Phần mở đầu
Từ khi xuất hiện con ngời trên hành tinh này, đến ngày nay đã trải qua 5 phơng
thức sản xuất: công xã nguyên thuỷ, chiếm hữu nô lệ, xã hội phong kiến, chủ nghĩa t
bản, chủ nghĩa xã hội. T duy nhận thức của con ngời không dừng lại ở một chỗ mà
ngày càng phát triển hoàn thiên hơn. Từ đó kéo theo sự thay đổi phát triển lực lợng
sản xuất cũng nh quan hệ sản xuất. Từ hái lợm săn bắt để duy trì cuộc sống đến trình
độ khoa học kĩ thuật lạc hậu, đến ngày nay trình độ khoa học đã đạt tới mức tột đỉnh.
Mà cốt lõi của nền sản xuất xã hội chính là sự thống nhất biện chứng giữa quan hệ
sản xuất với lực lợng sản xuất, nh Mác và Ănghen nói, đó là quy luật về sự phù hợp
giữa quan hệ sản xuất và lực lợng sản xuất.
Từ quan điểm này của chủ nghĩa Mác xít, Đảng và Nhà nớc ta đã vận dụng vào
quá trình phát triển kinh tế - xã hội nớc ta trong giai đoạn từ đổi mới đến nay.
Biện chứng quan hệ sản xuất với lực lợng sản xuất tạo điều kiện cho chúng ta
có đợc nhận thức về sản xuất xã hội và kĩ thuật. Thấy đợc ý nghĩa đó, tôi xin bày tỏ
một vài ý kiến bản thân về vấn đề: "Vận dụng quan điểm triết học Mác xit về qui
luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với trình độ lực lợng sản xuất để phát triển
những thành tựu, hạn chế trong phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong giai
đoạn từ đổi mới đến nay".
Phần nội dung
I. Lực lợng sản xuất - Quan hệ sản xuất - quy luật về sự phù hợp của quan hệ
sản xuất với trình độ phát triển của lực lợng sản xuất
1. Lực lợng sản xuất
+ Lực lợng sản xuất biểu hiện mối quan hệ giữa con ngời với tự nhiên trong
quá trình sản xuất, đồng thời thể hiện năng lực thực tiễn của con ngời trong quá trình
sản xuất ra của cải vật chất. Lực lợng sản xuất bao gồm: ngời lao động với kĩ năng
lao động của họ và t liệu sản xuất, trớc hết là cong cụ lao động. Trong quá trình sản
xuất, sức lao động của con ngời và t liệu sản xuất, trớc hết là công cụ lao động kết
hợp với nhau thành lực lợng sản xuất.
Trong các yếu tố cấu thành lực lợng sản xuất, con ngời lao động và công cụ lao
động là yếu tố quan trọng nhất. Ngời lao động là chủ thể của quá trình lao động sản
xuất, với sức mạnh và kĩ năng lao động của mình, sử dụng t liệu lao động (công cụ

kĩ năng lao động của con ngời, trình độ tổ chức và phân công lao động xã hội, trình
độ ứng dụng khoa học vào sản xuất.
Sự vận động và phát triển của lực lợng sản xuất quyết định và làm thay đổi
quan hệ sản xuất cho phù hợp với nó. Khi một phơng thức sản xuất mới ra đời thì yêu
cầu quan hệ sản xuất phải phù hợp với trình độ phát triển của lực lợng sản xuất. Sự
phù hợp này tạo điều kiện sử dụng và kết hợp một cách tối u giữa ngời lao động với
t liệu sản xuất để lực lợng sản xuất có cơ sở để phát triển hoàn thiện. Sự phát triển
của lực lợng sản xuất đến một mức nhất định sẽ làm cho quan hệ sản xuất từ chỗ phù
hợp trở thành không phù hợp với sự phát triển của lực lợng sản xuất. Điều này dẫn
đến quan hệ sản xuất kìm hãm lực lợng sản xuất phát triển và yêu cầu khách quan tất
yếu là phải thay thế quan hệ sản xuất. Nh Các Mác đã viết: "Tới một giai đoạn phát
triển nào đó, các lực lợng sản xuất vật chất của xã hội mâu thuẫn với những quan hệ
sản xuất hiện có.. trong khi đó từ trớc đến giờ các lực lợng sản xuất vẫn phát triển.
Từ chỗ là những hình thức của lực lợng sản xuất, những quan hệ ấy trở thành những
xiềng xích của các lực lợng sản xuất. Khi đó bắt đầu thời đại một cuộc cách mạng xã
hội.
Lực lợng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất, nhng quan hệ sản xuất cũng có
tính độc lập tơng đối và tác động trửo lại sự phát triển của lực lợng sản xuất. Quan hệ
sản xuất quyết định mục đích của sản xuất, tác động đến thái độ của con ngời trong
lao động sản xuất, đến tổ chức phân công lao động xã hội, đến phát triển và ứng
dụng khoa học công nghệ do đó tác động đến sự phát triển của lực l ợng sản xuất.
Quan hệ sản xuất phù hợp sẽ thúc đẩy sự phát triển của lực lợng sản xuất, ngợc lại sẽ
kìm hãm. Và khi quan hệ sản xuất kìm hãm sự phát triển của lực lợng sản xuất thì
theo quy luật chung, quan hệ sản xuất cũ sẽ đợc thay thế bằng quan hệ sản xuất mới
phù hợp để thúc đẩy lực lợng sản xuất phát triển.
Quan hệ sản xuất và lực lợng sản xuất vừa có tác động cho nhau lại vừa mâu
thuẫn với nhau. Việc phản ánh mâu thuẫn này là yêu cầu cần có. Nó phải thông qua
nhận thức và cải tạo xã hội của con ngời. Trong xã hội có giai cấp phải thông qua
đấu tranh giai cấp, qua cách mạng xã hội.
II. Sự vận dụng của Đảng ta trong đờng lối phát triển kinh tế - xã hội nớc ta từ

nớc cần phải có tiềm lực về kinh tế, con ngời, trong đó lực lợng sản xuất là yếu tố vô
cùng quan trọng. Ngoài ra phải có sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với trình độ phát
triển của lực lợng sản xuất.
Với tiềm năng lao động lớn nhng công cụ lao động lại hết sức thô sơ lạc hậu,
CNH-HĐH đứng trớc khó khăn lớn cần nhanh chóng khắc phục. Đảng ta đã thực
hiện một cơ cấu sở hữu hợp quy luật, gắn liền với một cơ cấu thành phần kinh tế hợp