Đ9. Các phơng pháp chọn lọc - Biên soạn: Lê Thị Kim Khánh
Đ9. các phơng pháp chọn lọc
I.Mục đích yêu cầu
Học sinh nắm đợc hai phơng pháp chọn lọc cơ bản là chọn lọc hàng loạt và chọn
lọc cá thể, cách tiến hành , phạm vi ứng dụng và u nhợc điểm của mỗi phơng pháp đó.
Học sinh thấy rõ chọn giống là một quá trình rất công phu, việc tạo ra biến dị chỉ
là khâu khởi đầu. Từ đó học sinh có ý thức quý trọng, bảo tồn và phát huy tác dụng
của các giống mới tốt đã đợc đa và sản xuất.
II. Đồ dùng dạy học.
Tranh phóng to hình 6 SGV, sơ đồ chọn lọc hàng loạt, chọn lọc cá thể .
III.Tiến trình bài giảng
1) ổn định và kiểm diện lớp.
2) Kiểm ttra bài cũ :
- Phơng pháp tạo u thế lai? vì sao hiện tợng u thể lai giảm dần qua các thế hệ.
- Vì sao cơ thể lai xa thờng bất thụ ? Cách khắc phục ?
- Phơng pháp lai TB sinh dỡng? Triển vọng và ứng dụng của phơng pháp này
3) Nội dung bài mới :
Chọn lọc là bớc tiếp theo lai hoặc tạo
ĐB để tạo giống mới. Chọn lọc rất công
phu. Có hai phơng pháp:
I. Chọn lọc hàng loạt
1. Cách tiến hành
- Để chọn lọc hàng loạt, cần tiến
hành chọn lọc nh thế nào?
-Dựa vào kiểu hình, chọn ra một nhóm cá
thể phù hợp nhất với mục tiêu chọn lọc để làm
giống.
+ ở TV: hạt của những cây đã chọn đợc thu
hoạch chung, trộn lẫn với nhau để trồng trong
vụ sau.
+ ở ĐV: Những cá thể đủ tiêu chuẩn đợc
- Phạm vi ứng dụng phơng pháp này ra
sao?
2. Phạm vi ứng dụng:
- Cây tự thụ phấn: Chọn lọc một
lần.
- Cây giao phối: Chọn lọc nhiều
lần
- Vật nuôi: Chọn lọc hàng loạt
nhiều lần
Trang 54
Đ9. Các phơng pháp chọn lọc - Biên soạn: Lê Thị Kim Khánh
- Vì sao cây giao phấn cần chọn lọc nhiều
lần? (quần thể có kiểu gen không đồng nhất, các
thế hệ sau có sự phân tính)
Là phơng pháp hữu hiệu để duy trì
chất lợng và NS của giống.
3. Ưu, nh ợc điểm :
- Ưu điểm của chọn lọc hàng loạt ?
a) Ưu điểm:
Đơn giản, dễ làm, ít tốn kém nên
có thể áp dụng rộng rãi.
- Nhợc điểm của chọn lọc hàng loạt là gì?
b) Nhợc điểm.
Không kết hợp đợc chọn lọc kiểu
hình với kiểm tra kiểu gen nên việc
củng cố, tích luỹ các biến dị tốt chậm
đa đến kết quả.
Thờng chỉ có hiệu quả đối với

Trang 55
Đ9. Các phơng pháp chọn lọc - Biên soạn: Lê Thị Kim Khánh
nhân thành từng dòng
- So sánh các dòng và chọn ra
dòng tốt nhất.
Có thể tiến hành chọn lọc một lần
hoặc nhiều lần
(CL lần1)
đối chứng
Khởi đầu đối chứng
( CL lần 2)
Chọn lọc cá thể hai lần
VD: SGK
- Phạm vi ứng dụng phơng pháp này ra
sao?
2. Phạm vi ứng dụng
Cây tự thụ phấn : Kiểu gen khá đồng nhất và ổn
định.
- Cây tự thụ phấn chặt chẽ hoặc
cây nhân giống vô tính: chọn lọc cá
thể 1lần
Cây giao phấn: P và cọn cháu thòng không đồng
nhất về kiểu gen và kiểu hình chọn lọc cá thể
một lần không đủ để đánh giá.
- Cây giao phấn : chọn lọc cá thể
nhiều lần.
Con đực không cho trứng, sữa nhng ảnh hởng lớn
đến một số lợng lớn con cháu.
- Vật nuôi: kiểm tra đực giống qua
đời con hoặc kiểm tra kiểu gen của 1