91
CHỈÅNG VI
ÂIÃƯU CHÈNH MẠY GIA CÄNG

6.1 Dëch chuøn âiãøm gäúc (zero offset)

6.1.1 Âàût váún âãư
Trong quạ trçnh láûp chỉång trçnh gia cäng chi tiãút, ngỉåìi ta thỉåìng chè quan
tám âãún cạc úu täú hçnh hc (biãn dảng ca chi tiãút gia cäng) v cạc thäng säú cäng
nghãû nhỉ: Gia cäng thä, bạn tinh hồûc tinh; tênh cháút váût liãûu ca chi tiãút gia cäng;
chãú âäü tỉåïi dung dëch bäi trån, lm mạt... v chụng âỉåüc thãø hiãûn qua cạc dy lãûnh
trong chỉång trçnh våïi cạc chỉïc nàng G code v M code m chỉa quan tám âãún vë
trê ca âiãøm gäúc chỉång trçnh so våïi vë trê ca âiãøm gäúc ca mạy cng nhỉ vë trê ca
lỉåỵi càõt, âàûc biãût l khi cọ nhiãưu dao khạc nhau âỉåüc sỉí dủng âãø gia cäng cng mäüt
bãư màût hồûc cạc bãư màût khạc nhau trãn cng mäüt chi tiãút (khi gia cäng trãn cạc trung
tám våïi chỉång trçnh gia cäng sỉí
dủng nhiãưu dao). Âãø cọ thãø chuøn chỉång trçnh
gia cäng âỉåüc thiãút láûp thnh quạ trçnh gia cäng thỉûc tãú trãn mạy thç âiãưu cáưn thiãút
phi thỉûc hiãûn l âàût chỉång trçnh gia cäng cng våïi chi tiãút v dủng củ càõt vo
trong khäng gian thỉûc ca mạy âãø xạc âënh vë trê ca gäúc toả âäü cäú âënh trãn chi tiãút
so våïi gäúc toả âäü ca mạy v âỉa giạ trë ny vo trong hãû thäúng âo lỉåìng ca mạy.
Viãûc lm ny âỉåüc gi l dëch chuøn âiãøm gäúc hay cn gi l zero offset.
Váûy viãûc dëch chuøn âiãøm gäúc âỉåüc xem l viãûc lm âäưng nháút vë trê gäúc toả
âäü ca mạy våïi gäúc toả âäü ca chỉång trçnh gia cäng âãø hãû
thäúng âo lỉåìng ca mạy
giạm sạt sỉû hoảt âäüng v âiãưu khiãøn chênh xạc, këp thåìi cạc cå cáúu dáùn âäüng trong
quạ trçnh dủng củ dëch chuøn theo cạc toả âäü â âỉåüc láûp trçnh.
Vê dủ 6.1.2 Tờnh toaùn dởch chuyóứn õióứm gọỳc
XM
ZM
Dởch chuyóứn
õióứm gọỳc
P
M
XMP
ZMP
XP
ZP
Hỗnh 6-2: Dởch chuyóứn õióứm gọỳc trón maùy tióỷn
X
MRO
E

N
p
R
Z
MR
Z
X
X
P

l cạc giạ trë dëch chuøn giåïi hản ca bn mạy, cạc giạ
trë ny âỉåüc cạc nh chãú tảo mạy quy âënh v háưu nhỉ khäng thay âäøi trong quạ
trçnh sỉí dủng. Thäng thỉåìng khi bàõt âáưu cho mạy hoảt âäüng hồûc sau khi kãút thục
quạ trçnh gia cäng mäüt chi tiãút thç cáưn thiãút phi âỉa mạy tråí vãư trảng thại ny v vë
trê ca nọ trãn mn hçnh s âỉåüc hiãøn thë bàòng giạ trë kêch thỉåïc tuût âäúi. Cạc giạ
trë X
RE
v Z
RE
l cạc kêch thỉåïc âiãưu chènh xạc âënh giạ trë tỉì âiãøm chøn R âãún
âiãøm gäúc E(N) ca dủng củ v chụng cọ giạ trë khäng thay âäøi. Giạ trë ca kêch
thỉåïc chiãưu di dao theo phỉång X v Z l X
PE
v Z
PE
cọ âỉåüc trong khi tiãún hnh
cạc cäng viãûc dëch chuøn âiãøm gäúc trỉûc tiãúp ngay trãn mạy hồûc bàòng cạch âo nhåì
cạc dủng củ trỉûc tiãúp tỉì bãn ngoi s âỉåüc lỉu giỉỵ trong bäü nhåï ca hãû thäúng âiãưu
khiãøn CNC v nọ cọ tạc dủng xạc âënh giạ trë hiãûu chènh chiãưu di dủng củ.
Trong thỉûc tãú, tu theo cạch láûp chỉång trçnh m cọ thãø ngỉåìi ta khäng sỉí
dủng chỉïc nàng dëch chuøn âiãøm gäúc, vê dủ nhỉ láûp trçnh våïi chỉïc nàng G53 (hồûc
âäúi våïi mäüt säú hãû âiãưu khiãøn khạc l chỉïc nàng G52) theo hãû toả âäü ca mạy M.
Nhỉng trong thỉûc tã,ú viãûc lỉûa chn kiãøu láûp trçnh ny ráút êt âỉåüc sỉí dủng vç u cáư
u
phi thỉûc hiãûn chuøn âäøi táút c cạc toả âäü ca kêch thỉåïc trãn bn v chi tiãút âäúi
våïi gäúc âo lỉåìng ca mạy M v chênh âiãưu ny ráút dãù gáy ra sai sọt do nháưm láùn
cng nhỉ âảt âỉåüc âäü chênh xạc khäng cao. Vç váûy , âãø cọ thãø trỉûc tiãúp sỉí dủng táút
c cạc kêch thỉåïc trãn bn v våïi ton bäü trỉåìng dung sai cho phẹp mäüt cạch âáưy â
trong quạ trçnh gia cäng, ngỉåìi ta thỉåìng sỉí dủng phỉång phạp láûp trçnh våïi chỉïc
nàng dëch chuøn âiãøm gäúc (zero offset).
Vờ duỷ vóử caùc bổồùc tióỳn haỡnh dởch chuyóứn õióứm gọỳc trón maùy phay: P
Theo phổồng Z
Theo phổồng X
p
X
Z
E
E
E


Trỉåïc khi måí mạy, chụng ta cáưn âỉa dủng củ tråí vãư âiãøm chøn âãø âàût giạ trë
ca âiãøm chøn vo hãû thäúng âo lỉåìng ca mạy, gäúc âo lỉåìng chênh l âiãøm gäúc
ca mạy M. Giạ trë toả âäü ca âiãøm chøn ny âỉåüc âàût trỉåïc do nh chãú tảo mạy
quút âënh v nọ khäng âỉåüc thay âäøi trong sút quạ trçnh sỉí dủng. Nãúu toả âäü ca
âiãøm chøn ny khäng âụng våïi giạ trë â âỉåüc xạc âënh trỉåïc ca hng thç hãû thäúng
khäng thãø hoảt âäüng âỉåüc.
Sau âáy l vê dủ vãư quạ trçnh thỉûc hiãûn dëch chuøn âiãøm gäúc trãn mạy tiãûn
MAGNUM v mạy phay SUPERNOVA våïi hãû
âiãưu khiãøn FAGOR. ∂
Âỉa hãû thäúng tråí vãư vë trê chøn
Khi dëch chuøn bn mạy tråí vãư âiãøm chøn, ta sỉí dủng cạc phêm chỉïc nàng
v theo trçnh tỉû nhỉ sau:
Âọng âiãûn ạp vo mạy v hãû âiãưu khiãøn.
Âỉa hãû thäúng khê nẹn vo hoảt âäüng.
Måí menu chênh:
Main Menu
Chuøn qua chãú âäü thao tạc bàòng tay: JOG
Tråí vãư âiãøm chøn: Reference Search
Chn táút c cạc trủc: X, Y, Z hồûc All Axis
Thỉûc hiãûn: I
Mạy tỉû âäüng dëch chuøn tråí vãư âiãøm chøn:
Chụ :
Khi hãû thäúng âiãưu khiãø
n hoảt âäüng âỉa bn mạy tråí vãư vë trê âiãøm chøn, hãû
thäúng âo lỉåìng s hoảt âäüng v ln hiãøn thë giạ trë thỉûc tãú tải mäùi thåìi âiãøm v khi
kãút thục quạ trçnh dëch chuøn thç nọ s hiãøn thë giạ trë toả âäü âiãøm chøn.


Z
RE
X
RE
X
P
E
Z
PE
X
MR
p
E N
R
Z
MRO

Hỗnh 6-6: Dởch chuyóứn õióứm gọỳc trón maùy tióỷn MAGNUM
khi coù tióỷn khoaớ mỷt õỏửuvồùi lổồng dổ

Z

97
Dởch chuyóứn dao bũng tay theo phổồng X, Z thọng qua caùc chổùc nng chaỷy
bũng tay theo chổùc nng
JOG
theo caùc kyù hióỷu (+) hay (-) trón cuỷm CNC õóứ cho
muợi dao p tióỳp xuùc vồùi phọi trón mỷt õỏửu (dỏỳu + laỡ dao rồỡi xa chi tióỳt, dỏỳu - laỡ dao
tióỳn vaỡo gỏửn phọi). Khi dao tióỳn vaỡo gỏửn phọi, ta giaớm giaù trở tióỳn dao bũng nuùm
quay trón cuỷm CNC õóứ coù lổồỹng tióỳn trón mọựi xung laỡ õuớ nhoớ nhũm õaớm baớo an

duỷng mọỹt dao maỡ coù thóứ nhióửu dao vồùi caùc kờch thổồùc cuớa dao laỡ khaùc nhau vóử chióửu
daỡi Z
PF
vaỡ X
PF
, do vỏỷy cỏửn coù sổỷ dởch chuyóứn vở trờ cuớa duỷng cuỷ õóứ khi sổớ duỷng caùc
dao khaùc nhau thỗ õóửu õaớm baớo rũng caùc muợi dao p laỡ coù õọỹ chờnh xaùc so vồùi õióứm
gọỳc cuớa hóỷ truỷc toaỷ õọ Pỹ. Vióỷc tióỳn haỡnh xaùc õởnh giaù trở naỡy theo phổồng Z ta õaợ
thổỷc hióỷn trong khi laỡm thuớ tuỷc dởch chuyóứn õióứm gọỳc õọỳi vồùi dao õỏửu tión, do vỏỷy
vồùi dao naỡy ta chố coỡn thổỷc hióỷn theo phổồng X nổợa laỡ õuớ. óứ tióỳn haỡnh thuớ tuỷc naỡy
ta laỡm nhổ sau:

98
Main menu/ Jog/ MDI/ D,T,S,F/ D
*
(nháûp säú D
*
cáưn hiãûu chènh âãø láûp trçnh
trong quạ trçnh gia cäng tỉång ỉïng tỉì bn phêm ca củm CNC)
/ Cycle Start/ I
(thỉûc
hiãûn).
Main menu/ Jog. Mạy âang åí trảng thại måí cỉía, ta sỉí dủng chãú âäü dëch
chuøn dao bàòng tay âãø âỉa dao cáưn hiãûu chènh chiãưu di dao Tool Offset âãún tiãúp
xục våïi màût ngoi (theo âỉåìng kênh) ca chi tiãút bàòng cạc phêm áún X, Z (+) v (-)
(dáúu + l dao tiãún ra xa phäi v dáúu - l dao tiãún vo phäi). Chụ l khi dao tiãún vo
gáưn âãún bãư màût phäi, ta quay nụm âiãưu chènh vãư phêa JOG v chn giạ trë cọ lỉåüng
dëch chuøn theo tỉìng xung l nh nháút âãø âm bo an ton cho dao, mạy v âãø â
m
bo âäü chênh xạc khi hiãûu chènh.

X
MR
p
E
≡
N
R
X
MRO
R
Hçnh 6-7: Hiãûu chènh chiãưu di dao trãn mạy tiãûn MAGNUM
φ

99
Tool Calibration/ Load X/ X (nháûp giạ trë kêch thỉåïc âỉåìng kênh phäi tải vë
trê mi dao tiãúp xục l
φ
...thäng qua bn phêm)
/ Enter/ Load X.

Lục ny mạy s tỉû âäüng tênh toạn säú hiãûu chènh v ghi vo säø D
*
m ta â
chn trỉåïc âáy. Nãúu trãn mn hçnh CNC cọ xút hiãûn cáu thoải Tool Offset â âỉåüc
cáûp nháût “ The tool offset updated” thç quạ trçnh thỉûc hiãûn â thnh cäng.
Chụ : Trỉåïc khi lỉûa chn chỉïc nàng dëch chuøn âiãøm gäúc G54 - G57, cáưn
phi hu b giạ trë â âỉåüc Offset trỉåïc âọ cn lỉu giỉỵ trong bäü nhåï ca củm CNC
âãø trạnh bë läùi bàòng cạch chn chỉïc nàng G53.
Trong trỉåìng håüp gia cäng bàòng nhiãưu dao, ta chn láúy mäüt dao âáưu tiãn âãø
láúy Zero Offset theo phỉång Z v Tool Offset theo phỉång X. Cạc dao cn lải ta chè

Làõp dao cáưn offset vo trủc chênh.
Chn âiãøm gäúc chỉång trçnh P v hãû toả âäü trãn chi tiãút (cọ thãø trng hồûc
khäng trng våïi âiãøm gäúc chi tiãút W).

100
Dëch chuøn dao bàòng tay theo chỉïc nàng JOG theo phỉång Z âm bo tiãúp
xục giỉỵa màût âáưu ca dao våïi màût phàóng trãn ca phäi gia cäng. Trãn mn hçnh s
hiãøn thë giạ trë toả âäü ca X,Y, Z, Ta s ghi giạ trë ca Z vo bng Zero Offset våïi
chỉïc nàng tỉì G54 - G57 tu chn.
Lm tỉång tỉû nhỉ thãú khi cho tiãúp xục giỉỵa lỉåỵi càõt ca dao v chi tiãút theo
phỉång X v Y räưi ghi giạ trë toả âäü ca X v Y âỉåüc hiãøn thë trãn m hçnh tỉång
ỉïng vo chỉïc nàng G54 - G57 â âỉåüc chn åí trãn. Chụ ràòng âáy måïi l toả âäü
ca tám dao nãn ta cáưn phi bäø
sung thãm våïi kêch thỉåïc bạn kênh dao vo giạ trë
ca X v Y åí trãn âãø cọ cạc giạ trë offset tỉång ỉïng ca nọ.
Nháûp giạ trë 0ffset vo säø ghi D tỉång ỉïng nhỉ sau:

Main Menu / Table / G54 / Modçfy
Nháûp giạ trë toả âäü ca X, Y, Z â offset åí trãn (sau khi â cäüng bạn kênh vo
giạ trë ta âäü X v Y qua bn phêm).
Nháûp cạc giạ trë vo củm CNC: Enter
Chụ : Trỉåïc khi lỉûa chn chỉïc nàng dëch chuøn âiãøm gäúc G54 - G57, cáưn
phi hu b giạ trë â âỉåüc Offset trỉåïc âọ cn lỉu giỉỵ trong bäü nhåï ca củm CNC
âãø trạnh bë läùi bàòng cạch chn chỉï
c nàng G53.
Âäúi våïi mạy phay, thäng thỉåìng khi thay dao tỉû âäüng våïi chỉïc nàng âỉåüc
gi l M06 thç trủc chênh mang dao phi dëch chuøn vãư âiãưm chøn âãø cạc äø chỉïa
dao (hồûc ngán hng dao - magazin ) dëch chuøn âãún ta âäü cáưn thiãút âãø thay dao.
Cn våïi mạy tiãûn thç thäng thỉåìng ủ dao dëch chuøn âãún mäüt âiãøm no âọ â
khong cạch an ton âãø thay dao m khäng nháút thiãút phi tråí vãư âiãøm chøn.

Hỗnh 6- 8: Maỡn hỗnh hóỷ thọỳng õióửu khióứn CNC FAGOR 8050 T,M
1. Nhoùm caùc phờm kyù tổỷ vaỡ chổớ sọỳ
2. Nhoùm caùc phờm õióửu khióứn
3. Nhoùm caùc phờm cồ baớn
4. Caùc nhoùm phờm õọỹng F Hỗnh 6-8: Hóỷ thọỳng õióửu khióứn CNC FAGOR 8050T, M
1. Nhoùm caùc phờm kyù tổỷ vaỡ chổớ sọỳ
2. Caùc phờm õióửu khióứn
3. Nhoùm caùc phờm chổùc nng.
4. Nhoùm caùc phờm õọỹng F

Nhoùm caùc phờm kyù tổỷ vaỡ chổớ sọỳ: õóứ ngổồỡi õióửu khióứn nhỏỷp caùc dổợ lióỷu vaỡo bọỹ
nhồù cuớa maùy, lổỷa choỹn caùc truỷc toaỷ õọỹ, nhỏỷp giaù trở cuớa Tool offset...thọng qua caùc
phờm naỡy. Ngoaỡi ra coỡn caùc phờm
SHIFT, CAPS
(
Capslok
),
SP
(
Space bar)
coù chổùc
nng nhổ baỡn phờm maùy vi tờnh.
Nhoùm caùc phờm õióửu khióứn: Gọửm caùc phờm cho pheùp ngổồỡi õióửu khióứn thao
taùc õóứ xem caùc thọng tin hióứn thở trón maỡn hỗnh. Nóỳu muọỳn xem tổỡng trang thỗ ỏỳn

RESET: Khi áún phêm ny, mạy s tråí lải trảng thại ban âáưu âỉåüc ci âàût
trong bäü nhåï. Mäùi láưn måí mạy cáưn phi áún phêm ny âãø âỉa mạy vãư trảng thại ban
âáưu väún cọ ca nọ.
ESC: Cho phẹp ta hu b mi sỉû lỉûa chn âang thỉûc hiãûn âãø tråí vãư mode
thỉûc hiãûn ngay sạt trỉåïc. Cạc säú liãûu sau láưn áún
ENTER
ngay sạt trỉåïc âọ s bë hu
b.
MAIN MENU: ÁÚn phêm ny hãû thäúng CNC s tråí vãư menu chênh cho d
âang åí báút k
menu
no.
Nhọm cạc phêm kãút håü
p:
SHIFT -RESET: ÁÚn âäưng thåìi 2 phêm ny, CNC s khåíi âäüng lải tỉì âáưu.
SHIFT -CL: ÁÚn âäưng thåìi 2 phêm ny, cạc thäng tin âang hiãûn hnh trãn mn
hçnh s bë xoạ hon ton, âãø khäi phủc lải, chè cáưn áún mäüt phêm báút k. Trỉåìng håüp
mn hçnh bë tàõt hay bạo läùi, ta sỉí dủng 2 phêm ny âãø âãø khäi phủc lải trảng thại ban
âáưu.