vai trò của kế hoạch kinh doanh trong hoạt động ở các doanh nghiệp
I. Kế hoạch kinh doanh và ý nghĩa của nó đối với hoạt động của
doanh nghiệp
1.Sự cần thiết của kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp.
Kế hoạch là một công cụ quản lý đã xuất hiện từ rất lâu trong lịch sử phát
triển xã hội, nhưng thực sự được nổi bật và là công cụ quản lý chủ yếu trong
nền kinh tế chỉ huy tập trung. Kế hoạch hoá là hoạt động có hướng đích của
chính phủ, của các doanh nghiệp hay hộ gia đình nhằm đạt được những mục
tiêu đã định. Trong nền kinh tế chỉ huy tập trung trước đây ở các nước xã hội
chủ nghĩa do áp dụng thái quá kế hoạch hoá đã làm kìm hãm tính tự chủ của
doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh, kế hoạch không phát huy
được hết các nguồn lực của doanh nghiệp, tạo phong cách làm việc thụ động,
mọi người đều làm chủ, nhưng thực chất không có ai làm chủ ... Tuy nhiên
nhiều thành tựu to lớn của các nước xã hội chủ nghĩa trong các lĩnh vực kinh
tế, xã hội, giáo dục . . . và đặc biệt trong việc tập trung nguồn lực trong chiến
tranh giải phóng dân tộc hay vào những lĩnh vực cần thiết trong công cuộc tái
thiết đất nước sau chiến tranh đã làm nổi bật vai trò của kế hoạch hoá.
Trong nền kinh tế thị trường vai trò của kế hoạch hoá không giảm đi mà
lại được tăng cường như một công cụ, một yếu tố để tổ chức và quản trị các
hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp có hiệu quả. Chuyển sang cơ chế quản
lý mới, quyền tự chủ của các doanh nghiệp được mở rộng. Về nguyên tắc
doanh nghiệp hoạt động theo các tín hiệu của thị trường. Doanh nghiệp không
chỉ chịu trách nhiệm với sự tồn tại và phát triển của mình, mà còn phải có
trách nhiệm đóng góp vào sự phát triển của toàn xã hội. Trong quá trình đó
nhiều doanh nghiệp đã tỏ rõ khả năng thích ứng với cơ chế mới, nhưng cũng
không ít doanh nghiệp còn gặp khó khăn, lúng túng trong sản xuất kinh doanh.
Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, tuỳ theo ngành nghề, chức năng nhiệm
vụ, đặc điểm sản xuất kinh doanh, các mục tiêu đặt ra và khả năng nguồn lực
của mình mà doanh nghiệp phải hình thành, phải hoạch định ra những công
đoạn, cách thức tổ chức, tiến hành công việc ở những công đoạn khác nhau để
mục đích cuối cùng là đạt được các mục tiêu đã định. Đó là cơ sở cho các hoạt
Kế hoạch kinh doanh giúp doanh nghiệp đối phó được với những bất định,
những biến động và thay đổi trong nội bộ doanh nghiệp cũng như ngoài môi
trường kinh doanh. Việc ứng phó với những biến động này nhằm mục đích
giảm thiểu những mối đe doạ, những rủi ro, đồng thời phát hiện và tận dụng
cơ hội để tăng khả năng thành công trong kinh doanh. Cơ hội và những mối đe
doạ đều được xác định qua việc phân tích các dữ liệu, hiện trạng và các số liệu
dự báo. Vì môi trường có thể biến động theo một cách mà người ta có khả
năng dự báo được, nên một phần quan trọng trong công tác kế hoạch hoá của
ban quản lý cấp cao doanh nghiệp là phát hiện những cơ hội, những chiều
hướng biến động thích hợp của môi trường và đánh giá những tác động tiềm
năng của chúng tới doanh nghiệp.
Kế hoạch kinh doanh sẽ tạo ra khả năng cho việc điều hành tác nghiệp của
doanh nghiệp. Nó thay sự hoạt động manh mún, không được phối hợp của các
cá nhân, của mỗi bộ phận trong doanh nghiệp bằng sự nỗ lực theo định hướng
những quyết định được cân nhắc kỹ lưỡng.
Kế hoạch kinh doanh giúp giảm bớt sự chồng chéo, sự lãng phí và tạo khả
năng để điều hành tác nghiệp có hiệu quả.
Kế hoạch kinh doanh làm cho việc kiểm tra được dễ dàng bởi vì các nhà
lãnh đạo doanh nghiệp sẽ không thể kiểm tra công việc của các cấp dưới nếu
không có các mục tiêu đã được xác định để đo lường. Kiểm tra giúp phát hiện
những sai sót và điều chỉnh kịp thời những sai sót này.
II. Các loại kế hoạch kinh doanh và mối quan hệ giữa kế hoạch
kinh doanh với các kế hoạch khác của doanh nghiệp.
1. Các loại kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong các hoạt động thực tế, hệ thống kế hoạch kinh doanh trong nền kinh
tế thị trường rất đa dạng và có thể phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau.
Căn cứ vào tiêu thức thời gian, kế hoạch kinh doanh bao gồm:
- Kế hoạch chiến lược ( thường gọi là chiến lược ) nhằm xác định các lĩnh
vực mà công ty sẽ tham gia, đa dạng hoá hoặc cải thiện hoạt động trên các lĩnh
vực hiện tại, xác định các mục tiêu và giải pháp dài hạn cho các vấn đề: tài
mục tiêu. Kế hoạch điều kiện được xác định căn cứ vào kế hoạch mục tiêu và
gắn liền với kế hoạch mục tiêu. Việc xác định các kế hoạch này nhằm đảm bảo
tính đồng bộ trong mục tiêu, giải pháp và điều kiện các kế hoạch quản lý. Độ
dài về thời gian và các yêu cầu của kế hoạch mục tiêu sẽ quyết định các vấn đề
tương ứng của kế hoạch điều kiện. Cuối cùng việc thực hiện các kế hoạch điều
kiện là nhằm đảm bảo và nâng cao tính khả thi của các phương án và chương
trình kế hoạch của các doanh nghiệp.
2. Mối quan hệ giữa kế hoạch kinh doanh và các kế hoạch khác của doanh
nghiệp.
Về mặt logic kế hoạch kinh doanh là kế hoạch mở đầu của cả một quá
trình hoạt động sản xuất kinh doanh. Kế hoạch kinh doanh có một vai trò hết
sức quan trọng vì nó lập ra mục tiêu, vạch ra phương hướng để doanh nghiệp
đi đến mục tiêu.
Để tiền hành các hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phải tiến
hành thực hiện đồng bộ kế hoạch tổng hợp kinh doanh - kỹ thuật - tài chính -