HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I

MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

(LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM)

                                        HÀ NỘI, NĂM 2018



ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
TÊN MÔN HỌC: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
PHÂN I: TÔNG QUAN VÊ MÔN HOC
̀
̉
̀
̣
1. Thông tin chung về môn học:
­ Tổng số tiết quy chuẩn: 55 tiết (Lý thuyết: 45; Thảo luận: 10 tiết)
   ­ Yêu cầu đối với môn học:
   + Yêu cầu đối với người học:
  (+) Trước giờ lên lớp: Nghiên cứu đề cương môn học; tìm và đọc sách, tài 
liệu đã được giới thiệu trong đề cương môn học.
   (+) Trong giờ  lên lớp: Nghe giảng, ghi chép, chuẩn bị  ý kiến tham gia bài 
giảng, phát biểu ý kiến khi được phép, làm việc nhóm.

­ Môn học có 9 chuyên đề: 
1. Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập và lãnh đạo đấu tranh giải phóng 
dân tộc (1930­1945).
2. Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo cách mạng giải phóng dân tộc 
(1945­1975).
3. Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo cách mạng xã hội chủ nghĩa (1954­
1986).
4. Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo công cuộc đổi mới, đẩy mạnh sự 
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế  (từ  năm 1986 đến 
nay).


5. Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo kết hợp mục tiêu độc lập dân tộc 
và CNXH.
6. Phát huy sức đại đoàn kết dân tộc trong cách mạng Việt Nam.
7. Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong cách mạng Việt 
Nam.
8. Phương pháp cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam.
9. Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng – nhân tố  hang đầu quyết định thắng 
lợi của cách mạng Việt Nam.
3. Muc tiêu môn hoc
̣
̣
+ Về tri thức:
(+) Cung cấp những kiến thức cơ bản, chuyên sâu về quá trình ra đời của 
Đảng Cộng sản Việt Nam; quá trình Đảng đề  ra chủ  trương và lãnh đạo quần  
chúng nhân dân tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc, cách mạng XHCN  ở 
Việt Nam từ năm 1930 đến nay.
(+) Đánh giá những thành tựu và hạn chế của cách mạng Việt Nam trong 
tiến trình cách mạng từ năm 1930 đến nay; tinh thần độc lập, tự  chủ, sáng tạo  



PHẦN II: ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

 ĐỀ CƯƠNG CHUYÊN ĐỀ
  1
  
I. Bai giang/Chuyên đ
̀ ̉
ề 1
1. Tên chuyên đê:̀ Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập và lãnh đạo đấu 
tranh giành độc lập  (1930­1945)
2. Sô tiêt lên l
́ ́
ớp: o5 tiết.
3. Mục tiêu: chuyên đê nay se trang bi 
̀ ̀ ̃
̣ cho học viên:
­ Về kiến thức: 
+ Quá trình vận động thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam; quy luật sự  ra  
đời của ĐCSVN là sự  kết hợp nhuần nhuyễn giữa 3 nhân tố: chủ  nghĩa Mác ­ 
Lênin, phong trào công nhân và phong trào yêu nước


+ Nội dung, giá trị  Cương lĩnh Chính trị  đầu tiên đối với lịch sử  quá trình  
hình thành và phát triển đường lối cách mạng của Đảng.
+ Quá trình hình thành đường lối cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam 
thời kỳ 1930­1945.
+ Trang bị cho học viên những tri thức để đánh giá về   tinh thần độc lập, tự  
chủ, sáng tạo của ĐCSVN trong vận dụng chủ nghĩa Mác ­ Lênin vào thực tiễn 

+ Học viên nhận diện rõ tính tất yếu, khách quan của việc lựa chọn gắn  
độc lập dân tộc với cách mạng vô sản và sự  ra đời của Đảng Cộng sản Việt  
Nam.
+ Củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên đối với xu hướng vận động của  
cách mạng nước ta hiện nay về gắn độc lập dân tộc với CNXH và sự  lãnh đạo 
của Đảng. 
+ Nhận diện rõ tính quy luật sự  ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam 
nhằm nâng cao tính tư  tưởng trong quyết tâm tham gia vào xây dựng, chỉnh đốn 
đảng của Đảng hiện nay.
+ Nâng cao nhận thức về  tầm quan trọng của công tác quần chúng, xây 
dựng khối liên minh công ­ nông ­ trí, nâng cao vai trò, chất lượng hoạt động của 
Mặt trận và các đoàn thể xã hội trong cách mạng...
+ Học viên được củng cố kiến thức, niềm tin để có thể tham gia đấu tranh 
chống lại những quan điểm sai trái, xuyên tạc về vai trò của Đảng trong lãnh đạo 
đấu tranh giành độc lập thời kỳ  1930­1945 và giá trị  lịch sử  của Cách mạng  
Tháng Tám. 
4. Chuân đâu ra va đanh gia ng
̉
̀
̀ ́
́ ươi hoc
̀ ̣


 Chuẩn đầu ra (Sau 

Đánh giá người học

khi kêt thuc bai
́

giá được những nét độc đáo, sáng  

tất yếu, khách quan 
của lịch sử VN.

tạo của Nguyễn Ái Quốc với quá 
trình tìm đường cứu nước, truyền  ­   Phân   tích   được 
những  nét độc đáo, 
bá CN Mác ­ Lênin vào VN. 
sáng tạo của NAQ 
 + Học viên có thể phân tích, đánh 
giá về nội dung, giá trị của Cương 
lĩnh Chính trị đầu tiên của Đảng. .
  

trong   quá   trình   tìm 
đường cứu nước và 
chuẩn bị  thành lập 
ĐCSVN. 


+   Rút   ra   quy   luật   sự   ra   đời   của 
ĐCSVN ­ vận dụng sáng tạo trong  ­ Chứng minh được 
xây   dựng,   chỉnh   đốn   đảng   hiện  quy   luật   sự   ra   đời 
nay

của   ĐCSVN   là   sự 

       + Phân tích, đánh giá được quá  kết   hợp   nhuần 
trình   đấu   tranh   tư   duy,   định   hình  nhuyễn   3   nhân   tố: 

kinh nghiệm lịch sử 

trương,   chính   sách   của   Đảng   và  của   Đảng   trong 
Nhà nước của học viên được nâng  lãnh đạo sự  nghiệp 
lên.

đấu   tranh   giải 

+ Tăng cường kỹ  năng xử  lý tình  phóng   dân   tộc 


huống chính trị nảy sinh.

(1930­1945)   vào 

+ Kỹ  năng ra quyết định quản lý  thực tiễn hiện nay.
đúng   đắn   đảm   bảo   nguyên   tắc: 
vận   dụng   sáng   tạo   lý   luận   cho 
phù hợp với điều kiện lịch sử cụ 
thể của cơ quan, đơn vị…
   + Kỹ  năng phân tích tình hình 
thực  tiễn   để  hoạch   định   đường 
lối, chính sách, các giải pháp cụ 
thể  trong  từng  giai   đoạn  ngành, 
địa phương.
   + Kỹ năng thực hiện các nhiệm 
vụ   xây   dựng,   chỉnh   đốn   đảng, 
đặc biệt là trong đấu tranh tự phê 
bình và phê bình trong Đảng.
­ Về thái độ/Tư tưởng:

5. Nội dung chi tiết và quá trình tổ chức dạy học: 
Nội dung chi tiết

Hình   thức   tổ  Câu   hỏi   đánh   giá   quá 
chức dạy học
trình


I. ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT 

Thuyết trình.

*Câu hoi t
̉ r ướ c gi ờ  lên  

NAM THÀNH LẬP...... 

lớp:

1. Bối cảnh lịch sử và yêu cầu  ­ Tự học: Các 
phong trào yêu 
bức   thiết   về   giải   phóng   dân 
nước cuối thế kỷ 
tộc
XIX đầu XX
­ Bối cảnh lịch sử

Câu hỏi khởi động:
1.   Các   đồng   chí   có   hiêu 
biết gì về  quá trình vận 

trình chuẩn bị  thành lập Đảng  
Cộng sản
­ Chuẩn bị về tư tưởng
­ Chuẩn bị về chính trị
­ Chuẩn bị về tổ chức

rất mạnh mẽ 
nhưng đều thất 
bại?

1. Tại sao phong trào giải 
phóng dân tộc Việt Nam 
không   lựa   chọn   cách 
mạng dân chủ tư sản?


*   Đặc   điểm   sự   ra   đời   của   ­   Pháp   vấn,   thảo 
Đảng

luận:.Những sáng  
tạo điển hình của  

­Sự  kết hợp nhuần nhuyễn giữa   Nguyễn   Ái   Quốc  
ba  nhân tố

với quá trình vận  
động   thành   lập  

* Đảng Cộng sản Việt Nam ra  Đảng?
đời  ­ sáng tạo về  tổ  chức và 

  

hơn 8 thân niên qua?

II. ĐẢNG LÃNH ĐẠO CÁC 
­   Tự   nghiên   cứu 
PHONG TRÀO CÁCH MẠNG  về  cao trào 1930­
HƯỚNG TỚI MỤC TIÊU ĐỘC  1931
LẬP DÂN TỘC (1930­1939)
­ Thảo luận:  Tại  
sao   phong   trào  
mạng 1930­1931.
Xô viết Nghệ tĩnh  
lại   rơi   vào   tình  
­ Bối cảnh lịch sử. 
trạng
 
“tả 
­ Sự  điều chỉnh đường lối (Hội  khuynh”?
1.   Lãnh   đạo   phong   trào   cách 

4.   Những   kinh   nghiệm 
lịch sử  cần rút ra từ  quá 
trình Đảng lãnh đạo Cao 
trào   cách   mạng   1930­
1931   và   Xô   viết   Nghệ 


nghị Trung ương tháng 10­1930).



­Thuyết   trình, 

NGHĨA GIÀNH CHÍNH 

Pháp   vấn:  Tại  

QUYỀN (1939­1945)

sao   Hội   nghị  


1. Lãnh đạo chuẩn bị thực lực 
mọi mặt tiến tới Tổng khởi 
nghĩa giành chính quyền (9­
1939 ­ 8­1945)
­ Bối cảnh lịch sử
­ Sự phát triển đường lối.
­ Lãnh đạo phong trào đấu tranh. 

Trung   ương   lân  
thứ   tám   (5­1941)  
là  sự  hoàn  chỉnh  
chuyển   hướng  
chiến   lược   của  
các   mạng   Việt  
Nam?

2.  Lãnh đạo Tổng khởi nghĩa 
thắng   lợi,   thành   lập   Nước 

thức   lịch   sử   đã   được 
trang   bị,   đồng   chí   hãy 
đấu   tranh   với   những 
quan điểm nêu trên.

6. Tai liêu hoc tâp 
̀ ̣
̣
̣
    1. Tài liệu bắt buộc: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Giáo trình cao 
cấp lý luận chính trị  , Lịch sử  Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb. Lý luận Chính  
trị, H, 2018.
   2. Tài liệu tham khảo:
   ­ Học viện Chính trị Khu vực I, Khoa Lịch sử Đảng:  Lịch sử Đảng Cộng sản  
Việt Nam, Nxb Chính trị Hành chính, H, 2016. 
  ­ Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa  
học Mác ­ Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh: Giáo trình lịch sử Đảng Cộng sản Việt  
Na
m, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004.
­   PGS, TS Phạm Xanh:  Nguyễn Ái Quốc với việc truyền bá chủ  nghĩa Mac­
Lênin vào Việt Nam (1921­1930), Nxb Chính trị Quốc gia, HN, 2001.


   ­ Lê Mậu Hãn: Các Cương lĩnh cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb. 
Chính trị quốc gia, H.2010.
7. Yêu cầu với học viên :
­ Chuẩn bị nội dung thảo luận.
­ Lam bai tâp.
̀
̀ ̣



3. Mục tiêu: Chuyên đê nay se trang bi/cung câp cho hoc viên: 
̀ ̀ ̃
̣
́
̣
1. Mục tiêu: 
Chuyên đề cung cấp cho học viên:
­ Về kiến thức:
.+ Phân tích bối cảnh lịch sử  trong nước và quốc tế  sau Cách Mạng tháng  
Tám và tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” của dân tộc và chính quyền cách mạng.
+ Tinh thần độc lập, tự  chủ, sáng tạo của Đảng trong lãnh đạo đấu tranh 
bảo vệ chính quyền giai đoạn 1945 ­ 1946.
+ Phân tích về  quá trình hình thành, phát triển của đường lối Kháng chiến  
chống thực dân Pháp xâm lược (1945­1954) và Kháng chiến chống Mỹ  , cứu 
nước (1954­1975).
+ Tinh thần chủ  động, sang tạo của Đảng trong lãnh đạo sự  nghiệp giải 
phóng dân tộc (1945­1975).
+ Rút ra những tổng kết, đánh giá thành tựu, hạn chế; kinh nghiệm trong  
lãnh đạo kháng chiến (1945­1975).
­ Về kỹ năng:
+ Trang bị  cho học viên năng lực đánh giá tình hình nhằm nhận diện thời 
cơ, thách thức, hạn chế  rủi ro và khả  năng ra quyết định trong tình huống cấp 
bách (thông qua phân tích bối cảnh "ngàn cân treo sợi tóc" của Việt Nam sau  
năm 1945, Chỉ  thị  "Kháng chiến, kiến quốc", xác định kẻ  thù chính, nhiệm vụ  
cách mạng; quyết định mở  đầu toàn quốc kháng chiến 19­12­1946; những hạn  
chế  trong quyết định tổng tấn công nổi dạy Tết Mậu than 1968; Những thành  
công trong tổng tấn công nổi dạy giải phóng miền Nam. chiến dịch Hồ  Chí  
Minh lịch sử))

+ Biết  ơn sự  phấn đấu, hy sinh của các thế  hệ  cán bộ, đảng viên và nhân  
dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. 
4. Chuân đâu ra va đanh gia ng
̉
̀
̀ ́
́ ươi hoc
̀ ̣
     Sau khi kết thúc chuyên đề này học viên sẽ có thể:


     Chuẩn đầu ra (Sau 

Đánh giá người học

khi kêt thuc bai
́
́ ̀ 
giang/chuyên đê nay,
̉
̀ ̀  
hoc viên co thê đat
̣
́ ̉ ̣ 
được)
Yêu câu đanh gia
̀
́
́


nghiệp giải phóng dân tộc (1945­
1975)


­ Về kỹ năng:
+   Rèn   luyện   kỹ   năng   quan   sát, 
đánh   giá   tình   hình   và   có   quyết 
định lãnh đạo, quản lý trong tình 
huống cấp bách.
+   Rèn   luyện   kỹ   năng   lập   kế 
hoạch,   tổ   chức   thực   hiện,   kỹ 
năng   nhận   diện   thời   cơ,   thách 
thức, hạn chế rủi ro.
+ Rèn luyện kỹ  năng phản biện 
chính sách.
+   Kỹ   năng   tổ   chức   thực   hiện, 
vận động, tập hợp quần chúng.
 

+ Có thể  tham gia đấu 
tranh   với   những   quan 
điểm   sai   trái   khi   đánh 
giá   về   vai   trò   của 
Đảng,   nhân   dân   trong 
sự   nghiệp   đấu   tranh 

­ Về thái độ/Tư tưởng:

giải   phóng   dân   tộc 


́ ̀

́ ̀
1. Đảng lãnh đạo  ­ Thuyêt trinh

Câu hoi t
̉ r ướ c gi ờ 

cuộc kháng chiến  ­ Thảo luận nhóm:

lên lớp:

chống   thực   dân  1.   Tình   thế   “ngàn   cân   treo   sợi  1.  Hi ể u   bi ết   c ủ a 
Pháp   xâm   lược  tóc” của nước ta sau Cách mạng  đ ồ ng   chí   v ề   cu ộ c 
(1945 ­ 1954)

Tháng   Tám?   Nhiệm   vụ   đặt   ra  kháng  chiến chống 


1.1.   Đường   lối  đối với cách mạng Việt Nam sau  thực dân Pháp 1945 
kháng chiến chống  Cách mạng Tháng Tám là gì?

–   1954   và   cuộc 

thực   dân   Pháp  2.   Phân   tích   những   giá   trị   của  kháng   chiến   chống 
(1945­1954)

phương châm “Dĩ bất biến,  ứng   Mỹ,   cứu   nước 

1.2. Lãnh  đạo xây  vạn biến”  của Đảng trong lãnh  (1954­1975)?

điển hình của Đảng 

dân Pháp

trong   đưa   cách 

1.4.1. Ýu ðiểm

mạng   thoát   khỏi 

1.4.2. Hạn chế

thế   “ngàn   cân   treo 
sợi   tóc”   giai   đoạn 
(1945­1946)?