1
Chương 5
GIẢI BÀI TOÁN QUY HOẠCH
TUYẾN TÍNH TRÊN
MS. EXCEL
2
Giới thiệu chung
Mô hình QHTT có rất nhiều ứng dụng trong
QLKT và QTKD.
Chẳng hạn:

Lập phương án phân bổ vốn đầu tư,

Lập quy hoạch sử dụng đất tối ưu cho một vùng

Lập kế hoạch sản xuất tối ưu

Xác định phương án dự trữ tối ưu của doanh nghiệp

...
Mô hình bài toán QHTT
Là cực đại hóa (max) hoặc cực tiểu hóa
(min) một chỉ tiêu nào đó
Cực đại hóa:
Lợi nhuận, doanh thu, sản phẩm
Cực tiểu hóa:
Chi phí, giá thành, tiêu hao NVL
3
4
Mục đích của QHTT:
Phát triển SXSP thoả mãn mục tiêu của SX như: cực

jj
∑
=
⇒=
Các ràng buộc làm hạn chế hàm mục tiêu:
Hoặc:
Với Xj ≥ 0 (j = 1; n)  Điều kiện đương nhiên.
Xj là biến số bậc nhất (có số mũ bằng 1)
6
Dạng đầy đủ:
Các ràng buộc:
a
11
x
1
+ a
12
x
2
+ ... +a
1j
x
j

+...+a
1n
x
n

> (=,<) b

2
+ ... +a
ij
x
j
+...+a
in

x
n

> (=,<) b
i
.......................................................
a
m
1
x
1
+ a
m2
x
2
+ ...+a
mj
x
j

+...+a
mn

+ ... +C
n

x
n
 Max
(Min)
7
Nội dung chủ yếu:
Quy trình xây dựng mô hình và giải bài
toán QHTT bằng chương trình SOLVER
trên Excel
Vận dụng giải một số dạng toán kinh tế
chủ yếu
8
1. Xây dựng mô hình và Giải
bài toán QHTT bằng chương
trình SOLVER trên Excel
Ví dụ bài toán:
Một Cty sản xuất 2 loại sp A,B. Biết số
lượng sản phẩm A sx ra ít nhất bằng
50% số lượng sp B. Hai loại sp dùng
chung NVL. Biết khả năng cung ứng
NVL một ngày tối đa là 100 đơn vị. Để
sản xuất 1 sp A cần 2 đơn vị, để sản
xuất 1 đơn vị sp B cần 3 đơn vị. Lợi
nhuận A: 20USD/1sp, B 40USD/1sp. Hỏi
sản xuất bao nhiêu sp A,B để lợi nhuận
đạt đc lớn nhất.
9


Đơn hình đối ngẫu
Trong Ms. Excel sử dụng chương trình
SOLVER để giải.
14
Sử dụng SOLVER để giải:
Ví dụ 01: Giải bài toán QHTT sau:
Hàm mục tiêu:
F(x) = 3x
1
- x
2
+ 2x
3
 Max
Các RB chung:
2x
1
+ 4x
2
- x
3
<= 10
3x
1
+ x
2
+ x
3
>= 4

CT ràng buộc thứ 2:
= $B$7*$B$2 + $C$7*$C$2 + $D$7*$D$2
Hoặc:
=SUMPRODUCT($B$7:$D$7;$B$2:$D$2)
Nhập tương tự cho đến hết các RB!
19
Bước 2. Tìm phương án tối ưu hoá
Chọn: Tools/Solver…
Cài đặt SOLVE
20
1. Vào thực đơn Tool / Add-Ins
3. Chọn Solver Add-in
5. OK
21
Nhập các
thông số
vào hộp
thoại
Set Target Cell : Ô chứa hàm mục tiêu (VD trên là ô
$B$4),
Equal To: Giá trị tối ưu của hàm mục tiêu:
Max: Cực đại, Min: Cực tiểu, Value of: Giá trị mong
muốn
By Changing Cells: Địa chỉ các ô chứa thành phần
của phương án nghiệm, (VD trên: $B$2: $D$2).
22
Nhập các ràng buộc:
Subject to Constraints: Các RB của bài toán.
Phần này dùng để nhập địa chỉ của các RB, bao
gồm các RB chung và các RB về dấu.