BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
---------***--------

LUẬN VĂN THẠC SĨ

NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CÁCH MẠNG
CÔNG NGHIỆP 4.0 ĐẾN TẬP ĐOÀN BẢO VIỆT

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

HÀ DUY BÌNH

Hà Nội, tháng 05 năm 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
---------***--------

LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC CÁCH MẠNG
CÔNG NGHIỆP 4.0 ĐẾN TẬP ĐOÀN BẢO VIỆT

Ngành: Kinh doanh
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 83.40.101

Họ và tên học viên: Hà Duy Bình
Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Đào Thị Thu Giang



Tính cấp thiết của đề tài........................................................................1

2.

Tổng quan về vấn đề nghiên cứu..........................................................2

3.

Mục tiêu nghiên cứu.............................................................................5

4.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu........................................................ 6

5.

Phương pháp nghiên cứu...................................................................... 6

6.

Bố cục của luận văn..............................................................................7

CHƯƠNG 1:......................................................................................................8
TỔNG QUAN VỀ CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0.........................8
1.1 Quá trình hình thành và khái niệm CMCN 4.0.......................................8
1.2 Đặc điểm của CMCN 4.0......................................................................12
1.2.1 Đặc điểm của CMCN 4.0...............................................................12
1.2.2 Những công nghệ lõi của CMCN 4.0............................................ 15
1.3 Tác động của CMCN 4.0 đến ngành bảo hiểm..................................... 21

3.2.1 Các công nghệ theo xu thế của CMCN 4.0 đang được Bảo Việt
nghiên cứu ứng dụng...............................................................................71
3.2.2 Định hướng ứng dụng công nghệ của Bảo Việt đến năm 2020.....77
3.3 Một số đề xuất kiến nghị.......................................................................79


iv

KẾT LUẬN...................................................................................................... 82
TÀI LIỆU THAM KHẢO.....................................................................................84


v
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

CMCN :

Cuộc cách mạng công nghiệp

DNBH:

Doanh nghiệp bảo hiểm

BHXH:

Bảo hiểm xã hội

BVNT:

Bảo Việt Nhân Thọ


Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương

AEC

Cộng đồng kinh tế ASEAN


vi

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1: Những cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử thế giới..............9
Hình 1.2: Biểu đồ so sánh AI, Machine learning và Deep learning................16
Hình 1.3: Internet kết nối vạn vật....................................................................17
Hình 1.4: Dữ liệu lớn (big data) là gì ?........................................................... 19
Hình 1.5: Đặc trưng của big data.................................................................... 20
Hình 1.6: Úng dụng Blockchain......................................................................33
Hình 2.1: Facebook Workplace Bảo Việt........................................................ 52
Hình 2.2: Ứng dụng Chat Bot......................................................................... 55
Hình 3.1: Định hướng CNTT của Bảo Việt đến năm 2020.............................65
Hình 3.2: công nghệ Bảo Việt đang nghiên cứu..............................................71
Hình 3.3: Hệ thống nhận diện khuôn mặt Bảo Việt........................................ 75

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Các hoạt động kinh doanh chính của Tập đoàn Bảo Việt...............42
Bảng 2.2: Hành động của Tập đoàn Bảo Việt trước xu hướng CMCN 4.0.....49



Hiện nay, thế giới đang dần chuyển dịch sang kỷ nguyên thông minh
của “Nền kinh tế công nghiệp kỹ thuật số” (Digital Industrial Economy). Từ
năm 2013 đến nay, xu thế SMAC (Social, Mobile, Analytics và Cloud), Cuộc
cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) và Blockchain đã trở thành
các đề tài chủ đạo về xu hướng công nghệ trong mọi lĩnh vực. So với các cuộc
CMCN trước đây, CMCN 4.0 là cuộc cách mạng khác cả về quy mô, tốc độ
và có tác động bao trùm đến tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, xã hội đến môi
trường. Cuộc CMCN này báo trước sự thay đổi nhanh chóng và rộng khắp
trong hệ thống sản xuất, kinh doanh toàn cầu, trong cả các vấn đề quản lý và
quản trị. Trong bối cảnh đó, ngành Tài chính - bảo hiểm nói riêng đã và đang
chứng kiến những tác động mạnh mẽ từ cuộc CMCN 4.0. Sự ra đời của hàng
loạt công nghệ mới như Internet kết nối vạn vật (Internet of Things - IoT), Big
Data hay Blockchain được dự báo sẽ phá vỡ mô hình tài chính - bảo hiểm
truyền thống, làm gia tăng những áp lực hiện có và đặt các nhà quản lý trước
những thách thức về yêu cầu nâng cao trình độ quản lý và tốc độ ra quyết định
song lại mở ra những cơ hội tăng trưởng mới cho ngành. Là một trong những
doanh nghiệp hàng đầu trên thị trường bảo hiểm Việt Nam, việc nhận diện các
đặc điểm, cơ hội và thách thức của cách mạng công nghiệp 4.0 đối với Tập
đoàn Bảo Việt sẽ giúp lãnh đạo tập đoàn đưa ra những chiến lược đúng đắn và
biện pháp chính sách thích hợp để nhanh chóng đón đầu xu thế, tận dụng cơ
hội, góp phần nâng cao chất lượng công tác quản trị, thúc đẩy hoạt động kinh
doanh và đáp ứng yêu cầu cạnh tranh trong bối cảnh mới. Với lý do này, tác
giả cho rằng việc nghiên cứu đề tài:


2

“Nghiên cứu tác động của cuộc CMCN 4.0 đến tập đoàn Bảo Việt” là hết
sức cần thiết.
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

trong tương lai cho các phân đoạn kinh doanh đơn lẻ và tạo điều kiện cho sự
phát triển của các công nghệ sản xuất mới.
Bàn về tác động của CMCN 4.0 đến lĩnh vực tài chính - bảo hiểm, báo
cáo của OECD (2017) đã chỉ ra rằng, những công nghệ mới là động lực chính
tạo ra những thay đổi trong khu vực tài chính, và có thể làm cho hiệu quả hoạt
động tăng lên rất nhiều. Lĩnh vực bảo hiểm cũng không ngoại lệ khi công
nghệ mới gắn liền với sự ra đời của những phương thức cung cấp dịch vụ
mới, cách thức thu thập dữ liệu và phát hiện gian lận hiện đại hơn, qua đó
giúp các công ty giảm thiểu rủi ro tốt hơn. Trong khi đó, nghiên cứu của Mc
Kinsey (2015) trong “Insurance on the threshold of digitization: Implication
for the Life and P&C workforce” đề cập đến bốn lĩnh vực mà các công ty bảo
hiểm có thể áp dụng để thúc đẩy phát triển đó là: thế giới đa kênh, các sản
phẩm kỹ thuật số, kỹ thuật phân tích nâng cao, tự động hoá và đổi mới quy
trình kỹ thuật số.
Ngoài ra, đi cụ thể vào tác động của các ứng dụng công nghệ đến ngành
bảo hiểm nói riêng có báo cáo của EY (2016) nghiên cứu về ảnh hưởng của
Internet kết nối vạn vật (IoT) đến ngành bảo hiểm, báo cáo của SCOR (2018)
về tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đến khu vực bảo hiểm, và báo cáo
“Insurance 2030 – The impact of AI on the future of insurance” của Mc
Kinsey (2018).
- Tình hình nghiên cứu trong nước
Tổng luận về “Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4” của Cục Thông
tin KH&CN Quốc gia (2017) đã khái quát được những đặc điểm chính của
các cuộc CMCN, đồng thời cho thấy một số tác động của CMCN lần thứ tư


4

đối với chính phủ, doanh nghiệp, người dân, cũng như chiến lược và chính
sách của một số nước trước cuộc cách mạng này.

hệ thống bán bảo hiểm online, cắt giảm lao động... Ngoài ra, rất nhiều các ý
kiến của các chuyên gia trong ngành được tổng hợp trên các website như bài
viết “Ngành bảo hiểm trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0: Hoá giải thách
thức, tận dụng cơ hội” trên website tapchitaichinh.vn (2018); bài viết “Xu
hướng bảo hiểm thời CMCN 4.0” đăng trên website thoibaonganhang.vn
(2018).
Tóm lại, các nghiên cứu hiện nay, cả trong nước và ngoài nước, đa phần
bàn về cơ hội, thách thức mà cuộc CMCN 4.0 đặt ra đối với quốc gia và
doanh nghiệp nói chung. Tuy nhiên, số lượng các nghiên cứu về tác động của
CMCN 4.0 đến ngành tài chính - bảo hiểm là tương đối hạn chế, thậm chí tại
Việt Nam còn chưa có nghiên cứu chính thức nào về vấn đề này. Do đó, luận
văn này sẽ phân tích những tác động hay cơ hội, thách thức của CMCN 4.0
đến ngành tài chính – bảo hiểm tại Việt Nam nói chung và Tập đoàn Bảo Việt
nói riêng trên cơ sở tổng hợp các tài liệu nước ngoài và thực tiễn tại Tập đoàn
Bảo Việt.
3. Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát: Nhận diện cuộc CMCN lần thứ tư, nghiên cứu tác
động của cuộc CMCN này đến lĩnh vực tài chính - bảo hiểm nói chung và Tập
đoàn Bảo Việt nói riêng; từ đó đưa ra những đề xuất, kiến nghị cho hoạt động
của Tập đoàn Bảo Việt trong thời gian tới.
Mục tiêu cụ thể:
- Nhận diện cuộc CMCN 4.0 và xem xét tác động của CMCN 4.0 đến
lĩnh vực bảo hiểm nói chung: Phần này tập trung tìm hiểu quá trình định hình,
bản chất, đặc điểm của cuộc CMCN 4.0 và tác động của nó đến ngành bảo
hiểm.
- Phân tích tác động của cuộc CMCN 4.0 đến Tập đoàn Bảo việt.


6


• Chương 3: Một số đề xuất giải pháp cho hoạt động kinh doanh của tập
đoàn Bảo Việt trong thời gian tới.


8

CHƯƠNG 1:
TỔNG QUAN VỀ CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0
1.1 Quá trình hình thành và khái niệm CMCN 4.0
Cách mạng công nghiệp là cuộc cách mạng có tính chất bước ngoặt của
nền sản xuất và làm thay đổi cơ bản các điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội dựa
trên các tiến bộ mang tính đột phá của cách mạng khoa học kỹ thuật và cách
mạng khoa học công nghệ. Trong lịch sử thế giới, nhân loại đã trải qua ba
cuộc cách mạng công nghiệp lớn, đó là:
Cuộc CMCN lần thứ nhất: diễn ra vào nửa cuối thế kỷ 18 đến nửa đầu
thế kỷ 19, đặc trưng bởi việc sử dụng năng lượng nước, hơi nước và cơ giới
hoá sản xuất. Cuộc CMCN này bắt nguồn từ phát minh ra động cơ hơi nước
của James Watt năm 1974 và dẫn đến sự bùng nổ của công nghiệp trong thế
kỷ 19 lan rộng từ Anh đến châu Âu và Bắc Mỹ. Cuộc cách mạng này đã mở ra
kỷ nguyên sản xuất cơ khí, cơ giới hoá, đánh dấu sự chuyển đổi từ nền sản
xuất giản đơn, thô sơ, quy mô nhỏ, dựa trên sức người (lao động thủ công) và
sức động vật là chính sang nền sản xuất công nghiệp, quy mô lớn với hệ thống
kỹ thuật mới dựa trên máy hơi nước và nguồn năng lượng mới là than đá và
sắt thép. Cuộc CMCN này đã thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ,
tạo nên sự phát triển vượt bậc về kinh tế.
Cuộc CMCN lần thứ hai ra đời sau gần 100 năm so với cuộc CMCN
lần thứ nhất, từ khoảng nửa cuối thế kỷ 19 cho đến khi thế chiến thứ nhất diễn
ra. Cuộc cách mạng này được đặc trưng bởi việc sử dụng năng lượng điện và
sự ra đời của các dây chuyền lắp ráp hàng loạt trên quy mô lớn; với tiền đề là
nền sản xuất đại cơ khí và bằng sự phát triển của khoa học trên cơ sở kỹ thuật.

nghệ cao như công nghệ thông tin, công nghệ vật liệu nano, công nghệ sinh
học, công nghệ năng lượng mới, công nghệ vũ trụ... Ngoài ra, cuộc cách mạng
này còn tạo điều kiện tiết kiệm hơn các tài nguyên thiên nhiên và các nguồn
lực xã hội nhờ sự ra đời của các tư liệu sản xuất mới (như: chất bán dẫn, vật
liệu tổng hợp, sợi cáp quang, nguồn năng lượng mới, công nghệ vi sinh, siêu
máy tính, máy tính cá nhân, người máy, công nghệ nanô, mạng điện tử
internet... ), cho phép chi phí ít hơn để tạo ra cùng một khối lượng hàng hóa
tiêu dùng. Cũng trong kỷ nguyên của cuộc cách mạng này, loài người đã chế
tạo ra các phương tiện giao thông, vận tải và thông tin, liên lạc, kết nối vô
cùng hiện đại, tạo tiền đề cho quá trình rút ngắn, thậm chí san phẳng mọi
khoảng cách về không gian và thời gian. Cuộc cách mạng này vẫn còn tiếp
diễn và hiện chưa xác định được thời điểm kết thúc. Đây là cuộc cách mạng
gắn với quá trình toàn cầu hóa sâu rộng, với phạm vi ảnh hưởng đến hầu hết
mọi quốc gia trên thế giới1.
Cuộc CMCN lần thứ tư hay còn gọi là CMCN 4.0 bắt đầu xuất hiện từ
thập niên đầu tiên của thế kỷ XXI, với tiền đề phát triển là công nghiệp lần
thứ ba và cách mạng khoa học công nghệ hiện đại với các thành tựu đột phá
của công nghệ số trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, công nghệ sinh học,
công nghệ nano… Khác với các cuộc CMCN trước đây, cuộc CMCN lần thứ
tư đặc trưng bởi sự hợp nhất, không có ranh giới giữa các lĩnh vực công nghệ,
vật lý, kỹ thuật số và sinh học. Đây là xu hướng kết hợp giữa các hệ thống ảo
1 Website chungta.vn,

2017, Lịch sử các cuộc cách mạng công nghiệp, truy cập tại: .


11

và thực thể (cyber-physical system), Internet kết nối vạn vật (IoT) và các hệ
thống Internet kết nối (IoS). Cuộc cách mạng này tạo ra môi trường mà máy

12

hậu cần của các ngành công nghiệp và cuộc sống trong thế kỷ 21 (Nguyễn
Hồng Thu, 2017).
CMCN 4.0 diễn ra trên ba lĩnh vực chính đó là công nghệ sinh học, kỹ
thuật số và vật lý.
 Lĩnh vực Kỹ thuật số trong CMCN 4.0 sẽ là: Trí tuệ nhân tạo (AI), Vạn
vật kết nối - Internet of Things (IoT) và lưu trữ và xử lý dữ liệu lớn
(Big Data).
 Lĩnh vực Công nghệ sinh học: Cách mạng Công nghiệp 4.0 tập trung
vào nghiên cứu để tạo ra những bước nhảy vọt trong Nông nghiệp,
Thủy sản, Y dược, chế biến thực phẩm, bảo vệ môi trường, năng lượng
tái tạo, hóa học và vật liệu.
 Lĩnh vực Vật lý với robot thế hệ mới, máy in 3D, xe tự lái, các vật liệu
mới (graphene, skyrmions…) và công nghệ nano.
1.2 Đặc điểm của CMCN 4.0
1.2.1 Đặc điểm của CMCN 4.0
Bản chất của cuộc CMCN lần thứ tư là một thế giới siêu kết nối dựa trên
nền tảng công nghệ số và tích hợp tất cả các công nghệ thông minh để tối ưu
hóa quy trình, phương thức sản xuất, từ đó gia tăng năng suất và mức sống.
Sự liên kết các cấu phần của nền sản xuất hiện đại nhờ các thành tựu của khoa
học và công nghệ tạo ra những khả năng hoàn toàn mới trong sản xuất và kinh
doanh. Đây là cuộc cách mạng chưa từng có trong lịch sử nhân loại, có tốc độ
diễn biến nhanh chưa từng thấy và có tác động động sâu sắc đến hệ thống
chính trị, xã hội, kinh tế thế giới. Khác với các cuộc CMCN trước đây, cách
mạng công nghiệp 4.0 có sự khác biệt rất lớn về tốc độ, phạm vi và hệ thống.
Về tốc độ, cách mạng công nghiệp 4.0 có tốc độ phát triển chưa từng có tiền lệ
trong lịch sử. Về phạm vi, cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra không chỉ trên




14

khâu, công đoạn sản xuất dọc theo chuỗi giá trị; ii) Theo chiều ngang, tích
hợp tất cả các yếu tố sản xuất cần thiết (con người, máy móc, nguyên liệu…)
vào một khâu/ công đoạn sản xuất; và iii) Dòng thông tin số xuyên suốt chuỗi
giá trị. Trong khi, phương thức sản xuất truyền thống là chế tạo từng bộ phận,
linh kiện riêng lẻ ở những nơi sản xuất khác nhau, rồi tập trung lại để lắp ráp
với nhau thì trong CMCN lần thứ tư, người ta có thể sản xuất tất cả bộ phận,
linh kiện tại một nơi nhờ công nghệ in 3D, robot… Với sự tích hợp cao,
CMCN lần thứ tư dồn nén chuỗi giá trị - sản xuất cả về không gian và thời
gian, tạo nên cách mạng về cách thức con người tạo ra của cải, vật chất.
- Linh hoạt cao (flexibility): Một đặc trưng nữa của sản xuất công
nghiệp trong CMCN lần thứ tư đó là sản phẩm được sản xuất trong môi
trường có độ linh hoạt rất cao, thể hiện ở 3 khía cạnh: Thứ nhất, nhờ tính tích
hợp cao, nơi sản xuất và thị trường tiêu thụ ở cùng một địa điểm, do đó sản
xuất có thể thay đổi kịp theo nhu cầu; Thứ hai, công nghệ tự động hóa cao cho
phép các nhà máy áp dụng các phương pháp "tự tối ưu hóa", "tự cấu hình",
"tự kiểm tra, theo dõi", nên có khả năng thích ứng rất cao khi có những biến
đổi về yêu cầu sản xuất; Thứ ba, mọi nhu cầu của khách hàng đều được lưu
trữ và xử lý nhờ công nghệ dữ liệu lớn (big data); các dữ liệu về nhu cầu của
khách hàng được kết nối với sản xuất bằng điện toán đám mây, hệ thống thựcảo,do đó sản xuất có thể phản ứng nhanh với sự thay đổi về nhu cầu.
- Thân thiện với môi trường (environment friendly): Cốt lõi của CMCN
lần thứ tư là sử dụng tích hợp các công nghệ mới trên nền tảng kết nối
internet, và đây đều là những công nghệ thân thiện với môi trường, tiết kiệm
năng lượng và nhiên liệu (ví dụ, lưới điện thông minh cho phép giảm tối đa
thất thoát điện khi tải điện), giảm thiểu phát thải ra môi trường.


15

nghệ, truy cập tại:
/>%203_Ung%20dung%20IoT-bigdata-AI%20in%20smart%20city.pdf