Câu 3: Quy luật chuyển hóa từ sự thay đổi về lượng dẫn tới sự thay đổi
về chất và ngược lại (Lượng - Chất)
Quy luật Lượng- Chất vạch ra cách thức vận động và phát triển của sự
vật, hiện tượng.//
Khái niệm :
Học thuyết Mác-Lê nin đã chỉ ra rằng : mọi SV, HT đều là thể thống nhất
của 2 mặt đối lập Lượng - Chất . Vậy trước hết chúng ta cần hiểu rõ khái
niệm Lượng và Chất .
Chất là gì ?
Chất của SV, HT là thuộc tính khách quan vốn có của SV, HT , nói lên nó
là cái gì ? để phân biệt nó với cái khác .
Tuy vậy, mỗi SV, HT lại có những thuộc tính riêng; có thể chất của SV
này là thuộc tính của SV kia và ngược lại ; cho nên sự phân biệt các
thuộc tính chỉ là tương đối .
Lượng là gì ?
Lượng là thuộc tính của SV, HT biểu thị bằng các con số của các yếu tố,
các thuộc tính cấu thành nó; lượng là cái vốn có, khách quan của SV, HT ./
Đó là các biểu thị về mức độ ( to, nhỏ ; lớn, bé ) ; tốc độ ( nhanh,
chậm) ; trọng lượng ( nặng, nhẹ )....
Tuy nhiên, có những trường hợp Lượng không thể xác định được bằng các
con số mà bằng sự trừu tượng hóa, như mức độ tình cảm ( yêu, ghét, buồn,
vui, giận, hờn...hoặc Cách mạng lớn mạnh, đất nước đang đổi mới, phát
triển-.).
Vì vậy, trong thực tế việc xác định Lượng, Chất chỉ là tương đối, bởi vì
trong mối quan hệ này nó là chất, nhưng ở mối quan hệ khác nó lại là
lượng .Cho nên phải phân biệt một cách rõ ràng .
Mối quan hệ biện chứng :Lượng - Chất .
- Triết học Mác- Lê nin khẳng định : Không có SV, HT nào lại không có cả
2 mặt Chất và Lượng; chất và lượng luôn thống nhất : lượng nào chất ấy,
chất nào lượng ấy; không có SV, HT nào tách riêng 2 mặt chất và lượng .
- Sự thống nhất giữ Lượng và Chất được thể hiện trong một giới hạn nhất

tục và tính đứt đoạn trong quá trình vận động đi lên của nó .
c) Các hình thức cơ bản của bước nhảy
- Bước nhảy để chuyển hóa về chất của sự vật hết sức đa dạng và phong
phú với những hình thức rất khác nhau, dựa trên nhịp điệu bước nhảy của
bản thân sự vật có thể phân chia thành bước nhảy đột biến và bước nhảy
dần dần :
+ Bước nhảy đột biến là bước nhảy được thực hiện trong một thời gian
rất ngắn làm thay đổi chất của toàn bộ kết cấu cử cơ bản của sự vật .
+ Bước nhảy dần dần là bước nhảy là bước nhảy được thực hiện từ từ,
bằng cách tích lũy dần dần những nhân tố của chất mới và những nhân tố
của chất cũ dần dần mất đi.
Qúa trình cách mạng đưa nước ta từ một nước nông nghiệp lạc hậu đi lên
CNXH là một thời kỳ lâu dài, qua nhiều bước nhảy dần dần : cả tuần tự,
lẫn nhảy vọt.
- Cần phân biệt rõ : Bước nhảy dần dần khác với sự tích lũy ( thay đổi) dần dần về lượng của sự
vật đến độ - vượt độ sẽ thay đổi về chất . Còn
bước nhảy dần dần là sự chuyển hóa từ chất này sang chất khác.
- Căn cứ vào quy mô thực hiện bước nhảy của sự vật có bước nhảy toàn
bộ và bước nhảy cục bộ : Bước nhảy toàn bộ là bước nhảy làm thay đổi
chất của tòan bộ các mặt, các yếu tố cấu thành sự vật ; còn bước nhảy
cục bộ là bước nhảy làm thay đổi chất của những mặt, những yếu tố riêng
lẻ của sự vật.
Lưu ý:
Trong thực tiễn đấu tranh cách mạng, chỉ có sự thay đổi căn bản về về
chất mang tính tiến bộ mới là cách mạng. Nếu sự thay đổi cơ bản về chất
làm cho XH thụt lùi là phản cách mạng .
d) Vị trí, ý nghĩa, phương pháp luận của quy luật:
- Vị trí: Qui luật Lương - Chất là một trong 3 qui luật cơ bản của
phép BCDV, có vị trí vạch ra cách thức vận động của SV - /nghĩa là SV
vận động và phát triển bao giờ cũng diễn ra theo cách thức từ những thay