Lêi c¶m ¬n
1
Bài tập : tìm hiểu nội dung và phơng pháp dạy học tập đọc lớp 4
Phần mở đầu
I: lí do chọn đề tài
Để đáp ứng yêu cầu khoa học của thời đại trong bối cảnh Việt Nam hội
nhập vào cộng đồng, khu vực và quốc tế. Việc đổi mới nội dung và phơng pháp
dạy học là yêu cầu bức thiết của thực tế dạy học hiện nay trong các nhà trờng. Bởi
vì đổi mới phơng pháp dạy học không thể không đổi mới chơng trình sách giáo
khoa tiểu học nói chung, thay đổi sách giáo khoa môn Tiếng Việt nằm trong xu
thế chung của đổi mới phơng pháp dạy học, đổi mới mục tiêu giáo dục tiểu học,
việc tìm hiểu, nghiên cứu nội dung chơng trình sách giáo khoa, phơng pháp dạy
học môn Tiếng Việt tiểu học, bởi tiếng việt là môn học có vị trí đặc biệt quan
trọng, môn học chiếm 40,7% quỹ thời gian dạy học của toàn cấp. Môn học góp
phần tích cực rèn các kĩ năng giao tiếp. Giao tiếp là chìa khoá để học tập và chiếm
lĩnh tri thức của loài ngời... Trong môn Tiếng Việt thì tập đọc là phân môn cơ sở,
phân môn trọng yếu, phân môn chiếm nhiều số tiết dạy, phân môn không chỉ tập
trung rèn kỹ năng đọc cho học sinh mà còn giúp các em đợc tiếp xúc với một thế
giới mới để nâng cao tầm hiểu biết, nâng cao về những xúc cảm tình cảm với cuộc
sống con ngời, hơn nữa trong chơng trình mới, phân môn tập đọc với loại hình văn
bản (ngữ liệu bài học) mới đa dạng, phong phú gồm các văn bản nghệ thuật đợc
trích ra từ các tác phẩm văn học trong và ngoài nớc. Các loại văn bản khác thuộc
phong cách báo, khoa học, hành chính sẽ là cơ hội để giúp các em hiểu thêm về
các vấn đề xã hội, kinh tế, văn hoá phù hợp với môi trờng và lứa tuổi các em.
Nh vậy việc tìm hiểu nội dung và chơng trình phơng pháp dạy học lớp 4 là
vấn đề quan trọng đối với ngời giáo viên tiểu học. Đây là vấn đề mới mẻ, vấn đề
mà phần đông giáo viên còn băn khoăn, thiếu định hớng khi dạy tập đọc. Cần đọc
bài tập đọc nh thế nào? làm thế nào để học sinh đọc đúng, đọc nhanh, hay hơn,
diễn cảm hơn.
Làm thế nào để các em hiểu đợc văn bản đọc? Làm thế nào để phối hợp đọc
thành tiếng và đọc hiểu. Làm thế nào để cho những gì các em đọc đợc tác động
Soạn và dạy thực nghiệm bài tập đọc để rút kinh nghiệm, bổ sung cho
hoàn thiện.
3
Phần II: Nội dung
Chơng I . Tìm hiểu nội dung đọc tập đọc lớp 4
1.1.Mục tiêu
Chơng trình Tiếng Việt tập đọc đã xác định nội dung nh sau:
Nội dung phân môn học tập đọc lớp 4 rèn cho học sinh những kỹ năng sử
dụng Tiếng Việt: đọc, nghe, nói, viết. Cũng nh ở các lớp dới thông qua hệ thống
bài tập theo chủ điểm và những câu hỏi tìm hiểu bài tập phân môn. Tập đọc cung
cấp cho học sinh những hiểu biết về thiên nhiên và xã hội con ngời cung cấp vốn
từ và tăng cờng khả năng diễn đạt, trang bị cho học sinh những hiểu biết ban đầu
về tác phẩm văn học nh ( đề tài, cốt chuyện, nhân vật) góp phần rèn luyện nhân
cách cho học sinh. Tuy vậy các bài tập đọc ở lớp 4 có số lợng từ nhiều hơn, việc
tập đọc bắt đầu chú ý đến yêu cầu biểu cảm, câu hỏi tìm hiểu bài chú trọng khai
thác hàm ý và nghệ thuật biểu hiện nhiều hơn.
Với nội dung trên phân môn tập đọc có mục tiêu đợc cụ thể hoá về yêu cầu
khai thác kiến thức và kỹ năng đối với học sinh nh sau:
1.1.1.Đọc: Biết cách đọc các văn bản hành chính khoa học, báo chí, văn
học phù hợp với thể loại và nội dung văn bản, thể hiện đợc tình cảm, thái độ
của tác giả giọng điệu của nhân vật.
* Đọc thành tiếng:
- Đọc trơn.
+ Đọc trơn cả câu: Ngắt hơi ở dấu phẩy, dấu hai chấm, dấu ngoặc đơn...,
ngắt hơi ở câu dài để tách ý, ngắt hơi ở nhịp thơ, đọc đúng ngữ điệu của kiểu câu
kể, câu hỏi, câu cầu khiến và câu cảm thán.
+ Đọc văn bản văn xuôi, văn bản khoa học có độ dài khoảng 200 đến 250
chữ, văn bản truyền thông có độ dài khoảng 120 chữ, văn bản thơ lục bát, một số
thể thơ phổ biến với thiếu nhi có độ dài khoảng 120 chữ với tốc độ khoảng 100
đến 120 chữ trên phút (học kỳ 1: 100 chữ/phút, học kỳ 2: 120 chữ/phút).
Ghi đợc ý chính trong tác phẩm đã nghe. Nh vậy phân môn tập đọc bồi d-
ỡng t tởng tình cảm và tâm hồn lành mạnh trong sáng; tình yêu cái đẹp, cái đẹp và
thái độ ứng xử đúng mực trong cuộc sống, hứng thú đọc sách và yêu thích Tiếng
Việt. Cụ thể:
- Bồi dỡng tình cảm yêu quý kính trọng, biết ơn và có trách nhiệm đối với
ông bà, cha mẹ, thầy cô, yêu trờng, yêu lớp, đoàn kết giứp đỡ bạn bè, vị tha, nhân
hậu.
5
- Xây dựng ý thức và phép xã giao tối thiểu.
- Từ những mẩu chuyện bài văn, bài thơ trong SGK hình thành ham muốn
đọc sách và khả năng cảm thụ vẻ đẹp của Tiếng Việt và tình yêu Tiếng Việt.
- Trau dồi vốn Tiếng Việt, vốn văn học, phát triển t duy, mở rộng sự hiểu
biết của học sinh về cuộc sống cụ thể:
+ Làm giàu và tích cực hoá vốn từ vốn diễn đạt .
+ Bồi dỡng vốn văn học ban đầu, mở rộng vốnTiếng Việt vào cuộc sống,
cung cấp mẫu để vào một số kỹ năng phục vụ cho đời sống và việc học tập cho
bản thân ( trao đổi tranh luận và những vấn đề gần gũi với đời sống) .
+ Phát triển một số thao tác t duy phân tích ,tổng hợp , so sánh.
1.1.3. Nói
Biết cách trình bày trao đổi, tranh luận về những vấn đề gần gũi với đời
sống và phù hợp với học sinh lớp 4.
Biết cách giới thiệu về lịch sử, hoạt động hoặc về các nhân vật tiêu biểu của
trờng hay địa phơng với khách.
Biết kể lại một chuyện đã học, đọc, nghe hoặc một chuyện đã làm, đã chứng
kiến.
1.2. Phân bố chơng trình SGK
Về cấu trúc SGK Tiếng Việt 4 đợc sắp xếp theo chủ điểm. Mỗi chủ điểm là
một đơn vị học .
SGK Tiếng Việt 4 gồm 2 tập có mời đơn vị học mỗi đơn vị học trong 3
tuần( trừ chủ điểm tiếng sáo diều học 4 tuần) một tuần có 2 tiết.
VD: Trên đôi cánh ớc mơ. tiếng sáo diều ở tập 1, vẻ đẹp muôn màu và
khám phá thế giới ở tập 2 xen vào giữa các chủ điểm khó hơn.
Trong việc sắp xếp các chủ điểm còn lại thứ tự các chủ điểm hình thành ở
học sinh lòng nhân ái, trung thực, biết tự trọng, biết ớc mơ, giàu nghị lực, dũng cảm.
1.3. Văn bản dạy học:
Thông qua 62 bài tập đọc với nội dung sinh động và hấp dẫn đối với loại
hình văn bản nghệ thuật, báo chí khoa học trong đó có 45 bài văn xuôi, 1 vở kịch,
17 bài thơ. Phân môn tập đọc ở lớp 4 liên tục củng cố nâng cao kỹ năng đọc trơn,
đọc thầm đã đợc hình thành phát triển từ các lớp dới đồng thời rèn luyện 1 kỹ năng
mới là đọc diễn cảm.
7
Qua phần hớng dẫn s phạm cuối mỗi bài tập đọc ( bao gồm các mục giải
nghĩa từ, câu hỏi và bài tập tìm hiểu, phân tích bài) . Phân môn tập đọc còn giúp
học sinh nâng cao kỹ năng đọc hiểu văn bản ( nhận biết đề tài, cấu trúc bài). Biết
cách tóm tắt bài làm quen với thao tác đọc lớt để nắm ý chú trọng khai thác hàm ý
và phát hiện giá trị của nghệ thuật biểu hiện trong các văn bản văn chơng. Cùng
với các phân môn Kể chuyện, Tập làm văn , phân môn tập đọc còn xây dựng cho
học sinh thói quen tìm sách ở th viện, dùng sách công cụ, từ điển sổ tay từ ngữ,
ngữ pháp) và ghi chép những thông tin cần thiết khi đọc.
Nội dung các bài tập đọc trong sách tiếng việt 4 phản ánh một số vấn đề cơ
bản về đạo đức , phẩm chất, sở thích thú vui lành mạnh ...của con ngời . So với
các bài tập đọc ở lớp 3 nội dung các bài tập đọc ở lớp 4 có chiều sâu hơn , có
nhiều bài đọc hấp dẫn đem đến cho học sinh những kiến thức bổ ích và lí thú về
đời sống. Các em đợc giao tiếp với thiên nhiên cảm nhận đợc vẻ đẹp của bốn mùa,
làm quen với rừng núi, đất đai, sông biển, với loài cây, con vật dễ thơng cũng có
đời sống riêng rất đợc quan tâm chăm sóc. Học về những chủ điểm xã hội các em
đợc mở rộng tầm mắt để từ góc sân nhà mình nhìn rộng ra các vùng miền khác
nhau trên đất nớc, biết yêu quý các dân tộc anh em từ bao đời nay cùng chung sức
xây dựng nên non sông gấm vóc này. Trân trọng lao động sáng tạo của các nhà
khoa học, nhà hoạt động nghệ thuật, thể thao, kinh tế, làm quen với bạn bè quốc
TĐ Ngời ăn xin 1
4
Măng mọc thẳng
TĐ Một ngời chính trực 1
TĐ Tre Việt Nam 1
5
TĐ Những hạt thóc giống 1
TĐ Gà trống và cáo 1
6
TĐ Nỗi dằn vặt của An-drây-ca 1
TĐ Chị em tôi 1
7
Trên đôi cánh ớc mơ
TĐ Thu độc lập 1
TĐ ở vơng quốc tơng lai 1
8
TĐ Nếu chúng mình có phép lạ 1
TĐ Đôi giầy ba ta màu xanh 1
9
TĐ Tha chuyện với mẹ 1
TĐ Điều ớc mơ của vua Mi-đát 1
10 Ôn tập học kỳ I 1
11
Có chí thì nên
TĐ Ông trạng thả diều 1
TĐ Có chí thì nên 1
12
TĐ Vua tầu thuỷ Bạch Thái Bởi 1
TĐ Vẽ trứng 1
9
TĐ Hoa học trò 1
TĐ Khúc hát ru những em bé lớn
trên lng mẹ
1
24
TĐ Về cuộc sống an toàn 1
TĐ Đoàn thuyền đánh cá 1
25
Những ngời quả cảm
TĐ Khuất phục tên cớp biển 1
TĐ Bài thơ về tiểu đội xe không kính 1
26
TĐ Thắng biển 1
10
TĐ Ga-vrốt ngoài chiến luỹ 1
27
TĐ Dù sao trái đất vẫn quay 1
TĐ Con sẻ 1
28 Ôn tập học kỳ II
29
Khám phá thế giới
TĐ Đờng di Sa Pa 1
TĐ Trăng ơi từ đâu đến 1
30
TĐ Hơn một nghìn ngày vóng
quanh trái đất
1
TĐ Dòng sông mặc áo 1
31 TĐ ăng Co Vát 1
32
dung đòi hỏi một phơng pháp thích hợp. Các kỹ năng giao tiếp không thể đợc hình
12