LÝ LUẬN CHUNG VỀ LỢI NHUẬN VÀ SỰ CẦN THIẾT PHẢI
MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TRONG HỆ THỐNG CÁC
NGÂN HÀNG Ở NƯỚC TA

1.1. Lý luận chung về lợi nhuận
1.1.1. Khái niệm lợi nhuận:
Lợi nhuận là kết quả tài chính cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh.
Nhìn dưới góc độ ngân hàng lợi nhuận là khoản tiền chênh lệch giữa doanh thu và
chi phí mà ngân hàng bỏ ra để có được doanh thu đó.
Lợi nhuận nói chung được xác định như sau:
Lợi nhuận= doanh thu – chi phí
Trong đó:
Doanh thu là toàn bộ những khoản tiền thu được do các hoạt động kinh
doanh của ngân hàng mang lại. Trong cơ chế thị trường, hoạt động của các ngân
hàng là rất đa dạng và phong phú để đáp ứng với nhu cầu phát triển chung của xã
hội. Vì vậy doanh thu của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau như: lãi cho
vay, chênh lệch mua bán ngoại tệ, phí bảo lãnh, bảo hiểm, môi giới đầu tư chứng
khoán v.v…
Chi phí là những khoản chi mà ngân hàng bỏ ra để có được các khoản thu đó.
Chi phí của ngân hàng cũng bao gồm nhiều loại như: chi phí trả lãi cho các khoản
tiền gửi, tiền vay, những khoản chi để trả cho người lao động (lương, phụ cấp và
các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ…) và các khoản chi mà
ngân hàng thực hiện các nghĩa vụ với nhà nước theo luật định thông qua nộp thuế
v.v…
Doanh thu mà ngân hàng thu được trước hết được bù đắp cho phần chi phí mà
ngân hàng bỏ ra, phần còn lại chính là lợi nhuận của ngân hàng.
1.1.2. Ý nghĩa của lợi nhuận:
Lợi nhuận là kết quả cuối cùng của mọi hoạt động kinh doanh. Không chỉ
trong lĩnh vực ngân hàng mà với bất cứ doanh nghiệp sản xuất nào cũng vậy lợi
nhuận luôn đóng vai trò vô cùng quan trọng, nó là mục tiêu mang tính chất sống
còn đối với các doanh nghiệp nếu không đạt được mức lợi nhuận tối thiểu các ngân

nên phương hướng cơ bản và thiết thực nhất để tăng lợi nhuận cho ngân hàng
chính là từ việc mở rộng và nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.
1.2. Sự cần thiết phải mở rộng và nâng cao hiệu quả của hoạt động tín
dụng trong hệ thống các ngân hàng
1.2.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng:
Tuỳ theo từng cách tiếp cận khác nhau ta có những khái niệm khác nhau,
theo cách đơn giản nhất: Tín dụng là quan hệ vay mượn trên nguyên tắc hoàn trả cả
vốn lẫn lãi giữa người đi vay và người cho vay, hoặc có thể khái niệm tín dụng
theo quan điểm của các nhà kinh tế học hiện đại: Tín dụng là dựa trên cơ sở lòng
tin, nghĩa là người cho vay tin tưởng vào người đi vay sẽ sử dụng vốn hiệu quả và
hoàn trả đúng thời hạn cả vốn lẫn lãi.
Mặc dù có nhiều khái niệm về tín dụng theo cách diễn đạt khác nhau nhưng
có thể nêu một cách tổng quát như sau: Tín dụng bao gồm các hoạt động chiết
khấu, cho vay, bảo lãnh, cho thuê. Nó được hiểu là quan hệ vay mượn lẫn nhau
trên nguyên tắc có hoàn trả cả vốn và lãi sau một thời gian nhất định.
Ngân hàng với tư cách là doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ, ra đời do sự phát
triển của nền sản xuất xã hội cùng với nhu cầu vốn lớn cho mọi lĩnh vực, đồng thời
lượng tiền nhàn rỗi trong xã hội cũng phát triển. Với sự phát triển của ngân hàng
và nhu cầu cần thiết của nền kinh tế cho nên tín dụng Ngân hàng ra đời nhằm cải
thiện các vấn đề về khối lượng cho vay, thời hạn cho vay và phạm vi cho vay. Vì
vậy, tín dụng Ngân hàng trở nên thường xuyên và phổ biến.
Như đã nói ở trên: “Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng bằng tiền tệ giữa
một bên là ngân hàng- một tổ chức chuyên kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ- với
một bên là các tổ chức, cá nhân trong xã hội, trong đó ngân hàng vừa là người đi
vay, vừa là người cho vay”.
Nói đến tín dụng ngân hàng là đề cập đến cả “đi vay” lẫn “cho vay”. Tuy
nhiên, trên thực tế, do tính chất phức tạp của hoạt động ngân hàng mà hoạt động
nhận tiền gửi không được gọi là hoạt động tín dụng mà là hoạt động “huy động
vốn”, do bộ phận Nguồn vốn thực hiện. Bộ phận tín dụng chuyên làm nhiệm vụ
cho vay, như vậy tín dụng ngân hàng ở đây mang nghĩa hẹp hơn, chỉ giới hạn bên

Phân chia theo thời gian có ý nghĩa quan trọng đối với ngân hàng vì thời
gian liên quan mật thiết đến tính an toàn và sinh lợi của tín dụng cũng như khả
năng hoàn trả của khách hàng. theo thời gian, tín dụng được phân thành:
- Tín dụng ngắn hạn: Từ 12 tháng trở xuống.
- Tín dụng trung hạn: Từ trên 1 năm đến 5 năm.
- Tín dụng dài hạn: Trên 5 năm.
Tài sản lưu động thường có vòng quay trên 1 vòng trong một năm. Do vậy,
ngân hàng cho vay ngắn hạn với thời hạn từ một năm trở xuống.
Các tài sản cố định như phương tiện vận tải, một số cây trồng vật nuôi, trang
thiết bị chóng hao mòn có yêu cầu được tài trợ từ trên 1 năm tới 5 năm.
Công trình xây dựng như nhà, sân bay, cầu đường, máy móc thiết bị có giá
trị lớn, thường có thời gian sử dụng lâu có yêu cầu tài trợ trên 5 năm, có thể lên tới
10 hoặc 30 năm.
Thời hạn tín dụng thường được xác định cụ thể (ngày, tháng, năm) và ghi
trong hợp đồng tín dụng, là thời hạn mà trong đó ngân hàng cam kết cấp cho khách
hàng một khoản tín dụng. Thời hạn tín dụng có thể được tính từ lúc đồng vốn đầu
tiên của ngân hàng được phát ra đến lúc đồng vốn và lãi cuối cùng phải thu về.
Thời hạn tín dụng có thể là thời gian mà khi kết thúc, ngân hàng sẽ xem xét lại
quan hệ tín dụng với khách hàng.
Có khoản cho vay không xác định trước thời hạn như cho vay luân chuyển.
Khách hàng thoả thuận với ngân hàng về việc ngân hàng được quyền trích tiền trên
tài khoản tiền gửi thanh toán để thu nợ khi tài khoản có tiền. Việc xác định trước
thời hạn thu nợ trong trường hợp này có thể gây khó khăn cho khách hàng trong
việc tiêu thụ sản phẩm.
Thời gian chiết khấu thương phiếu là thời hạn còn lại của thương phiếu.
Thời hạn bảo lãnh là thời gian có hiệu lực của bảo lãnh, được thoả thuận ghi trong
hợp đồng bảo lãnh. Nếu là cho thuê, thời gian được tính từ lúc ngân hàng giao tài
sản cho khách hàng đến lúc khách hàng hoàn đủ tiền thuê.
1.2.3.2. Phân loại theo hình thức: Gồm chiết khấu, cho vay, bảo lãnh và cho
thuê.

lớn, các công ty lớn, hoặc những khoản cho vay trong thời gian ngắn mà ngân hàng
có khả năng giám sát việc bán hàng… cũng có thể không cần tài sản đảm bảo.