinh
tâm thần dược lý ngày càng phát triển. Sigmund Freud (1856 - 1939) sáng lập ra
học thuyết và phương pháp điều trị phân tâm học, song song với đó là sự ra đời
của thuyết hành vi do Ivan Pavlov (1849 - 1936) làm cơ sở cho thuyết học tập
sau này. Những thuyết này tiếp tục được bổ sung và phát triển bởi các nhà khoa
học sau đó [9, tr.10]. Cuối thế kỷ XIX khi tâm lý học được xem như là ngành
học chiếm được niềm tin và sự kính trọng ở Hoa Kỳ thì trị liệu tâm lý được coi là
một chiến lược chữa trị quan trọng, các chứng bệnh rối nhiễu tâm trí có thể được
điều trị bằng vệ sinh tâm lý như các bệnh lây nhiễm đã được điều trị bằng vệ
sinh thân thể [9, tr.34].
Kể từ thập niên 60 trở đi nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng chính
sách về điều trị ngoại trú cho người bệnh. Tại Hoa Kỳ, chính sách điều trị ngoại
trú ngày nay đã trở thành phương cách điều trị chính yếu cho phần lớn các bệnh
13


nhân có rối loạn tâm thần (khoảng 94%). Song song với phương thức chữa trị
bằng thuốc men, những người mắc các rối loạn tâm thần còn được trị liệu bằng
những phương pháp tâm lý liệu pháp, hàng trăm lý thuyết và kỹ thuật tâm lý trị
liệu khác nhau đã ra đời kể từ đầu thế kỷ XX. Cho đến ngày này, dược lý và tâm
lý liệu pháp vẫn là hai loại hình chính yếu được kết hợp sử dụng trong hầu hết
các trường hợp chữa trị rối loạn tâm thần tại các nước phát triển [23, tr.30].
Để nhấn mạnh tầm quan trọng của sự kết hợp các loại hình chữa trị một
nghiên cứu của nhóm tác giả Blackburn, Eurison & Bishop đã so sánh ba cách
chữa trị khác nhau cho người bệnh trầm cảm là chỉ chữa bằng dược lý, hoặc chỉ
bằng tâm lý trị liệu, hoặc kết hợp cả hai, nghiên cứu đưa ra kết quả: Sau 6 tháng
con số bệnh nhân bị trở lại là 30% với những người chỉ chữa trị bằng thuốc, 6%

hình điều trị rối loạn tâm thần còn rất hạn chế.
Tác giả Phạm Toàn sau khi phân tích các nghiên cứu về sức khỏe tâm thần
trong cuốn "Tâm bệnh học – Phân loại, giải thích, chẩn đoán, chữa trị (2006)" đã
đưa ra kết luận: Các chuyên gia đều đồng ý là hầu hết các rối loạn tâm thần đều
tượng trưng tổng hợp của cả hai loại triệu chứng thể chất và tâm lý. Vì vậy, hiện
nay việc điều trị phần lớn các bệnh tâm thần đều có sự phối hợp của hai liệu
pháp dược lý và tâm lý [23, tr.172].
Cùng với những loại hình điều trị các rối loạn tâm thần chính thống đó là
tìm đến các y bác sĩ, thì trong những năm gần đây tâm lý liệu pháp bắt đầu phát
triển ở Việt Nam. Các liệu pháp tâm lý được các nhà chuyên môn đặc biệt quan
tâm trong trị liệu cho các rối loạn tâm thần ở trẻ em. Song do ở giai đoạn tiếp
nhận, học hỏi và cải biến nên hiện nay ở Việt Nam cũng có hàng trăm liệu pháp
trị liệu, can thiệp cho trẻ em mắc từng rối loạn cụ thể. Theo kết quả đề tài nghiên
cứu luận văn thạc sĩ tâm lý học (2014) của tác giả Vũ Thị Thu Hiền“Các yế u tố
ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn phương thức can thiệp của cha mẹ có con tự
kỷ” chỉ riêng can thiệp trị liệu cho trẻ tự kỷ cũng có khoảng 30 phương pháp
15


điều trị dựa trên các nghiên cứu thực chứng từ điều trị thuốc cho đến các phương
pháp can thiệp, giáo dục,chưa kể đến những phương pháp điều trị chưa có thực
chứng, đây cũng chính là nguyên nhân ảnh hưởng đến việc tìm kiếm và lựa chọn
các loại hình điều trị của gia đình khi có trẻ mắc các rối loạn tâm thần [2]. Trong
đề tài "Đánh giá hiệu quả mô hình phát hiện và can thiệp sớm rối loạn tâm thần
ở học sinh 6-15 tuổi tại thành phố Thái Nguyên (2014)" tiến sĩ Đàm Thị Bảo
Hoa đã tổng hợp từ nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy: Mặc dù đã có nhiều tiến
bộ trong việc điều trị các RLTT ở người trưởng thành, điều trị các RLTT trẻ em
đến nay vẫn còn chưa được hiểu rõ. Các chuyên gia vẫn đang tìm tòi những
phương pháp điều trị tốt nhất cho RLTT ở trẻ em. Hiện nay, nhiều lựa chọn điều
trị được sử dụng cho trẻ em, trong đó có điều trị bằng thuốc, tương tự những gì