Phân tích vòng tuần hoàn nước. Vai trò của chúng đối với tự nhiên và
hoạt động của con người. Vấn đề cần quan tâm và bảo vệ tài
nguyên nước?
1. Vòng tuần hoàn nước
1.1. Các giai đoạn tuần hoàn
Vòng tuần hoàn nước bắt nguồn chủ yếu từ nước trong các biển và đại dương
1.1.1. Bốc thoát hơi
- Dưới tác dụng của bức xạ Mặt trời, nước bốc hơi từ bề mặt đại dương, hồ đầm,
sông ngòi, … và cả từ bề mặt đất ẩm. Ngoài ra, sinh vật, đặc biệt là rừng cây
cũng thoát ra một lượng hơi nước lớn để điều hòa môi trường sống.
- Hơi nước tồn tại trong khí quyển không nhiều lắm và tùy thuộc vào điều kiện
nhiệt độ, có thể ở các dạng hơi, mây, sương mù,…
1.1.2. Nước rơi.
- Khi nhiệt độ của không khí hạ thấp, hơi nước sẽ ngưng tụ thành hạt lớn và dưới
tác dụng của trọng lực sẽ rơi xuống mặt đất tạo thành nước rơi. Nước rơi có thể
ở dạng lỏng là mưa hay ở dạng xốp là tuyết và thậm chí cả ở dạng rắn : mưa đá
1.1.3. Dòng chảy
- Khi nước rơi tới bề mặt đất, đại bộ phận sẽ tham gia vào các quá trình bốc hơi.
Phần nhỏ còn lại sẽ tập trung tại các dải trũng và chảy thành dòng, đó là các
dòng chảy.
- Phần lớn các dòng chảy tồn tại ở dạng lỏng : đó là dòng sông, suối; một phần
khác sẽ ở dạng rắn : đó là băng hà. Hầu hết các dòng chảy đều đổ ra biển và
đại dương.
1.1.4. Ngấm
- Trên mặt đất ngoài một số ít nước chảy trên mặt, phần còn lại ngấm xuống đất
thành nước dưới đất. Đó là nước ngầm
- Nước ngầm chảy theo đất dốc và cuối cùng lộ ra bề mặt để cung cấp nước cho
ngòi, dưới dạng suối
1.2. Các vòng tuần hoàn
Tùy theo số lượng các giai đoạn mà nước đã tham gia người ta chia ra
1.2.1. Vòng tuần hoàn nhỏ

sinh.
2.1.4. Đối với thổ nhưỡng
- Nước tham gia vào quá trình hình thành các loại đất : laterit, podsol, … hoặc làm
biến đổi đất :glay hóa, mặn hóa,…
2.1.5. Đối với sinh vật
- Nước là môi trường sống nên đóng vai trò quyết đònh đối với sinh vật. Nước là
thành phần của cơ thể sinh vật, tạo nên các phản ứng sinh hóa để cung cấp
nguồn dinh đưỡng cho sự sống.
2.2. Vai trò của nước đối với đời sống của con người
2.2.1. Đối với nông nghiệp
- Trong sản xuất nông nghiệp, thủy lợi là biện pháp hàng đầu
- Nước cần cho trồng trọt lẫn chăn nuôi vì sản xuất 1kg lúa mì cần 1500 lít nước,
1kg lúa gạo cần 4500 lít nước. Để sản xuất 1 tá trứng cần 10.000 lít nước và sản
xuất 1 kg thòt lợn cần 30.000 lít nước.
- Trong công tác thủy lợi, ngoài nước tưới còn có tác dụng tổng hợp : chống lũ,
tiêu nước vùng lầy, cải tạo đất.
- Nước có vai trò quan trọng trong việc nuôi trồng và đánh bắt thuỷ hải sản
2.2.2. Đối với công nghiệp
- Trong công nghiệp, mức độ sử dụng nước rất lớn, nhất là các ngành công nghiệp
khát nước. Ví dụ : để sản xuất 1 tấn than sạch cần 3 – 5m
3
nước, 1 tấn thép cần
150m
3
, 1 tấn giấy cần 2000m
3
,…
2.2.3. Đối với giao thông
- Giao thông đường thủy bao gồm 2 ngành là đường sông và đường biển
- Tuy tốc độ vận chuyển chậm nhưng lại chở được nhiều hàng nặng, cồng kềnh