NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
Ngày soạn : Ngày giảng :
Tuần 9 Tiết 33, 34 .a. mục tiêu .
Học xong văn bản này, h/s đạt đợc:
1. Kin thc:
- Hiểu đợc và cảm nhận tình yêu quê hơng và lòng biết ơn ngời thầy đã vun trồng ớc mơ và
hi vọng cho những tâm hồn trẻ thơ.
- Vẻ đẹp và ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đoạn.
- Sự gắn bó của ngời họa sĩ với quê hơng, với thiên nhiên và lòng biết ơn ngời thầy.
- Cách xây dựng mạch kể , cách MT giàu h/a và lời văn giàu cảm xúc.
2. Kĩ năng: - Đọc-hiểu một văn bản có giá trị văn chơng, phát hiện, phân tích những đặc
sắc về NT MT, BC trong một đoạn trích tự sự.
- Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của các h/a trong đoạn trích.
3. Thái độ: -Giao dục lòng biết ơn những ngời thầy đã có công giáo dục rèn luyện mình,
khắc ghi những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ trong sáng
b. chuẩn bị .
G : Tác phẩm : '' Ngời thầy đầu tiên '' ,thông tin về tác giả
-Vẽ tranh 2 cây thông nh sgk,các đoạn trích trong sgk văn 9 cũ
H : Trả lời các câu hỏi trong SGK .
c. Tiến trình tổ chức các hoạt động
1.ổ n định tổ chức .
2. Kiểm tra bài cũ .
- HS 1 : Vì sao nói bức tranh '' Chiếc lá cuối cùng '' là một kiệt tác ?
- HS 2 : Qua câu truyện , em hiểu thế nào là một tác phẩm nghệ thuật đợc coi là một kiệt
tác ?
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
A. Tác phẩm đó phải rất đẹp . C. Tác phẩm đó phải có ích cho cuộc sống .
B. Tác phẩm đó rất độc đáo . D. Tác phẩm đó phải đồ sộ .
-Truyện viết về một vùng
quê hẻo lánh của C-rơ-g-
xtan vào giữa những năm 20
của thế kỉ ttrớc.
2/ Tác phẩm:
- Hai cây phong đợc
trích trong văn bản Ng-
ời thầy đầu tiên.
-Thể loại :truyện vừa
- GV hớng dẫn học sinh đọc văn bản: Giọng đọc chậm giãi, hơi buồn, gợi nhớ nhung
và nghĩ suy của ngời kể chuyện. Lại có một chút thay đổi giọng đọc giữa những đoạn
ngời kể chuyện xng tôi và xng chúng tôi để phân biệt ngôi kể và điểm nhìn nghệ thuật.
GV đọc đoạn đầu, sau đó gọi
2 đến 3 em đọc các đoạn còn
lại.
HS nghe Gv hớng dẫn và đọc
theo yêu cầu của GV
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
Cho các em khác nghe và
nhận xét cách đọc của bạn. Các em khác nghe và nhận
xét cách đọc của bạn.
- GV gọi 2 em hỏi đáp ,một số
,từ khó.
( Các từ khó: 1,3,4,5,8)
HS tìm hiểu từ khó.
? Bố cục văn bản gồm mấy
phần? Hãy nêu nội dung từng
phần ?
- HS căn cứ vào đoạn trích
để chia từng đoạn, xác định
quan trọng hơn? Vì sao?
- Trao đổi, tìm kiếm và trả lời.
+ ''Vào năm học cuối cùng ... biêng biếc kia '' xng là ''
chúng tôi '' .
->Mạch kể xng '' tôi '' là ngời kể chuyện , ngời ấy tự
giới thiệu mình là họa sĩ .
- Mạch kể xng '' chúng tôi '' vốn là ngời kể chuyện trên
nhng lại kể nhân danh cả '' bọn con trai '' ngày trớc và
hồi ấy ngời kể chuyện cũng là đứa trẻ trong bọn .
- Các đoạn a, b, d chỉ ngời kể chuyện ở thời điểm hiện
tại mà nhớ về qúa khứ .
- Đoạn c : ở thời điểm qúa khứ .
G : + Cách đan xen , lồng ghép hai thời điểm hiện tại quá khứ , tr ởng thành - niên
thiếu , nhiều ngời cùng trang lứa làm cho câu chuyện trở nên sống động thân mật ,
gần gũi với ngời đọc .
+ Mạch kể xng tôi quan trọng hơn vì: Nhân vật tôi hồi tởng về quá khứ.
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
? Văn bản đã sử dụng những
phơng thức biểu đạt nào?
. - Nhận xét và bổ xung bài
cho bạn.
- Phơng thức biểu đạt:
Tự sự miêu tả -
biểu cảm.
Hoạt động 3 II. Đọc-hiểu văn bản
1. Hai cây phong và
những kí ức tuổi thơ
- GV cho 1 em đọc lại đoạn
văn: Vào năm học mới ...
Biêng biếc kia
tầm cánh chim bay.
-Biện pháp nhân
hoá,so sánh MT 2 cây
phong nh những ngời
bạn lớn thân thiết ,bao
dung,độ lợng gắn bó
với lũ trẻ
? Hãy tìm những chi tiết miêu
tả cảnh thiên nhiên nhiên khi
bon trẻ từ trên ngọn cây phong
nhìn xuống.
-y/c hs liệt kê các chi tiết
? Em có nhận xét gì về bức
tranh thiên nhiên qua lời kể, tả
của tác giả?
- Trả lời
+ Chuồng ngựa của nông trang
nh một căn nhà ép bình thờng
+ Thảo nguyên hoang vu
mmất hút trong làn sơng mờ
đục.
+ nhìn thấy không biết bao
nhiêu là vùng đất ... chúng
tôi cha từng nghe nói.
+ Những dòng sông lấp lánh
tận chân trời nh những sợi chỉ
bạc mỏng manh.
+ Miền đất bí ẩn đầy sức
quyến rũ lẩn sau chân trời xa
thẳm biêng biếc kia.
cột tiêu dẫn về làng.
- Hai cây Phong gắn liền với
kỉ niệm thời thơ ấu.
- Nhớ về hai cây Phong vì nó
liên quan đến nghề hoạ sĩ.
? Tình cảm của tôi đối với hai
câyPhong đợc thể hiện nh thế
nào? Qua đó biểu hiện tình
cảm gì đối với quê hơng?
? Tôi luôn hình dung hai cây
phong nh thế nào?
?T/g đã so sánh 2 cây phong
với h/a nào ?t/d ?
(gv nói thêm về công dụng cây
hải đăng)
- Mỗi lần về quê, Tôi đều đa
mắt tìm hai cây Phong
- Tôi luôn hình dung hai cây
Phong nh hai anh em sinh đôi,
hai con ngời với sức lực giẻo
dai, dũng mãnh, tâm hồn
phong phú có cuộc sống riêng
của mình.
-so sánh nh những ngọn hải
đăng trên núi
-Trở thành kí ức trong
tâm hồn, => biểu hiện
một Tình yêu quê h-
ơng sâu nặng.
-Là niềm tự hào của
ời ấy có ớc mơ, Suy nghĩ gì?
- Tìm kiếm, suy nghĩ và trả lời
câu hỏi
- Hai cây Phong gắn
liền với thầy Đuy-Sen.
GV :2 cây phong sở dĩ trở lên đặc biệt ngoài những lí do đã phân tích trên chủ yếu
còn gắn với tên tuổi một ngời-nhân vật chính của câu chuyện-đó là ngời thầy giáo
Đuy sen,ng ời thầy đầu tiên có công xây dựng ngôi trờng ,xoá mù chỡ cho lớp trẻ ở
làng Ku-ku-rêu trong những năm 20 sau CMT10.Chính thầy đã đem 2 cây phong non
về và cùng cô học trò An t -nai trồng trên đỉnh đồi .Hai cây phong là nhân chứng
của câu chuyện xúc động về tình cảm của thầy trò An-t-nai - Đuy-sen trồng hai cây
phong để gửi gắm ớc mơ , hi vọng cho những đứa trẻ nghèo khổ , thông minh , ham
học nh An-t- nai sau này sẽ lớn lên , sẽ trởng thành , trở thành ngời có ích . Đó là tấm
lòng , phẩm chất của một ngời cộng sản chân chính .
- Ước mơ: Đem lại
niềm vui cho HS
nghèo khổ
Hoạt động 4 III/ Tổng kết.
? Em có nhận xét gì v ề nghệ
thuật viết truyện của Ai-ma-
tốp? Qua đó cho chúng ta hiểu
thêm điều gì về nhân vật Tôi-
chúng tôi?
? Đọc văn bản Hai cây phong,
em cảm nhận đợc những vẻ
đẹp nào của thiên nhiên và con
ngời đợc phản ánh?
- Hãy đọc mục ghi nhớ?
- trả lời, nhận xét và bổ xung.
- Hai cây phong đợc miêu tả
Tiết 35;36
Viết bài tập làm văn số 2
(Văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm)
a. mục tiêu .
Viết xong bài TLV 2 tiết, h/s :
1.Kiến thức:
- Biết vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết bài văn tự sự kết hợp với miêu tả
và biểu cảm .
2.Kĩ năng:
- Rèn luyện các kĩ năng diễn đạt , trình bày , sử dụng đan xen các yếu tố tự sự , miêu tả và
biểu cảm .
3.Thái độ: -Có ý thức tạo lập văn bản
-GD tinh thần xây dựng bảo vệ môi trờng xanh sạch đẹp
b. chuẩn bị .
G: Đề bài , đáp án , biểu điểm .
H: Giấy kiểm tra .
c. Tiến trình tổ chức các hoạt động
1. ổ n định tổ chức .
2.Kiểm tra bài cũ:
3/Bài mới .
Đề bài : Kể về một lần em cùng các bạn tham gia vào công tác vệ sinh môi trờng ở
địa phơng em
A.Yêu cầu :
1. Hình thức :
- Trình bày sạch sẽ , chữ viết đẹp , đúng chính tả , diễn đạt rõ ràng , mạch lạc .
- Đầy đủ bố cục ở 3 phần : MB, TB, KB .
2. Nội dung :
- Có thể chọn ngôi kể thứ nhất xng : tôi , em .
- Xác định diễn biến , tình tiết của câu chuyện có mở đầu , diễn biến , đỉnh điểm và kết thúc
.
-Phạm vi sử dụng của bp nói quá(chú ý cách sử dụng trong thành ngữ,ca dao)
2.Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng biện pháp tu từ nói qúa trong viết câu và trong giao tiếp .
3.Thái độ:
-Phê phán những lời nói khoác , nói sai sự thật.
b. chuẩn bị .
G: Giáo án , bảng phụ .
H: Trả lời câu hỏi phần tìm hiểu bài .
c. Tiến trình tổ chức các hoạt động
1. ổ n định tổ chức .
2. Kiểm tra bài cũ .
Gv nêu ví dụ : Anh ấy đen nh cột nhà cháy
?Hãy chỉ ra thành ngữ đợc sử dụng trong câu và nêu t/d
(dùng thành ngữ so sánh->nhấn mạnh mức độ đen của da )
3. Bài mới .
Hoạt động 1 . Giới thiệu bài :
Vậy ngoài việc sử dụng thành ngữ so sánh còn sử dụng bp nói quá
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
Trong tục ngữ , ca dao , trong thơ văn châm biếm , hài hớc và cả trong thơ văn trữ tình
biện pháp nói qúa đợc sử dụng rất phổ biến . Vậy sử dụng phép tu từ nói qúa có tác dụng
gì ? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học .
Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung
Hoạt động 2 :
Gv chép VD ra bảng phụ . Gọi
h/s đọc ví dụ
? Nói '' Đêm tháng năm .... đã
tối và mồ hôi thánh thót nh ma
ruộng cày '' có qúa sự thật
không ?
.? Vậy sử dụng phép nói qúa có
tác dụng gì ?
Gọic h/s đọc ghi nhớ SGK/ 102
? Tìm một số câu ca dao , thơ có
sử dụng biện pháp nói qúa ?
Cho biết tác dụng biểu cảm của
biện pháp tu từ ấy ?
?Nói quá còn có tên gọi nào
khác?
Hs khái quát lại ghi nhớ .
Hs đọc ghi nhớ .
- Gánh cực mà đổ lên non
Còng lng mà chạy cực còn theo
sau .
Quá cực khổ .
- Đêm nằm lng chẳng tới giờng
Mong trời mau sáng ra đờng
gặp em
-Phóng đại,cờng điệu,thậm xng
. Ghi nhớ / 102 .
Hoạt động 3 : Hớng dẫn h/s
luyện tập .
G treo bảng phụ bài tập 1 . Yêu
Đọc yêu cầu bài tập 1
a, '' sỏi đá cũng thành cơn '' : có
sự kiên trì , bền bỉ sẽ làm đợc
II . Luyện tập .
Bài 1 .
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
cầu h/s đọc bài tập . tất cả .
nhiều thế hệ mới có thể làm
xong .
d, Những chiến sĩ mình đồng da
sắt đã chiến thắng .
e, Mình nghĩ nát óc mà vẫn cha
giải đợc bài toán này .
Bài 3 .
Hoạt động 4 4/Củng cố: ? Phân biệt nói qúa và nói khoác ?
Nói qúa và nói khoác đều phóng đại mức độ , qui mô , tính chất của sự vật hiện tợng nhng
khác nhau ở mục đích .
+ Nói qúa : là biện pháp tu từ nhằm mục đích nhấn mạnh , gây ấn tợng , tăng sức biểu cảm .
+ Nói khoác : nhằm giúp cho ngời nghe tin vào những điều không có thực . Nói khoác là
hành động có tác động tiêu cực.
5. H ớng dẫn về nhà .
- Học thuộc phần ghi nhớ .
- làm bài tập còn lại :
+ Bài 4 : Tìm 5 thành ngữ có sử dụng phép so sánh và biện pháp tu từ nói qúa .
+ Bài 5 : Viết đoạn văn ( từ 6 đến 8 câu ) hoặc một bài thơ có sử dụng biện pháp nói qúa.
- Soạn bài : '' Nói giảm , nói tránh '' .
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
****************************************************************
Ngày soạn : Ngày giảng :
Tiết 38
Ôn tập truyện kí
a. mục tiêu .
Học xong tiết ôn tập này, h/s có đợc:
1. Kin thc:
- củng cố , hệ thống hóa kiến thức phần truyện kí Việt Nam từ đầu HKI trên các mặt : đặc
sắc về nội dung t tởng và hình thức nghệ thuật . Từ đó bớc đầu thấy đợc quá trình hiện đại
- Tôi đi học .
- Trong lòng mẹ ( Trích :
I. Bảng hệ thống hóa
kiến thức .
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
'' Những ngày thơ ấu '' ) .
- Tức nớc vỡ bờ ( Trích :
'' Tắt đèn '' ) .
- Lão Hạc .
Yêu cầu h/s thảo luận theo
nhóm -đa ra bảng hệ thống
(Gv treo bảng phụ lên sửa
chữa và bổ sung
. Mỗi nhóm một bài theo
những nội dung bảng sau
Tên văn bản
tên tác giả
Năm
sáng
tác
Thể loại Nội dung Đặc sắc nghệ thuật
1.Tôi đi học
Thanh Tịnh
1941
Truyện
ngắn
Những kỉ niệm
trong sáng về ngày
đầu tiên đi học
- Tự sự xen trữ tình . Kể
sách thuế khóa
nặng nề vô nhân
đạo .
Ca ngợi phẩm chất
cao quí và sức
mạnh tiềm tàng
của ngời phụ nữ
VN trớc CM .
- Ngòi bút hiện thực chân
thực , sinh động .
- Khắc họa nhân vật chủ yếu
qua ngôn ngữ , hành động
trong thế tơng phản với nhân
vật khác .
- Xây dựng tình huống truyện
bất ngờ có cao trào và giải
quyết hợp lí .
Lão Hạc
( Nam Cao )
1943
Truyện
ngắn
Số phận đau thơng
và phẩm chất cao
quí của ngời nông
dân trong XHVN
trớc CMT8 .
- Thành công trong việc miêu
tả và phân tích diễn biến tâm
sống giản dị , cách kể chuyện ,
miêu tả ngời , tâm lí rất cụ thể ,
hấp dẫn .
II. So sánh sự giống
và khác nhau về nội
dung t tởng và hình
thức NT của ba văn
bản 2, 3, 4 .
G : Có thể nói những điểm giống nhau của ba văn bản nêu trên đều là đặc điểm chung
nhất của dòng văn xuôi hiện thực nớc ta trớc CM - dòng văn bắt đầu khơi nguồn từ
những năm 20 , phát triển mạnh mẽ và rực rỡ vào những năm 30 và đầu những năm 40
của thế kỉ XX với tên tuổi của những nhà văn : Phạm Duy Tốn , Nguyễn Công Hoan ,
Ngô Tất Tố , Vũ Trọng Phụng , Nam Cao , Tô Hoài , Bùi Hiển
? Em hiểu hồi kí là gì ? Hãy
nhắc lại ?
G : Thực ra sự khác nhau này
cũng chỉ rất tơng đối và chính
nhờ đó tạo nên sự đa dạng , đa
diện hấp dẫn của VH hiện thực
phê phán .
b, Khác nhau :
+ Thể loại : hồi kí - tiểu thuyết -
truyện ngắn .
+ Phơng thức biểu đạt : tự sự
xen trữ tình , tự sự .
Là một thể của kí ở đó ngời viết
kể lại những chuyện , những
điều chính mình đã trải qua , đã
chứng kiến .
Hoạt động 4 4/ Củng cố:
3. Thái độ:
.- Giao dục hs có những suy nghĩ tích cực về các việc tơng tự trong vấn đề xử lí rác thải sinh
hoạt, một vấn đề vào loại khó giải quyết nhất trong nhiệm vụ bảo vệ môi trờng.
-Có thói quen, ý thức bảo vệ môi trờng.
b. chuẩn bị .
G: Giáo án , tranh ảnh minh họa , tìm hiểu nguồn gốc của bản thông tin .
H: Trả lời câu hỏi SGK, su tầm tranh ảnh theo hớng dẫn của giáo viên .
c. Tiến trình tổ chức các hoạt động
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
1. ổ n định tổ chức .
2. Kiểm tra bài cũ .
- HS1 : Em hãy nhắc lại khái niệm văn bản nhật dụng ? Từ lớp 6 đến nay em đã đợc học
những văn bản nhật dụng nào ?
- VD : Sài Gòn tôi yêu ....
3. Bài mới .
Hoạt động 1 1. Giới thiệu bài :
Nguồn ô nhiễm môi trờng quan trọng nhất là rác thải , bao gồm rác thải công nghiệp
và rác thải sinh hoạt . Trách nhiệm xử lí rác thải công ngiệp thuộc về các nhà máy , xí
nghiệp , các cơ quan nhà nớc . Rác thải sinh hoạt gắn chặt với đời sống mỗi ngời nên cần
có sự hiểu biết tối thiểu về nó để cùng tham gia xử lí nó một cách có hiệu qủa . Chính vì
vậy , năm 2000 lần đầu tiên VN tham gia '' Ngày Trái đất '' dới sự chủ trì của bộ khoa
học công nghệ và môi trờng , 13 cơ quan nhà nớc và tổ chức phi chínhphủ đã nhất trí
chọn một chủ đề thiết thực , phù hợp với hoàn cảnh VN , gần gũi với mọi ngời mà có ý
nghĩa to lớn đó là : Một ngày cả nớc không dùng bao bì ni lông .
Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung
Hoạt động 1
G nêu yêu cầu đọc : rõ ràng,
mạch lạc , chú ý phát âm chính
xác các thuật ngữ chuyên môn .
'' Vì vậy chúng ta cần ... gây ô
? Hãy cho biết văn bản này
thuộc kiểu văn bản gì , đề cập
đến vấn đề gì ?
-hs trả lời
Đây là kiểu văn bản nhật
dụng thuyết minh về một
vấn đề khoa học tự nhiên .
-ND:Thuộc văn
bản nhật dụng
Hoạt động 2 II. Đọc-hiểu văn
bản .
? Theo dõi phần đầu văn bản
cho biết văn bản này chủ yếu
nhằm thuyết minh cho sự kiện
nào ?
? Sự kiện này giúp em hiểu
thêm gì về vấn đề bảo vệ môi tr-
ờng hiện nay ?
-hs trả lời
Năm 2000 VN tham gia
ngày Trái Đất với chủ đề ''
Một ngày không sử dụng
bao bì ni lông ''
Bảo vệ môi trờng là vấn đề
nóng bỏng , đặt lên hàng
đầu , thế giới rất quan tâm
đến vấn đề này
?VN ó tham gia ntn ?
Để hởng ứng phong trào này
VN cũng hành động
ờng là '' tính không phân huỷ
của pla-tíc '' /
- Tác hại : SGK .
-Gây nguy hại ô
nhiễm môi trờng
do đặc tính phân
huỷ của nhựa pla-
tic .
G lấy vài dẫn chứng ghi trên
bảng phụ :
- Mỗi năm có hơn 400.000 tấn
pô-li-ê-ti-len ....
- Tại vờn thú quốc gia Cô bê ở
+ Ni lông thờng bị vứt ở những nơi công cộng , có
khi là những di tích , danh lam thắng cảnh làm
mất mĩ quan của cả khu vực .
+ Ni lông thờng dùng để gói , đựng các loại rác
thải . Rác đựng trong các túi ni lông buộc kín sẽ
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
ấn Độ ...
? Em hãy lấy dẫn chứng ở VN
bằng vốn hiểu biết thực tế ?
khó phân huỷ sinh ra các chất gây độc hại .
Ngày 23 Tết hàng năm
( cúng ông công táo ) rất nhiều ngời thả cá chép và
vứt cả túi ni lông xuống sông , hồ .....
? Em có nhận xét gì về phơng
pháp thuyết minh của đoạn văn
này ?
? Các thuyết minh nh vậy có tác
bằng các túi tự tiêu ( chất liệu )
hạn chế lợng rác thải do túi ni
lông gây ra .
Tóm lại : việc xử lí vấn đề bao
bì ni lông hiện nay vẫn đang là
một vần đề phức tạp và cha
triệt để . So sánh toàn diện thì
dùng ni lông lợi ít hại nhiều .
Vậy trong khi cha loại bỏ đợc
hoàn toàn bai ni lông chỉ có
- Thay đổi thói quen dùng
bao ni lông ...
- Không sử dụng .....
- Sử dụng .......
Có khả năng thực hiện đợc vì
nó chủ yếu tác động vào ý
thức ngời sử dụng , nó dựa
trên nguyên tắc phòng
.
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
thể đề ra những biện pháp hạn
chế việc dùng loại bao bì này .
G giới thiệu tranh minh họa .
? Gọi h/s đọc đoạn văn còn lại?
? Văn bản đã nêu ra những biện
pháp gì ?
? Các biện pháp đó có thể thực
hiện đợc không ?
tránh , giảm thiểu tác hại của
bao bì ni lông bằng nhiều
chỉ là giải pháp thay thế ,
nên hạn chế việc sử dụng
bao bì ni lông .
HS tự liên hệ .
- NHiệm vụ của chúng ta :
+ hãy cùng nhau quan tâm
đến Trái Đất .
+ Bảo vệ Trái Đất trớc nguy
cơ ô nhiễm môi trờng
Hành động '' Mỗi ngày
không dùng bao bì ni lông ''
-Nhấn mạnh việc bảo vệ Trái
-Thông báo cho
mọi ngời hiểu về
tác hại
3. ý nghĩa to lớn
trọng đại của vấn
đề .
- Nhiệm vụ :
- Hành động :
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
? Để nêu ra nững nhiệm vụ này,
ngời viết dùng kiểu câu gì ?
Việc dùng kiểu câu đó có tác
dụng gì ?
Đất là nhiệm vụ hàng đầu ,
thờng xuyên và lâu dài .
- Việc hạn chế dùng bao ni
lông là công việc trớc mắt .
biết .
- Kêu gọi mọi ngời hãy tham
gia bằng hành động cụ thể .
- Lợng thông tin đa ra phải
kháck quan , chính xác, có
ích .
- Trình bày vấn đề rõ ràng ,
chặt chẽ .
Hs đọc ghi nhớ .
III/Tổng kết
- Hạn chế dùng
bao bì ni lông
* Ghi nhớ .
Hoạt động 5 4/Củng cố:
Văn bản '' Thông tin về ngày Trái Đất .... '' chủ yêu sử dụng phơng thức biểu đạt nào ?
A. Tự sự .
B. Nghị luận .
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
C. Thuyết minh .
D. Biểu cảm .
? ý nào nói lên mục đích lớn nhất của tác giả khi viết văn bản '' Thông tin ngày ....2000'' A.
Để mọi ngời không sử dụng bao bì ni lông nữa .
B. Để mọi ngời thấy Trái Đất đang bị ô nhiễm nghiêm trọng .
C. Để góp phàn vào việc tuyên truyền và bảo vệ môi trờng của Trái Đất .
D. Đê góp phần vào việc thay đổi thói quen sử dụng bao bì ni lông của mọi ngời .5/H ớng
dẫn về nhà .
- Học thuộc ghi nhớ . Su tầm tranh ảnh theo nhóm về chủ đề trên .
- Ngay sau giờ học tổ chức lớp thu gom bao bì ni lông trong trờng .
- Ôn tập tiết 38 chuẩn bị cho tiết kiểm tra Văn .
ở tiết hoc trớc chúng ta đã tìm hiểu biện pháp tu từ nói qúa và tác dụng của nó . Bài học
hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu biện pháp tu từ nói giảm nói tránh . Vậy nói giảm nói
tránh là gì ? Trong viết văn , thơ hoặc trong lời ăn tiếng nói hàng ngày nó đem lại hiệu qủa
gì ? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học .
Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung
Hoạt động 2
G treo bảng phụ ghi sẵn VD /
SGK . Gọi h/s đọc VD .
? Các từ in đậm ở VD 1 đều
nói lên điều gì ? ( nghĩa là gì )
Hs đọc ví dụ .
- Đều nói đến cái chết :
a, b : cái chết của Bác Hồ .
c: cái chết ( bố mẹ nhân vật
Lợng ).
I . Nói giảm nói
tránh và tác dụng
của nói giảm nói
tránh .
G: CácMác, Lênin và các vị lãnh tụ đều là những vị cách mạng tiền bối , đã qua đời
rất lâu . Trong qúa trình đi tìm đờng cứu nớc Bác đã tiếp cận với học thuyết Mác-
Lênin tìm ra đờng lối cách mạng đúng đắn giải phóng dân tộc.Vậy lúc này đây khi
viết di chúc để lại cho toàn thể nhân dân VN , Bác đã nói rằng Bác đi gặp cụ Các
Mác ... ở thế giới bên kia
? Viết về cái chết nhng tại sao
ngời viết lại chọn cách diễn
đạt ấy nhằm mục đích gì?
- VD a, b : giảm nhẹ sự th-
ơng tiếc , đau buồn của nhà
thơ , của mọi ngời đối trớc
xúc của mình và tránh cảm
NV 8 Lê Thị Duy Thanh- Văn Chấn- Yên Bái (trang riêng)
giảm đau buồn , nặng nề.
Ngoài ra sử dụng cách diễn
đạt nh trên còn có mục đích
nào khác chúng ta cùng tìm
hiểu VD 2 .
Gọi h/s đọc VD 2 Hs đọc ví dụ 2 .
? Tại sao trong câu văn tác
giả lại dùng từ '' bầu sữa '' mà
không dùng từ ngữ khác cùng
nghĩa để nhằm mục đích gì ?
? Không chỉ sử dụng rộng rãi
và có giá trị trong thơ văn , mà
trong lời ăn tiếng nói hàng
ngày chúng ta cũng sử dụng
cách diễn đạt trên . Đọc VD 3
? Hai câu có nội dung gì ?
? So sánh hai cách nói trên ,
cách nói nào nhẹ nhàng , tế
nhị hơn đối với ngời nghe ?
G: Cũng là phê bình nhng ở
mức độ nhe nhàng có sự động
viên , khuyến khích cố gắng v-
ơn lên .
? Đặt câu với cách nói tơng t
nh trên ?
Dùng từ '' bầu sữa '' cốt để
tránh thô tục .
Đọc ví dụ 3 .
VD 3 : dùng cách nó phủ
định ở măt tích cực trong cặp
từ trái nghĩa .
VD : Xác chết tử thi , thi hài .
Chôn mai táng ,an táng .
Yếu , kém còn nhiều tồn tại cần khắc phục .
Hoặc cách nói trống . VD : Ông ấy sắp chết .
Ông ấy chỉ nay mai thôi .
G : Nói giảm nói tránh thể hiện thái độ lịch sự nhã nhặn của ngời nói , sự quan tâm ,
tôn trọng của ngời nói đối với ngời nghe góp phần tạo phong cách nói năng đúng
mực của ngời có giáo dục , có văn hóa . Là h/s các em phải học cách nói năng đúng
mực , lễ phép với thầy cô , hoà nhã với bạn bè Cần phê phán thói quen ăn nói
bỗ bã , thô tục .Trong cuộc sống không phải lúc nào chúng ta cũng sử dụng cách nói
giảm nói tránh.
? Việc sử dụng cách nói giảm
nói tránh là tuỳ thuộc tình
huống giao tiếp . Vậy trong
những trờng hợp nào không
nên dùng cách nói giảm nói
tránh ? Lấy ví dụ ?
Khi cần thiết phải nói thẳng
nói đúng sự thật .
- Khi trình bày , kể lại một
sự việc nào đó để tránh ngời
nghe có sự hiểu lầm thì cần
phải nói đúng mức độ sự
việc .
Hoạt động 3
Gọi h/s đọc yêu cầu của bài .
Hình thức làm cá nhân .
- Giống : Đều là biện pháp tu từ đợc dùng phổ biến trong thơ văn , trong lời ăn tiếng nói
hàng ngày .
- Khác : + Nói quá là cách nói phóng đại mức độ , quy mô , tính chất của sự vật hiện tợng
để nhấn mạnh , gây ấn tợng , tăng sức biểu cảm .
Tác dụng : Nói quá để nhấn mạnh , gây ấn tợng .
+ Nói giảm, nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị , uyển chuyển tránh gây
cảm giác đau buồn , nặng nề , tránh thô tục thiếu lịch sự .
Tác dụng :tránh cảm giác đau buồn , nặng nền...
G : Mặc dù có những điểm khác nhau nhng cả hai biện pháp tu từ này khi sử dụng đều
đem lại hiệu qủa cao , đặc biệt trong văn, thơ .
? ý kiến nào nói đúng nhất mục đích của nói giảm nói tránh :
A. Để bộc lộ thái độ , tình cảm , cảm xúc của ngời nói .
B. Để tránh gây cảm giác đau buồn , ghê sợ , nặng nề, tránh thô tục , thiếu lịch sự .
C. Để ngời nghe thấm thía đợc vẻ đẹp hàm ẩn trong cách nói kín đáo giàu cảm xúc .
D. Để nhấn mạnh . gây ấn tợng và tăng sức biểu cảm cho sự vật hiện tợng nói đến trong câu
.
5. H ớng dẫn về nhà .
- Học thuộc ghi nhớ .
- Su tầm thêm những bài văn , bài thơ sử dụng biện pháp tu từ nói giảm nói tránh .
- Soạn bài : Câu ghép .
***********************************************************
Ngày soạn : Ngày giảng :
Tuần 11 Tiết 41
kiểm tra văn
a . mục tiêu .
1. Kin thc:
- Kiểm tra và củng cố nhận thức của h/s sau bài '' Ôn tập .....'' hiện đại .
- Tích hợp với phần Tiếng việt và phần Tập làm văn đã học từ đầu năm .
2. Kĩ năng:
- Rèn luyện và củng cố kĩ năng khái quát , tổng hợp , phân tích và so sánh viết đoạn văn.
A. Hình nh tức qúa không thể chịu đợc , chị Dậu liều mạng cự lại
B. Chị Dậu vẫn thiết tha.
C. Chị Dậu run run.
D. Chị Dậu nghiến hai hàm răng.
2. ý nào nói đúng nhất nguyên nhân sâu xa khiến lão Hạc phải lựa chọn cái chết .
A. Lão Hạc ăn phải bả chó . C. Lão Hạc rất thơng con .
B. Lão Hạc ân hận vì trót lừa cậu Vàng. D. Lão Hạc không muốn làm liên lụy đến mọi
ngời .
3. Các văn bản '' Tôi đi học ; Những ngày thơ ấu; Tắt đèn ; Lão Hạc '' đợc sáng tác vào thời
kì nào ?
A. 1900 - 1930. C. 1945 - 1954.
B. 1930 - 1945. D. 1955 - 1975.
4. Nhận định sau ứng với nội dung chủ yếu của văn bản nào ?
'' Số phận bi thảm của ngời nông dân cùng khổ và những phẩm chất tốt đẹp của họ đã
đợc thể hiện qua cái nhìn thơng cảm và sự trân trọng của nhà văn ''.
A. Tôi đi học . C. Trong lòng mẹ .
B. Tức nớc vỡ bờ . D. Lão Hạc .
Copyright: Tài liệu đại học ©