CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG
THƯƠNG MẠI
1) Khái niệm hoạt động thương mại.
Theo bộ luật thương mại:
“Hoạt động thương mại là việc thực hiện các hành vi thương mại.”
+ Hành vi thương mại là hành động của thương nhân nhằm mục đích thu lợi
nhuận, làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa thương nhân với các bên có liên quan
trong thương mại (Thương mại là sự trao đổi, mua, bán hàng hoá; cung ứng dịch
vụ thương mại nhằm mục đích thu lợi nhuận).
+ Hành vi thương mại gồm các hành vi sau:
Một là: Mua hàng hoá để bán lại cho người tiêu dùng hoặc cho thương nhân
khác.
Hai là: Mua máy móc, thiết bị, nguyên, vật liệu ... để sản xuất hàng hoá và bán
các hàng hoá đó .
Ba là: Mua, bán, cho thuê và thuê cơ sở thương mại.
Bốn là: Sử dụng hối phiếu.
Năm là: Đại diện thương mại.
Sáu là: Môi giới thương mại.
Bảy là: Uỷ thác mua bán hàng hoá.
Tám là: Đại lý mua, bán hàng hoá.
Chín là: Thuê mua tài chính.
Mười là: Gia công trong thương mại.
Mười một là: Đấu thầu hàng hoá.
Mười hai là: Đấu giá hàng hoá.
Mười ba là: Giao nhận kho vận.
Mười bốn là: Giám định hàng hoá.
Mười năm là: Quảng cáo thương mại.
Mười sáu là: Trưng bày và giới thiệu hàng hoá.
Mười bảy là: Hội chợ triển lãm thương mại.
Việc mua, bán hàng hoá hoặc cung ứng dịch vụ giữa thương nhân với bên
không phải thương nhân cũng được coi là hành vi thương mại đối với thương nhân

vụ để thoả mãn các nhu cầu. Nếu ai đó bị cấm tiến hành mọi hoạt động thương mại
chắc chắn khó tồn tại và phát triển. Tuy nhiên trong một số hoạt động thương mại
chỉ một số người, tổ chức mới được phép tiến hành theo luật định.
4) Vai trò của hoạt động thương mại đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của
một tỉnh
4.1) Hoạt động thương mại thúc đẩy sản xuất hàng hoá phát triển, chấn hưng các
quan hệ hàng hoá tiền tệ, tạo động lực kích thích đối với người sản xuất, thúc đẩy
phân công lao động xã hội, tổ chức lại sản xuất, hình thành nên các vùng chuyên
canh, chuyên môn hoá sản xuất hàng hoá lớn ở tỉnh.
4.2) Hoạt động thương mại kích thích sự phát triển của lực lượng sản xuất trong
tỉnh.
Hoạt động thương mại có mục đích là lợi nhuận. Người sản xuất sẽ tìm mọi
cách để cải tiến công tác, áp dụng khoa học kỹ thuật công nghệ mới, hạ chi phí để
thu nhiều lợi nhuận. Đồng thời cạnh trạnh trong hoạt động thương mại bắt buộc
người sản xuất trong tỉnh phải năng động, không ngừng nâng cao tay nghề, chuyên
môn và tính toán thực chất hoạt động sản xuất kinh doanh, tiết kiệm các nguồn lực,
nâng cao năng suất lao động. Đây là những nhân tố tác động làm cho lực lượng sản
xuất phát triển .
4.3) Hoạt động thương mại kích thích nhu cầu và tạo ra nhu cầu mới.
Người tiêu dùng mua bán không xuất phát từ tình cảm mà bằng lý trí. Lợi
ích của sản phẩm hay mức độ thoả mãn nhu cầu của sản phẩm sẽ tái tạo nhu cầu.
Hoạt động thương mại một mặt làm cho cầu trên thị trường trung thực với nhu cầu,
mặt khác nó làm bộc lộ tính phong phú đa dạng của nhu cầu. Hoạt động thương
mại đáp ứng tốt hơn là chế độ trao đổi hiện vật. Thương mại buộc các nhà sản xuất
phải đa dạng hoá kiểu dáng, mẫu mã, chất lượng sản phẩm. Điều này tác động
ngược trở lại người tiêu dùng làm bật dậy các nhu cầu tiềm tàng. Do vậy hoạt động
thương mại làm tăng trưởng nhu cầu và là gốc rễ cho sự phát triển của sản xuất
kinh doanh.
4.4) Hoạt động thương mại góp phần đẩy nhanh quá trình đô thị hoá, tham gia bảo
tồn và phát triển văn hoá dân tộc, xây dựng xã hội văn minh đặc biệt là khu vực

ngoài để ký kết hợp đồng hợp tác làm ăn. Đồng thời khách hàng cũng có thể biết
đến tỉnh có thế mạnh gì, tiềm năng ra sao, chính sách phát triển thế nào thông qua
hoạt động thương mại từ đó mà tìm đến mua hàng, bán hàng, đặt quan hệ kinh
tế,văn hoá... với các doanh nghiệp, người làm ăn kinh tế trong tỉnh.
5) Một số nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động thương mại của một tỉnh.
5.1) Vị trí địa lý.
Vị trí địa lý có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động thương mại của một tỉnh.
Nếu tỉnh nằm ở vùng có nhiều thuận lợi về giao thông, thông tin liên lạc; gần các
trung tâm thương mại, kinh tế, văn hoá lớn; tiếp giáp với các thị trường có nhu cầu
tiêu thụ hàng hoá của tỉnh, gần các cửa khẩu... thì chắc chắn hoạt động thương mại
sẽ dễ dàng và thuận lợi vì chi phí vận chuyển có thể thấp, dễ có quan hệ buôn bán
hợp tác với các đối tác khác, xuất nhập khẩu dễ hơn...Ngược lại tỉnh ở vị trí không
gần các thị trường tiêu thụ lớn các hàng hoá, không có hệ thống đường giao thông
quan trọng của cả nước đi qua, hệ thống thông tin liên lạc không được phát triển ở
đây... hoạt động thương mại sẽ rất khó khăn. Vì hàng hoá sản xuất ra không có thị
trường lớn để tiêu thụ, chí phí sẽ cao vì giao thông khó khăn, khó có các hàng hoá
dịch vụ phục vụ sản xuất hơn...
5.2) Trình độ phát triển kinh tế của tỉnh.
Kinh tế của tỉnh phát triển ở trình độ thấp, hàng hoá có không nhiều hoặc có
nhưng chất lượng không cao, hệ thống cơ sở hạ tầng không phát triển, sức mua của
dân cư thấp, thu nhập của người làm kinh tế không cao,... chắc chắn sẽ ảnh hưởng
tiêu cực đến hoạt động thương mại.Vì kinh tế phát triển ở trình độ cao thì thu nhập
của dân cư trong tỉnh cao cầu sẽ cao, hàng hoá có nhiều với chất lượng khá, đa
dạng về chủng loại nguồn hàng dồi dào sẽ làm cho hoạt động thương mại diễn ra
đa dạng ... Thực tế cũng chứng minh ở đâu kinh tế phát triển thì hoạt động thương
mại sẽ phát triển. Kinh tế phát triển là điều kiện cần cho hoạt động thương mại
phát triển nhưng ngược lại hoạt động thương mại phát triển cũng làm cho kinh tế
phát triển.
5.3) Tình hình kinh tế-chính trị-xã hội các tỉnh lân cận, trong nước, khu vực, quốc
tế.