Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn – Hành trình về phía vô
cùng
Nhà văn Trần Hữu Lục
Bây giờ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã “về chốn xa xăm cuối trời” ở tuổi 63 như lời hát trong bài Ở trọ
của anh.
Tháng trước bệnh trở nặng, anh vào bệnh viện Chợ Rẫy điều trị. Vào thăm anh, bạn thân đều nghĩ
rồi anh sẽ qua khỏi. Chính anh cũng nghĩ thế. Anh còn viết thư gửi nhạc sĩ Ca Lê Thuần, Tổng thư
ký Hội Âm nhạc TP. HCM xin phép được nghỉ bệnh ít hôm và hứa rằng sau khi bình phục sẽ đến
Hội làm việc ngay. Các anh ở Hội vừa ngạc nhiên, càng thêm yêu mến, ngưỡng mộ sự mẫu mực
của anh. Anh rất gần gũi và gắn bó với Hội Âm nhạc TP. HCM – nơi anh đang làm việc. Dù vậy,
anh vẫn chọn ngôi nhà riêng để quản linh cữu mình nếu một mai anh trở về cát bụi và khi qua đời
thì an táng ở nghĩa trang Gò Dưa tỉnh Bình Dương bên cạnh người mẹ thương kính của anh. Sinh
thời, anh là một người con rất hiếu thảo. Cha mất sớm, là con đầu nên anh sớm lo toan nhiều việc
trong gia đình, thương yêu tất cả 7 người em (2 trai và 5 gái). Khi người mẹ thân kính của anh qua
đời, anh hụt hẫng, đau đớn. Anh đã viết một bài tùy bút rất cảm động nhân mùa Vu lan báo hiếu.
Chính anh đã đọc tùy bút tâm thành hiếu thảo ấy và ghi âm lại để lưu giữ tình cảm thiêng liêng,
cao quý của mình.
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn không có người phụ nữ của riêng đời anh. Bao nhiêu “người tình bỏ ta đi
như những dòng sông nhỏ”? Chẳng thể đếm được, nhưng nhiều ca sĩ đã thành danh từ âm nhạc
của anh. Chuyện có người phụ nữ riêng đời anh có khi là duyên số? Cũng có đôi lần trong đời,
anh đã dở dang… Có lần anh đã không rời quê hương sang Pháp định cư để sống với “một
người” mà anh từng thương yêu. Một lần khác vì “mọi người”. Mọi người là đám đông thầm lặng
ngưỡng mộ anh, bạn bè thân thuộc bên anh, đều phản ứng quyết liệt rằng “người ấy” không xứng
hợp với nhân cách và tài năng của anh?
Thế là anh “chỉ có những mối tình lãng đãng, sương khói, hoàn toàn không có gì cụ thể”. Trong
một lần trả lời phỏng vấn anh nói rằng: “Tôi chỉ là người hát rong đi qua miền đất này để hát lên
linh cảm của mình về những giấc mơ…”… Nói vậy nhưng anh là người yêu cuộc sống vô cùng,
yêu tất cả: “Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui. Chọn những bông hoa và những nụ cười. Tôi nhặt gió
trời mời em giữ lấy. Ðể mắt em cười tựa lá bay (Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui).
Và anh đã làm người hát rong suốt 42 năm. Anh hát những bản tình ca hay nhất. Anh hát Kinh Việt
Nam và Ca khúc da vàng. Anh hát Ðồng dao hòa bình và Nối vòng tay lớn. Anh hát Huyền thoại

thống thiết, tình nghĩa của nhà văn Bửu Ý, người bạn thân bay từ Huế vào. Rồi bất chợt mọi người
không ai bảo ai, cùng hát chung các bài hát nổi tiếng của Trịnh Công Sơn, từ bài Diễm xưa, Hạ
trắng, Ướt mi, Một cõi đi về, Nối vòng tay lớn… đến Huyền thoại mẹ. Họ hát mà tràn nước mắt.
Từng nụ hoa lài như những nốt nhạc rắc trên áo quan. Và các loài hoa khác thì đắp cao trên phần
mộ anh. Rượu tiễn biệt tưới tràn lên mộ. Âm nhạc Trịnh Công Sơn như ôm lấy nghĩa trang Gò
Dưa. Một cảnh tượng hiếm có! Một đám tang có rất nhiềy hoa, âm nhạc và nước mắt!
Anh đã về với cát bụi vĩnh hằng. Anh hãy thanh thản ra đi – Xin vĩnh biệt một người Huế tài hoa,
niềm tự hào của xứ sở quê hương.