Thực Trạng công tác phát hành Trái phiếu
Chính phủ tại Trung tâm giao dịch chứng
khoán Hà Nội (TTGDCKHN)
1. Khái quát về TTGDCKHN.
1.1. Quá trình hình thành và phát triển.
1.1.1.Lịch sử hình thành của TTGDCK Hà Nội:
Ngày 11 tháng 07 năm 1998, Chính phủ ra Quyết định số 127/1998/QÐ-
TTg thành lập hai Trung tâm giao dịch chứng khoán trực thuộc Uỷ ban chứng
khoán Nhà nước. Theo đó, Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội, là đơn vị
sự nghiệp có thu, có tư cách pháp nhân, có trụ sở, con dấu và tài khoản riêng,
kinh phí hoạt động do ngân sách Nhà nước cấp. Biên chế của Trung tâm Giao
dịch Chứng khoán Hà Nội thuộc biên chế của Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước.
Trụ sở Trung tâm GDCK Hà Nội - Số 2 Phan Chu Trinh, Hà Nội TTGDCK
Hà Nội có các nhiệm vụ chủ yếu sau:
• Tổ chức, quản lý, điều hành việc mua bán chứng khoán;
• Quản lý, điều hành hệ thống giao dịch chứng khoán;
• Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ việc mua bán chứng khoán, dịch
vụ lưu ký chứng khoán;
• Thực hiện đăng ký chứng khoán.
1.1.2. Quá trình xây dựng mô hình hoạt động của TTGDCK Hà Nội:
Việc xây dựng mô hình hoạt động cụ thể cho Trung tâm giao dịch chứng khoán
Hà Nội có ý nghĩa rất quan trọng, vừa phải đáp ứng những nhu cầu cấp thiết của
nền kinh kế, vừa phải phù hợp với quy mô và lộ trình phát triển thị trường
chứng khoán Việt Nam.
Ngày 05/8/2003 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt chiến lược phát triển
TTCK Việt Nam đến 2010. Theo đó, xây dựng thị trường giao dịch cổ phiếu
của các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Hà Nội, chuẩn bị điều kiện để sau 2010
chuyển thành Thị trường giao dịch chứng khoán phi tập trung (OTC).
Tháng 6/2004, Bộ tài chính ra Thông báo số 136/TB/BTC nêu kết luận của
Lãnh đạo Bộ về mô hình tổ chức và xây dựng thị trường giao dịch chứng khoán
Việt Nam . Trong đó, định hướng xây dựng Trung tâm GDCK Hà Nội thành
Các loại chứng khoán của các công ty cổ phần có vốn điều lệ từ 5 tỷ đồng trở
lên, ch ưa th ực hiện niêm yết tại TTGDCKTP. HCM, hoạt động kinh doanh của
năm liền trước năm đăng ký giao dịch phải có lãi, số cổ đông tối thiểu là 50
người (kể cả trong và ngoài doanh nghiệp).
Các loại trái phiếu chính phủ, trái phiếu chính quyền địa ph ương Phương thức
giao dịch áp dụng tại TTGDCKHN:
+ Phương thức giao dịch thoả thuận.
+ Phương thức giao dịch báo giá trung tâm.
- Ngày 8.3.2005 TTGDCK Hà Nội chính thức khai trương hoạt động, đánh dấu
một bước phát triển mới của thị trường chứng khoán Việt Nam .
Những hoạt động đầu tiên của TTGDCK Hà Nội:
Ngay sau thời điểm khai trương, TTGDCK HÀ Nội triển khai hoạt động đấu giá
cổ phần cho các doanh nghiệp nhà n ước cổ phần hoá.
- Ngày 08.03.2005 tổ chức đấu giá cổ phần Nhà máy Thiết bị Bưu điện
- Ngày 10.03.2005 tổ chức đấu giá cổ phần Nhà máy Thuỷ điện Vĩnh Sơn –
Sông Hinh.
- Ngày 17.03.2005 tổ chức đấu giá cổ phần Ðiện lực Khánh Hoà.
- Ngày 14.7.2005 TTGDCK Hà Nội khai trương Sàn Giao dịch chứng
khoán thứ cấp. Sau khi khai trương sàn giao dịch chứng khoán thứ cấp, đã có 6
doanh nghiệp được đưa vào giao dịch đợt đầu, bao gồm:
• Công ty cổ phần Xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng
• Công ty cổ phần Giấy Hải Âu
• Công ty cổ phần Hacinco
• Công ty cổ phần Điện lực Khánh Hòa
• Công ty cổ phần Thủy điện Vĩnh Sơn-Sông Hinh 6. Công ty
cổ phần Thăng Long
1.2. Cơ cấu tổ chức.
• Sơ đồ cơ cấu tổ chức của TTGDCKHN
của Bộ Tài chính và Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước;
• Thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế trong lĩnh v ực chứng
khoán và thị trường chứng khoán theo quy định của Chủ tịch Uỷ ban Chứng
khoán Nhà nước;
• Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Uỷ ban Chứng
khoán Nhà nước giao.
1.2.2.2. Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban củaTTGDCKHN:
Phòng hành chính tổng :
* Chức năng:
- Tham mưu cho Ban Giám độc trong việc chỉ đạo và thực hiện công tác tổ
chức bộ máy quản lý cán bộ Trung tâm theo đúng các chủ trương chính sách
của Đảng và Nhà nước; các quy định quy chung của Bộ, của Trung tâm đã ban
hành.
- Tổ chức giao dịch hành chính, trao đổi thông tin giữa Ban Giám đốc với các
cơ quan khác trong nước, CBCNV, trong trung tâm.
- Tham mưu cho Ban Giám đốc về các chủ trương, biện pháp, kế hoạch, tổ chức
các hoạt động nhằm giáo dục toàn diện về công tác chính trị, tư tưởng trong
Trung tâm
* Nhiệm vụ:
- Nghiên cứu đề xuất xây dựng bộ máy tổ chức đội ngũ và tổ chức điều hành
trong Trung tâm.
- Xây dựng và hướng dẫn thực hiện các nội quy, quy chế về định biên và quản
lý biên chế.
- Lập và quản lý hồ sơ về lương, thủ tục đề nghị nâng bậc và điều chỉnh lương
hàng năm.
- Chỉ đạo và thực hiện công tác bảo vệ chính trị, trật tự an ninh trong tung tâm.
- Tổ chức quản lý, lưu trữ hồ sơ lý lịch của CBCNV, bổ sung và nhận xét hàng
năm.
Phong tài chính kế toán :
- Tham mưu và giúp Giám đốc Sở thực hiện quản lý Nhà nước về công
nghệ thông tin, điện tử.
- Nhằm tạo môi trường pháp lý, thể chế, chính sách, điều hành phối hợp,
đào tạo, hợp tác quốc tế, thúc đẩy và hỗ trợ cho công nghệ thông tin, điện tử
phát triển.
* Nhiệm vụ:
- Tham mưu xây dựng quy hoạch, kế hoạch ứng dụng và phát triển công nghệ
thông tin – điện tử trên địa bàn tỉnh phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế
hoạch của quốc gia, tỉnh và tổ chức triển khai thực hiện sau khi được phê duyệt
theo sự phân công của Giám đốc.
- Tham gia xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực công nghệ
thông tin, điện tử trong trung tâm; chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện sau khi
được phê duyệt theo sự phân công của Giám đốc.
- Tham mưu Giám đốc, chính sách nhằm thúc đẩy việc phát triển và ứng dụng
công nghệ thông tin, điện tử phù hợp với đặc thù của thành phố và phù hợp với
quy hoạch phát triển công nghệ thông tin, điện tử của Quốc gia.
- Theo dõi và hỗ trợ hoạt động của các hội ngành nghề liên quan đến công nghệ
thông tin, điện tử.
- Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các hoạt động dịch vụ công về công nghệ
thông tin trong trung tâm
- Tổ chức thẩm định và chịu trách nhiệm về nội dung thẩm định đối với các
thiết kế kỷ thuật, dự toán, tổng dự toán các dự án về công nghệ thông tin trên
địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật;
- Phối hợp với các cơ quan chức năng có thẩm quyền liên quan tổ chức kiểm tra
giám sát, đánh giá nghiệm thu các hạng mục công trình liên quan đến công nghệ
thông tin và các dự án mua sắm máy móc, thiết bị đối với các dự án thuộc lĩnh
vực công nghệ thông tin theo thẩm quyền quản lý được phân cấp;
- Tổ chức thực hiện các chương trình tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận
thức phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin – điện tử.
- Tổ chức, phối hợp với các đơn vị có liên quan (Trường, viện, cơ quan nghiên
- Phối hợp với các phòng thuộc Trung tâm thực hiện các nhiệm vụ khác do
Giám đốc Trung tâm giao
1.3. Các hoạt động chủ yếu của TTGDCKHN.
1.3.1. Tổ chức việc đấu giá chứng khoán
Thủ tục đấu giá
- Đối tượng và điều kiện Các tổ chức kinh tế, cá nhân Việt Nam và nước
ngoài theo quy định tại Điều 4 Nghị định số 187/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004
của Chính phủ về việc chuyển công ty nhà nước thành công ty cổ phần (sau đây
gọi chung là nhà đầu tư) có đủ điều kiện −sau đây được tham dự đấu giá
• Có tư cách pháp nhân (đối với các tổ chức kinh tế); có địa
chỉ cụ thể, rõ ràng; Nếu người đại diện pháp nhân thì phải có giấy ủy quyền;
Nếu là cá nhân phải có chứng minh thư nhân dân, giấy tờ tùy thân hợp lệ và có
đủ năng lực hành vi dân sự.
• Đối với nhà đầu tư nước ngoài: ngoài các quy định như đối
với pháp nhân và cá nhân trong nước, phải mở tài khoản tại các tổ chức cung
ứng dịch vụ thanh toán đang hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam và tuân thủ pháp
luật Việt Nam . Mọi hoạt động liên quan đến mua cổ phần đều ph ải thông qua
tài khoản này.
• Tổ chức tài chính trung gian thực hiện định giá hoặc đấu giá
bán cổ phần của doanh nghiệp cổ phần hoá không được tham gia đấu giá mua
cổ phần của doanh nghi ệp đó Các tổ chức tài chính trung gian nhận uỷ thác đầu
tư: Trường hợp các tổ chức tài chính trung gian nhận uỷ thác đầu tư của cả nhà
đầu tư trong nước và nước ngoài, tổ chức nhận uỷ thác đầu tư có trách nhiệm
tách biệt rõ số lượng nhà đầu tư, số cổ phần của từng nhà đầu tư trong và ngoài
nước đăng ký mua
- Tìm hiểu thông tin Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ công bố
thông tin về đợt bán đấu giá cổ phần tối thiểu 20 ngày trước ngày tổ chức đấu
giá trên 03 số báo liên tiếp của thời báo Kinh tế Việt Nam và báo địa phương
nơi doanh nghiệp đóng trụ sở chính. Thông tin chi tiết v ề doanh nghiệp, Quy
chế đấu giá và các thông tin liên quan được cung cấp tại trụ sở doanh nghiệp
đủ, rõ ràng các thông tin theo quy định;
(2) Không được tẩy xoá hoặc rách nát; giá đặt mua không thấp hơn giá khởi
điểm;
(3) Tổng số cổ phần đặt mua bằng mức đăng ký.
(4) Không vi phạm các quy định về bước giá, bước khối lượng đặt mua được
quy định trong Quy chế của từng đợt đấu giá
(5) Nộp phiếu đúng thời hạn quy định
(6) Phiếu tham dự đấu giá phải được bỏ trong phong bì có chữ ký của nhà
đầu tư trên
1.3.2. Quản lý, điều hành hệ thống giao dịch chứng khoán
Trung tâm giao dịch chứng khoán thực hiện hai phương thức giao dịch:
1.3.2.1.Phương thức giao dịch khớp lệnh liên tục:
1). Đơn vị yết giá
+ Đối với cổ phiếu:100 đồng.
+ Đối với trái phiếu: không quy định.
2). Đơn vị giao dịch: 100 cổ phiếu hoặc 10.000.000 đồng (mười triệu đồng) tính
theo mệnh giá trái phiếu.
3). Khối lượng giao dịch tối thiểu: không quy định
4). Loại lệnh giao dịch: lệnh giới hạn.
5). Nguyên tắc thực hiện lệnh giao dịch khớp lệnh liên tục
- Các lệnh có mức giá tốt nhất được ưu tiên thực hiện trước
- Nếu có nhiều lệnh cùng mức giá thì lệnh nào được nhập vào hệ thống trước sẽ
được thực hiện trước.
-Nếu lệnh mua và lệnh bán cùng thoả mãn nhau về giá thì mức giá thực hiện sẽ
là mức giá của lệnh được nhập vào hệ thống trước.
- Lệnh giao dịch có thể được thực hiện toàn bộ hoặc một phần theo bội số của
đơn vị giao dịch.
6). Trình tự giao dịch khớp lệnh liên tục:
- Sau khi nhà đầu tư đặt lệnh (mua/bán) tại các công ty chứng khoán, đại diện
giao dịch của công ty chứng khoán sẽ nhập các lệnh của khách hàng vào hệ
Trong phiên giao dịch, ĐDGD được thực hiện huỷ lệnh theo yêu cầu của khách
hàng đối với các lệnh chưa được khớp hoặc phần chưa được khớp của lệnh.
9). Hình thức thanh toán: Tất cả các giao dịch khớp lệnh liên tục (gồm cả giao
dịch cổ phiếu và giao dịch trái phiếu) được thanh toán theo hình thức thanh toán
đa phương (T+3).
1.3.2.2.Phương thức giao dịch thỏa thuận:
1). Đơn vị yết giá: không quy định.
2). Đơn vị giao dịch: không quy định
3). Khối lượng giao dịch tối thiểu
- Đối với cổ phiếu: 5.000 cổ phần.
- Đối với trái phiếu: 100.000.000 đồng (100 triệu đồng) tính theo mệnh giá.
4).Trình tự giao dịch thoả thuận
+ Trường hợp đã xác định được đối tác giao dịch:
Nếu nhà đầu tư đã tìm được đối tác giao dịch và đã hoàn tất thoả thuận giao
dịch thì thông báo cho công ty chứng khoán về thoả thuận này, công ty chứng
khoán sẽ thực hiện nhập lệnh giao dịch vào hệ thống của Trung tâm GDCK Hà
Nội.
+ Trường hợp chưa xác định được đối tác giao dịch:
* Khi có nhu cầu giao dịch, nhà đầu tư sẽ đặt lệnh mua/lệnh bán tại
CTCK.
* Căn cứ vào lệnh của nhà đầu tư, công ty chứng khoán sẽ nhập lệnh vào
hệ thống giao dịch tại TTGDCK Hà Nội, ngay lập tức các lệnh đó sẽ được hiển
thị trên sổ lệnh của thị trường.
* Căn cứ vào thông tin trên sổ lệnh, các CTCK sẽ liên lạc với nhau để
giúp nhà đầu tư tìm kiếm và thoả thuận với các đối tác giao dịch về mức giá và
khối lượng giao dịch. Khi đạt được thoả thuận, CTCK sẽ thực hiện lệnh giao
dịch cho nhà đầu tư.
* Hệ thống giao dịch của TTGDCK Hà Nội sẽ nhận và xác nhận các
lệnh giao dịch do công ty chứng khoán nhập vào và sẽ đưa ra kết quả giao dịch
tổng hợp của toàn thị trường