Chương 1
Mở đầu
1.1. Căn cứ xây dựng Hướng dẫn kỹ thuật
Theo Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến
đổi khí hậu đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại
Quyết định số 158/2008/QĐ-TTg ngày 02 tháng 12 năm
2008 thì việc xây dựng kế hoạch hành động ứng phó với
biến đổi khí hậu (BĐKH) là một trong những nhiệm vụ
quan trọng của các Bộ, ngành và địa phương. Để xây dựng
thành công các kế hoạch hành động, các tỉnh/thành phố
(sau đây gọi tắt là tỉnh/thành) cần phải thực hiện một số
nội dung công việc quan trọng: (1) Đánh giá tác động và
khả năng tổn thương do biến đổi khí hậu và (2) Xác định
các giải pháp ứng phó phù hợp.
Hiện nay, để phục vụ cho công tác xây dựng kế hoạch hành
động của các Bộ, ngành và địa phương, Bộ Tài nguyên và
Môi trường (TNMT) đã ban hành “Khung Hướng dẫn
xây dựng kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu
cho các Bộ, ngành và địa phương” (sau đây gọi tắt là Khung
hướng dẫn) vào năm 2009. Tài liệu này đã phần nào giúp
các nhà hoạch định chính sách và cán bộ phụ trách, những
người liên quan đến các hoạt động biến đổi khí hậu có cái
nhìn tổng quan về kế hoạch hành động thích ứng với biến
đổi khí hậu. Tuy nhiên thực tế cho thấy cần có một hướng
dẫn chi tiết hơn về các phương pháp đánh giá tác động của
biến đổi khí hậu và xác định giải pháp thích ứng cụ thể.
Xuất phát từ thực tế trên, Viện Khoa học Khí tượng Thủy
văn và Mội trường được Bộ Tài nguyên và Môi trường giao
xây dựng tài liệu “Hướng dẫn kỹ thuật về phương pháp
đánh giá tác động của BĐKH và xác định các giải pháp
thích ứng”. Dự án “Tăng cường năng lực quốc gia ứng phó

hậu ở cấp tỉnh/thành;
- Sắp xếp thứ tự quan trọng của các tác động của biến
đổi khí hậu để ưu tiên xem xét;
- Xác định các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu;
- Chọn lựa giải pháp thích ứng phù hợp.
Khung thời gian áp dụng cho đánh giá tác động và đánh giá
tổn thương thông thường là 20 năm. Khung thời gian này
phù hợp với các định hướng phát triển kinh tế xã hội của
các tỉnh/thành.
Hướng dẫn kỹ thuật này mô tả cách tiếp cận, phương pháp,
các bước thực hiện và một số ví dụ điển hình về đánh giá
1 Một số tài liệu, số liệu, hình ảnh được sử dụng trong
Hướng dẫn được trích dẫn từ các tài liệu đã được công bố.
2
tác động của biến đổi khí hậu và xác định giải pháp thích
ứng cho các tỉnh/thành. Hướng dẫn cung cấp cái nhìn tổng
thể về các phương pháp đang được sử dụng trong đánh giá
tác động của biến đổi khí hậu cũng như những điểm yếu,
điểm mạnh và phạm vi ứng dụng của từng phương pháp.
Dựa vào đó các cán bộ, chuyên gia có thể chọn lựa phương
pháp phù hợp nhất với điều kiện và lĩnh vực ưu tiên của
địa phương mình. Các tiêu chí quan trọng để chọn phương
pháp đánh giá tác động bao gồm yêu cầu dữ liệu, mức độ
chi tiết của kết quả, chi phí, thời gian, năng lực và nhu cầu
chuyên gia.
Để có thể áp dụng được Hướng dẫn này trong thực tế,
người sử dụng cần có sự hỗ trợ của các chuyên gia và được
tập huấn về các phương pháp đánh giá được đề cập trong
tài liệu này.
1.3. Giải thích thuật ngữ

tế - xã hội, phát thải khí nhà kính, biến đổi khí hậu và mực
nước biển dâng. Lưu ý rằng, kịch bản biến đổi khí hậu khác
với dự báo thời tiết và dự báo khí hậu là nó chỉ đưa ra quan
điểm về mối ràng buộc giữa phát triển kinh tế - xã hội và
hệ thống khí hậu.
Nước biển dâng là sự dâng mực nước của đại dương trên
toàn cầu, trong đó không bao gồm triều, nước dâng do
bão,.. Nước biển dâng tại một vị trí nào đó có thể cao hơn
hoặc thấp hơn so với trung bình toàn cầu vì có sự khác
nhau về nhiệt độ của đại dương và các yếu tố khác.
Hoạt động ưu tiên là những hoạt động cấp bách mà nếu trì
hoãn thực hiện sẽ làm gia tăng tính dễ bị tổn thương hoặc
sẽ tiêu tốn nhiều chi phí hơn về sau này.
Tích hợp/ Lồng ghép/ Kết hợp/ Hoà hợp vấn đề biến đổi
khí hậu vào các kế hoạch phát triển (Mainsteaming/Inte-
gration) là hoạt động điều chỉnh, bổ sung kế hoạch phát
triển, bao gồm chủ trương, chính sách, cơ chế, tổ chức
có liên quan đến việc thực hiện kế hoạch phát triển, các
nhiệm vụ và sản phẩm của kế hoạch cũng như các phương
tiện, điều kiện thực hiện kế hoạch phát triển cho phù hợp
với xu thế biến đổi khí hậu, các hiện tượng khí hậu cực
đoan và những tác động trước mắt và lâu dài của chúng đối
với kế hoạch phát triển.
Đánh giá tác động do biến đổi khí hậu là nghiên cứu xác
định các ảnh hưởng của biến đổi khí hậu lên môi trường và
các hoạt động kinh tế xã hội của địa phương. Ngoài các ảnh
hưởng bất lợi còn có thể có các ảnh hưởng có lợi. Đánh giá
tác động của biến đổi khí hậu cũng bao gồm việc xác định
và đánh giá các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đánh giá tổn thương do biến đổi khí hậu là đánh giá mức

chọn các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu cho
các ngành và nhóm đối tượng có khả năng dễ bị tổn
thương cao. Chương này trình bày cách tiếp cận, quy
trình và các công cụ để đánh giá hiệu quả và sự phù
hợp của các giải pháp thích ứng. Các giải pháp thích
ứng tiêu biểu cho các ngành và vùng địa lý được liệt
kê trong Phụ lục B;
- Kết luận: Tóm tắt nội dung của Hướng dẫn và nêu
lên các điểm, các nhóm thực hiện đánh giá tác động
biến đổi khí hậu cần lưu ý.