Phòng giáo dục Thọ Xuân
----------
Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài:
kinh nghiệm từ việc làm
một số thí nghiệm
môn Vật lí thcs
GV: Trần Văn Tuấn
ĐV: Trờng THCS Lê Thánh Tông
Năm học 2007 2008
GV: Trần Văn Tuấn Trờng THCS Lê Thánh Tông, Thọ Xuân, Thanh Hoá
A.Phần mở đầu:
I. Lí do chọn đề tài:
Khi làm thí nghiệm thực hành, thí nghiệm kiểm tra, ở các tiết dạy và học
môn Vật lí trong trờng THCS có rất nhiều TN làm không thành công hay thành
công nhng mất nhiều thời gian. Dẫn đến GV không hoàn thành bài dạy, HS
không nắm đợc bài học. Làm chất lợng dạy và học kém không hiệu quả; Làm
mất lòng tin của HS vào khoa học. Để giúp đỡ đồng nghiệp và HS tháo gỡ những
vớng mắc trên tôi xin đa ra sáng kiến kinh nghiệm với đề tài Kinh nghiệm từ
việc làm một số thí nghiệm môn Vật lí THCS .
II. Mục đích của đề tài:
Giúp GV và HS :
- Biết cách làm thành công một số thí nghiệm Vật lí khó, phức tạp.
- Hiểu mục tiêu làm thí nghiệm.
- Vận dụng làm thành công thí nghiệm và làm thạo các thí nghiệm vật lí.
III. Nhiệm vụ và giới hạn đề tài:
1. Nhiệm vụ đề tài:
- Đa ra một số kinh nghiệm để làm thành công một số thí nghiệm khó, các thí
nghiệm có đồ dùng hỏng, kém chất lợng, các thí nghiệm thiếu đồ dùng mà
GVvà HS có thể mắc phải sai lầm.
- Đa ra những thiếu sót do xác định mục đích TN cha chính xác; hiểu nội dung

công.Tổ chức buổi thí nghiệm cha chu đáo.Quản lý HS làm thí nghiệm cha tốt
2. Khả năng của HS :
- Có t chất để nắm vững cách làm thí nghiệm và làm thí nghiệm. Cha chú ý đến
kết quả thí nghiệm, mục tiêu thí nghiệm, ý đồ thí nghiệm.
- Một số HS không tập trung cao cùng nhóm để làm thí nghiệm, còn làm ồn và
làm việc riêng.
- Các thí nghiệm phức tạp và khó, thờng làm không thành công và không có hiệu
quả...
VIII: Khảo sát thực tế:
- GVvà HS đều có sách giáo khoa, sách bài tập Vật lý THCS và các sách tham
khảo khác thuộc bộ môn Vật lý.
- Ham thích làm thí nghiệm Vật lý.
- Đồ dùng thí nghiệm cơ bản đầy đủ, đáp ứng cho việc dạy và học bộ môn vật lý.
Nhng có một số đồ dùng bị hỏng, kém chất lợng cha đực sửa chữa bổ sung.
- Phong chức năng bàn, ghế làm thí nghiệm cha phù hợp
B. Nội dung:
I. Nội dung đề tài:
Sau đây là những kinh nghiệm để làm thành công một số thí nghiệm khó và
phức tạp mà bản thân, nhiều đồng nghiệp và HS làm không thành công, hoặc nếu
thành công cũng mất nhiều thời gian.
Tôi đã nghiên cứu, làm thí nghiệm kiểm tra, áp dụng dạy thử nghiệm cho nhiều
lớp ở nhiều năm,. Thấy có hiệu quả dạy và học cao. Tôi xin đợc trình bày nội
dung các kinh nghiệm của mình nh sau.
1. Thí nghiệm 4.3 -Bài 4 Đo thể tích một vật rắn không thấm n ớc -
(Lớp 6).
a. Nội dung thí nghiệm:
Nhiều học sinh đổ nớc vào bình tràn khi nớc mấp mé miệng tràn nhng cha tràn
nớc ra ngoài do còn màng căng của nớc với thành bình. Nếu nhúng vật vào để lấy
nớc tràn và coi phần nớc tràn ra ngoài đó bằng thể tích của vật.
b. Mục tiêu thí nghiệm:

a. Nội dung thí nghiệm:
Dùng lửa đèn cồn nung một thanh thép đợc gông chắc hai đầu trên một giá. Một
đầu của thanh thép đợc chốt bằng chốt gang, đầu còn lại vặn chặt bằng đai ốc.
b. Mục tiêu thí nghiệm:
Thông qua thí nghiệm HS nắm đợc về sự nở nhiệt của các chất rắn sinh lực rất
lớn.
c. Sai lầm có thể mắc phải:
- Khi gông thanh thép lên giá vặn đai ốc không chặt.
- Để ngọn đèn cồn nung thanh thép không đúng vị trí ngọn đèn cồn toả nhiệt cao
nhất.
- Khi tắt đèn cồn thổi bằng miệng, hay dội nớc
d. Khắc phục:
Trớc khi làm thí nghiệm cần phải chú ý một số việc sau:
-Trớc khi đốt cồn nung thanh sắt cần vặn chặt đai ốc thanh thép.
-Phải để thanh thép cần nung ở 1/3 ngọn đèn cồn kể từ trên xuống để lấy nhiệt
cao nhất của đèn cồn cung cấp.
- Khi tắt đèn cồn không đợc thổi, dội nớc mà phải dùng tấm kim loại đậy kín
ngọn đèn cồn để tắt lửa.
4. Thí nghiệm hình 21.4 - Bài 21: "Một số ứng dụng của sự nở vì nhiệt"-
(Lớp 6).
a. Nội dung thí nghiệm:
4
GV: Trần Văn Tuấn Trờng THCS Lê Thánh Tông, Thọ Xuân, Thanh Hoá
Dùng đèn cồn nung một đầu băng kép theo các t thế sau:
- Đặt phía lá đồng xuống dới để nung.
- Đặt phía lá thép xuống dới để nung.
- Đặt dọc sống thanh băng kép để nung đều đồng thời cả lá đồng và lá thép.
b. Mục tiêu của thí nghiệm:
Dùng đèn cồn nung nóng một đầu thanh băng kép để HS quan sát thấy đợc
- Các chất rắn khác nhau thì co giản vì nhiệt cũng khác nhau.

những quãng đờng bằng nhau.
c. Sai lầm có thể mắc phải:
- Để máng nghiêng ở độ dốc lớn, làm bánh đà chuyển động quá nhanh.
- không đánh dấu kip thời những đoạn đờng bánh đà chuyển động trong những
khoảng thời gan bằng nhau.
- Để mặt máng nghiêng không đúng vị trí nằm ngang làm bánh đà khi chuyển
động lăn lệch sang phía thấp.
- Đặt bánh đà không đúng chính giữa lòng máng nghiêng làm cho khi bánh đà
chuyển động cũng đi lệch hớng sang một bên.
5
GV: Trần Văn Tuấn Trờng THCS Lê Thánh Tông, Thọ Xuân, Thanh Hoá
- Quá trình đánh dấu các đoạn đờng di chuyển không đồng thời với trục lăn của
bánh đà.
- Không tập trung cao độ nghe tiếng gõ nhịp của máy đếm thời gian để vạch dấu
các đoạn đờng đi của trục bánh đà, dẫn đến đánh dấu các đoạn đờng chuyển động
bằng nhau của trục bánh đà trong những khoảng thời gian bằng nhau không
chính xác
d. Một số lu ý và cách khắc phục:
- Trớc khi làm thí nghiệm nên để phần máng nghiêng ở độ nghiêng vừa phải,
khoảng 1/3 của thanh đứng tạo mái nghiêng đồ dùng có trong phòng thi nghiệm
nhà trờng là đủ;
- Cần chỉnh máng nghiêng sao cho giọt nớc thăng bằng, đúng tâm.
- Đặt bánh xe sao cho chính giữa máng nghiêng rồi mới cho bánh xe chuyển
động.
- Bút dạ đánh dấu những quảng đờng bằng nhau trong những khoảng thời gian
bằng nhau, luôn di chuyển theo trục quay của bánh xe.
- tập trung cao độ để nghe máy đếm thời gian gõ nhịp và đánh dấu cho chính sác.
6. Thí nghiệm kiểm tra về 2 lực cân bằng tác dụng vào vật đang chuyển
động thì chúng chuyển động thẳng đề ( Máy A tút ): hình 5.3- bài 5 sự
cân bằng lực quán tính - ( Lớp 8).