Ngày27/9/2010
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG PHỔ
THÔNG
Tiếng Anh, là bộ môn văn hoá cơ bản, bắt buộc trong chương trình giáo dục phổ
thông, là một bộ phận không thể thiếu của học vấn phổ thông.
Môn Tiếng Anh ở trường phổ thông cung cấp cho học sinh một công cụ giao tiếp
mới để tiếp thu tri thức khoa học, kĩ thuật tiên tiến, tìm hiểu các nền văn hoá đa dạng
và phong phú trên thế giới, dễ dàng hội nhập với cộng đồng quốc tế.
Môn Tiếng Anh ở trường phổ thông góp phần phát triển tư duy (trước hết là tư duy
ngôn ngữ) và bổ trợ cho việc học tiếng Việt. Với đặc trưng riêng, môn Tiếng Anh
góp phần đổi mới phương pháp dạy học, lồng ghép và chuyển tải nội dung của nhiều
môn học khác ở trường phổ thông.
Cùng với các môn học và hoạt động giáo dục khác, môn Tiếng Anh giúp cho việc
thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện ở trường phổ thông.
Với mục tiêu dạy học của bộ môn là giúp học sinh sử dụng Tiếng Anh như một công
cụ giao tiếp ở mức độ cơ bản dưới các dạng nghe, nói, đọc, viết; Có kiến thức cơ bản,
tương đối hệ thống và hoàn chỉnh về Tiếng Anh, phù hợp với trình độ, đặc điểm tâm
lí lứa tuổi; Có hiểu biết khái quát về đất nước, con người và nền văn hoá của một số
nước nói Tiếng Anh, từ đó có tình cảm và thái độ tốt đệp đối với đất nước, con
người, nền văn hoá và ngôn ngữ của các nước nói Tiếng Anh, biết tự hào, yêu quý và
tôn trọng nền văn hoá và ngôn ngữ của dân tộc mình.
Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy có rất nhiều em học sinh phổ thông chưa thể
tiếp cận và theo kịp chương trình Tiếng Anh phổ thông. Sự chênh lệch về trình độ
Tiếng Anh của học sinh ở thành thị và nông thôn, vùng sâu,vùng xa còn quá lớn. Vấn
đề đặt ra là cần có những giải pháp để từng bước giúp các em học tốt và hiệu quả
môn Tiếng Anh.Sau đây là một vài đề xuất các giải pháp:
I. Đối với người giáo viên trong quá trình giảng dạy:
Giáo viên là người tạo điều kiện và giúp đỡ cho các hoạt động học tập của học sinh
theo những định hướng mang tính giao tiếp như:
- Tạo điều kiện, hướng dẫn và khuyến khích học sinh chủ động diễn đạt ý tưởng của
mình bằng Tiếng Anh trong nhiều tình huống giao tiếp khác nhau mà không sợ mắc
(modifying input); sử dụng gợi ý theo ngữ cảnh (using contextual clue); kiểm tra
mức độ hiểu (checking for understanding); thiết kế bài dạy phù hợp với trình độ của
học sinh(designing appropriate lesson).
II. Đối với học sinh phổ thông trong việc học từ vựng:
Để quá trình học ngoại ngữ đạt được kết quả tốt, mỗi học sinh cần biết huy động và
vận dụng nhuần nhuyễn giữa việc học và hành; cần có những phương pháp học tối
ưu, mang lại hiệu quả ngôn ngữ trong cả quá trình học, kiểm tra cũng như quá trình
giao tiếp hàng ngày.
Một vấn đề nan giải trước nay đối với nhiều học sinh đó là việc học từ vựng. Làm thế
nào để có một vốn từ vựng phong phú để có thể sử dụng linh hoạt trong các tình
huống giao tiếp, làm thế nào để dựa vào cấu trúc của từ mà bạn có thể đoán nhanh
được nghĩa của từ khi mà học sinh chưa biết trong khi nghe hay đọc .... Điều đó đòi
hỏi học sinh phải có những phương pháp học từ vựng thích hợp cho riêng mình.
Để biết một từ mới hiệu quả, học sinh cần chú ý:
. Chỉ biết nghĩa thôi thì chưa đủ, học sinh cần phải biết: những từ nào hay đi kèm với
từ đó; từ đó có đặc tính ngữ pháp khác thường nào không; cách phát âm của từ đó.
. Không chỉ học từ riêng biệt mà còn học theo cụm từ; viết những tính từ thường đi
kèm với danh từ ( beautiful girl, royal family ...); viết các động từ với cấu trúc sử
dụng và các danh từ đi kèm với chúng (to broaden one’s knowledge, to have
difficulty in doing something ...); viết các danh từ theo các thành ngữ của chúng (In
my opinion, for a moment ...); viết các giới từ đi kèm với chúng (thanks to your help,
in no circumstance).
. Ghi chú lại cách phát âm của những từ đặc biệt (chaos; pneumonia ...)
Việc học từ vựng có thể được thực hiền bằng nhiều cách khác nhau tuỳ theo người
học:
- Kết hợp tay ghi từ ra giấy, miệng phát âm từ, ghi nhớ nghĩa của từ trong đầu (ghi:
bleed; phát âm: bli:d; nghĩa: chảy máu ...)
- Viết một hai câu ví dụ kèm theo từ để ghi nhớ ( Play an important part in : đóng vai
trò quan trọng - ex: Reading plays an important part in broadening our knowledge).
- Viết từ và cách sử dụng của nó lên miếng giấy nhỏ để đem theo học hoặc dán ở nhà
của bài kiểm tra là rất quan trọng và cũng là chìa khoá để thu hoạch kết quả cao trong
quá trình dạy học. Một vấn đề đặt ra đối với học sinh, đặc biệt là học sinh cuối cấp để
thi tốt nghiệp và thi đại học, là phải xác định được trọng tâm của việc học để có tri
thức, có khả năng sử dụng tiếng Anh cho việc giao tiếp và thi cử.
- Đối với học sinh 12 nói riêng và học sinh các khối lớp 10,11 nói chung, học sinh
cần xác định được các nội dung chính thường ra trong đề thi để có được nội dung học
ôn hiệu quả đối với từng đối tượng học sinh.
Học sinh cần hiểu được và có giới hạn kiến thức dùng cho việc giải quyết từng nội
dung thường ra như sau:
1.Phần phát âm:
- Học sinh cần chú trọng phát âm cho các nguyên âm (a,e,i,o,u) và phụ âm. Khi làm ở
phần này, học sinh cần chú ý:
+ cách kết hợp giữa phụ âm và nguyên âm tạo ra sự khác nhau khi phát âm.
Ex: A. slow B. power C. town D. how
Phương án lựa chọn là A vì có cách cấu tạo khác 3 từ còn lại.
+ các âm câm thường dùng như: h (hour), k (know), b (climber), p (psychology) ...
+ các nhóm âm với th: think, this, though....; ch: child, chrismast, choir ....
+ những từ tận cùng bằng s hoặc ed. Books, hats, cars; wanted, needed, loved,
produced, teased ......
- Học sinh cần nắm cách nhấn trọng âm của từ. Thường dùng một số nguyên tắc với
các từ 2 âm tiết, 3 hoặc 4 âm tiết ... như là: Danh từ và tính từ 2 âm thường nhấn âm
1 (CHIna, HAppy); động từ 2 âm thường nhấn âm 2 (beGIN, deCIDE). Nhấn âm 2
kể từ cuối nếu từ tận cùng bằng -ic, -sion, -tion; nhấn âm thứ 3 kể từ sau nếu từ tận
cùng bằng -cy, -ty, -phy, gy và -al. (reVIsion, deMOcracy, ecoNOmic,
geoLOGical) ....
2. Phần từ vựng và cấu trúc:
- Học sinh cần ôn tập và nắm các từ vựng cần thiết trong chương trình, chú trọng
chức năng từ loại như danh từ , động từ, tính từ, trạng từ và vị trí của các từ đó.
- Nắm và sử dụng được các dạng câu như câu điều kiện, câu bị động, câu gián tiếp,
câu so sánh, đại từ và trạng từ quan hệ, các thì cơ bản, động từ có to, thêm ing, các
Mỗi học sinh đều có một cách học riêng cho mình, rất mong các em sẽ tìm thấy một
phương pháp phù hợp cho quá trình học tập để đạt kết quả ngày càng cao hơn cho
việc học và làm bài thi môn tiếng Anh.
Giải pháp, kiến nghị trong việc nâng cao chất lợng dạy
học ngoại ngữ Tổ chức học sinh học tập _Thực hành theo
cặp , nhóm.
Nhằm tích cực hoá hoạt động của học sinh, nâng cao chất lợng kịp thời với các
bộ môn khác. Qua theo dõi chất lợng và cách học của học sinh, tôi thấy rằng học sinh
cha đáp ứng đợc nhu cầu môn học và giáo viên cũng khó điều chỉnh trong cách dạy
các em học bộ môn này.Qua nghiên cứu và tìm ra phơng pháp tích cực hoá của mình
là làm sao để chất lợng học tập của học sinh ngày một nâng cao hơn, kết hơp theo dõi
và tiến hành dạy thử ở các lớp mà tôi đảm nhận tôithấy cách học theo cặp, nhóm là
một giải pháp hữu hiệu nhằm giúp học sinh tiến bộ nhanh, đáp ứng đợc nhu cầu của
bộ môn. Sau đây là mmột số giải pháp để thực hiện tốt biện pháp Tổ chức học sinh
học tập _ Thực hành theo cặp, nhóm.
*Các giải pháp thực hiện.
1. Tạo ra tình huống phù hợp với từng chủ đề cụ thể, xây dựng kế hoặch để hớng
dẫn học sinh cùng nhau làm việc, cùng trao đổi học hỏi lẫn nhau
2. Cần linh hoạt trong việc dùng SGK để hớng dẫn học sinh lấy số liệu, tự rút ra
cấu trúc riêng cho từng loại bài tập thực hành
3. Làm mẫu cho học sinh xem là biện pháp giúp cho học sinh tiếp thu nhanh
nhất rồi làm tơng tự cho bài tập riêng của mình
4. Sử dụng đồ dùng minh hoạ để yêu cầu nhóm, cặp phải sử dụng vật chất, tranh
vẽ để thực hành dễ dàng. Có nh thế các em mới nhớ đợc từng cấu trúc câu, mẫu câu
và sẽ làm bất cứ cấu trúc nào nếu giáo viên yêu cầu
5. Tăng cờng các hoạt động tìm tòi, quan sát sáng tạo trong việc vận dụng kiến
thức cho từng bài học ,tiết học.
6. Tạo điều kiện không khí thích hợp để học sinh tranh luận bất cứ tiết học nào.
7. Tận dụng tối đa đồ dùng ở từng cặp, nhóm, yêu cầu học sinh chuẩn bị tranh,
đồ dùng cho từng tiết thực hành