0
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
----------------
NGUYỄN THỊ TÚ OANH
GIÁP PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN TRỊ
RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG
MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG - CHI
NHÁNH THANH HÓA
Chuyờn ngành: Kinh tế Tài chớnh – Ngõn hàng
Người hướng dẫn khoa học:
TS. TRƯƠNG THỊ HOÀI LINH
Hà Nội - 2015
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi. Tất cả
các số liệu tham khảo trung thực và nguồn gốc rõ ràng.
Tác giả luận văn
LỜI CẢM ƠN
Qua thời gian nghiên cứu lý luận và thực tế tác giả đã hoàn thành luận văn
thạc sỹ quản trị kinh doanh với đề tài “Giải pháp nâng cao chất lượng quản trị
rủi ro tín dụng tại ngân hàng cổ phần Việt Nam thịnh vượng chi nhánh Thanh
Hóa”. Tác giả xin chân thành cảm ơn TS. Trương Thị Hoài Linh và các thầy, cô
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN
DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM THỊNH
VƯỢNG –CHI NHÁNH THANH HÓA..................................................................30
2.1. Giới thiệu về Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng –
chi nhánh Thanh Hóa............................................................................................30
2.2. Thực trạng chất lượng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng Thương
mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng – chi nhánh Thanh Hóa..........................33
2.2.1. Nội dung về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần
Việt Nam thịnh vượng – Chi nhánh Thanh Hóa....................................................33
2.2.2. Kết quả quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt
Nam thịnh vượng – Chi nhánh Thanh Hóa............................................................38
2.3. Phân tích và đánh giá các biện pháp nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín
dụng tại ngân hàng Việt Nam thịnh vượng chi nhánh Thanh Hóa........................53
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2..........................................................................................63
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN TRỊ RỦI RO
TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM
THỊNH VƯỢNG – CHI NHÁNH THANH HÓA...................................................64
3.1. Định hướng chung của toàn hệ thống ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt
Nam Thịnh Vượng – chi nhánh Thanh Hóa giai đoạn 2015 – 2020.......................64
3.1.1. Những cơ hội và thách thức đối với Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt
Nam thịnh vượng – Chi nhánh Thanh Hóa giai đoạn 2015 – 2020...........................64
3.1.2 Định hướng phát triển kinh doanh của Ngân hàng Thương mại cổ phần
Việt Nam thịnh vượng giai đoạn 2015 – 2020.......................................................65
3.1.3. Định hướng hoạt động tín dụng của Ngân hàng TMCP Việt Nam thịnh
vượng – Chi nhánh Thanh Hóa giai đoạn 2015 – 2020.........................................67
3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng
Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng – chi nhánh Thanh Hóa...............68
3.2.1. Nâng cao chất lượng thẩm định và thực hiện quy trình cho vay chặt chẽ...............68
TSĐB
XHTD
XHTDNB
Nguyên nghĩa
Ngân hàng nhà nước
Ngân hàng thương mại
Rủi ro tín dụng
Tổ chức tín dụng
Thương mại cổ phần
Tài sản đảm bảo
Xếp hạng tín dụng
Xếp hạng tín dụng nội bộ
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1:
Tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ tại VPBank Thanh Hóa.......................39
Bảng 2.2:
Cơ cấu các nhóm nợ................................................................................40
Bảng 2.3:
Cơ cấu nợ xấu theo đối tượng khách hàng...............................................42
Bảng 2.4:
PHầN
VIệT NAM THịNH VƯợNG - CHI NHáNH THANH
HóA
Chuyờn ngnh: Kinh t Ti chớnh Ngõn hng
Hà Nội - 2015
i
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của luận văn
Trong môi trường hoạt động nhiều thử thách, các ngân hàng phải gánh chịu rủi
ro đáng kể để kiếm được lợi nhuận kỳ vọng. Một trong những hoạt động chủ yếu
đem lại lợi nhuận và cũng như rủi ro lớn nhất đối với một ngân hàng đó là hoạt
động tín dụng. Hoạt động tín dụng và rủi ro tín dụng là hai yếu tố song hành,
không thế tách rời. Ngân hàng không thể loại bỏ hoàn toàn được rủi ro tín dụng
trong hoạt động của mình mà chỉ có thể áp dụng các biện pháp để phòng ngừa
hoặc giảm thiểu thiệt hại tối đa mà rủi ro tín dụng có thể mang lại. Đứng trên quan
điểm quản trị toàn bộ hoạt động ngân hàng nói chung và hoạt động tín dụng nói
riêng, một tỷ lệ tổn thất dự kiến đối với hoạt động tín dụng phải luôn được xác
định trong chiến lược hoạt động chung. Khi ngân hàng kinh doanh với mức tổn
thất thấp hơn hoặc bằng mức tỷ lệ tổn thất dự kiến thì đó là sự thành công trong
lĩnh vực quản trị rủi ro.
Việc nâng cao chất lượng quản trị rủi ro trong hoạt động tín dụng là vấn đề mà
các NHTM, các cơ quan quản lý luôn quan tâm và chú trọng để xây dựng các biện
pháp phù hợp. Xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro nói chung và quản trị rủi ro tín
dụng nói riêng hoàn thiện mang tính chất then chốt trong sự tồn tại của một ngân
Chương 2: Thực trạng chất lượng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng
Thương mại cổ phần Việt Nam thịnh vượng – Chi nhánh Thanh Hóa.
Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân
hàng Thương mại cổ phần Việt Nam thịnh vượng – Chi nhánh Thanh Hóa
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG QUẢN TRỊ RỦI RO
TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. Rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại
1.1.1. Khái niệm về quản trị rủi ro tín dụng
Theo giáo trình Ngân hàng thương mại, 2014, NXB Kinh tế quốc dân, quản trị
rủi ro tín dụng là một hệ thống các hoạt động hoàn chỉnh qua đó ngân hàng xác
định, đánh giá và kiểm soát rủi ro khi cấp tín dụng cũng như lợi nhuận có thể thu
được, từ đó đưa ra các quyết định nhằm đảm bảo lợi ích tối đa cho mình. Hoạt động
iii
quản trị rủi ro tín dụng có thể được xem xét trên cơ sở một khoản tín dụng và một
danh mục tín dụng.
1.2. Chất lượng quản trị rủi ro tín dụng
1.2.1. Quan niệm về chất lượng quản trị rủi ro tín dụng
Chất lượng quản trị rủi ro tín dụng chính là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh mức độ
hoàn thành quá trình nhận diện, đo lường, đánh giá, xử lý, kiểm soát và báo cáo rủi
ro tín dụng nhằm tối đa hóa lợi nhuận trong phạm vi mức độ rủi ro tín dụng chấp
nhận được.
Trong phạm vi bài luận văn, chất lượng quản trị rủi ro tín dụng là chỉ tiêu tổng
hợp phản ánh mức độ hoàn thành quá trình nhận diện, đo lường và xử lý tổn thất
nhằm tối đa hóa lợi nhuận trong phạm vu mức độ rủi ro tín dụng chấp nhận được.
2.2. Thực trạng chất lượng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương
mại cổ phần Việt Nam thịnh vượng – chi nhánh Thanh Hóa
2.2.1. Nội dung về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ
phần Việt Nam thịnh vượng – Chi nhánh Thanh Hóa.
2.2.1.1. Nhận diện rủi ro tại chi nhánh
Ngân hàng TMCP Việt Nam thịnh vượng đã áp dụng các chính sách tín dụng
một cách triệt để để chọn lựa khách hàng và nhận diện rủi ro tín dụng. Hiện nay
ngân hàng đã có bộ phận chuyên trách nghiên cứu, lựa chọn và tìm kiếm khách
hàng để phù hợp với thị trường tài chính Thanh Hóa như sau:
- Khách hàng mục tiêu.
- Thị trường mục tiêu.
- Ngành nghề kinh doanh.
- Nguyên tắc chung chính sách QTRRTD.
- Tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản đảm bảo.
- Sản phẩm tín dụng.
- Kỳ hạn và loại tiền, quy mô khoản vay, kênh phân phối.
2.2.1.2. Xử lý rủi ro
Đòi nợ
Trước hết, VP Bank chi nhánh Thanh Hóa đã tự thực hiện bằng năng lực của
mình thông qua việc thành lập ban chỉ đạo nợ xấu để đẩy mạnh công tác xử lý thu
hồi nợ. Đối với nợ nhóm 5, biện pháp xử lý chủ yếu là bằng quỹ DPRR, tận thu nợ,
bán phát mại tài sản, khởi kiện… Đối với nợ nhóm 3 và nợ nhóm 4 thì biện pháp xử
lý chủ yếu là tự thu nợ, cơ cấu lại các khoản nợ đủ điều kiện theo quy định của ngân
hàng, bán phát mại tài sản, khởi kiện. Ngoài ra, chi nhánh cũng có thể chuyển toàn
bộ nợ xấu sang một công ty chuyên trách tiếp nhận và xử lý nợ xấu. Đối với các
khoản nợ xấu không xử lý được, ngân hàng không chuyển giao cho công ty mua
tăng theo chính sách cho vay theo hướng mở rộng của chi nhánh. Tỷ lệ các nhóm nợ
quá hạn đang có xu hướng tăng lên do tình hình kinh tế của thị trường đang trong tình
vi
trạng khó khăn, ảnh hưởng đến tình hình tài chính của khách hàng. Do đó chi nhánh
có những chính sách để hỗ trợ các doanh nghiệp chậm, thuộc nhóm nợ 2, 3, 4 để họ
có thể kịp thời trả nợ, đồng thời đôn đốc việc thu lại những khoản nợ xấu để giảm tỷ
lệ nợ xấu cũng như nợ quá hạn xuống dưới mức thấp hơn nữa.
b. Dự phòng rủi ro tín dụng đủ để bù đắp tổn thất
Ngay khi có dấu hiệu xảy ra tổn thất, ngân hàng trích lập dự phòng theo quy
định của ngân hàng nhà nước để có nguồn bù đắp tổn thất trong tương lai mà không
làm ảnh hưởng đến vốn của ngân hàng.
c. Tài sản đảm bảo đủ để bù đắp tổn thất
Nợ nhóm 5 biến động hoàn toàn không theo xu hướng nào. Đây là yếu tố
khách quan, do chính khách hàng và năng lực tài chính của khách hàng gây ra. Tuy
nhiên, có thể thấy được, giá trị TSĐB đối với nợ nhóm 5 này tăng dần qua các năm.
Ngân hàng gần như là kiểm soát được tình trạng bù đắp tổn thất cho vay của mình.
d. Tuân thủ quy trình tín dụng
Để đảm bảo việc QTRRTD diễn ra thống nhất, khoa học, tạo cơ chế giám sát
hiệu quả, hạn chế, phòng ngừa rủi ro Ngân hàng TMCP Việt Nam thịnh vượng thực
hiện các tương đối chặt chẽ, được thực hiện các bước sàng lọc rủi ro thông qua các
bước cơ bản.
2.3. Phân tích và đánh giá các biện pháp nâng cao chất lượng quản trị rủi ro
tín dụng tại ngân hàng Việt Nam thịnh vượng chi nhánh Thanh Hóa.
a. Duy trì quan hệ thường xuyên với khách hàng để thu thập thông tin đầy đủ
và chính xác nhằm nhận diện dấu hiệu và tần suất các biến cố.
Đối với khách hàng cá nhân
Đối với khách hàng doanh nghiệp:
3.1.2 Định hướng phát triển kinh doanh của Ngân hàng Thương mại cổ
phần Việt Nam thịnh vượng
3.1.2.1. Định hướng chung
3.1.2.2. Định hướng phát triển tín dụng
3.1.3. Định hướng hoạt động tín dụng của Ngân hàng TMCP Việt Nam
thịnh vượng – Chi nhánh Thanh Hóa
3.2. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN
DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM
THỊNH VƯỢNG – CHI NHÁNH THANH HÓA
viii
3.2.1. Nâng cao chất lượng thẩm định và thực hiện quy trình cho vay chặt chẽ
Ngân hàng cần phải thực hiện phân tích và thẩm định chính xác rủi ro tổng thể của
khách hàng thông qua việc xác định giới hạn tín dụng theo định kỳ 6 tháng hoặc 1 năm.
3.2.2. Hạn chế quan trọng hóa tài sản đảm bảo, quan tâm hơn về công tác
quản lý dòng tiền của khách hàng
Ngân hàng TMCP Việt Nam thịnh vượng sớm có những quy định cụ thể về
việc xử phạt đối với trường hợp định giá TSĐB quá cao so với giá thị trường
(không có cơ sở định giá) của các ngân hàng.
3.2.3. Nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát khoản vay
Để phòng ngừa rủi ro tín dụng xảy ra, đề nghị các cán bộ tín dụng phải thực
hiện công việc kiểm tra giám sát khoản vay một cách chặt chẽ và thường xuyên
3.2 .4. Nâng cao năng lực của bộ phận kiểm soát nội bộ\
Ngân hàng cần phải quan tâm hơn nữa việc đào tạo chuyên môn cũng như bố
2011 – 2014 và đưa ra được những thành công cũng như những tồn tại của chi
nhánh trong hoạt động đó. Từ đó nêu ra các nguyên nhân chủ quan và khách quan
ảnh hưởng đến chát lượng QTRRTD của chi nhánh.
Từ thực tế tình hình QTRRTD tại Ngân hàng TMCP Việt Nam thịnh vượng –
Chi nhánh Thanh Hóa thì luận văn đã trình bày được các định hướng của ngân hàng
TMCP Việt Nam thịnh vượng cũng như của chi nhánh Thanh Hóa trong hoạt động
tín dụng. Đồng thời, luận văn cũng nêu ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả
quản trị rủi ro tín dụng và các kiến nghị cho các cơ quan chức năng có liên quan.
Hiện tại, vấn đề quản trị rủi ro tín dụng của các NHTM Việt Nam còn rất phức
tạp, và hơn nữa, bản thân người viết còn hạn chế bởi các yếu tố như thời gian, trình
độ... nên luận văn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, khiếm khuyết. Rất
mong nhận được sự đóng góp của các thầy cô và bạn đọc để luận văn được hoàn
thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Trờng đại học kinh tế quốc dân
----------------
NGUYN TH T OANH
GIáP PHáP NÂNG CAO CHấT LƯợNG QUảN TRị
RủI RO
TíN DụNG TạI NGÂN HàNG THƯƠNG MạI Cổ
PHầN
VIệT NAM THịNH VƯợNG - CHI NHáNH THANH
HóA
Chuyờn ngnh: Kinh t Ti chớnh Ngõn hng
Ngi hng dn khoa hc:
TMCP uy tín, tình hình kiểm soát tín dụng trong thời gian qua cũng được xem là
khá tốt; công tác quản trị rủi ro tín dụng luôn luôn được coi trọng. Ðặc biệt tại Ngân
hàng TMCP Việt Nam thịnh vượng – Chi nhánh Thanh Hóa công tác quản trị rủi ro
tín dụng đã bắt đầu được quan tâm chặt chẽ cùng với sự phát triển cả quy mô tín
dụng. Tuy nhiên, công tác quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh vẫn chưa hoàn toàn
đạt được những thành công mong muốn. Do vậy, nợ xấu đang có xu hướng tăng lên
qua các năm, năm 2011 tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ là 0,32%, năm 2012 là 1,35%
(tăng 1,03%), năm 2013 khá cao là 1,73% (tăng 0,38% so với năm 2012) và tính
2
đến năm 2014 tỷ lệ nợ xấu của chi nhánh đang là 1,54%. Cho nên việc nâng cao
hơn nữa chất lượng của công tác quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh và phù hợp
với điều kiện Việt Nam là một việc làm cấp bách hơn bao giờ hết. Chính vì thế,
Ngân hàng TMCP Việt Nam thịnh vượng – Chi nhánh Thanh Hóa phải tự mình
hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro tín dụng nhằm duy trì hoạt động một cách hiệu
quả và bền vững, vượt qua những thử thách mà nền kinh tế hội nhập đã đang và sẽ
đem lại.
Do vậy, tôi đã chọn “Giải pháp nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín dụng
tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam thịnh vượng – Chi nhánh Thanh
Hóa” để làm đề tài cho luận văn của mình.
2. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: chất lượng quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng
thương mại.
3. Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận về rủi ro tín dụng, quản trị rủi ro tín dụng và thực tiễn hoạt
động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng chi
nghiên cứu của Ngân hàng nhà nước, viện, trường đại học; Nguồn số liệu thông tin
đăng trên tạp chí chuyên ngành, sách báo, các công trình nghiên cứu của các chuyên
gia, thông tin trên Website, các bài viết về quản trị rủi ro tín dụng tại các NHTM
Việt Nam và thế giới; Các công trình nghiên cứu của các tác giả đã từng nghiên cứu
về QTRRTD…
- Phương pháp xử lý số liệu: phương pháp so sánh, thống kê, tổng hợp.
6. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan
Trong quá trình phát triển của nền kinh tế tất yếu xuất hiện quan hệ tín dụng
giữa các cá nhân, tổ chức trong nền kinh tế. Sự luân chuyển nguồn vốn giữa bên
“Cần vốn” và bên “Có vốn” đã xuất hiện quan hệ tín dụng. Hiện nay công tác quản
trị rủi ro có vai trò cực kì quan trọng đối với hệ thống ngân hàng nói riêng và cả hệ
thống tài chính nói chung. Việc đánh giá, thẩm định và quản lý tốt các khoản cho
vay, các khoản dự định giải ngân sẽ hạn chế những rủi ro tín dụng mà ngân hàng sẽ
gặp phải, và tất yếu sẽ giảm bớt nợ xấu trong Ngân hàng. Vì vậy, đây là vấn đề rất
đáng được quan tâm nghiên cứu. Đã có một số công trình nghiên cứu ở Việt Nam
liên quan đến vấn đề quản trị rủi ro tín dụng, tiêu biểu như một số công trình sau:
4
- Luận văn Thạc sĩ tác giả Nguyễn Thị Yến (2010), trường Đại học Kinh Tế
Quốc Dân, Quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh Sơn La – Ngân hàng Đầu tư và
Phát triển Việt Nam
Dựa trên những cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng,
luận văn đi sâu nghiên cứu thực trạng và nguyên nhân rủi ro tín dụng cũng như
công tác quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Sơn La, chỉ ra những mặt còn hạn chế
cần khắc phục. Từ đó, đưa ra những giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng quản
trị rủi ro tín dụng trên cơ sở những quan điểm định hướng và mục tiêu trong giai
đoạn phát triển sắp tới của BIDV chi nhánh Sơn La. Một số giải pháp nằm ngoài