BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I.
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: "Một số biện pháp rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 1".
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục và Đào tạo
3. Phạm vi áp dụng sáng kiến: Học sinh lớp 1, Trường TH & THCS Hoàng
Văn Thụ thị xã Nghĩa Lộ.
4. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 8 năm 2016 đến nay.
5. Tác giả:
Họ và tên: Bùi Thị Thắm
Năm sinh:
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Sư phạm Tiểu học.
Chức vụ công tác: Giáo viên
Nơi làm việc: Trường TH & THCS Hoàng Văn Thụ thị xã Nghĩa Lộ.
Địa chỉ liên hệ: Trường TH & THCS Hoàng Văn Thụ thị xã Nghĩa Lộ.
Điện thoại: 01272872440
6. Đồng tác giả ( nếu có)
Họ và tên:
Năm sinh:
Trình độ chuyên môn:
Chức vụ công tác:
Nơi làm việc:
Địa chỉ liên hệ:
Điện thoại:
II. MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN
1. Tình trạng giải pháp đã biết:

Đi học là một bước ngoặt lớn trong đời trẻ. Năm đầu tiên cắp sách đến
trường, trẻ vô cùng bỡ ngỡ với việc chuyển hoạt động chủ đạo từ vui chơi sang
học tập. Người ta thường nói: Một trong những hạnh phúc lớn nhất của trẻ là
được đến trường, được học đọc, học viết.

Trong quá trình dạy phân môn Tiếng Việt lớp 1, tôi nhận thấy chất lượng
đọc tốt, phát chuẩn, của học sinh lớp 1 nói chung và của lớp tôi nói riêng còn
yếu. Đặc biệt ngày nay xã hội ta ngày càng phát triển thì nhu cầu đòi hỏi về tri
thức con người ngày càng cao, trong đó ngôn ngữ nói và viết là vô cùng cần
thiết cho mỗi người. Mỗi thành công không phải tự nhiên mà có được mà phải
trải qua một quá trình rèn luyện kiên trì ngay từ đầu. Vì thế tôi thấy cần lựa chọn
phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng và cần tìm các biện pháp tích cực
để rèn đọc cho học sinh lớp 1 nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng
Việt đáp ứng yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục hiện nay. thông
qua đề tài " Một số biện pháp rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 1". Để góp
phần nâng cao chất lượng dạy học phân môn tập đọc lớp 1 sau:
+ Biện pháp 1: Phân loại học sinh
+ Biện pháp 2: Rèn đọc trong giờ học vần
+ Biện pháp 3: Rèn đọc ngoài giờ tập đọc
Khi áp dụng những giải pháp này vào quá trình giảng dạy môn học vần
trong tổ khối và lớp chủ nhiệm, tôi nhận thấy có những ưu điểm và hạn chế như
sau:
* Ưu điểm
Trong các giờ học vần - tập đọc học sinh say mê học và lớp học sôi nổi,
kỹ năng đọc được nâng cao rõ rệt. Có nhiều em đầu năm học đọc nhỏ lí nhí,
chưa trôi chảy, đến bây giờ các em đã đọc to, rõ ràng, lưu loát hơn.
2


* Tồn tại
+ Học sinh chưa nắm vững cách ngắt hơi, nghỉ hơi khi đọc. Chưa biết
ngắt, nghỉ hơi ở giữa các thơ, câu văn. Các em còn ham chơi, chưa tích cực
luyện đọc, chưa có thói quen tự đọc bài.
- Từ những ưu điểm và hạn chế của các giải pháp trên, tôi thấy việc
hướng dẫn cho học sinh rèn kỹ năng đọc là rất cần thiết. Đây là một vấn đề quan

Giải pháp 1: Tự rèn luyện bản thân.
Trong mỗi tiết tập đọc giáo viên phải đọc mẫu đó là một yêu cầu, là một
năng lực sư phạm, giáo viên đọc mà không chuẩn thì việc luyện và sửa lỗi đọc
cho học sinh không thể thành công. Bản thân tôi phải rèn cho mình phải có kỹ
năng đọc tốt, phát âm chuẩn, giọng đọc rõ ràng. Trước đây tôi bị lẫn phụ âm (l)
3


và (n) tôi đã quan tâm chú ý rèn luyện thường ngày cho đến nay lỗi ấy đã hết.
Tôi tự tin khi đọc mẫu cho học sinh. Bên cạnh đó tôi luôn tự quan sát, tự đánh
giá bản thân về cách nói, cách đọc của cố gắng không mắc lỗi về phát âm.
Để luyện đọc cho bản thân và học sinh lẫn âm này tôi thường sử dụng các
bài thơ, câu văn vần để luyện như:
Lúa nếp là lúa nếp làng
Lúa lên lớp lớp, lòng nàng lâng lâng.
Hay: Cái lọ lục bình nó lăn lông lốc.
Luyện từng cấp độ: chậm rồi nhanh dần cứ như vậy kiên trì 1 vài tháng
chắc chắn có kết quả tốt.
Đối với lớp 1 yêu cầu học sinh đọc đúng, chưa có yêu cầu diễn cảm song
bản thân giáo viên cần luyện đọc để có giọng đọc hay cuốn hút học sinh, chú ý
cách ngắt nhịp thơ, ngắt giọng biểu cảm.Trước mỗi bài tập đọc, tôi cố gắng đọc
trước một vài lần, bài thơ ngắn có thể thuộc lòng, tôi sử dụng điện thoại ghi âm
lại giọng đọc của mình, sau đó nghe lại để điều chỉnh, như vây khi đọc mẫu mới
trôi chảy và làm chủ văn bản có như vậy dạy học mới có hiệu quả.
Ngoài ra tôi luôn chú ý quan sát cách đọc của học sinh, rèn cho mình kỹ
năng (biết nghe) học sinh đọc. Nhanh chóng nhận ra những gì học sinh đọc
đúng mẫu, đồng thời nhanh chóng nhận ra những gì học sinh đọc đúng mẫu,
đồng thời nhanh chóng nhận ra những sai lệch giữa bài đọc của các em và phần
đọc mẫu của cô giáo.
Giải pháp 2. Điều tra cơ bản, phân loại đối tượng.

luyện đọc nhiều hơn, khi nào đọc được rồi mới chuyển sang câu khác. Như vậy
kĩ năng đọc của học sinh sẽ được hình thành nhanh hơn, chắc chắn hơn.
Sang tháng thứ hai tôi chú ý rèn học sinh kỹ hơn ở cấp độ 3 và 4, song
không bỏ qua cấp độ 1,2 đối với các em nhận thức chậm. Từ tuần học 19, tích
cực ôn, luyện chuẩn bị tốt tâm thế cho phần tập đọc.
Bắt đầu từ tuần 25 học sinh chuyển sang phần tập đọc. Ở đây vẫn tiếp tục
rèn đọc theo các cấp độ trên, tuy nhiên chú trọng cấp độ 3,4.
Đối với lớp 1 yêu cầu học sinh đọc đúng, chưa có yêu cầu diễn cảm ( như
đã nói ở trên); song tôi vẩn chú ý hướng dẫn cách ngắt nhịp thơ, ngắt giọng biểu
cảm cho học sinh có năng khiếu môn Tiếng Việt.
VD: Bài tập đọc “Đầm sen”. Tôi đọc mẫu và hướng dẫn học sinh câu.
Suốt mùa sen,/ sáng sáng / lại có những người ngồi trên thuyền nan rẽ
lá,/ hái hoa.//
Hay Bài tập đọc “Đi học” tôi chú ý hướng dẫn ngắt nhịp câu thơ.
Hương rừng thơm đồi vắng
Nước suối trong / thầm thì
Cọ xòe ô che nắng
Râm mát đường em đi.
Giải pháp 4. Hình thành kĩ năng đọc:
Để hình thành cho mỗi học sinh kĩ năng đọc nhanh hơn trong tiết tập đọc
tôi hạn chế đọc đồng thanh, thời gian luyện đọc chủ yếu giành cho đọc cá nhân
theo các 4 cấp độ và luyện đọc theo nhóm. Bởi vì, đọc đồng thanh nhiều không
những khó hình thành kĩ năng đọc cho mỗi hoc sinh mà còn ảnh hưởng đến các
lớp xung quanh.. Khi học sinh đọc cá nhân những em đọc sai ta rễ phát hiện và
có biện pháp luyện, sửa để các em luyện đọc đúng ngay ở từ sai, câu sai. Còn
nếu đọc đồng thanh nhiều, những em đọc nhận thức chậm sẽ khó được phát hiện
và các em đó sẽ ít được sửa.

5


Giải pháp 4. Luyện sửa lỗi phát âm:
Trường TH&THCS Hoàng Văn Thụ thường xuyên có từ 90% trở lên HS
là người dân tộc và dân tộc thiểu số, tiếng nói của các em có nhiều lỗi do ảnh
hưởng tiếng mẹ đẻ, các em thường phát âm sai. Ví dụ (VD) các em HS dân tộc
thái thường lẫn âm l - đ, b - v,..... HS còn 1 số em là HS kinh cũng mắc 1 số lỗi
như l - n, tr – ch,... Nếu không có biện pháp rèn luyện phối hợp giữa nói thì các
em sẽ đem lỗi đó suốt đời.
Tôi thường chữa lỗi cho học sinh bằng nhiều biện pháp: Luyện đọc theo
mẫu hoặc bằng biện pháp khấu âm.
Ví dụ: Học sinh dân tộc Thái mắc lỗi ( b - v) tôi cho học sinh luyện đọc
theo mẫu, tôi đưa trước cho học sinh cách phát âm chuẩn các từ cần luyện, yêu
cầu học sinh phát âm theo, học sinh không phát âm theo được tôi dùng tiếp cách
6


khác như: Hướng dẫn học sinh đặt bàn tay trước miệng, một tay đặt lên thanh
quản, khi phát âm (b) là âm vốn có, học sinh sẽ cảm nhận được độ rung nhẹ của
thanh quản và không thấy luồng hơi phát ra. Môi bặm lại khi phát âm (b); Môi
xòe ra (nhất là môi trên) khi phát âm (v) thì các em cũng sẽ cảm nhận được sự
rung nhẹ của thanh quản và có luồng hơi phát ra mạnh hơn.
Với học sinh lẫn âm ( l - n) thì phần lớn học sinh không có ý thức được
mình phát âm nào. Để chữa lỗi cho các em ngoài cách luyện như đã nói ở giải
pháp 1, tôi đã trực quan hóa sự mô tả âm vị, hướng dẫn học sinh quan sát và tự
kiểm tra xem mình đang phát âm, âm nào (n) là một âm mũi, khi phát âm sờ tay
vào mũi sẽ thấy mũi rung. Sau đó học sinh luyện phát âm (l) bằng cách bịt chặt
mũi đọc: La, lô, lo, lu lư. Khi bịt chặt mũi học sinh không thể phát âm tiếng Na,
nô, no, nu, nư, Đầu lưỡi chạm lên vòm miệng. Đẩy hơi qua miệng, không đưa
hơi lên mũi. Bật lưỡi vào vòm miệng và phát tiếng, đồng thời ghi âm cách học
sinh đọc sau đó cho học sinh nghe lại rồi hướng dẫn học sinh luyện sau đó ghi
âm lại kết quả học sinh luyện được. Làm được điều đó học sinh kể cả phụ huynh


11

12

11

11

12

9

12

15

11

6

1

17

11

4

Hiện nay học sinh đang học chương trình tuần 23, nên chư phân loại đối


CĐ

1

Bùi Thị Thắm

Nội dung
công việc
hỗ trợ

8


Lê Thị Kim Anh

Trường
17/4/1976 TH&THCS GV
Hoàng

CĐ

Nguyễn Thị Liên

Trường
22/7/1977 TH&THCS GV
Hoàng

ĐH


Trường
13/10/1962 TH&THCS GV
Hoàng

THHC

Hoàng Thị Chuyển

Trường
20/12/1967 TH&THCS GV
Hoàng

THHC

3

4

5

9

6. Các thông tin cần được bảo mật (quy trình, bản vẽ, thiết kế…)
7. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
Sách giáo khoa, đồ dùng dạy học, lớp học đảm bảo chuẩn về y tế học
đường…
8. Tài liệu kèm theo ( bản vẽ, thiết kế, sơ đồ, ảnh chụo mẫu sản phẩm …nếu
có)
III.Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền.
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong báo cáo là trung thực, đúng sự thật