SKKN: Rèn luyện kỹ năng làm bài TNKQ mơn vật lý cho học sinh lớp 12
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài:
Năm học 2006-2007,Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thực hiện lộ trình
cải tiến hình thức thi. Cụ thể là quy đònh trong kỳ thi tốt nghiệp trung học
phổ thông tháng 5/2007: tổ chức øthi trắc nghiệm hoàn toàn đối với môn
ngoại ngữ, vật lý, hoá học, sinh học ở kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ
thông (nếu có quy đònh thi các môn môn này trong thông báo môn thi tốt
nghiệp THPTvào cuối tháng 3/2007); Các môn khác tiếp tục thi theo hình
thức ra đề thi tự luận. Trong kỳ thi đại học, cao đẳng tháng 7/2007: tổ
chức thi trắc nghiệm hoàn toàn đối với môn ngoại ngữ, vật lý, hoá học,
các môn khác tiếp tục thi theo hình thức ra đề thi tự luận. Qua hai kỳ thi,
tôi nhận thấy rằng kết quả bài thi trắc nghiệm ở các môn nói chung và ở
môn vật lý nói riêng của học sinh trường THPT số 2 Nghóa Hành là chưa
cao. Là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn vật lý, tôi muốn việc thực hiện
lộ trình cải tiến hình thức thi của Bộ GD và ĐT mang lại hiệu quả cao,
đồng thời góp phần vào việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh
hiện nay. Tôi quyết đònh chọn đề tài: “Rèn luyện kỹ năng làm bài trắc
nghiệm khách quan môn vật lý cho học sinh lớp 12”. Mục đích là tìm ra
những nguyên nhân nào dẫn đến việc các em làm bài trắc nghiệm môn
vật lý chưa đạt kết quả cao. Từ đó đưa ra một số giải pháp thiết thực để
khắc phục tình trạng này.
II. Đối tượng ,phạm vi nghiên cứu, p hương pháp nghiên cứu:
1. Đối tượng nghiên cứu .
Nghiên cứu vấn đề : “Rèn luyện kỹ năng làm bài trắc nghiệm khách
quan môn vật lý cho học sinh lớp 12”. Thông qua đối tượng học sinh
và giáo viên.
2. Phạm vi nghiên cứu:
Lớp 12, trường THPT số 2 nghóa Hành.
3. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp quan sát, điều tra: trong quá trình xem kiểm trăùc nghiệm
2
SKKN: Rèn luyện kỹ năng làm bài TNKQ mơn vật lý cho học sinh lớp 12
PHẦN II: NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận thực tiển:
1. Cơ sơ ûlý luận:
Qua nhiều năm giảng dạy, tôi thấy rằng, hình thức kiểm tra trắc
nghiệm hoàn toàn ở bộ môn vật lý thì các em chưa được tiếp cận ở lớp 10
và 11. Do vậy, khi đến lớp 12, các em mới tiếp cận với hình thức kiểm tra
này nên gặp không ít những khó khăn.Vậy vấn đề nền móng là giáo viên
bộ môn phải trang bò cho các em kiến thức lẫn kỹ năng làm bài.
2. Cơ sơ ûthực tiển:
Trên thực tế,đối với học sinh trường THPT ,việc luyện cho các em làm
bài trắc nghiệm môn vật lý cũng không ít phần khó khăn bởi học sinh
khối cấp III của trường bao gồm hai hệ: công lập và bán công.Đầu vào
của các em học sinh bán công của trường là rất thấp.Hơn nữa, đại đa số
học sinh của trường là con em gia đình làm nghề nông.Ngoài buổi đến
trường, các em còn phải giúp việc cho gia đình rất nhiều. Trong khi đó
lượng kiến thức của bộ môn vật lý lớp 12 là rất rộng. Chính vì vậy mà đòi
hỏi giáo viên phải đề ra biện pháp tối ưu để mang lại kết quả cao.
II. Kết quả nghiên cứu:
1. Thực trạng của trường sở tại:
Trường THPT số 2 nghóa hành gồm có hai cấp học.Trong đó có bảy
lớp 12.Giáo viên trực tiếp giảng dạy môn vật lý cấp III là bốn .Quý thầy
cô giáo đều nhiệt tình, năng nổ.
2. Thực trạng của học sinh:
Vào đầu năm học 2007-2008, nhà trường tổ chức kiểm tra chất lượng
đầu năm dưới hình thức trắc nghiệm hoàn toàn ở một số môn.Trong đó có
môn vật lý.Đề kiểm tra gồm 40 câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều
GV: Đỗ Thò Trúc A Trường THPH số 2 Nghóa Hành
3
Đến giờ giải bài tập hoặc giờ phụ đạo,giáo viên yêu cầu một loạt bốn
học sinh lên chia bảng ra và trình bày cách làm và chọn đáp án đúng
phần bài mà giáo viên giao cho từng em. Sau đó giáo viên nhận xét
cách giải, tốc độ làm bài và đưa ra kỹ năng, kỹ xảo khi làm bài.
GV: Đỗ Thò Trúc A Trường THPH số 2 Nghóa Hành
4
SKKN: Rèn luyện kỹ năng làm bài TNKQ mơn vật lý cho học sinh lớp 12
- Năm là: Tất cả các bài kiểm tra 15 phút, 1 tiết, đều soạn theo phương
pháp trắc nghiệm nhều lựa chọn.
- Sáu là: Phải có kỹ năng soạn bài trắc nghiệm. Khi soạn bài trắc
nghiệm cần xác đònh mục đích của bài trắc nghiệm như: thăm dò khả
năng, năng lực riêng biệt của các học sinh trong một nhóm; xác đònh
những mặt mạnh yếu của một nhóm học sinh ở một lónh vực nhất đònh;
đánh giá mức độ kiến thức kỹ năng thái độ học sinh đạt được khi học
một phần nhất đònh của chương trình dạy. Nội dung của bài trắc
nghiệm phụ thuộc vào mục đích sử dụng nó, sau đó xác đònh cấu trúc
nội dung bài trắc nghiệm đó. Nếu có sẳn những bài trắc nghiệm để lựa
chọn, giáo viên có thể căn cứ vào mục đích đã xác đònh để chọn bài
trắc nghiệm có nội dung phù hợp. Nếu giáo viên tự xây dựng bài trắc
nghiệm thì cần phải xác đònh cấu trúc bằng cách dự kiến số lượng,
phân phối cho từng chủ đề …
- Bảy là: Khi viết câu trắc nghiệm thì vấn đề quan trọng nhất là câu
trắc nghiệm soạn thảo ra phải phát hiện, đo, đánh giá được những điều
giáo viên cần biết qua trắc nghiệm. Khi viết câu trắc nghiệm có nhiều
phương án trả lời để chọn (MCQ)-loại câu trắc nghiệm được sử dụng
trong các kỳ thi tốt nghiệp, cao đẳng, đại học hiện nay ở bộ môn vật
lý-cần nên tuân theo các quy tắc sau:
+ Quy tắc thứ nhất: phần chính hay câu dẫn của câu hỏi phải diễn
đạt rỏ ràng một vấn đề. Các câu trả lời để chọn phải là những câu
khả dó thích hợp với vấn đề đã nêu. Nên tránh dùng những câu có vẻ