Sáng kiến kinh nghiệm
rèn kĩ năng đọc diễn cảm cho Học Sinh lớp 4
A. Đặt vấn đề
I. Lí do chọn đề tài
Văn học là một loại hình nghệ thuật lấy ngôn từ làm phơng tiện để thể hiện và
với vai trò của mình, văn học luôn có khả năng tác động kì diệu đến đời sống tâm hồn
của con ngời. Một tác phẩm văn học chân chính với lối viết thực, sống động, với bút
pháp sắc sảo, linh hoạt mở ra đợc nhiều chiều về đời sống xã hội phong phú và mang
tính nhân văn sâu sắc sẽ khiến ngời đọc tìm hiểu xong trở nên tốt hơn, sống độ lợng, vị
tha, giaù lòng nhân ái hơn. với học sinh tiểu học, để các em hiểu đợc nội dung tác
phẩm và t tởng tình cảm của tác giả thì đọc diễn cảm là một nội dung rất quan trọng,
cần đợc coi trọng. Do vậy nâng cao chất lợng đọc diễn cảm là một vấn đề đã đợc đặt ra
từ lâu trong thực tiễn giáo dục bộ môn tiếng Việt. Hiểu đợc tầm quan trọng của việc
rèn kĩ năng đọc diễn cảm song quá trình thực hiện quả là khó khăn đối với giáo viên,
học sinh cũng nh các nhà quản lí. Để góp phần nâng cao chất lợng đọc diễn cảm, tác
phẩm văn học trong các trờng Tiểu học đáp ứng đợc yêu cầu đổi mới chơng trình giáo
dục phổ thông, tôi đã mạnh dạn đi vào áp dung, thử nghiêm nội dung :
"Rèn kĩ năng đọc diễn cảm cho học sinh lớp 4"
- Trong chơng trình tiếng Việt, phân môn tập đọc chiếm vị trí rất quan trọng giúp học
sinh làm quen với ngôn ngữ và các tác phẩm văn học. Bên cạnh đó còn giúp học sinh
rèn luyện, phát triển các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết đồng thời tạo nên những rung cảm
thẩm mĩ bồi dỡng giáo dục các em những tình cảm trong sáng tốt đẹp.
ở các lớp 1,2,3 việc đọc của học sinh chỉ dừng lại ở các kĩ năng đọc đúng, rõ
ràng, rành mạch các văn bản . So với các lớp dới, ngoài các kĩ năng đọc trên học sinh
lớp 4 còn cần đạt đợc kĩ năng đọc diễn cảm các văn bản nghệ thuật. Cụ thể: Học sinh
phải thể hiện đợc tình cảm thái độ của tác giả cũng nh giọng điệu của nhân vật trong
bài đọc. Đặc biệt phải biết cách đọc phù hợp với thể loại và nội dung văn bản. Tuy kĩ
năng đọc diễn cảm ở lớp 4 chỉ dừng lại ở mức độ ban đầu nhng đọc diễn cảm vẫn
chiếm một vị trí quan trọng. Thông qua đọc diễn cảm ngời đọc, ngời nghe sẽ cảm thụ
văn học tốt hơn. Đây chính là con đờng ngắn nhất để ngời đọc và ngời nghe cùng cảm
nhận rõ cái hay, cái đẹp về nội dung, nghệ thuật cũng nh xúc cảm, tình cảm của tác giả

- Một bộ phận không nhỏ học sinh có ngữ điệu đọc cha phù hợp và kỹ thuật đọc
còn cha tốt. Số em đọc ngọng các âm l/n do ảnh hởng của phơng ngữ vẫn còn.
- Một số em có tốc độ đọc cha đạt yêu cầu đối vói học sinh lớp 4 nên cũng làm
ảnh hởng đến việc đọc diễn cảm cho học sinh.
- Một số em còn thiếu tự tin trong giao tiếp, rụt rè, nhút nhát, đây cũng là một
yếu tố làm ảnh hởng đến đọc diễn cảm của học sinh.
Chính vì những khó khăn hạn chế nêu trên nên chất lợng đọc diễn cảm học sinh
lớp 4 cha đạt kết quả nh mong muốn.
Qua khảo sát chất lợng đọc diễn cảm của học sinh lớp tôi trong học kỳ I năm
học 2006- 2007 tôi đã thu đợc kết quả nh sau với tổng số học sinh của lớp là 34 học
sinh:
Số học
sinh bớc
đầu biết
đọc diễn
cảm
Số học sinh cha đạt yêu cầu đọc diễn cảm
Số HS cha
thể hiện
đợc sắc
thái giọng
Số HS cha
ngắt giọng
đúng khi
đọc
Số HS có
tốc độ đọc
cha chuẩn
Số HS có
ngữ điệu

viên phải kiên trì và bền bỉ vì đây là một công việc rất khó khăn. Tôi đã tiến hành
những biện pháp sau nhằm nâng cao chất lợng đọc diễn cảm.
1. Tạo hứng thú học tập cho học sinh:
Có nhiều hình thức để giúp học sinh say mê hứng thú trong học tập. Tôi luôn tìm
tòi các hình thức để thay đổi trong mỗi giờ tập đọc, tạo cho học sinh những cảm hứng
bất ngờ từ đó học sinh hứng thú hơn với bài đọc. Những hình thức tạo hứng thú học tập
cho học sinh thờng đợc tôi áp dụng là:
* Giới thiệu bài hấp dẫn:
Cách giới thiệu bài hấp dẫn sẽ giúp học sinh có nhiều hứng thú hơn trong giờ tập
đọc vì các em rất tò mò, ham tìm hiểu . Để tránh sự đơn điệu trong giới thiệu bài , mỗi
bài tôi lại có cách giới thiệu bài khác nhau:
Giới thiệu bài bằng lời nói một cách hấp dẫn :
Ví dụ: Khi học bài Bốn anh tài ( Tiếng Việt 4 tập 2) tôi có thể giới thiệu bài
nh sau : Các em ạ ! trong bài tập đọc hôm nay, các em sẽ đợc biết cuộc đọ sức giữa 4
thiếu niên và một con yêu tinh hung dữ, nhiều phép thuật. Họ đã làm nh thế nào để
thắng đợc con yêu tinh hung dữ kia .Cô mời các em theo dõi nội dung bài tập đọc:
Bốn anh tài .
Giới thiệu bài bằng lời nói kết hợp sự hỗ trợ của đồ dùng trực quan nh tranh ảnh,
băng đĩa,...
Ví dụ : Khi dạy bài Cánh diều tuổi thơ của nhà thơ Tạ Duy Anh ( Tiếng việt
lớp 4 tập 1) tôi cho học sinh nghe băng bài hát Cánh diều ớc mơ sau đó giới thiệu
Tuổi thơ thờng gắn với biết bao ớc mơ, hoài bão tốt đẹp. Trò chơi thả diều đem lại
niềm vui cho lũ trẻ mục đồng nh thế nào ? Chúng ta cùng theo dõi, tìm hiểu điều đó
qua bài tập đọc : "Cánh diều tuổi thơ" .
Đọc mẫu của giáo viên:
Cách đọc mẫu diễn cảm hấp dẫn của giáo viên cũng khiến học sinh rất hứng thú
với bài tập đọc vì vậy tôi luôn luôn cố gắng đọc mẫu sao cho thật hấp dẫn để lôi cuốn
các em đến với bài đọc một cách tự nhiên.
Ví dụ: Khi dạy bài Tuổi ngựa của Xuân Quỳnh ( Tiếng việt 4 tập 1 ) tôi gợi
cho học sinh tởng tợng mình là cậu bé trong bài đợc ngội trên lng ngựa bay qua những