Giáo án Ngữ Văn 7
Ngày soạn :.
Ngày dạy :
Tuần 1. Bài 1
Văn bản: Cổng trờng mở ra
( Lí Lan )
Tiết 1 - Đọc hiểu văn bản :
Cổng trờng mở ra
I.Mục tiêu bài học:
1, Kiến thức: Tình cảm sâu nặng của cha mẹ , gia đình và con cái, ý nghĩa to lón
của nhà trờng đói với cuộc đời mỗi con ngời, nhất là đối với tuổi thiếu niên nhi đồng.
- Lời văn biểu hiện tâm trạng ngời mẹ đối với con trong văn bản.
2, Kĩ năng:
Đọc hiểu một văn bản biểu cảm đợc viết nh những dòng nhật kí của một ngời mẹ.
- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của ngời mẹ trong đêm chuẩn
bị cho ngày khai trờng của con .
- /II.Chuẩn bị đồ dùng :
Sách bài tập,Sách ĐHVB,Bảng phụ.
III.Các b ớc lên lớp:
1.ổn định
2.Kiểm tra: vở ghi, vở soạn và SGK của HS
3.Bài mới
Giới thiệu bài: Em hãy nhớ lại ngày khai trờng đầu tiên của mình, hãy kể lại cảm t-
ởng ...
Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:Hớng dẫn HS đọc và
chú thích .
? VB này có cách đọc ntn?
Em hãy đọc văn bản.
? Văn bản có xuất xứ ntn ?

? Em có biết 1 câu ca dao, danh ngôn
hay 1 bài thơ nói về tấm lòng ngời mẹ
- Con là mầm đất tơi xanh
Nở trong tay mẹ, mẹ ơm mẹ trồng
Hai tay mẹ bế mẹ bồng
Nh con sông chảy nặng dòng phù sa
Mẹ nhìn con đẹp nh hoa
Con trong tay mẹ thơm ra giữa đời
Sao tua rua đã lên rồi
Con ơi có cả đất trời bên con
Cho dù đạn réo ma bom
Con trong tay mẹ vẫn ngon giấc nồng
Vẫn mơ tiếp giấc mơ hồng
Ru con tiếng mẹ bay vòng quanh nôi
? Ngời mẹ đang nói chuyện trực tiếp
với con không?Theo em ngời mẹ đang
nói với ai?
? Cách viết này có tác dụng gì?
? Câu văn nào nói lên tầm quan trọng
của nhà trờng với thế hệ trẻ?
? Hiểu đợc tqtrọng đó, mẹ đã định nói
với con ntn trong buổi ngày mai khi
con đến trờng?
? Em hiểu TG kỳ diệu đó là gì?
những việc con làm, không
tập trung trằn trọc, ko ngủ đ-
ợc, nhớ về ngày ktrờng đtiên
của mình
- Vì mẹ rất yêu con, quan
tâm đến con, bởi mẹ đã đợc

- TG của ớc mơ và
khát vọng
Giáo án Ngữ Văn 7
? Đọc xong VB, em hiểu thêm điều gì
về mẹ và vai trò của nhà trờng?
? Tại sao VB có tựa đề Cổng trờng
mở ra-? VB này có cốt truyện và có 1
chuỗi sviệc nh ở lớp 6 không?
H- Quan sát đoạn VB nói về ý nghĩ
của mẹ về giáo dục nớc Nhật
Thảo luận:
- TG của điều hay, lẽ phải, của tình th-
ơng và đạo lý làm ngời
- ... ánh sáng tri trức nhân loại
- ... tình bạn, tình thầy trò cao đẹp
- Vô cùng quan trọng
* Khái quát: Qua VB, em hiểu đợc sự
quan tâm, chăm lo của mẹ dành cho
con, hiểu đợc tqtrọng vô cùng của
ngày đầu tiên đến trờng mốc
qtrọng của cuộc đời con --> chăm lo
về trí tuệ.
-Gọi HS đọc ghi nhớ.
Hoạt động 3:Hớng dẫn luyện tập
IV.HDVN:
- Cảm nghĩ của em về ngời mẹ trong
văn bản Cổng tr ờng mở ra.Soạn
văn bản Mẹ tôi .
HS tự bộc lộ
-Không mà chủ yếu chỉ là

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức th .
2, Kĩ năng:
- Đọc hiểu một văn bản viết dới hình thức một bức th.
- Phân tích một số chi tiết liên quanddeens hình ảnh ngời cha( tác giả bức th.) và
ngời mẹ nhăc đến trong bức th.
II.Chuẩn bị đồ dùng:
Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn.
III. Các b ớc lên lớp:
1. ổn định
2. Kiểm tra:
Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra đợc từ văn bản Cổng trờng mở ra là gì?
3. Bài mới
* Giới thiệu : Trong cuộc đời mỗi chúng ta, ngời mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức
lớn lao, thiêng liêng và cao cả, nhng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết đợc điều đó.
Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả. VB Mẹ tôi sẽ cho ta 1 bài học
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
Hớng dẫn HS đọc tác phẩm tìm
hiểu chú thích .
Gọi HS đọc văn bản.
? Nêu hiểu biết của em về tác giả
? VB cần đọc với giọng ntn?
? Em hiểu thế nào là: lễ độ, hối
hận, vong ân bội nghĩa
? Hãy TT bức th của ngời cha ?
Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung
VB
? VB này viết về điều gì?
? enricô đã giới thiệu bức th của

? Tại sao thể hiện sự tức giận của
mình mà ngời bố lại gợi đến mẹ?
? Bố đã nêu lên nỗi đau gì khi 1
đứa con mất mẹ để giáo dục
enricô?
? Hãy tìm 1 số từ ghép trong đoạn
này nói lên nỗi đau của đứa con
mất mẹ?
? Bố đã thể hiện sự kiên quyết của
mình ntn?
? Bố đã khuyên con phải xin lỗi
mẹ ntn?
? Qua bức th, em thấy bố đã giáo
dục enricô điều gì?
? Tất cả những thái độ của bố đợc
bày tỏ bằng cách viết ntn? Trong
bức th, thỉnh thoảng bố lại gọi
con: enricô của bố ạ ... cách
viết đó có tác dụng gì?
? Vì thế đã tác động đến enrico ra
sao?
? Qua bức th, em còn thấy bố thể
hiện tình cảm với mẹ của enrico
ntn?
? Ngời mẹ không trực tiếp xuất
hiện trong câu chuyện, nhng ta
vẫn thấy hiện lên rất rõ nét. Vì
sao?
? Qua bức th ngời bố gửi con, em
thấy enrico có một ngời mẹ ntn?

hạnh phúc.
- Bố đã kể về mẹ cho enrico
nghe --> ngời mẹ xuất hiện qua
mắc lỗi lầm:
- buồn bã, tức giận
- nghiêm khắc, kiên
quyết phê phán
- giáo dục đạo đức
cho con
- yêu thơng con hết
mực
* Với mẹ:
Rất trân trọng
2. Hình ảnh ngời
mẹ:
Giáo án Ngữ Văn 7
? Cách để cho nv bộc lộ qua cái
nhìn của ngời khác có t/d gì?
? Từ hình ảnh ngời mẹ hiền trong
tâm hồn con, bố đã viết 1 câu thật
hay nói về lòng hiếu thảo, đạo đức
làm ngời. Em hãy tìm những câu
nói ấy
?Tại sao bố không nói chuyện với
enrico mà lại viết th?
-> Bài học ứng xử trong gđ, ở tr-
ờng, ngoài XH
GV : Mẹ tôi chứa chan tình phụ
tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt đẹp của
những tấm lòng cao cả.

Thảo luận:Tình cảm sâu sắc
thờng tế nhị, kín đáo
Viết th là chỉ nói riêng cho ng-
ời mắc lỗi biết, vừa giữ đợc sự
kín đáo, tế nhị không làm ngời
mắc lỗi mất lòng tự trọng
HS- Đọc phần ghi nhớ: SGK
HS Tự lựa chọn
- Có thể chọn phần ghi nhớ.
- Yêu thơng, hy sinh
tất cả vì con
--> cao cả, lớn lao
* Ghi nhớ:SGK
III/ Luyện tập
Giáo án Ngữ Văn 7
1 câu thể hiện sự liên kết xúc cảm
lớn nhất của ngời cha với 1 lời
khuyên dịu dàng?
-Soạn văn bảnCuộc chia tay
của những con búp bê

-----------------------------------------------------------------------------------
Tiết 3: Từ ghép
Ngày soạn:
Ngày dạy:
I.Mục tiêu bài học:
- Trên cơ sở ôn tập khái niệm từ ghép đợc học từ lớp 6, HS hiểu thêm về các loại từ
ghép và nghĩa của cac loại từ ghép đó.
1, Kiến thức: Cấu tạo của từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập.
Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập.

G Ghi sẵn VD1, VD2 SGK
? Trong các từ ghép bà ngoại,
thơm phức tiếng nào là tiếng
chính, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho
tiếng chính?
? Vai trò của tiếng chính, phụ?
? Quan hệ giữa tiếng chính và phụ?
Nhận xét về vị trí của tiếng chính?
? Các tiếng trong 2 từ ghép Quần
áo Trầm bổng có quan hệ với
nhau ntn? Có phân ra tiếng chính,
tiếng phụ không?
? Theo em có mấy cách ghép tạo ra
mấy kiểu từ ghép?
G: Kiểu ghép các tiếng không
ngang hàng nhau về nghĩa có tiếng
C P gọi là từ ghép C P
? Thế nào là từ ghép C P?
G: Kiểu ghép những tiếng ngang
hàng, bình đẳng về NP tạo ra từ
ghép đẳng lập.
? Từ ghép đẳng lập là gì?
Hoạt động 2 Hớng dẫn HS tìm
hiểu nghĩa của từ ghép? So sánh
nghĩa của từ bà ngoại với nghĩa
của từ bà (lớp 6 đã học cách giải
nghĩa)
? Cả bà nội và bà ngoại đều có
chung 1 nét nghĩa là bà, nhng
nghĩa của 2 từ này khác nhau. Vì

* Ví dụ:
-bà ngoại
-thơm phức
1. Từ ghép C-P
2. Từ ghép đẳng
lập
* Ghi nhớ:SGK
II/ Nghĩa của từ
ghép
Giáo án Ngữ Văn 7
với nghĩa của tiếng chính?
Vậy từ ghép C-P có t/c gì?
? So sánh nghĩa của từ quần áo
với nghĩa của mỗi tiếng quần,
áo
? Tơng tự trầm bổng
? So sánh nghĩa của từ ghép ĐL với
nghĩa của từng tiếng?
Vậy từ ghép ĐL có t/c gì?
G: Đa tình huống
Có 1 bạn nói: tớ mới mua 1 cuốn
sách vở. Theo em bạn ấy nói 1
cuốn sách vở là đúng hay sai. Vì
sao? Chữa lại cho đúng.
G: chốt, những đơn vị kiến thức cần
nhớ
Hoạt động 3:
Sau BT 1, 2, 3 rút ra kết luận
Sau BT 5rút ra kết luận
IV.HDVN:

phân nghĩa để cấu tạo từ ghép
làm tên gọi của 1 loại sự vật
nhng không nên từ nghĩa của
tiếng phụ để suy ra 1 cách máy
móc, hiểu sai...
- Từ ghép C-P có
tính chất phân nghĩa
- Từ ghép đẳng lập
có tính chất hợp
nghĩa
* Ghi nhớ
III/ Luyện tập
BT 1, 2, 3
BT4 đã làm trong
qtrình lý thuyết
BT5
Giáo án Ngữ Văn 7
- Và chuẩn bị tiết 4
----------------------------------------------------------------------------------------------------
Tiết 4: Liên kết trong văn bản
Ngày soạn :....................................
Ngày dạy :.............................................
I.Mục tiêu bài học:
Giúp HS thấy: muốn đạt đợc mục đích giao tiếp thì VB phải có tính liên kết (về
hthức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa)
Vận dụng kiến thức đã học để bớc đầu xây dựng đợc những VB có tính liên kết
1, Kiến thức: Khái niệm liên kết trong văn bản
- Yêu cầu liên kết trong văn bản
2, Kĩ năng : Nhận biết và phan tích tính liên kết của các văn bản.
Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết.

này thì enrico có hiểu
điều bố muốn nói
không?
? Nêu lý do?
? Muốn cho đoạn văn
có thể hiểu đợc thì nó
phải có tính chất gì?
? Đoạn văn thiếu ý gì
mà trở nên khó hiểu?
? Em hãy sửa lại đoạn
văn để En hiểu đợc ý
bố
? Nhắc lại nội dung
chính của VB Mẹ tôi
? Chỉ ra sự thiếu liên
kết trong đoạn văn?
? Hãy sửa lại để thành
1 đoạn văn có nghĩa
? Từ ngữ còn bây giờ
và từ con giữ vai trò
gì trong câu văn đoạn
văn?
? Từ 2VD cho biết 1VB
có tính liên kết trớc hết
phải có điều kiện gì?
? Cùng với điều kiện ấy
các câu trong VB phải
sử dụng các phơng tiện
gì?
kết, không nối liền. Mỗi câu mang 1

chính, gắn bó chặt chẽ
* Liên kết về phơng diện
hình thức ngôn ngữ
* Ghi nhớ: SGK
Giáo án Ngữ Văn 7
Hoạt động 2: Hớng
dẫn HS luyện tập
Sắp xếp các câu văn
cho hợp lý
Điền các từ ngữ vào
chỗ trống
IV.HDVN:
- Tìm hiểu phân tích
tính liên kết trong một
văn bản đã học.
- BT4, 5
- Soạn cuộc
chia tay của những con
búp bê.
- 1 4 2 5 3
- Các câu không liên kết về nội dung
- bà, bà, cháu, bà, bà, cháu, thế là ...
II/ Luyện tập
BT1
BT2
BT3
--------------------------------------------------------------------------------------
Ngày soạn :....................................
Ngày dạy :.............................................
Tuần 2 - Bài 2.

Hoạt động 1: Hớng dẫn HS
đọc, tóm tắt VB.
? VB có thể chia ra mấy phần?
? Truyện viết về ai, về việc gì?
Ai là nhân vật chính trong
truyện?
Hoạt động 2: Tìm hiểu VB.
*Tình huống:
- Truyện đợc kể theo ngôi thứ
mấy? Tác dụng?
- Nhận xét cách mở đầu truyện
có giống với bố cục 3 phần th-
ờng thấy ở thể loại truyện đã
học ở lớp 6 không?
? Tìm những chi tiết trong
truyện diễn tả tâm trạng đau
Hoạt động của trò
4 phần:
p1. Từ đầu ... giấc mơ thôi: Thành
nghĩ về những điều đã qua
p2. Tiếp ... nh vậy: việc chia đồ chơi
p3. Tiếp ... tôi đi: cảnh chia tay của 2
anh em với cô giáo
p4. Còn lại: cảnh 2 anh em chia tay
- Cuộc chia tay của 2 anh em Thành
và Thuỷ
*Thảo luận:
- Ngôi 1 Tôi là ngời chứng kiến
sviệc xảy ra và là ngời cũng chịu nỗi
đau

? Cảnh Thuỷ chào từ biệt cô và
các bạn khiến em có cảm nhận
ntn?
? Chi tiết nào trong cuộc chia
tay của Thuỷ với lớp học làm
cô giáo bàng hoàng và khiến
em cảm động nhất? Vì sao?
? Giây phút chia tay của 2 anh
em đã diễn ra ntn?
--> nỗi đau khổ của Thuỷ và
Thành trớc bi kịch gia đình đã
đợc Khánh Hoài thể hiện qua
nhiều chi tiết xúc động, chứa
chan tình nhân đạo
? Hãy tìm các chi tiết trong
truyện để thấy 2 anh em Thành
Thuỷ rất mực gần gũi, thơng
yêu chia sẻ và quan tâm đến
nhau
? Thành đã nghĩ về câu chuyện
em vá áo cho mình từ hồi lớp 5
với tình cảm ntn?
? Khi mẹ bảo chia đồ chơi, hai
anh em đã làm gì?
? Lời nói và hành động của
Thuỷ khi thấy anh chia hai con
búp bê có gì mâu thuẫn?
Theo em có cách nào giải
quyết đợc mâu thuẫn ấy
không?

- Rất đỗi thơng yêu
- Anh nhờng tất cả cho em
- Em để lại hết cho anh
Thảo luận:
- Một mặt Thuỷ giận dữ không muốn
chia rẽ 2 con búp bê, nhng mặt khác
lại rất thơng anh sợ đêm không có con
vệ sỹ canh cho anh ngủ
--> muốn giải quyết mâu thuẫn chỉ có
2, Tình cảm của
hai anh em và
diễn biến các
cuộc chia tay
- Những giọt nớc
mắt ngậm ngùi
trong đêm cảu
hai anh em
- Kỉ niệm về ngời
em trong trí nhớ
của ngời anh.
Hai anh em vô
cùng đau khổ và
cảm thấy cô đơn
- Diễn biến
các sự
việc:
-Hai anh em nh-
ờng nhau đồ chơi
khi buộc phải
chia.

thờng và nắng vẫn vàng ơm
trùm lên cảnh vật
? Theo em, đặt đầu đề truyện là
cuộc chia tay của những con
búp bê có ý nghĩa gì?
? Tác giả muốn nhắn gửi đến
mọi ngời điều gì?
? Nhận xét cách kể chuyện của
tác giả? Cách kể này có t/dụng
gì trong việc làm nổi rõ nội
dung, tt của truyện?
GV - Hãy chấm dứt những
cuộc chia tay đau đớn nh cuộc
chia tay của hai anh em Thành
Thuỷ trong truyện để bảo vệ
và gìn giữ những tình cảm tự
nhiên, trong sáng của gia đình,
một cách duy nhất là gia đình Thuỷ
đoàn tụ, hai anh em không phải chia
tay.
- Thuỷ để lại con em nhỏ để chúng
không bao giờ phải xa nhau
--> gợi trong lòng ngời đọc lòng thơng
cảm cho cảnh ngộ của hai anh em, th-
ơng cho sự bất hạnh quá lớn của
Thành và Thuỷ.
--> Chi tiết này khiến ngời đọc thấy sự
chia tay của 2 em nhỏ là không nên có
--> thức tỉnh các bậc làm cha làm mẹ
H- Theo dõi đoạn kết

sẻ và quan
tâm đến
nhau
Tình cảm
trong sáng và
cao đẹp, tấm
lòng . Đau
đớn khi phải
chia tay.
Giáo án Ngữ Văn 7
để làm tròn trách nhiệm của bố
mẹ đối với con cái.
Gọi HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3: Luyện tập
Câu chuyện đã để lại cho em
ý nghĩ gì về hạnh phúc gia
đình, về nghĩa vụ của cha mẹ
đối với con cái?
IV.HDVN:
-Học tốt ghi nhớ SGK
-Soạn Bố cục trong
VB .
Mọi ngời hãy cố gắng bảo vệ và gìn
giữ, không nên vì bắt cứ lý do gì làm
tổn hại đến những tình cảm tự nhiên,
trong sáng ấy.
- Kể chuyện bằng nghệ thuật miêu tả
tâm lý nvật, tả cảnh vật xung quanh
- Lời kể chân thành, giản dị, phù hợp
với tâm trạng nvật.

xin nghỉ học
? Các trình tự trên có thể đảo lộn đợc
không? vì sao?
G- Sự sắp đặt nội dung các phần
trong VB theo 1 trình tự hợp lý đợc
gọi là bố cục
? Bố cục trong VB là gì?
? Vì sao khi xây dựng VB cần phải
quan tâm đến bố cục?
Hoạt động 2:
? Câu chuyện trên đã có bố cục cha?
? Bản kể trong ngữ văn 6 và bản kể
Hoạt động của trò
* Phần chính:
- Đơn gửi ai?
- Ai gửi đơn?
- Lý do gửi đơn?
- Nguyện vọng, yêu cầu
- Không, vì lá đơn sẽ rất lộn
xộn không theo một trật tự
nhất định --> ngời đọc không
hiểu
--> không đạt mục đích giao
tiếp
Nội dung cần đạt
I/ Bố cục và những
yêu cầu về bố cục
trong văn bản
1. Bố cục của VB
Ghi nhớ: SGK

? Có bạn cho rằng: phần MB chỉ là
sự tóm tắt, rút gọn của phần thân bài,
còn phần kết bài chẳng qua chỉ là sự
lặp lại 1 lần nữa của mở bài, nói nh
vậy có đúng không? vì sao?
? VB thờng có mấy phần?
Gọi HS đọc ghi nhớ.
- VB sẽ rõ ràng, hợp lý, khoa
học
H - Đọc ghi nhớ
H- Đọc VD(1)/29
- cha có bố cục, ý sắp xếp lộn
xộn
Thảo luận:
- Các câu không đợc sắp xếp
theo một trình tự hợp lý
- 2 đoạn
--> bố cục không rõ ràng
H - Đọc VD2/29
- Sắp xếp ngợc trình tự
--> câu chuyện không còn
nêu đợc ý nghĩa phê phán và
không còn buồn cời nữa
--> bố cục phải hợp lý để giúp
cho VB đạt mức cao nhất mục
đích giao tiếp mà ngời tạo lập
đặt ra.
H- Đọc ghi nhớ SGK
- 3 phần: mở thân kết
- Rất cần thiết vì bố cục 3

- hai anh em chia tay cô giáo
- cảnh chia tay của hai anh
em
- Bố cục cha rành mạch và
hợp lý. Các điểm 1, 2, 3 ở
phần thân bài mới chỉ kể lại
việc học tốt chứ cha trình bày
kinh nghiệm học tốt. (4) lại
không nói về vấn đề học tập
* Ghi nhớ
II/ Luyện tập
BT2.
BT3
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Ngày soạn :....................................
ngày dạy :............................................
Bài 2 Tiết 8
Mạch lạc trong văn bản
.
I.Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh có những hiểu biết bớc đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết
phải làm cho văn bản có mạch lạc, không đứt đoạn.
- Chú ý đến mạch lạc trong các bài làm văn.
1, Kiến thức :
- Mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lac trong văn bản.
- Điều kiện cần thiết để tạo một văn bản có tính mạch lạc.
2, Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng nói viết mạch lạc.
Giáo án Ngữ Văn 7
II.Chuẩn bị đồ dùng.

không?
? Trong VB có đoạn kể việc hiện
tại, có đoạn kể việc quá khứ, có
đoạn kể việc ở nhà, có đoạn kể
truyện ở trờng, hôm qua, sáng
Hoạt động của trò
- Cả 3 ý kiến
- VB là mạch lạc là sự tiếp nối của
các câu, các ý theo 1 trình tự hợp lý
- Sự đau khổ, bất hạnh đến vô cùng
của hai anh em Thành và Thuỷ khi
bố mẹ chia tay nhau
- Liệt kê nội dung 4 phần
- Toàn bộ sự việc xoay quanh sự
việc chính cuộc chia tay --> chủ
đề liên kết các sự việc thành 1 thể
thống nhất
- Đây chính là phơng tiện liên kết
trong VB góp phần thể hiện chủ đề
của VB tạo nên tính mạch lạc cho
VB
--> mạch lạc và liên kết có sự thống
nhất với nhau
- Liên hệ thời gian và tâm lý
-> Tự nhiên và hợp lý
Nội dung cần
đạt
I/ Mạch lạc và
những yêu cầu
về mạch lạc

- Giúp cho mạch chủ đề VB đợc giữ
vững
- Tất cả các câu, đoạn trong VB đều
hớng về chủ đề chính
- Đợc tiếp nối theo 1 trình tự hợp lý
làm cho chủ đề liền mạch
H - Đọc ghi nhớ 32/SGK
- Chủ đề: tâm trạng, thái độ và suy
nghĩ của cha trớc lỗi lầm của con
- Chủ đề này xuyên suốt qua các
phần của VB
- Các phần đợc tiếp nối theo trình
tự tâm lý: chỉ ra lỗi của E --> gợi
hình ảnh mẹ --> khuyên con nhận
lỗi
- Chủ đề: Lao động là vàng xuyên
suốt bài thơ
2 câu mở bài: nêu chủ đề từ kho
vàng ... tốt thu lý giải vàng
Còn lại: nhấn mạnh, khắc sâu chủ
đề
ý chủ đạo xuyên suốt: sắc vàng trù
phú đầm ấm của làng quê vào mùa
đông, giữa ngày mùa
- ý đợc dẫn dắt theo dòng chảy
hợp lý: câu đầu giới thiệu bao quát
về sắc vàng trong thời gian và
không gian
--> biểu hiện các sắc vàng --> nhận
xét, cảm xúc về sắc vàng

Những câu hát về tình yêu quê hơng đất nớc, con ngời

Tiết 9. Đọc hiểu văn bản:
Ca dao dân ca
Những câu hát về tình cảm gia đình
I.Mục tiêu cần đạt:
- Hiểu đợc ca dao, dân ca
- Nắm đợc nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao dân
ca qua những bài ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình
1, Kiến thức:
- Khái niệm ca dao dân ca.
- Nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao về
tình cảm gia đình.
2, Kĩ năng:
- Đọc hiểu và phân tích ca dao dân
Giáo án Ngữ Văn 7
- Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh, ẩn dụ những mô típ quen thuộc
trong các bài ca dao trữ tình về tình cảm gia đình.
II.Các b ớc lên lớp:
1. ổn định
2. Kiểm tra: Thế nào là mạch lạc trong VB?
Nêu các điều kiện để có sự mạch lạc trong VB?
3. Bài mới:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
* Ca dao: là những bài thơ
dân gian do ND LD sáng tạo
nên, phần lớn là thơ lục bát
phản ánh đời sống, tâm hồn
của họ

- Công lao trời biển của cha mẹ
đối với con và bổn phận của kẻ
làm con trớc công lao to lớn ấy
- Sử dụng lối ví von quen thuộc
của ca dao, lấy những cái to lớn,
mênh mông, vĩnh hằng của tự
nhiên để so sánh với công cha,
nghĩa mẹ. Đây là những biểu t-
ợng truyền thống của văn hoá
phơng Đông, nó là cảm nghĩ dân
gian, dễ hiểu, thấm sâu
- Diễn tả công lao của cha mẹ vô
cùng to lớn, bao la.
- Cù lao chín chữ --> hình ảnh
quen thuộc nói lên lòng biết ơn
sâu nặng của con đối với cha mẹ,
tăng thêm âm điệu tôn kính,
nhắn nhủ, tâm tình của câu hát.
Công cha ... đạo con
Nội dung cần đạt
I/ Khái niệm ca dao, dân
ca
II/ Tìm hiểu những bài ca
dao
* Bài 1
Bài thơ diễn tả công lao
trời biển của cha mẹ đối
với con và bổn phận của kẻ
làm con trớc công lao to
lớn ấy.

? Bài ca dao thứ 3 diễn tả điều
gì?
? Những tình cảm đó đợc diễn
tả ntn? Có gì độc đáo?
- Nhìn những sự vật đó mà
trong lòng cháu trào lên nỗi
nhớ thơng, lòng yêu kính da
diết, lắng sâu.
? Đọc câu ca dao, em bắt gặp
lối nói rất quen thuộc nào
H- Đọc bài ca dao 2
- Tâm trạng, nỗi lòng ngời con
gái lấy chồng xa quê nhớ mẹ nơi
quê nhà. Đó là nỗi buồn xót xa,
sâu lắng, đau tận trong lòng, âm
thầm không biết chia sẻ cùng ai.
- buổi chiều là lúc gợi cái tàn lụi,
gợi buồn, gợi tình thơng nhớ.
Chiều là thời điểm của sự trở về
vậy mà ngời con gái vẫn bơ vơ
nơi quê ngời.
- ngõ sau vắng lặng, heo hút
--> gợi cảnh ngộ cô đơn của thân
phận ngời phụ nữ dới chế độ
phong kiến
- Nhớ về quê mẹ mà thấy mình
lẻ loi, đau xót.
- Trông về --> 1 cái nhìn đăm
đắm, đầy thơng nhớ . Ruột đau
chín chiều --> cách nói rất cụ

dao đã hoc và nắm chắc nội
dung,nghệ thuật.
- Soạn những câu hát về tình
yêu quê hơng, đất nớc con ng-
ời.
của ông bà đã xây dựng ngôi nhà
...
Nuột lạt còn đó mà ông bà đã đi
xa --> biểu tợng của sự kết nối
bền chặt nh tình cảm huyết
thống
_ So sánh tăng cấp bao
nhiêu.... bấy nhiêu --> Lòng
biết ơn ông bà vô hạn của con
cháu
--> câu ca dao nói lên 1 tình cảm
đẹp của con ngời Vn. Có hiếu
thảo với cha mẹ thì mới biết
nhớ ông bà tổ tiên
H đọc bài ca dao 4
- Cùng chung--> điệp 2 lần làm
nổi bật mqh rất thân thiết của
anh em trong gia đình
- So sánh hình ảnh: nh thể tay
chân. H/ả mang đậm màu sắc
dân gian--> anhem phải biết yêu
thơng nhau gắn bó đỡ đần nhau
- Anh em ruột thịt có biết yêu
nhau hoà thuận thì cha mẹ với
vui vầy, sống hạnh phúc.